Haberler | Anadolu İzlenimleri

Türk Tarımının

Dergisi Sesi Habercisi

Haberler

Domates İhracatında Tam Serbestlik İlkesi

CHP’ Ankara Milletvekili Levent Gök’ün Rusya’nın tarım ürünlerine getirdiği ithalat kısıtlamalarına ilişkin soru önergesini yanıtlayan Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, “Yapılan görüşmeler neticesinde, Rusya Federasyonu tarafından 2016, 2017 ve 2018 yıllarında yasaklı bulunan ülkemiz menşeli tarım ürünlerinden 23 adet üründeki ithalat yasağı tamamen kaldırılmıştır” dedi.
CHP Ankara Milletvekili Levent Gök, Başbakan Binali Yıldırım'ın yanıtlaması istemiyle verdiği yazılı soru önergesinde Türkiye'den Rusya'ya ithal edilen başta domates olmak üzere tarım ürünlerini sordu. Gök, "Türkiye için önemli bir Pazar olan Rusya ile ticari ilişkilerin iyileştirilmesi ve kısıtlamaların kaldırılması için yapılan çalışmalar nelerdir?" dedi.

TAM SERBEST İLKESİNİN UYGULANMASININ ÖNEMİ DİLE GETİRİLDİ
 
"Bakanlığımız ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından Rus makamları nezdinde gerçekleştirilen girişimlerde, iki ülke arasındaki tarım ürünleri dış ticaretinin sürdürülebilir bir nitelik arz edebilmesi için ihracatta tam serbesti ilkesinin uygulanmasının önemi dile getirilmiş ve münhasıran domates ithalatında firma listesi uygulamasının kabul edilebilir olmadığı müteaddit defalar ifade edilmiş ve konunun çözümüne yönelik irade en üst düzeyden Rus muhataplarına iletilmiştir.
"Yapılan görüşmeler neticesinde, Rusya Federasyonu tarafından 2016, 2017 ve 2018 yıllarında muhtelif tarihlerde yasaklı bulunan ülkemiz menşeli tarım ürünlerinden 23 adet üründeki ithalat yasağı tamamen kaldırılmış, domates ürününde ise ithalat yasağı (ülkemizin, Rusya Federasyonu tarafından uygulanmakta olan kısıtlamaların genel ticaret serbestisi kapsamında tamamen ve herhangi bir şarta bağlı olmaksızın kaldırılması minvalindeki yaklaşımına mukabil) belirli firmalardan ithalat yapılması şartıyla kaldırılmıştır."
 
ENGELLERİN KALKMASI İÇİN GEREKLİ ADIMLAR ATILMALI
 
Ekonomi Bakanı Zeybekci'nin önergeye verdiği yanıtı değerlendiren CHP'li Levent Gök, Rusya'nın sadece ihracat yapacak firmalara kısıtlama getirmediğini aynı zamanda Türkiye'ye 50 bin ton domates kotası uyguladığını belirtti. Gök, "Yasaktan önceki dönemlerde 500.000 ton seviyelerine kadar yükselen domates ihracatımızın önündeki engellerin kaldırılması için gerekli adımlar atılmalıdır" dedi
 
 

Rusya 5 Türk Şirketinden Daha Domates Alacak

.Rusya Federal Bitki Sağlığı Denetim Servisi’nden (Rosselhoznadzor) yapılan açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından verilen garanti doğrultusunda, 5 Türk şirketinden daha yarın itibarıyla domates ithal edileceği belirtildi.

Açıklamada, Rosselhoznadzor uzmanlarının geçen yılın aralık ayında söz konusu şirketleri denetlediği kaydedildi.

Rusya, geçen yıl kasım ayında 4 Türk firmasından toplam 50 bin ton domates ithalatına başlamıştı.
 
 

2017'nin Zam Şampiyonu Domates

 Aralık ayının zam şampiyonu patlıcan olurken, domates yılın zam şampiyonu oldu.Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aralıkta aylık bazda yüzde 0,69, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 1,37 artış gösterdi. Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 11,92, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 15,47 oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, aralık ayı itibarıyla 12 aylık ortalamalar dikkate alındığında, tüketici fiyatları yüzde 11,14, yurt içi üretici fiyatları yüzde 15,82 arttı. Aylık bazda TÜFE yüzde 0,69, Yİ-ÜFE 1,37 artış gösterdi. TÜFE, aralıkta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 11,92, Yİ-ÜFE ise yüzde 15,47 arttı.
BEKLENTİLERİN ÜZERİNE ÇIKTI
Orta Vadeli Program’a (OVP) göre TÜFE’nin yıl sonunda yüzde 9.5 olacağı öngörülüyordu. Ekonomistlerin ise 2017 aralık ayı enflasyon beklentilerinin ortalaması yüzde 0,51 olmuştu. Ekonomistler yıllık enflasyonun yüzde 11,73’e yükseleceğini öngörmüştü. TÜFE 2016 aralık ayında yüzde 1.64, Yİ-ÜFE ise 2.98 olarak gerçekleşmişti. 2016 yılında yıllık bazda TÜFE yüzde 8.53, Yİ-ÜFE ise yüzde 9.94 olarak gerçekleşmişti.
FİYATLAR DOĞU’DA ARTTI
TÜİK verilerine göre, aralıkta yıllık bazda fiyatlar ülke genelinde yüzde 11,92 artış kaydetti. Aralıkta yıllık bazda fiyatların en fazla arttığı bölge yüzde 13,59 ile “Van, Muş, Bitlis, Hakkari” oldu. En az artış ise yüzde 11,10 ile “Ankara” bölgesinde görüldü.
ZAM ŞAMPİYONU ‘DOMATES’
Geçen yıl gıda ve alkolsüz içecekler grubunda en yüksek fiyat artışı yüzde 71,1 ile domateste gerçekleşirken, bu ürünü yüzde 67,5 ile limon, yüzde 44,4 ile mandalina, yüzde 43,7 ile antepfıstığı takip etti. 2017’de 10 gıda ürününün fiyatı gerilerken, en fazla fiyat düşüşü yüzde 22,8 ile sarmısakta görüldü. Tüketici fiyatları bazında Aralık 2017’de en yüksek fiyat artışı, yüzde 23,10 ile patlıcanda görüldü. Geçen ay fiyatı en fazla düşen ürünlerin başında ise yüzde 17,03 ile portakal geldi.
 
 

Bakanlıktan Domates Açıklaması

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Türkiye-Rusya Tarım Yürütme Komitesi 1. Dönem Toplantısı’nda Rusya’nın domates ithalatına karşılık Türkiye’ye et ithalatı şartı getirdiği iddialarının gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, bir gazetede yayımlanan “Domatesin yolunu, et ithalatı açtı” başlıklı habere ilişkin açıklama yaptı. Açıklamada, Türkiye-Rusya Tarım Yürütme Komitesi 1. Dönem Toplantısı’nda Rusya’nın domates ithalatına karşılık Türkiye’ye et ithal etme şartı getirdiği ve Ankara’nın da bu talebe onay verdiği şeklinde bir haberin yer aldığı belirtildi.
İddialar üzerine açıklama yapılmasına ihtiyaç duyulduğu ifade edilerek, 13-14 Eylül 2017 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen toplantıda veteriner izleme ve hayvan sağlığı; balıkçılık ve su ürünleri; bitkisel üretim ve bitki karantina; kırsal kalkınma; tarımsal araştırmalar; tarımsal ticaret konu başlıklarının görüşüldüğü kaydedildi.

Toplantıda ayrıca başta meyve sebze ihracatı olmak üzere beyaz et, kırmızı et, domates, patlıcan ve nar ticareti konularında görüşmeler yapıldığı belirtilerek, Türk ve Rus tarafının karşılıklı olarak et ve et ürünleri ile hayvan yemi ve yem materyali ticareti konusundaki taleplerini ifade ettikleri kaydedildi. “Domates konusunda da Rusya Federasyonu hükümet kararnamesi ile karantinayla ilgili teknik hususlarda yaşanan sıkıntıların giderilmesi noktasında olumlu görüşmeler gerçekleştirilmiştir” ifadelerinin yer aldığı açıklamada şunlar kaydedildi:

“Toplantı neticesinde hazırlanan ve iki ülkenin talep ve isteklerinin bir araya getirildiği ortak mutabakat metni, her iki ülkenin bakan yardımcıları tarafından imzalanmıştır. Görüldüğü üzere söz konusu toplantıda domates ihracatıyla et ithalatı konularının birbiriyle ilişkilendirilmesi söz konusu olmamıştır. Dolayısıyla toplantıdaki görüşme sürecinin haberde iddia edildiği gibi olmadığı açıklıkla görülmektedir. Et ithalatı uygulaması ancak önümüzdeki süreçte ihtiyaç duyulması, akabinde gerekli sağlık şartlarını taşıması ve Türkiye tarafından uygunluğu tespit edilmesi durumunda ayrıca değerlendirilebilecektir.”

Kaynak: İHA

Rus Heyet Domatesi Görüşmeye Geliyor

Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı yetkilileri domates ihracatında yaşanan sorunları görüşmek üzere Türkiye’ye gelecek.

TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Rıza Seyyar, 16-17 Eylül tarihlerinde Antalya’da Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının önderliğinde Rusya Federasyonu Tarım Bakanlığı yetkilileri, karantina uzmanları ve Rus iş adamlarından oluşan yaklaşık 20 kişilik bir heyeti ağırlayacaklarını söyledi.

Toplantıda, Rusya’nın ihracatını durdurduğu ürünlerin gündeme geleceğini ifade eden Seyyar, Türkiye’den de ihracatçıların ve yetkililerin de toplantıda hazır bulunacağını kaydetti.

Rusya’ya ihracatta genel anlamda bir artış olduğunu belirten Seyyar, uçak krizi sonrası yaşanan gerginliğin diplomatik ilişkilerin doğru yönetilmesiyle kısa sürede çözüldüğünü söyledi.

İhraç ürünlerinde yasaklı bir tek domatesin kaldığını ifade eden Seyyar, “Rus yetkililer ve iş adamlarıyla hafta sonu bir araya geleceğiz. Bütün konuları masaya yatıracağız. Toplantı sonucunda domates ihracatıyla alakalı epey yol alacağımızı tahmin ediyorum” diye konuştu.

Rusya’da devam eden “World Food Moskow 2017” fuarında Türk ihracatçısının ürünlerini sergilediğini aktaran Seyyar, “Moskova’da bulunan ihracatçılarımızla konuştum. Fuar, ihracatçımız açısından çok canlı geçiyor. İhracatçılarımız bu fuardan eli boş dönmeyecektir.” ifadelerini kullandı.

“Husumet olarak algılamak çok yanlış”

İstanbul Yaş Sebze ve Meyve İhracatçıları Birliği Başkanı Latif Ünal da Türk satıcılar ve Rus alıcılar arasında bir problem olmadığını, sorunun Rusya’nın yatırımlarıyla alakalı olduğunu dile getirdi.

Domatesin iki ülke arasında sembolik bir ürün olarak kaldığına dikkati çeken Ünal, şöyle konuştu:

“Rusya da kendi sebze üretimlerine yönelik çok ciddi yatırımlar yapıyor. Doğal olarak da kendi üretimini korumak, kollamak adına birtakım adımlar atabilir. Bu ürün kısıtlaması sadece Türklere yönelik değil. Bunu bize karşı bir husumet gibi algılamak çok yanlış. Bu tip korumacı tedbirler almak gayet normaldir.”

Uçak krizinin yaşandığı 24 Kasım 2015’ten önce Türk domatesinin en önemli pazarlarından olan Rusya’ya 2014 yılında 277 milyon dolar, 2015 yılında 259 milyon dolarlık ihracat gerçekleşmiş, geçen yıl ise ihracat 87 milyon dolarda kalmıştı. Geçen yıl 238 milyon dolar olan Türkiye’nin toplam domates ihracatı ise 2017’nin 8 ayında 211 milyon dolara ulaştı.

Kilosu 30 Kuruşa Düştü

Adana’da sıcaktan zarar görünce ekonomik değerini kaybeden domatesin fiyatı halde 30 kuruşa kadar düştü.

Nisan sonu ve mayıs ayı başında 8 liraya kadar yükselince tartışmalara yol açan domates fiyatları, yılın en düşük seviyesine geldi.

Tüm yurdu etkisi altına alan sıcak hava nedeniyle tarlalarda zarar gören domates, Adana’daki halde 30 ile 40 kuruş arasında değişen fiyatlarla satılıyor. Tüketiciler de ucuz fiyattan alıp salça yapıyor.

Yüreğir Sebze ve Meyve Hali Komisyoncular Derneği Başkanı Mehmet Çayır, “Domates şimdi 30-40 kuruşa kadar düştü. Daha önce Adana’da bile 5- 6 liraya yükselmişti. Fiyatların düşmesinde havanın aşırı sıcak olmasının da etkisi var. Tarlada domatesler neredeyse pişmiş durumda. Güneş ürünü yaktı tarlada. Kötü mal piyasadan çekildikten sonra biraz fiyatlarda yükselme olabilir ama çok büyük bir yükseliş beklemiyoruz” dedi.

Havaların aniden ısınması ile tarladaki karpuzun fiyatının da 15 kuruşa kadar düştüğü belirtildi.

Domates Yeniden Görüşülecek

Rusya Ekonomik Kalkınma Bakan Yardımcısı Aleksey Gruzdev, Türkiye ile domates ithalatına yönelik istişarelerin yürütüleceğini belirterek, “Bu konuyu Rus üreticilerin çıkarlarını dikkate alarak çözeceğiz.” dedi.

Rus haber ajansı RIA Novosti’ye konuşan Gruzdev, domates ithalatı konusunun Rusya ve Türkiye arasında ayrı bir ekonomik konu olarak ele alındığını söyledi.

Türk yetkililerle konuya ilişkin istişarelerin yapılmasının planlandığını belirten Gruzdev, “Bu konuyu Rus üreticilerin çıkarlarını ve ekonomik koşulları dikkate alarak önümüzdeki dönemde çözüme kavuşturacağız.” şeklinde konuştu.

Rus hükümeti tarafından 2 Haziran’da yayınlanan kararnameyle, domates hariç Türk gıda ürünlerine yönelik tüm kısıtlamaları kaldırmıştı.

Domates Üretiminde Hangi İller İlk Sırada?

Türkiye'de geçen yıl 12,6 milyon ton domates üretimi yapılırken, Antalya 2 milyon 410 bin tonla ilk sırada yer aldı. Domates üretiminde Anlatya'yı 1 milyon 575 bin tonla Bursa, 975 bin tonla Manisa, 945 bin tonla İzmir takip etti.

Domates, son dönemde hem fiyatı hem de uluslararası ilişkilerdeki yeri itibarıyla gündemden düşmezken, Türkiye'de domates üretiminin yarısından fazlasını beş il sırtladı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlenen bilgiye göre bu yılın ilk üç ayında ihracat tutarı 37 milyar 869 milyon dolara yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre ihracatta yüzde 9,2 artış yaşandı. İlk çeyrekte domates ihracatı, toplam ihracatın binde 3'ünü buldu.

Bu yılın ilk çeyreğinde domates ihracatı 123 milyon 52 bin dolar oldu. Geçen yıl ocak-mart döneminde domates ihracatı 79 milyon 960 bin dolar düzeyindeydi. Böylece bu yılın ilk çeyreğindeki artış geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 54 oldu.

Bu yılın ocak, şubat ve mart aylarında domates ihracat tutarı sırasıyla 28 milyon dolar, 41 milyon dolar ve 55 milyon dolar şeklinde gerçekleşti. Ocak-Mart döneminde ihraç edilen taze domates miktarı 2016'nın aynı dönemine göre yüzde 39,2 artışla 143 bin tondan 200 bin tona çıktı. Geçen yılki domates ihracat miktarı 486 bin ton olurken, bu ihracattan yaklaşık 240 milyon dolar tutarında ihracat geliri elde edildi.2016'da 570 bin dolar tutarında 787 tonluk domates ithalatı gerçekleşirken, sektör temsilcileri bu ithalatların Türkiye'de üretilmeyen ve ağırlıklı lüks otellerde tüketilen domatesleri kapsadığını ifade etti.

Türkiye ürettiği domatesin yaklaşık yüzde 10'unu ihraç ederken, yüzde 90'lık kısım yurt içinde tüketiliyor.

Domates ihracatının 4'te biri Belarus'a

Bu yılın ilk çeyreğinde en fazla domates ihracatı 32,4 milyon dolarla (yüzde 26,3) Belarus'a yapılırken, bu ülkeyi 18 milyon dolarla (yüzde 14,6) Romanya, 11,8 milyon dolarla (yüzde 9,6) Polonya ve 9,3 milyon dolarla (yüzde 7,6) Irak takip etti.

Aynı dönemde Türkiye de yurt dışından 54 bin dolarlık domates ithalatı gerçekleştirirken, bunun 27,8 bin dolarlık bölümü Belarus'tan ve 14,5 bin dolarlık kısmı Rusya'dan yapıldı.

2016 yılındaki 240 milyon dolarlık ihracatın ülkeler bazında dağılımı incelendiğinde en fazla ihracatın 42,4 milyon dolarla Belarus'a yapıldığı görüldü. Belarus'u 32,4 milyon dolarla Irak, 26,9 milyon dolarla Suudi Arabistan, 25,6 milyon dolarla Romanya, 23,3 milyon dolarla Gürcistan, 16,9 milyon dolarla Ukrayna ve 13,9 milyon dolarla İsrail izledi.

Türkiye'nin geçen yılki domates ithalatının yüzde 78'lik kısmını (445 bin dolar) Rusya'dan gerçekleştirdi. Son beş yıllık dönemde Rusya ile Türkiye arasındaki domates ticaretine bakıldığında az da olsa Rusya'dan domates ithalatı yapıldığı görülüyor.

Rusya, Türkiye'den 2012, 2013, 2014 ve 2015 yıllarında sırasıyla 255,2 milyon dolar, 274,6 milyon dolar, 275,9 milyon dolar ve 258,8 milyon dolar tutarında domates satın aldı. Türkiye'nin toplam domates ihracatının yaklaşık yüzde 70'lik bölümü yapılıyordu. Ancak iki ülke arasında yaşanan uçak krizi domates ticaretine de yansıdı. Geçen yıl ve bu yılın ilk çeyreğinde Rusya'ya domates ihracatı yapılmadı.

Sektör temsilcileri bu yılın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla domates ihracatında Rusya etkisine rağmen artış yaşanmasının sevindirici olduğunu, bunun da pazar çeşitliliği sayesinde gerçekleştirildiğini vurguladı.

Domates üretiminde Antalya ve Bursa zirvede

2015 - 2016 üretim yılında 1,8 milyon dekar arazide domates ekimi gerçekleştirilirken, 12,6 milyon tonluk üretim yapıldı. Bu domateslerin 4 milyon tonu salçalık ve 8,6 milyon tonu sofralık olarak üretildi. Domates üretiminin il bazında dağılımı incelendiğinde Antalya'nın 2 milyon 410 bin tonla (yüzde 19,1) ilk sırada yer aldığı görüldü. Bu ili 1 milyon 575 bin tonla (yüzde 12,5) Bursa, 975 bin tonla (yüzde 7,7) Manisa, 945 bin tonla (yüzde 7,5) İzmir ve 941 tonla (yüzde 7,5) Mersin takip etti.

Antalya ekili alan bakımından da 201 bin dekarla başı çekerken, 190 bin dekarla Bursa, 134 bin dekarla Manisa ve 127 bin dekarla İzmir şeklinde sıralandı. Geçen yıl Türkiye'de kişi başına domates tüketimi yaklaşık 120 kilogram oldu.
 

Jeotermal Domates!

Türkiye’de sıfırın altında 46 dereceye kadar düşen sıcaklıkla en soğuk ilçelerinden biri olan Van’ın Çaldıran ilçesinde, jeotermal enerji ile ısıtılan seralarda üretilen doğal domateslerin hasadı devam ediyor. 13 milyon lira yatırımla kurulan seralardan elde edilen Agrovan markalı domatesler Van piyasasında yerini aldı. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından desteklenen bir projeyle eksi 46 derecede kadar düşen Ayrancılar bölgesinde jeotermal enerji ile ısıtılan seralar 34 bin metrekare alan üzerine kurulu olup 120 kilometre boru döşenerek ısıtılırken, 25’i kadın 35 kişi istihdam ediliyor. Ülkemizde Nisan ayının zam şampiyonu olan domates batı illerinde 10 lirayı gören fiyatlara satılırken, Çaldıran’da üretilen salkım domatesler seralardan ürün sınıfına göre 3 ila 5 lira arasında çıkış yapıyor.

“Domates, domates olalı böyle bir itibar görmemiştir”

Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü Kırsal Kalkınma Birimi Koordinatörü Yusuf Taşkın, son dönemde domates fiyatlarıyla ilgili çok yoğun bir gündemin var olduğunu söyledi. “Domates, domates olalı böyle bir itibar görmemiştir belki” diyen Taşkın, “Bir süre daha belki böyle devam. Beklentiler o yönde. Bu her sene belli dönemlerde domatesle ilgili anormal fiyat hareketleri oluyor. Bu sene biraz daha farklı oldu tabi. Tek nedene bağlamak mümkün değil. Her sene nisan-mayıs aylarında seracılık sektörü için bir geçiş dönemi yaşanıyor. Özellikle Antalya bölgesinde seraları yeni yeni üretim sezonuna hazırlık için ve yüksek sıcaklıklardan dolayı üretimde kalamıyor yeni sezona hazırlık yapıyorlar. Dolayısıyla bu dönemde üretimi azalıyor. Özellikle tarla üretimi henüz çıkmamıştır” dedi.

“Fiyatı belirleyen arz talep dengesidir"

2016 başından itibaren Rusya’nın koymuş olduğu yasak ile beraber Türkiye’de ihracatçıların alternatif pazarlar bulduğunu ifade eden Taşkın, “Özellikle Rusya’ya satmıyoruz ama Rusya’ya komşu bütün ülkelere yoğun bir domates satışı oluyor. Arap ülkelerine, Birleşik Arap Emirlikleri’ne, Arabistan’a, Suriye’ye ve Irak’ta yoğun bir şekilde domates gidiyor. Tabi bunun bir nedeni de bu yıl soğuk geçti. Antalya, Mersin dahil olmak üzere bir çok yerde sera bölgeleri, seralar soğuktan etkilendi ve erken kaldırmak zorunda kaldılar. Rekolte düştü talepte artınca fiyatlar yükseliyor. Fiyatı belirleyen arz talep dengesidir. Fiyatı bir sera tek başına oluşturmaz. Eğer arz talebi karşılamıyorsa fiyat yükselir, ama bunun geçici olduğunu düşünüyoruz. Özellikle önümüzdeki günlerde haftalarda Akdeniz Bölgesi’nde tarla ürünlerinin çıkmasıyla beraber fiyatlar düşecektir” dedi.

Seralardaki topraksız tarım üretiminin topraklı üretime karşı daha pahalı olduğunu ifade eden Taşkın, “Topraksız tarım sıralarında üretim maliyetleri normal seralara göre ya da açıkta üretime göre daha yüksek. Hiçbir zaman tarla üretimi düzeyine düşmez. Van için düşünecek olursak Van’da yaklaşık yılda 10-15 bin ton domates tüketimi oluyor. Bu seranın toplam üretimi Van’ın toplam ihtiyacının yıllık yüzde 7 veya 8’ini ancak karşılayabilir. Van’da pazara etki yapmak istiyorsak sektör olarak daha fazla üretim yapmamız gerekiyor, daha fazla seralar kurmamız gerekiyor. İlimizde Çaldıranda jeotermal kaynaklar var. Jeotermal seracılık yapıldı güzelde bir örnek oldu. Türkiye’de ilki teşkil ediyor ama bunun gibi bizim Saray, Erciş ve Başkale ilçelerimizden jeotermal kaynaklar var. Bu jeotermal kaynakları değerlendirilerek daha fazla sera yapmalıyız ki ilin domates sektöründe iddialı olsun, söz sahibi olsun yoksa tek başına bir sera Van’da piyasa oluşturacak düzeyde üretim yapmıyor zaten. Burada zaten ihracat kapasitesi de yok. Yerel piyasada ancak tüketilen bir yoğunluk görüyoruz. Yerelde iddialı olmamız için daha fazla üretim yapmamız gerekiyor” dedi.

Kaynak:milliyet.com

"Domates Dışında Her Konuda Mutabık Kalındı"

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin, Soçi'de bir araya gelerek İki saat başbaşa görüştü. 1.5 saat süren görüşmenin ardından heyetler bir araya geldi. Heyetler arası görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısı düzenlendiş.

"Normelleşme Süreci Tamamlandı"

Türkiye ile ilişkilerin normalleşme sürecinin tamamlandığını söyleyen Putin, "Ortak işbirliğine dönüyoruz" dedi.

İki ülke arasındaki ticaretin düşüşünü durdurduklarını da söyleyen Putin, özetle şu ifadeleri kullandı:

"Önümüzdeki dönemde yeni hedeflerin belirlenmesi için iyi bir fırsat oldu. Türkiye Rusya için önemli ve perspektifli bir ortak oldu. Yakın geçmişte ilişkilerimiz bir dayanıklılık sınavından geçmişti. Artık ortak işbirliğine dönüyoruz. İlişkilerimizin normalleşme süreci tamamlanmıştır. İşbirliğimizin daha da güçlendirilmesine ortak bakıyoruz. Ticaretin güçlendirilmesi ve ticarette milli paraların kullanılması kararı aldık. Ticaretimizdeki düşüşü durdurabildik ve sene itibariyle artış kaydedilmiştir. Her iki taraftaan 110 milyar dolarlık bir anlaşma söz konusu. Bir milyar dolar tutarında ortak yatırım çalışmalarının tamamlanması konusunda anlaştık. Rusya Türkiye'ye doğalgaz, kömür ve petrol ihracatı yapmaktadır. Türk Akımı projesini görüştük. Bu proje kapsamında Karadeniz'den biri Türkiye üzerinden diğeri direkt Avrupa'ya olmak üzere iki hat taşınacaktır. Dolayısıyla Rus turistlerin Türkiye'de güvenliğinin sağlanması önemli durumdadır. Küresel ve bölgesel konuları görüştüğümüzde uluslararası terörizmle önem verdik. Bu konuda istihbari ve askeri işbirliğinin güçlendirilmesi konusunda anlaştık. Özellikle Suriye sorununu görüştük biz Sayın Erdoğan'la Suriye'de çözümün siyasi olduğu konusunda hemfikiriz. İki taraf arasında çatışmayı durdurabildik. Bugün Astana'da dördüncü kez görüşme yapılacaktır. Karadeniz Ekonomik İşbirliği'nin zirvesine ilişkin hazırlıkları görüştük. Zirve 22 Mayıs'ta İstanbul'da yapılacaktır. Türk dostlarımıza verimli ve yapıcı konuşmaları için teşekkür ediyorum."
 
"Altın Fırsat Heba Edilmemeli"

Ardından sözü Cumhurbaşkanı Erdoğan aldı. Son 2 ay içerisinde Rusya'ya ikinci ziyaretini gerçekleştirdiğini hatırlatan Erdoğan, şunları söyledi:

"Siyasi ilişkilerimizde arzu edilen ivmeyi yakalıyoruz. 2016 Ağustos'tan bu yana 5. kez bir araya geldik. Her iki tarafta da güçlü bir irade bulunuyor. Bugün başta ekonomik ve ticari konular olmak üzere istişarelerimizi yaptık. Ticari ve ekonomik engellerimizin kaldırılması için yoğun çaba sarf ediliyor. Sayın Putin ile bugünkü görüşmede Suriye krizi başta olmak üzere bölgesel konular ele alındı. İki ülke için Suriye 6 yıldır kanayan bir yara. Çocukların kadınların yaşlıların kimyasal silahlarla katledilmesine nasıl gözlerimizi kapatabiliriz? 3 milyon insan şu anda bizim topraklarımızda yaşam mücadelesi veriyor. Kimyasal saldırıların sorumluların cezalandırılması konusunda anlaştık. Ülke olarak Suriye hakkında konuşmaya devam edeceğiz. Dostum Putin de bu drama son vermeyi samimi bir şekilde arzu ediyor. Türkiye-Rusya-İran garantörlüğünde uygulanan ateşkes, diğer adıyla çatışmasızlık önemli bir fırsat oluşturmuştur. Bu altın fırsat hesaba edilmemeli. Ateşkesin tahkim edilmesi hedefine ulaşmaya çalışıyoruz. Ateşkesi bozmaya yönelki her saldırı garantör ülkelerin emeklerini de baltalıyor. Bizim için temel öncelik akan kanın durması ve toprak bütünlüğünün korunmasıdır. Suriye'deki tüm terör örgütleriyle mücadeleyi dünyanın huzuru bakımından gerekli görüyoruz. Biz terör örgütleri hakkında ayrım yapmadık. YPG, PYD, DEAŞ bizim nazarımızda aynıdır. Bunlar kandan beslenen vampirlerdir. Güney sınırlarımızda düşman bir yapıya izin vermeyiz. Moskova'da yapılan eylemlerle İstanbul, Brüksel, Paris'te yapılan eylemler arasında fark yoktur. Terör örgütleri insanlığın ortak düşmanıdır. Karadeniz'de Rus askerlerini taşıyan kaza nedeniyle geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Tüm imkanlarımızı seferber ettik. Putin'e nazik daveti için şükranlarımı sunuyorum." 
 
"İdlib çatışmasızlık bölgesi olacak"

Açıklamaların ardından soru-cevap kısmına geçildi. İki lidere, "Suriye krizinin çözümü konusunda güvenli bölgeler oluşturulması gündeme geldi mi?" şeklinde bir soru yöneltildi. Erdoğan soruya, "Başından itibaren güvenli bölge ifadesini kullandık, kullanmaya da devam edeceğiz. İdlib'de ciddi sıkıntılar oluyor. Oradaki bir yeşil hatla bir çatışmasızlık bölgesi ilan edildi. Temenni ederim ki bu bölge korunmaya devam eder. Astana'daki önemli konulardan bir tanesi çatışmasızlığın karara bağlanması. Bu Suriye'de önemli bir adım atılmasına da vesile olur" şeklinde oldu.

 "Trump’da destekliyor"

ABD Başkanı Trump'ın da çatışmasızlık bölgelerini desteklediğini belirten Trump ise şu ifadeleri kullandı:

"Suriye krizi ancak ve ancak siyasi yollarla çözülebilir. Fakat bu siyasi sürecin gelişmesi için, ateşkesin ilan edilmesi ve çatışmaların durdurulması gerekiyor. Rusya, Türkiye ve İran çatışmaların durdurulmasını sağlayan ülkelerdir. Biz hep bu rejimin nasıl daha sağlam hale getirilebileceği üzerine düşünüyoruz. Seçeneklerden biri çatışmazlık bölgelerinin oluşturulması. Bunu zaten ABD Devlet Başkanı'nın açıklamalarından birinde de bu ifade kullanıldı. Sayın Trump'la görüştük ve anladığım kadarıyla Amerikan yönetimi de bunu destekliyor. Rus tarafı Şam ve Tahran'la bir ön görüşme yaptı. Hepimizin ortak görüşmesi belirli mekanizmaların oluşturulması yönündedir. Çatışma taraflarının nihai kararı vermeleri gerekiyor çünkü kendi ülkelerinin kaderlerini onlar tayin edecek. Biz de Türkiye İran ve Rusya yani garantörler olarak bu mekanizmaların geliştirilmesi ve verimli hale gelmesi için uğraşacağız."
 
"Domates dışında kısıtlamaların kaldırılması için anlaştık "

Putin iki ülke arası ticaretteki kısıtlamalara yönelik soruya ise şu yanıtı verdi:

"Kısıtlamaların kalkacağını bugün ilan edebiliriz. Bu yaptırımlara tabi olan tek ürün değil. Tüm kısıtlamaların kaldırılması konusunda mutabakata vardık. Bugün bunu ilan edebiliriz. Kısıtlamalar ve yaptırımlar konusunu her yönden ele aldık. Bunlar ekonomiyi zedeler ve üreticiyi olumsuz etkiler. Domates yaptırımlara tabi olan tek ürün değil. Daha başka birçok konuyla ilgili yaptırımlar uygulanıyordu biz de bunların kaldırılacağı konusunda mutabakata vardık. Türk dostlarımızdan şunu anlamalarını rica ettik, malum trajik olaylardan sonra hayat durmadı gelişmeye devam etti. Örneğin domates üretimiyle ilgili bunu ifade edebiliriz. Bizim üreticilerimiz büyük miktarlarda kredi aldılar. Bir üretim süreci söz konusu burada dolayısıyla bununla ilgili kısıtlamalar devam edecek. Vizelerde de devam edecek. Bunun da bizim emniyet güçleri arasındaki koordinenin yoğun olmasına bağlıdır. Şöyle bir şey mümkün bazı uzmanların hem görevleri itibariyle hem de ticaret yapanlar için vize rejimi liberalleşebilir. Domatese gelince kendi pazarımızı Türk domatesine sonsuza kadar kapatmayacağız. Fakat bahsettiğim yatırım sonuçlanınca bu konu da liberalleşecek." 
 
"Domates dışında her konuda mutabık kalındı"

Domates dışında her konuda mutabık kalındığını söyleyen Erdoğan da "Şu anda bir geçiş süreci var. Bu arada ara formüller bulmak suretiyle süreci belirli bir zemine oturtacağız. Domates konusundaki soru işaretleri konusunda mutabık kalındı. Normalleşme sürecinin ötesine geçiyoruz" diye konuştu. 
 

Domates Pazarda da Pahalı!

Rusya’ya domates satmak için yürütülen politikalarla birlikte , iç piyasada fiyatlar bazı pazarlar reyonlarında 8 ila 10 lira arasında değişiyor.

Pazarcılar fiyat artışını ihracatın artmasına bağlarken; ihracatçılar iklim şartlarından dolayı fiyatın arttığını ifade ediyor.

En son Türkiye’den Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek başkanlığında içinde Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci’nin de olduğu bir heyet Rusya’ya giderek domates ihracatı konusunu da ele aldı.

Rus ambargosunun en aza indirilmesini hedefleyerek geçtiğimiz günlerde Rusya’ya giden heyet, bilhassa turunçgil ihracatında hamle yapılacağını belirmişti. Görüşmelerde domates konusunu da gündeme getireceklerini ifade etmişlerdi. İç piyasada domates fiyatlarının artması beraberinde fiyat artışının neden olduğunun gündeme gelmesine neden oldu.

Üreticinin kârı tüketicin cebini yakıyor

Pazar yerlerinde esnaf, fiyat artışını domatesin kalitesine bağlıyor. Bunun yanı sıra Suriye ve Irak’a yapılan ihracat göz önünde tutularak, üreticilere pazar imkânı sağladığından iç piyasaya sürülen ürünlerin yüksek fiyattan satılmasının nedeni oluyor.

Pazarcılar fiyatın yüksek olmasından şikâyet ediyor. Fiyatın yüksek olması, tüketiciyi ya domatesten uzak tutuyor ya da az miktarda satın alarak ihtiyacı kadarını karşılama yoluna sevk ediyor.
 

Rusya’ya Domates Çıkarması!

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik, Rusya'nın, Türk domatesine uyguladığı ithalat yasağı ile ilgili önemli açıklamada bulunarak Rusya’ya giden heyete ilişkin bilgi verdi.

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Faruk Çelik, Rus uçağının düşürülmesinden sonra Rusya ile Türkiye arasında yaşanan domates krizine ilişkin Bakanlığın üst düzey yetkililerinden oluşan bir heyetin, Moskova'ya gittiğini söyledi.

Bu konuyla ilgili, tarafların daha öncede taleplerini ortaya koyduğunu belirten Bakan Çelik, "Bir gerekçeye oturtamadığımız bir gecikmeyle karşı karşıya kaldık. Süreç sözlü olarak birçok alanda sözde normalleşmesine rağmen özde bazı sıkıntılar yaşadığımız gerçeği var. Bunlardan biri 250 milyon dolarlık domates ihracatımız var. Bu konuda maalesef bir gelişme olmamıştı. Bizim de çok ciddi Rusya'dan ithalatçı olduğumuz gerçeği var. Biz 2 milyar dolarlık ithalat, 1 milyar dolarlık ihracat yapıyoruz” dedi.

Rusya ile ekonomik işbirliğinden yana olduklarını belirten Bakan Çelik, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Rusya ile tarım alanındaki ekonomik ilişkilerin devamından yanayız ama anlam veremediğimiz bir şekilde bazı ürünlerle ilgili kısıtlamaların devam etmesi ister istemez yeni görüşmeleri de beraberinde getirdi. Ben inanıyorum ki, bugün gerek Rus tarafının bu açıklaması, gerekse Bakanlık yetkilileri arasında yapılacak teknik görüşmeler bu kısıtlamaları ortadan kaldıracak, belki de tarım ve hayvancılık ürünlerinde yeni ilişki alanlarını ortaya çıkaracak. Türk tarım kesimi de Rus tarafı da aynı düşüncede. Onların da çok ciddi beklentileri var. Umarım arkadaşlarımız güzel bir neticeyle dönerler."
 

Yerli Domates mi Melez(Hibrid) Domates mi?


Anayurdu Orta ve Güney Amerika olan domates, patlıcangiller ailesinden yoğun olarak yetiştirilen bir yenidünya bitki türüdür.
 
16. yüzyılın ilk yarısında Meksika'dan Avrupa'ya yayılmış olduğu varsayılan domatesin zamanla farklı türden kültürlenerek yüzlerce türü ortaya konulmuştur. Kaç çeşit kültürlendiği tam olarak bilinmeyen domates, günümüzde önemli bir tüketim meyvesi olarak sofralarımızdaki yerini almıştır.
 
Dünyada hemen hemen her kültürde yerini alan domatesin en büyük üreticisi İtalya’dır. Türkiye’de de farklı türlerin gelişlimi kültürlenerek geliştirilip arttırılmaktadır. Türkiye’de yaygın olarak yetiştirilen ve ‘yerel domates’ olarak adlandırılan bazı türler; ticari amacına, yetiştirilme şekline ve lezzetine ilişkin belirli isimler almıştır.
 
Yerli domates çeşitleri:
 
Sırık Domates; Pazarda satılmak üzere, ömrü uzun ve pazar tezgâhlarına dayanıklı olan domates türüdür. Kendi içinde farklı tohum türleri vardır. Bu türler, Elif 190 F1, Gökçe 191 F1, Gülle F1, Target F1, Opera F1, Polaris F1, Astone F1, Mog F1'dir. 
 
Yer Sofralık Domates; Bitki yapısı bakımından oldukça güçlüdür. Bu gücü sayesinde meyveyi tamamen örterek güneşe karşı korur. Ortalama 210- 230 gr ağırlığında, kırmızı, yuvarlak yassı meyveli domateslerdir. Türleri arasında Sadık F1, Elegro F1 sayılabilir. 
 
Sanayi tipi Domates; Salça yapımında kullanılan domates türüdür. Güçlü bitki yapısına sahiptir.  Meyveleri tam yuvarlak olmaz. Nakliyeye dayanıklıdırlar. Rio Grande türü domatesler sanayi tipi, salçalık domates türleridir.   
 
Hibrid (melez) domates çeşitleri:
 
Adonis F1; Sıcak iklim isteyen orta güçte bir domates türüdür. Meyvelerinin ağırlığı 180-200 gram civarındadır. Bu türde meyveler sapları ile birlikte toplanabilmektedir. Az ya da çok tüylü yaprakları keskin kokuludur. Domates yetiştiriciliğinin yapıldığı her iklim ve bölgede yüksek performans göstererek bol ürün verir

Süper Red F1; Orta erkenci hibrid domates çeşididir. Orta erkenci diğer domates çeşitlerine göre daha büyük ve serttir. Yatay gelişen bir bitki türü olup yaprakları meyvelerini örter.  Domates yetiştiriciliğinin yapılabildiği yer alanda rahatça yetiştirilebilir. Nakliyeye uygun domates türlerinden biridir. 
 
Oturak Domates; Egemen F1; Çalı tipi domates türlerindendir. Yoğun yaprak oluşumu olan bu türde salkımda 3 ila 5 domates bulunur. Çatlamaya dirençli bir türdür. Meyveleri hafif yuvarlak ve parlak renklidir. 
 
Cevahir F1Örtü altı yetiştiriciliğine uygun, raf ömrü uzun, pazara yönelik domates türüdür. Bahar dönemi yetiştiriciliği daha verimli olur. Salkımında 3-4 meyvesi olur.Yoğun yaprak örtüsü olan bir türdür. Diğer tüm domates türlerinde olduğu gibi önce sıcak yastıklarda üretilir. Sonra asıl fide yerlerine geçirilerek şaşırtılır. Yüksek verimli bir domates çeşididir. 250-350 gram ağırlığında, meyveleri hafif yuvarlak, dilimli, şekli düzgün ve parlak kırmızı renklidir. 
 
Beton F1; Sonbahar yetiştiriciliğine uygun domates türüdür.. Orta güçlü bir bitki olan beton F1 türü domateslerde örtü altı yetiştiriciliği yapılır. Salkımında 5-7 meyve bulunur. Erkenci bir türdür. Ortalama meyve ağırlığı 160-170 gram kadardır. Sarı yaprak virüsüne karşı dayanıklıdır. 
 
Yeşim F1; Güz, bahar ve bahar sezonu boyunca yetiştirilebilir. Ortalama meyve ağırlığı 250-350 gram kadardır. Nakliyeye uygun, raf ömrü uzun bir domates çeşididir. Salkımında 3-5 meyve bulunur. Salkımları oluşturan çiçekleri 2 cm çapında ve sarı renklidir. Toprak açısından çok seçici değildir. Keskin bir kokusu ve tadı vardır. Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde üretimi yaygındır. 



Haber: Ali Suzi Doğan

Domates Ambargoya Aldırış Etmedi

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Satıcı, Rusya tarafından uygulanan ambargoya rağmen domates ihracatında yüzde 50 oranında artışın olduğunu belirtti.

Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Satıcı, BAİB’nin istatistikî verilerine göre domates ihracatıyla ilgili önemli değerlendirmelerde bulundu. Domates ihracatında yüzde 50 artış olduğunu belirten Satıcı,“Yılın geride kalan ilk çeyreğinde Batı Akdeniz'den en fazla domates ihracatı gerçekleşti. Bölgemizden gerçekleşen domates ihracatı yüzde 50,3 oranında artışla 65 milyon 102 bin 316 dolara yükseldi. Rusya Federasyonu'nun ülkemizden domates alımına onay vermemesine rağmen gerçekleşen ihracat artışı sektör temsilcilerinin alternatif pazar oluşturmada ve mevcut pazarlardaki etkinliğini artırmada ki başarısını gözler önüne serdi" dedi.

Satıcı, Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği istatistiklerine ilişkin veriler doğrultusunda belirli saptamalar yaparak, Asya’dan Avrupa’ya, Batı Akdeniz'den Ortadoğu’ya ve Maldivler’e kadar birçok bölgeye domates gönderildiğini belirtti.

En fazla ihracatın bölgemize yakın coğrafyalara yapıldığını belirten Satıcı şöyle devam etti:

 “Batı Akdeniz'den gerçekleşen domates ihracatının ülkelere göre dağılımına bakıldığında ilk sırada yüzde 68,5 artış ve 16,2 milyon dolar ile Beyaz Rusya'nın yer aldığı görülüyor. İkinci sırada yüzde 86 artış ve 13,6 milyon dolar ile Romanya yer alıyor. Bulgaristan, yüzde 69,7 artış ve 6,7 milyon dolar ile üçüncü sırada, Ukrayna yüzde 9,2 artış ve 4,7 milyon dolar ile dördüncü sırada, Almanya ise yüzde 199,9 artış ve 4,2 milyon dolar ile beşinci sırada bulunuyor. Batı Akdeniz İhracatçılar Birliği (BAİB), her sektör ve ürün grubunda olduğu gibi yaş meyve sebze ve domates ihracatının daha da gelişmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Dubai, Abu-Dhabi, Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerine yönelik çalışmaların önümüzdeki süreçte meyvelerini vermesi bekleniyor. Yine Avrupa ülkelerine yönelik çalışmaların yaş meyve sebze ve domates ihracatının gelişimine katkı sağlaması bekleniyor. Rusya'ya yönelik domates ihracatının başlaması da en büyük beklentilerin başında yer alıyor. Domates ihracatındaki artışın yüzde 50'ye ulaşması, Rusya'nın ürünlerimizi almaması nedeniyle yeni pazarlara girme ve mevcut pazarlarda artış sağlama stratejisinin başarılı olduğunu da gözler önüne serdi. Bölgemizden gerçekleşen başta domates olmak üzere yaş meyve sebze ihracatının artması ürün fiyatlarının da iyi setretmesini sağladı. Fiyatların mevsim normallerine göre yüksek olması üreticinin iyi bir sezon geçirmesine katkı sağladı. Bunda da ihracatın önemli payı oldu.”

KAYNAK: haberantalya.com

Domateste Rekor !

İstatistiklere göre Türk insanının en çok tükettiği sebze domates. Yılda kişi başına ortalama domates tüketimi 118 kilogram. Peşinden 52 kilo tüketimle patates, 43 kiloyla karpuz, 23 kiloyla biber ve 21 kiloyla soğan geliyor.

Meyve istatistiklerine göre Türk insanının en çok tükettiği ürün üzüm çıktı. Yılda kişi başına ortalama üzüm tüketimi 26 kilo olarak belirlendi. Peşinden, 23 kiloyla elma, 16 kiloyla portakal, 7 kiloyla mandalina ve 5 kiloyla armut, kiraz ve muz geliyor.

Kişi başına ortalama kuru fasulye tüketimi 3.4 kilo, kırmızı mercimek 5 kilo, yeşil mercimek yarım kilo, nohut tüketimi de 5 kilo olarak gerçekleşti.

Çayda Tüketim Rekoru

Türk insanı yılda kişi başına ortalama 14 kilo çay tüketimiyle yeni bir rekora imza attı. Kuru meyve tüketimi ise 1-3 kilogram arasında değişti. Kişi başına tahıl tüketimi 183 kilo olurken, ayçiçek yağı tüketimi 26 kilo, şeker tüketimi de 26 kilo olarak gerçekleşti.

Sebze ve meyvede fiyat artışı olunca ileri sürülen, “rekolte düşük çıktı”, “hastalık geldi”, “ihraç edildiği için yurtiçinde mal kalmadı” gibi bahanelerin geçersiz olduğu da TÜİK istatistikleriyle ortaya çıktı. İstatistiklerde ayçiçek, pirinç ve soya hariç bütün ürünlerde tüketimin üstünde üretim oldu.

 

Şemsi Bayraktar "Domatesin Ekonomiye Katkısı Çok Büyük"

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, domatesin tek başına ekonomiye 12 milyar 671 milyon liralık katkı yaptığını bildirerek, “Türkiye’deki çok geniş sera alanlarıyla yaz kış üretilebilen ve ekonomiye yaklaşık 12,7 milyar liralık katkı sağlayan bu kadar önemli bir sebzede, sorunlar en kısa zamanda çözülmeli, üretimin devamı sağlanmalıdır” dedi.

Bayraktar, yaptığı açıklamada, domatesin sebzeler içinde bir tekel gibi olduğunu, değerde toplam bitkisel üretimdeki payının yüzde 10,7’sini, toplam sebze üretimindeki payının ise yüzde 40’ı bulduğunu belirtti. Şemsi Bayraktar, 11,85 milyon tonluk üretimiyle Çin, Hindistan ve ABD’nin ardından dördüncü sırada gelen ve dünya domates üretiminin yüzde 6,9’unu karşılayan Türkiye’nin ihracatta ise dördüncü sırada kaldığını vurguladı. Toplam sebze ihracatının yüzde 62’sinin domatesten oluştuğuna dikkati çeken Bayraktar, 6,2 milyon tonu bulan örtü altı sebze üretimindeki payının da yüzde 52,8’i bulduğunu bildirdi.

Domates ihracatında, Meksika, Hollanda ve İspanya’nın ardından dördüncü olan Türkiye’nin, dünya domates ihracatında aldığı payın yüzde 4,5’e ulaştığını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

“İlginç olan ihracatta Türkiye’yi geride bırakan Meksika, Hollanda ve İspanya, üretimde Türkiye’nin ardında kalıyorlar. Hatta, domates üretimi Türkiye’ye göre çok çok gerilerde olan Hollanda, ithal ettiği domatese katma değer katarak yeniden ihraç ediyor ve dünya ihracatında ikinci sırayı alıyor.

Rusya’nın Türk tarımsal ürünlerine 2016 yılı başından itibaren uyguladığı ambargo kararı en çok domates üreticisini etkiledi. Üreticimizin en önemli sorunlarından birisi, Rusya ambargosudur. 2015-2016 döneminde Rusya hariç domates ihracatı 106,5 milyon dolardan 239,9 milyon dolara çıksa da Rusya da dahil edildiğinde toplamda 365,3 milyon dolardan 239,9 milyon dolara geriledi.

İhracat, Irak, Belarus, Gürcistan ve Suudi Arabistan başta olmak üzere diğer ülkelere yöneldi.

"Salçalık domates üretimi artıyor”

2006-2016 döneminde, domates ekiliş alanının yüzde 6,8 gerilediğini, buna karşın verimdeki yüzde 37,2’lik artışın üretime olumlu yansıdığını ve üretim rakamını yüzde 27,9 yükselttiğini bildiren Bayraktar, “verim artıkça, Türkiye, üretim ve ihracatta dünyada daha üst sıralara tırmanacaktır. 2006-2016 döneminde salçalık domatesteki yüzde 36,6, sofralık domatesteki yüzde 24,1’lik artışın sebebi verimdeki yükselmedir” dedi.

Bayraktar, iller bazında bakıldığında sofralık domateste Antalya’nın yüzde 19,1 payıyla, salçalık domateste Bursa’nın yüzde 29,8 pala ilk sırayı aldığını belirtti.

“Domates ürünleri çok önemli”

Başta salça olmak üzere domatesin, salçası, konservesi, suyu, ketçabı ve sosunun da gündelik hayatın ve ihracatın önemli unsurları olduğunu, özellikle salça üretiminde ve ihracatında ülke potansiyelinin iyi kullanılması gerektiğine dikkati çeken Bayraktar, “Türkiye salça ihracatında 157,3 milyon dolara değeriyle ve yüzde 4,4 payıyla Çin, İtalya, ABD, İspanya ve Portekiz’in ardından 6’ıncı sırada yer almaktadır. Ayrıca, Türkiye 128,8 milyon dolarlık dondurulmuş, kurutulmuş, tüm ve parça halinde konserve edilmiş domates ve domates suyu, sosu ve ketçabı ihraç etmektedir” dedi.