Ege’de zeytin hasadı, çiftçinin yüzünü güldürmedi| Anadolu İzlenimler

Türk Tarımının

Dergisi Sesi Habercisi

Ege’de zeytin hasadı, çiftçinin yüzünü güldürmedi

Ege’de zeytin hasadı, çiftçinin yüzünü güldürmedi. Aksine, zeytin üreticisi zarar etti.

Salamura zeytin ve zeytinyağı üretiminde, 2018-2019 yılında sorunlu geçiyor. Çünkü, Ege bölgesinde bu yıl zeytinin çiçek açtığı dönemde ve sonrasında yaşanan yağmur, gece gündüz arasındaki sıcaklık farkı, rutubet, rüzgar gibi iklimsel etkenler nedeniyle zeytinler telef oldu.

ÖNCE ANTRAKNOZ HASTALIĞI DÖKTÜ

Zeytini dalında tutmak için sulak bölgelerde, en az 6 kez ilaçlama yapan bazı üreticiler, zeytini kurtarabildi. Ancak, Aydın ve Muğla dağları gibi, özellikle sarp dağlık, kıraç bölgelerde yetişen zeytinler, çürük leke (antraknoz) hastalığına yakalandı.  18-25 derece sıcaklık ve yüzde 90 oranına ulaşan yüksek nemde oluşan Antraknoz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında, zeytin meyvesi üzerinde dolu vuruğu gibi başlayıp, kuru bereli şekilsiz lekeler oluşturdu. 20 günlük bir hastalanmadan sonra, meyve çürüyüp döküldü.

ARDINDAN SİNEK VURDU

Bu yıl, Ege Bölgesinde görülen Akdeniz sineği ve zeytin sineği gibi zararlılar hem ovada, hem dağda arttı. Şeftali, elma, armut, incir, nar, Trabzon hurması, portakal, mandalina gibi her türlü meyveye larva bırakıp çürüten sineklerden, zeytinler de yoğun şekilde etkilendi.

Zeytin üretiminin en çok olduğu Aydın, İzmir, Manisa, Muğla bölgelerinde, zeytin meyvelerinin neredeyse yüzde 90’ı hasat öncesi dökülüp telef oldu.

Traktörün çıkamadığı, sarp dağlık kesimdeki zeytin ağaçlarında, yıl boyu aralama, budama yapan, delice kaçkınlarını yok eden, pinar gibi yabani dikenli maki çalılarıyla mücadele eden üretici, iki yıl üst üste  hasat yapamayınca ekonomik olarak zor duruma düştü.

ÜRETİM MALİYETLERİ ARTTI, ZEYTİN FİYATLAR DÜŞTÜ

Zeytin yağı toptan satış fiyatları, 2014 yılından beri, litresi 10-17 TL arasında seyrediyor. Bu yıl, Afrin Suriye’den ithal edildiği belirtilen 50 bin ton zeytin yağı nedeniyle önce yağın litresi 12 TL’ye kadar düştü. Sonra tekrar 10-17 TL aralığına oturdu.

Ancak 2014 yılında mazotun litresi 4.30TL iken bu yıl 6.30TL’ye yükseldi. 2014 yılında asgari ücret 1071TL iken, 2018’de 1820Tl oldu. Aynı şekilde gübre, zirai ilaç, yağ sıkım ücretleri gibi girdi maliyetleri en az yüzde 50-60 artmış olmasına rağmen, yağ fiyatları yerinde saydı. Yemeklik dane zeytinin kilogram fiyatları ise Aydın’da 2.5TL’ye kadar düştü.

SARP DAĞLIK BÖLGELERE YÜKSEK TEŞVİK UYGULANMALI

Zeytin ağacı sayısı, ülkemizde son 20-25 yılda, 80 milyondan 177 milyon adede çıktı. Buna rağmen Türkiye, Suriye ve Tunus gibi ülkelerden sofralık zeytin ve zeytin yağı ithal etmeye başladı.

Özellikle sarp dağlarda zeytin üreten köylü, artık para kazanamadığı gibi, zarar etmeye başladı.

ZEYTİNYAĞI DESTEĞİ, İSPANYA’DA 8TL, TÜRKİYE’DE 0.80 KURUŞ!

Ülkemizde, sarp dağlık bölgelerde zeytin yetiştiren çiftçiye daha yüksek destek ve teşvik verilmeli.

İspanya gibi AB ülkelerinde 1 litre zeytinyağına yıllardır 1,32 Euro (Yaklaşık 8TL) destek ödemesi yapılıyor. Türkiye’de ise, 1 Litre zeytinyağına verilen destek 0,70 kuruştan, 0.80 kuruş gibi komik bir rakama yeni yükseltildi.  

Ülkemizde sofralık dane zeytine de destek verilmesi gerekiyor.

HAŞERELERLE TOPYEKÜN MÜCADELE ŞART

Zeytin zararlılarıyla topyekun mücadele şart. Önümüzdeki yıllarda, sinek, antraknoz, sap kurdu, halkalı leke, pamukçuk gibi zeytin zararlılarıyla topyekun mücadele amacıyla, İspanya, İtalya, Yunanistan’daki gibi, zeytinlik bölgelerde uçakla ilaçlama yapılması ve ücretsiz biyolojik tuzaklar dağıtılarak, topyekun mücadele edilmesi gerekiyor.

Kadir ERCAN

Sürekli Basın Kartı sahibi Gazeteci