Orta Doğu’da devam eden savaşın küresel piyasalarda yarattığı dalgalanma, tarım sektörünü doğrudan etkiliyor. Özellikle akaryakıt ve gübre fiyatlarındaki artış, üretim maliyetlerini yukarı çekerken, gıda arz güvenliği ve ekim alanlarında daralma riski yeniden gündemin üst sıralarına taşındı.
Tam da bu tabloda, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın uygulamaya koyduğu “tarımsal üretim planlaması modeli”, üretici açısından kritik bir denge unsuru olarak öne çıkıyor.
MAZOTUN TAMAMI, GÜBRENİN YARISI DESTEKTE
Yeni modelle birlikte bitkisel üretime yönelik destekler; temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği olmak üzere üç ana başlık altında toplandı.
Sistemde yalnızca temel destekten yararlanan üreticiler için mazot giderlerinin ortalama yüzde 50’si, gübre maliyetinin ise yüzde 25’i devlet tarafından karşılanıyor. Ancak planlı üretim sistemine dahil olup belirlenen ürünü doğru havzada eken çiftçiler için destek oranı ciddi şekilde artıyor. Bu kapsamda üreticinin mazot giderinin tamamı, gübre maliyetinin ise yarısı devlet desteğiyle karşılanıyor.
STRATEJİK ÜRÜNLERDE DESTEK DAHA YÜKSEK
Ürün bazlı destekler incelendiğinde, stratejik ürünlerde daha güçlü bir teşvik mekanizması dikkat çekiyor.
Buğday ve arpa üretiminde dekar başına verilen temel ve planlı üretim desteği toplamda 806 liraya ulaşırken, su kısıtı bulunan bölgelerde bu rakam 1.240 liraya kadar yükseliyor. Yağlık ayçiçeğinde destek miktarı normal havzalarda 930 lira, su kısıtı olan alanlarda ise 1.302 lira olarak uygulanıyor.
Pamuk üreticilerine sağlanan destek dekar başına 1.395 liraya kadar çıkarken; nohut, mercimek ve yem bitkilerinde 620 lira olan destek, su kısıtı bulunan bölgelerde 868 liraya ulaşıyor.
HAYVANCILIK VE GELENEKSEL ÜRETİM DE KAPSAMDA
Bakanlığın destek politikası yalnızca bitkisel üretimle sınırlı değil. Hayvancılık ve geleneksel üretim alanlarında da önemli teşvikler devreye alınmış durumda.
Bu kapsamda üreticilere buzağı başına 1.400 lira, malak için 2.800 lira, kuzu ve oğlak için 300 lira, besilik sığır için ise 500 lira ödeme yapılıyor. Arıcılıkta kovan başına 100 ila 140 lira arasında destek sağlanırken, ipek böceği yetiştiricilerine kilogram başına 1.100 lira ödeme veriliyor. Sürü yöneticileri ise 81 bin liraya varan destekten yararlanabiliyor.
AMAÇ: ÜRETİMİ KORUMAK, RİSKİ AZALTMAK
Doğrudan desteklerin yanı sıra planlı üretim yapan çiftçiler; düşük faizli kredi imkanları ve ek sigorta prim desteklerinden de faydalanabiliyor.
Tüm bu uygulamalarla hedeflenen, artan maliyet baskısı altında üreticinin ayakta kalmasını sağlamak ve gıda arz güvenliğini sürdürülebilir hale getirmek. Tarımda planlama odaklı bu yeni yaklaşım, hem üretim desenini korumayı hem de riskleri minimize etmeyi amaçlıyor.