Vicdan, insan olmanın temel direklerinden biridir. Ancak sürekli adaletsizlik, haksızlık ve duyarsızlıkla karşılaşan vicdan, zamanla yorgun düşüyor. Bu yorgunluk, insanları daha kayıtsız, daha tepkisiz hâle getiriyor. İnsan olmanın yüklediği sorumluluklar, başkalarının acılarını hissetmek, doğruyu savunmak ve adalet için çaba göstermek, artık çoğu kişi için ağır bir yük haline geliyor.
Bu durum, bireysel ve toplumsal hayatımızı derinden etkiliyor. İnsan kalmak, yani empati gösterebilmek, doğruluktan sapmamak ve vicdanıyla hareket edebilmek, zorlaşan bir erdem hâline geliyor. Peki, sessizleşen ayıplar ve yorulan vicdanlar karşısında ne yapabiliriz? Belki de yapmamız gereken, küçük de olsa bireysel direnç göstermek; adaletsizliğe kayıtsız kalmamak, sesimizi yükseltmek ve insan olmanın değerlerini canlı tutmaktır.
Sonuç olarak, çağımızın en büyük sınavlarından biri, vicdanlarımızı yormadan insan kalabilmek. Ayıp sessizleşmiş olabilir, vicdan yorgun düşmüş olabilir; ama hâlâ her bireyin içinde bir kıvılcım var. Bu kıvılcımı söndürmemek, insan olmanın en temel sorumluluğudur.