Yapılan zam sonrası motorin fiyatları birçok ilde 70 TL sınırına dayanırken, bazı şehirlerde ise bu seviyeyi aştı.

Güncel pompa fiyatlarına göre motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası’nda 69,88 TL, İstanbul Anadolu Yakası’nda 69,73 TL, Ankara’da 70,99 TL ve İzmir’de 71,26 TL olarak uygulanıyor.

Art arda gelen zamlarla birlikte akaryakıt maliyetlerindeki yükseliş, özellikle taşımacılık, tarım ve lojistik sektörlerinde maliyet baskısını artırırken, fiyat artışlarının üretim ve tüketici fiyatlarına da yansıması bekleniyor.

Kars’ın Arpaçay ilçesine bağlı Tepeçik köyünde etkili olan sağanak yağış, kısa sürede sele dönüştü. Yoğun yağışın ardından dere yatakları taşarken, köy yolları ulaşıma kapandı. Sel nedeniyle bazı evler risk altına girerken, evlerinde mahsur kalan yaşlı bir çift için ekipler seferber oldu.

Köy sakinlerinin durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirmesi üzerine bölgeye çok sayıda ekip yönlendirildi. Ancak sel sularının köy yollarını kapatması nedeniyle ekiplerin bölgeye ulaşmasında güçlük yaşandı. Bunun üzerine Arpaçay İlçe Özel İdaresi ekipleri iş makineleriyle müdahalede bulundu.

Şantiye Şefi Ali Çobanoğlu koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, iş makineleriyle sel sularının bulunduğu bölgeye ulaşıldı. Zorlu arazi ve hava şartlarına rağmen mahsur kalan yaşlı çift bulundukları evden güvenli şekilde çıkarılarak iş makinesiyle tahliye edildi. Sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenilen çift, güvenli bölgeye ulaştırıldı.

Tahliye çalışmasının tamamlanmasının ardından ekipler, köyde su tahliyesi ve kapanan yolların yeniden ulaşıma açılması için çalışmalarını sürdürdü.

Yetkililer ise bölgede yağışların devam edebileceğine dikkat çekerek vatandaşlara meteorolojik uyarıları takip etmeleri çağrısında bulundu. Özellikle dere yatakları ile taşkın riski bulunan alanlardan uzak durulması gerektiği vurgulandı.

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 12 aylık ortalamalara bakıldığında tüketici fiyatları yüzde 32,03, yurt içi üretici fiyatları (Yİ-ÜFE) ise yüzde 27,26 arttı.

Aylık bazda TÜFE yüzde 0,99, Yİ-ÜFE ise yüzde 1,8 oranında yükseldi. TÜFE, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 17,76 artış gösterirken, yıllık artış oranı yüzde 32,11 olarak kaydedildi. Yİ-ÜFE’de ise aralık 2025’e göre yüzde 16,09, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,09 artış gerçekleşti.

Enflasyon verilerinin açıklanmasıyla birlikte temmuz ayında konut ve iş yerlerinde uygulanacak kira artış oranı da belli oldu. Buna göre kira artış oranı yüzde 32,03 olarak açıklandı.

Edinilen bilgilere göre yangın, saat 14.30 sıralarında henüz belirlenemeyen bir nedenle çıktı. Alevleri gören vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye Çanakkale Orman Bölge Müdürlüğü’ne bağlı çok sayıda ekip sevk edildi.

Yangına karadan arazözler ve ilk müdahale ekipleriyle müdahale edilirken, havalanan yangın söndürme uçakları ve helikopterler de söndürme çalışmalarına destek verdi. Ekipler, alevlerin çevredeki ekili alanlar ile ormanlık bölgelere ulaşmasını önlemek amacıyla yoğun çaba harcıyor.

Bölgede söndürme çalışmaları aralıksız devam ederken, yangının kontrol altına alınması için havadan ve karadan müdahale sürdürülüyor. Öte yandan yangının çıkış nedeninin belirlenmesi amacıyla yetkililer tarafından inceleme başlatıldı.

Edinilen bilgilere göre, zirve süresince Ankara’da yaklaşık 40 bin emniyet ve jandarma personeli sahada olacak. Ayrıca 1-15 Temmuz tarihleri arasında kent genelinde gösteri ve yürüyüşlere izin verilmeyecek.

Zirve kapsamında devlet ve hükümet başkanları ile yabancı delegasyonların güvenliğini sağlamak amacıyla “Kırmızı Alan” uygulaması devreye alınacak. Bu kapsamda belirlenen bölgelerde araç ve yaya girişleri sıkı denetime tabi tutulacak, bazı noktalarda ise geçişler tamamen ya da kısmen kısıtlanabilecek.

Güvenlik tedbirlerinden etkilenecek başlıca bölgeler arasında Esenboğa Havalimanı ve çevresi, zirve için kullanılacak Etimesgut Havalimanı güzergahları, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nin bulunduğu Söğütözü Mahallesi ile zirve delegasyonlarının konaklayacağı 15 otelin çevresi yer alıyor.

Öte yandan “36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Kullanılacak Güzergahlar” başlıklı resmi belgeye göre, çok sayıda ana arter ve bağlantı yolu da güvenlik gerekçesiyle geçici olarak trafiğe kapatılabilecek veya kontrollü kullanıma açılabilecek.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi Kullanılacak Güzergahlar şu şekilde;

Tedbirlerden etkilenmesi beklenen başlıca bulvarlar arasında Özal Bulvarı ve çevre yolu varyantları, Şehit Ömer Halisdemir Bulvarı, Turgut Özal 2 Bulvarı, Fatih Sultan Mehmet Bulvarı, Mevlana Bulvarı, İnönü Bulvarı, Ankara Bulvarı, Atatürk Bulvarı, Anadolu Bulvarı ve Dumlupınar Bulvarı bulunuyor. Ayrıca 1071 Malazgirt Bulvarı, Cumhurbaşkanlığı Bulvarı, Sakıp Sabancı Bulvarı ve İhsan Doğramacı Bulvarı’nın da güvenlik uygulamalarından etkilenmesi bekleniyor.

Çankaya bölgesinde Cinnah, İran, Arjantin, Simon Bolivar, Rabindranath Tagore, John F. Kennedy, Kişinev, Jose Marti, Tahran ve Polonya caddeleri; Yenimahalle ve Söğütözü bölgesinde ise Cumhurbaşkanlığı, Beştepe, Söğütözü, Alparslan Türkeş ve Yaşam caddeleri güvenlik önlemlerinin yoğun olarak uygulanacağı noktalar arasında yer alıyor.

Bunun yanı sıra Türk Kızılayı Caddesi, Şehit Öğretmen Şenay Aybüke Yalçın Caddesi, Nizami Gencevi Caddesi, Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi’nin belirli bölümleri ile Bilkent Kampüsü içerisindeki bazı cadde ve sokaklarda da trafik düzenlemeleri yapılabilecek.

Resmi belgelerde, protokol geçişlerinin gerçekleştirileceği Billur Sokak, Boğaz Sokak, Bülten Sokak ve Gülözü Sokak gibi bağlantı yollarının yanı sıra çok sayıda ara sokağın da güzergah planlamasına dahil edildiği görülüyor.

Bakan Yumaklı, Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü tarafından yürütülecek uygulama sayesinde vatandaşların, üreticilerin ve ilgili tüm paydaşların su kaynaklarının mevcut durumunu anlık olarak takip edebileceğini belirtti.

Su yönetiminde şeffaflık ve veriye dayalı yaklaşımın önemine dikkat çeken Yumaklı, su kaynaklarının gelecek nesillere bırakılacak en değerli miraslardan biri olduğunu vurguladı. Yeni sistemin iklim değişikliğinin etkileri karşısında suyun daha dikkatli ve sürdürülebilir şekilde yönetilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Yumaklı açıklamasında, “Şeffaflık ilkemiz doğrultusunda; veriye dayalı yönetim anlayışımızla, iklim değişikliğinin etkilerine karşı suyumuzun her damlasını korumaya ve geleceğe güvenle taşımaya kararlıyız.” ifadelerini kullandı.

Bakanlık tarafından yayımlanan verilere göre, toplam borç stokunun 7 trilyon 204,2 milyar liralık bölümünü Türk lirası cinsinden borçlar oluşturdu. Borç stokunun 7 trilyon 784,9 milyar liralık kısmı ise döviz cinsi yükümlülüklerden meydana geldi.

Açıklanan rakamlarla birlikte merkezi yönetimin toplam borç stoku 15 trilyon liraya yaklaşırken, döviz cinsi borçların toplam borç stoku içerisindeki payı dikkat çekti.

Mayıs ayında 85,8 olarak kaydedilen endeks, son artışla birlikte Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine yükseldi. Böylece tüketici güveninde son iki yılın en güçlü görünümü kayıtlara geçmiş oldu.

Tüketici güven endeksi, tüketicilerin mevcut ekonomik durumlarına ve geleceğe yönelik beklentilerine ilişkin eğilimlerini ortaya koyuyor. Endeks 0 ile 200 arasında değer alırken, 100’ün üzerindeki seviyeler tüketici iyimserliğine, 100’ün altındaki seviyeler ise kötümser beklentilere işaret ediyor.

HANE HALKININ MADDİ DURUM ALGISI GÜÇLENDİ

Haziran ayında endeksin alt kalemlerinde de yükseliş dikkat çekti. Mevcut dönemde hanenin maddi durumuna ilişkin değerlendirmeyi gösteren endeks yüzde 4,5 artarak 72,3 seviyesine çıktı.

Önümüzdeki 12 aylık döneme ilişkin hanenin maddi durum beklentisi endeksi ise yüzde 1,9 yükselişle 89,5 olarak ölçüldü. Genel ekonomik durum beklentisini yansıtan endeks de yüzde 3,1 artış kaydederek 83,9 seviyesine ulaştı.

DAYANIKLI TÜKETİM HARCAMALARINA İLGİ ARTIYOR

Tüketicilerin dayanıklı tüketim mallarına yönelik harcama eğiliminde de yükseliş gözlendi. Dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesini ölçen endeks, haziran ayında yüzde 1,4 artarak 105,9 seviyesine çıktı.

Haziran verileri, tüketicilerin hem kendi mali durumlarına hem de ekonominin geleceğine ilişkin beklentilerinde kademeli bir iyileşme yaşandığına işaret etti.

Doğal dengeyi koruyarak zararlılarla mücadeleyi hedefleyen çalışma kapsamında, keklik ve sülünlerin ekosistemdeki rolünden faydalanılacak. Uzman ekipler tarafından yürütülecek çalışmalarla, söz konusu türler uygun habitatlara yerleştirilerek biyolojik mücadele desteklenecek.

Konuya ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yapan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, doğanın kendi dengesi içerisinde korunmasına önem verdiklerini belirterek, “Doğamızı kendi dengesi içinde koruyor, kene ve kahverengi kokarcaya karşı doğal mücadelemizi, doğanın kahramanları olan keklik ve sülünlerimizle sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.

Bakan Yumaklı, biyolojik mücadele kapsamında 2026 yılı içerisinde 51 bin keklik ve sülünün doğal yaşam alanlarıyla buluşturulacağını vurgulayarak, “Ülkemizin dört bir yanında, uzman ekiplerimizin titiz çalışmalarıyla ekosistemimizi güçlendirmeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye’de yerel yönetimlerin değişen ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi amacıyla kurulan Belediye Enstitüsü’nün 1. İstişare Toplantısı geniş katılımla gerçekleştirildi.

Yerel Yönetimler Vakfı Genel Başkanı Yakup Kaptan ve Belediye Enstitüsü Başkanı Gül Yenigün’ün açılış konuşmalarıyla başlayan toplantıda, yerel yönetimlerin geleceği, gençlerin kamu yönetimine hazırlanması ve yeni nesil eğitim modelleri ele alındı.

Toplantıya Türkiye’nin farklı üniversitelerinden akademisyenler, eski milletvekilleri, yerel yönetim uzmanları ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Katılımcılar, yalnızca eğitim programlarını değerlendirmekle kalmadı; geleceğin şehirlerini yönetecek kadroların nasıl yetiştirilmesi gerektiğine ilişkin görüş ve önerilerini de paylaştı.

“Şehirlerin Geleceği İyi Yetişmiş İnsanlarla Şekillenecek”

Toplantının açılışında konuşan Yerel Yönetimler Vakfı Genel Başkanı Yakup Kaptan, değişen dünyanın yerel yönetimlere yeni sorumluluklar yüklediğini belirterek, en önemli yatırımın insan kaynağına yapılması gerektiğini söyledi.

Kaptan, güçlü şehirlerin temelinde nitelikli insan gücünün bulunduğunu vurgulayarak, gençlerin yalnızca akademik bilgiyle değil; sorumluluk bilinci, ahlaki değerler ve toplumsal duyarlılıkla yetiştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Belediye Enstitüsü’nün, Türkiye’nin gelecekte ihtiyaç duyacağı belediye başkanları, bürokratlar, şehir planlamacıları ve yerel yönetim profesyonellerinin yetişmesine katkı sağlamayı hedeflediğini kaydeden Kaptan, bu doğrultuda uzun vadeli bir eğitim vizyonu oluşturduklarını dile getirdi.

Köy Enstitülerinden İlham Alan Eğitim Modeli

Belediye Enstitüsü Başkanı Gül Yenigün ise toplantıda yaptığı sunumda enstitünün kuruluş amacı ve eğitim modeline ilişkin bilgiler verdi.

Köy Enstitülerinin üretime dayalı ve toplum odaklı eğitim anlayışından ilham aldıklarını belirten Yenigün, bu yaklaşımı günümüzün ihtiyaçlarına uyarlayarak yerel yönetimler alanında yeni bir eğitim modeli geliştirdiklerini söyledi.

Yerel yönetimlerin artık yalnızca altyapı hizmetlerinden sorumlu kurumlar olmadığını vurgulayan Yenigün, çevre politikalarından afet yönetimine, dijital dönüşümden sosyal belediyeciliğe kadar geniş bir alanda uzman personele ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.

Yenigün, Belediye Enstitüsü’nün gençleri mesleki bilginin yanı sıra liderlik, vizyon geliştirme ve toplumsal sorumluluk alanlarında da desteklemeyi amaçladığını belirtti.

Eğitim Sistemi Tanıtıldı

Toplantının önemli gündem maddelerinden biri de Belediye Enstitüsü’nün eğitim modeli oldu.

Ostim Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğuş Yüksel tarafından yapılan sunumda, temel yerel yönetim eğitimi, uzmanlık modülleri ve liderlik programlarından oluşan çok katmanlı eğitim sistemi katılımcılara tanıtıldı.

Katılımcılar, eğitim içerikleri, uygulama süreçleri, sertifikasyon sistemi ve dijital eğitim altyapısına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Özellikle teorik bilginin saha deneyimiyle desteklenmesi ve gençlerin uygulama alanlarıyla daha fazla buluşturulması gerektiği yönünde görüş birliği oluştu.

Akademi ve Saha Deneyimi Bir Araya Geldi

Toplantıya eski milletvekilleri, akademisyenler ve yerel yönetim alanında uzman isimler katıldı. Hacettepe Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, ODTÜ, Akdeniz Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Kırıkkale Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Ostim Teknik Üniversitesi başta olmak üzere çok sayıda yükseköğretim kurumundan akademisyenler toplantıda yer aldı.

Ayrıca Prof. Dr. Pelin Pınar Giritlioğlu ile dağcı ve yazar Nasuh Mahruki de gönderdikleri video mesajlarla Belediye Enstitüsü’nün vizyonuna destek verdi.

Ortak Akıl Vurgusu

Toplantıda yapılan değerlendirmelerde, Türkiye’nin geleceğinin yalnızca fiziki yatırımlarla değil; bilgi, liyakat ve güçlü insan kaynağıyla şekilleneceği vurgulandı.

Katılımcılar, Belediye Enstitüsü’nün yerel yönetimlere nitelikli insan kaynağı kazandırabilecek, akademi ile uygulamayı bir araya getirebilecek ve gençlerin kamu yönetimine hazırlanmasına katkı sağlayabilecek önemli bir girişim olduğunu ifade etti.

Toplantı sonunda eğitim programlarının katılımcı önerileri doğrultusunda geliştirilmesi ve kısa süre içinde uygulamaya geçirilmesi konusunda görüş birliğine varıldı. Program, katkı sunan isimlere teşekkür plaketi verilmesi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Giresun’un simge markaları arasında yer alan Tirebolu 42 Çay Gıda Pazarlama Sanayi AŞ hakkında karar veren Tirebolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirketin iflasına hükmetti. Kararın ardından Tirebolu İcra Dairesi tarafından müflis şirket hakkında “adi tasfiye” süreci başlatıldı.

Resmi kayıtlara göre şirketin iflas tarihi 14 Mayıs 2026 olarak belirlendi. Böylece Cumhuriyet tarihinin en köklü çay markalarından biri olarak gösterilen Tirebolu 42 Çay faaliyetlerine son vermiş oldu.

Mahkeme kararında, şirketten alacaklı olanlar ile şirket malları üzerinde hak iddiasında bulunan kişilerin, iflas ilanının ardından bir ay içerisinde gerekli belgelerle birlikte iflas dairesine başvuruda bulunmaları gerektiği belirtildi.

Adını Kurtuluş Savaşı’nın kahramanlarından aldı

Markanın isminde yer alan “42” rakamı ise tarihi bir anlam taşıyor. Tirebolu 42 Çay, adını Kurtuluş Savaşı yıllarında önemli görevler üstlenen Tirebolulu komutan Hüseyin Avni Alparslan’ın komutasındaki 42. Gönüllü Alay’dan alıyordu.

Mustafa Kemal Atatürk’ün çağrısıyla Ankara Hükümeti’ne destek veren gönüllü birlikler arasında yer alan 42. Gönüllü Alay, özellikle Koçgiri ve Sakarya cephelerinde gösterdiği mücadeleyle tarihte önemli bir yer edinmişti.

Bir döneme damga vuran ve Türkiye’nin en eski çay markalarından biri olarak bilinen Tirebolu 42 Çay’ın iflası, sektörde de dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Türkiye genelinde yürütülen toplama çalışmalarında önemli bir mesafe kat edildiğini ifade eden Çiftçi, bazı belediyelerin ise yasal düzenlemeleri uygulamakta yeterince hassas davranmadığını söyledi.

Bakan Çiftçi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye genelinde sahipsiz köpeklerin yüzde 82’si barınaklara yerleştirildi. 51 il özel idaresi ve toplamda 61 ilde toplama işlemleri büyük oranda tamamlandı. Bazı CHP’li büyükşehir ve il belediyeleri yasayı uygulamakta ayak diretiyor, umursamaz davranıyor. Yasayı uygulamayan belediyelere ivedi şekilde yasal uyarı yapılacak. Erzurum’da uygulanan toplama modeli tüm illere yaygınlaştırılacak. Yılbaşına kadar sokaklarda tek bir sahipsiz köpek kalmayacak.”

Çiftçi, sahipsiz hayvanlara ilişkin çalışmalar kapsamında önceki gün Güvenli Sokaklar ve Yaşam Hakkını Savunma Derneği (GÜSODER) yöneticileri ve üyeleriyle de bir araya geldi.

Görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yapan Çiftçi, şu değerlendirmede bulundu:

“Güvenli Sokaklar ve Yaşam Hakkını Savunma Derneği (GÜSODER) yöneticileri ve üyeleriyle Bakanlığımızda bir araya geldik. Vatandaşlarımızın güvenliğini, huzurunu ve kamu düzenini korurken; sahipsiz sokak hayvanlarıyla ilgili meselelerin de kalıcı ve sürdürülebilir çözümlerle ele alınmasına yönelik değerlendirmelerde bulunduk. Milletimizin beklentilerini esas alan, ortak akıl ve istişare kültürüyle yürütülen her türlü katkıyı kıymetli görüyoruz. Nazik ziyaretleri ve değerli görüşleri için kendilerine teşekkür ediyorum.”

Sahipsiz hayvanların toplanmasına yönelik çalışmaların yıl sonuna kadar ülke genelinde hızlandırılması ve barınak kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Toplam 4 milyar lira yatırım bedeline sahip proje kapsamında açık sulama kanalları kapatılarak modern kapalı sisteme geçilecek. Böylece hem su tasarrufu sağlanacak hem de sulama altyapısının daha verimli hale getirilmesi amaçlanacak.

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "suda sıfır kayıp" hedefi doğrultusunda önemli bir adım attıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Kahramanmaraş'ta 'suda sıfır kayıp' hedefiyle yapılan yatırıma dikkati çeken Yumaklı, '4 milyar lira bedelli Kartalkaya Barajı Sol Sahil Sulaması Yenileme Projesi ile açık kanalları kapatıyor, modern kapalı sisteme geçiyoruz. 137 bin 560 dekar araziyi 430 kilometre boru hattıyla buluşturuyoruz, yüzde 40 su kaybını önlüyoruz. Hayırlı, bereketli olsun.'"

Proje kapsamında 137 bin 560 dekar tarım arazisi, 430 kilometrelik boru hattıyla modern sulama sistemine kavuşturulacak. Yatırımın tamamlanmasıyla birlikte su kaynaklarının daha etkin kullanılması ve tarımsal üretimde sürdürülebilirliğin artırılması hedefleniyor.

2025 yılını 4,7 milyar TL zarar ile kapatan ve teknik iflastan kurtulmak için 4 milyar TL sermaye desteği alan şirket, 2026 yılı için 100 milyar TL ciro hedefi belirledi. Bu hedefe ulaşmak için kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine giren yönetim, tasarruf tedbirleri kapsamında mağaza bazlı çalışma modeline geçiyor.

Edinilen bilgilere göre, özellikle cirosu düşük ve dönüşümlü çalışma için yeterli personeli bulunmayan yaklaşık 200 markette haftanın bir günü tatil uygulanacak.

Planlamaya göre söz konusu kapanmaların, marketlerin en yoğun olduğu Cumartesi, Pazar veya Pazartesi günlerine denk getirilmesi değerlendiriliyor. Yönetim, bu modelle hem personel maliyetlerini düşürmeyi hem de operasyonel verimliliği artırmayı hedefliyor.

Ortak Sorumluluk Vurgusu

Türkiye adına imzalanan deklarasyonda, iklim değişikliği başta olmak üzere çevresel, ekonomik ve sosyal tehditlerin giderek arttığı bir dönemde dirençli ormanların ve sürdürülebilir orman yönetiminin mevcut ve gelecek nesiller açısından hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Ormanların sunduğu ekosistem hizmetlerinin korunmasının ise tüm imzacı ülkelerin ortak sorumluluğu olduğu belirtildi.

Sürdürülebilir Orman Yönetimi Ön Planda

Deklarasyonda, sürdürülebilir orman yönetiminin FOREST EUROPE sürecinin temel ilkesi olmayı sürdürdüğü ifade edilirken, bu anlayışın bilimsel verilere dayalı politika üretiminin de temelini oluşturduğu kaydedildi.

Ormanların biyolojik çeşitliliğin korunmasından iklim değişikliğiyle mücadeleye, kırsal kalkınmanın desteklenmesinden yerel ekonomilerin güçlendirilmesine kadar birçok alanda kritik rol üstlendiğine dikkat çekilen deklarasyonda, sürdürülebilir orman ürünleri tedariki, insan refahının artırılması ve uluslararası sürdürülebilir kalkınma hedeflerine katkı sağlanması bakımından da ormanların taşıdığı öneme vurgu yapıldı.

İklim Değişikliği ve Yangın Tehdidi

Belgede, Avrupa genelindeki ormanların iklim değişikliği, aşırı hava olayları, zararlı böcek salgınları, hastalıklar, istilacı türler ve orman yangınlarından giderek daha fazla etkilendiği belirtildi. Bu tehditlerle mücadele edebilmek için ormanların sağlığını, dayanıklılığını ve verimliliğini koruyacak uyarlanabilir ve sürdürülebilir yönetim uygulamalarının hayata geçirilmesinin gerekli olduğu ifade edildi.

Ayrıca karbon tutulumunun artırılması, yenilenebilir kaynakların sürdürülebilir şekilde kullanılması ve ormanların iklim değişikliğine uyum kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla kaliteli orman üretim materyallerinin kullanımı, orman ağacı ıslahı ve uygun durumlarda destekli göç uygulamalarının önemine işaret edildi.

Biyoekonomi ve Yenilikçi Yaklaşımlar

Deklarasyonda, sürdürülebilir ve döngüsel orman tabanlı biyoekonominin geliştirilmesinin fosil yakıtlara bağımlılığın azaltılmasına katkı sağlayacağı belirtildi. Bununla birlikte, orman sektöründe yenilikçi teknolojilerin yaygınlaştırılması ve çevresel, sosyal ve ekonomik işlevleri dengeli şekilde gözeten entegre yönetim yaklaşımlarının desteklenmesinin gerekliliği vurgulandı.

Gençler ve Nitelikli İş Gücü

Sürdürülebilir orman yönetiminin başarıyla uygulanabilmesi için nitelikli iş gücünün kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekilen belgede, özellikle kırsal bölgelerde gençlerin sektöre kazandırılmasına yönelik eğitim ve istihdam imkanlarının artırılmasının önemine değinildi.

Uluslararası İş Birliği Güçlenecek

Deklarasyonda, Avrupa genelinde ormancılık politikalarının daha etkin yürütülmesi için uluslararası koordinasyonun artırılmasının gerekliliğine dikkat çekildi. Bu kapsamda, bilgi ve tecrübe paylaşımının geliştirilmesi amacıyla BM Orman Forumu (UNFF), BM Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE), Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Montreal Süreci ve diğer uluslararası kuruluşlarla ortak çalışmaların önem taşıdığı belirtildi.

Ayrıca belgede, ormanların ve ormancılık sektörünün Pan-Avrupa bölgesinin dayanıklılığı açısından kritik bir unsur olduğuna işaret edildi. Orman kaynakları, ilgili üretim ağları ve altyapının, artan jeopolitik riskler karşısında toplumların hazırlıklı olmasına katkı sunduğu belirtilirken, kriz yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi ve kaynak güvenliğinin sürdürülebilir şekilde sağlanmasındaki rolüne dikkat çekildi.

PPK toplantısında ayrıca faiz koridoruna ilişkin oranlar da değişmedi. Buna göre, gecelik vadede borç verme faiz oranı yüzde 40, gecelik vadede borçlanma faiz oranı ise yüzde 35,5 seviyesinde sabit bırakıldı.

FAO Konseyinin 181. Oturumunun başladığı 8 Haziran'dan bu yana yoğun bir diplomasi trafiği yürüten Eker, 40 civarında ülkenin temsilcisiyle birebir görüştü. Adaylık sürecini ve vizyonunu anlatan Eker, FAO bünyesinde görev yapan Türk personelle de bir araya gelerek sorun ve önerilerini dinledi.

"Türkiye İlk Defa Aday Gösterdi"

Temaslarının ardından açıklamalarda bulunan Mehmet Mehdi Eker, bu adaylığın Türkiye için yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu belirterek şunları söyledi:

"Türkiye Cumhuriyeti ilk defa FAO Genel Direktörlüğüne bir aday gösterdi. Bunun milletimiz, ülkemiz ve bütün insanlık için inşallah hayırlar getirmesini diliyorum. Sayın Cumhurbaşkanımızın tensipleriyle ve onun ilanıyla; Türkiye bir yola çıktı. Türkiye, Cumhurbaşkanımızın liderliğinde uluslararası alanda da uluslararası kuruluşlarda da görünürlüğünü ve etkinliğini daha iyi bir noktaya taşıdı. Türkiye'nin bugüne kadar yaptığı dış politikayla ilgili hamlelerinin yanında, bu da önemli bir adım."

FAO'nun 193 üyesiyle gıda ve tarım alanında küresel bir referans kuruluşu olduğunu hatırlatan Eker, örgütün dünya gıda kodeksini hazırladığını ve devasa bir istatistik veri ağına sahip olduğunu vurguladı.

"Gıda Güvenliği Küresel Bir Güvenlik Meselesidir"

Dünyadaki gıda adaletsizliğine ve israfa dikkat çeken Eker, küresel açlıkla mücadelenin hayati önemini şu sözlerle aktardı:

"Gıda güvenliği esasen bir küresel güvenlik meselesidir. Eğer komşunuz aç ise siz güvende olmazsınız. Daha fazla gıda üretiliyor. Ancak 730 milyon insan aç. Son Körfez kriziyle buna bir 40-45 milyon daha ilave olması bekleniyor. Bu, 800 milyona varacak demektir. 1,4 milyar insan obeziteden şikayetçi, 2,3 milyar insan da yetersiz ve dengesiz besleniyor. Yani tabağında bir şey var ama yedikleri ihtiyaçlarını sağlıklı bir beden ve zihin ve hayat için gerekli mikro besin elementlerini içermiyor. Şimdi durum bu dünyada. Çok dengesiz. Ayrıca üretilen toplam gıdanın 3'te 1'i de ya kaybediliyor ya da israf ediliyor."

Geçen hafta İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu’na da değinen Eker, en makul yolun fazla üretimden ziyade mevcut üretimi korumak ve adil dağıtmak olduğunu belirterek, "Orada ülkeler dile getirdiler; en makul ve en hikmetli yol, fazla üretimden ziyade mevcut üretimi muhafaza etmek, insanın faydalanacağı hale getirmektir ve adil dağıtımdır. Adil dağıtımın yeryüzündeki en hikmetli ifadesi Hazreti Muhammed'in (SAV) bir hadisi şerifidir: 'Komşusu aç iken, tok yatan bizden değildir.' Dolayısıyla bu anlayış ile dünya gıda güvenliği konusunda çalışmalı." dedi.

Küçük Aile İşletmelerine Koruma Kalkanı

Tarımda yapay zeka ve yeni teknolojilerin entegrasyonu kadar, dünyadaki üretimin yüzde 80'ini sırtlayan küçük aile işletmelerinin korunmasının da şart olduğunu ifade eden Eker, şu değerlendirmede bulundu:

"Küçük aile işletmelerinin korunması, desteklenmesi, bunların mutlaka tarımsal üretim ve yetiştiricilik faaliyeti içerisinde bulunmasını sağlamak esastır. Neden? Çünkü bunlar için üretim, tarım ve gıda bir hayat tarzıdır. Bir kültürdür. Oradan çıktıklarında bir daha onları oraya geri getirmek çok zordur. Bu çok iyi bir şey ancak şöyle bir risk taşıyor, onlar kar amaçlı meseleye yaklaştıklarından hep alternatif maliyete bakarlar. Yatırdıkları parayı, başka bir sektörde daha fazlasını kazanırlarsa oradan çıkma hisleri var. O zararı sürdürmek istemezler. Çünkü temel motivasyon kardır. Şimdi küçük aile işletmeleri, bunlarla rekabet edemez. Onun için onları orada tutmak lazım. Bu dünyadaki gıda güvenliğini sağlamanın, sigortalamanın adeta yollarından bir tanesidir. Onun için FAO kaynaklarının orta ölçekli, küçük ölçekli dünyadaki işletmeleri çiftçilere, aile çiftliklerine tahsis edilmesini buraya daha çok kaynak aktarılmasını temin etmek gerekiyor."

Eker, yeni üretim alanlarına büyük bütçeler harcamak yerine, israfı önlemenin ve 11 milyar insana yetecek mevcut gıdayı korumanın çok daha akıllıca ve ucuz bir yol olduğunu belirterek, kampanyasında da bu vizyonu anlattığını söyledi.

Türkiye'nin Tarım Perspektifi Dünyaya Rol Model

Seçim kampanyasının Türkiye’nin küresel gıda politikalarından izler taşıdığını belirten Eker, Türkiye'nin son 20 yılda tarımsal hasılada Avrupa birincisi olduğunu, Karadeniz Tahıl Girişimi ile 30 milyon ton hububatı dünyaya ulaştırarak küresel krizi önlediğini hatırlattı. Gazze ve Suriyeli mültecilere yapılan yardımların da bu insani vizyonun parçası olduğunu ekleyen Eker, sözlerini şöyle tamamladı:

"Hedefimiz doğrudan insanidir. Yani; 'Komşusu açken tok yatan bizden değildir' anlayışının tezahürüdür. Tamamen insanidir. Tamamen kendi medeniyet anlayışımızın, medeniyet tasavvurumuzun ve insanlığa karşı duyduğumuz sorumluluğun bir tezahürüdür."

Mehmet Mehdi Eker, FAO liderliğinin Türkiye’ye geçmesi durumunda bu insani ve adil yaklaşımın küresel gıda sorunlarının çözümüne büyük katkı sunacağını belirtti. Eker, Roma'daki temaslarının ardından seçim kampanyasını Cenevre ve Etiyopya gibi çok taraflı uluslararası platformlarda sürdürecek.

Konuşmasında suyun medeniyetler için taşıdığı hayati öneme değinen Bakan Yumaklı, “Sadece bizim coğrafyamızda değil, bütün medeniyetler tarih boyunca her zaman suya komşu olmuştur. Suyu kaybeden geleceğini de kaybetmiştir” ifadelerini kullandı.

İklim Değişikliği Su Yönetimini Daha Kritik Hale Getiriyor

Küresel iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki baskıyı artırdığına işaret eden Yumaklı, yükselen sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri ve artan kuraklık riskinin şehirlerin, üretim modellerinin ve yaşam alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığını belirtti.

“Artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri, kuraklık riski ve su kaynakları üzerindeki baskı; şehirlerimizi, üretim modellerimizi ve yaşam alışkanlıklarımızı yeniden düşünmeyi zorunlu kılmaktadır” diyen Yumaklı, su yönetiminde uzun vadeli planlamanın önemine dikkat çekti.

Su Verimliliği İçin Uzun Vadeli Yol Haritası

Bakan Yumaklı, Su Verimliliği Seferberliği kapsamında yürütülen çalışmalara ilişkin de bilgi verdi. Bu kapsamda hazırlanan Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile suyun etkin kullanımının öncelikli hale getirildiğini belirten Yumaklı, Türkiye’nin su politikalarına yön verecek önemli adımlar attıklarını söyledi.

“Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı ile suyun verimli kullanımını öncelik haline getirdik. Önümüzdeki 10 yılı planlayan, gelecek 50 yıla ışık tutan Ulusal Su Planımızı yayımladık” ifadelerini kullanan Yumaklı, su kaynaklarının korunması, planlamaların suya göre yapılması ve sektörler arası uyumun artırılmasının temel hedefler arasında yer aldığını kaydetti.

Yumaklı ayrıca, yapay zekâ destekli teknolojilerin su yönetiminde daha etkin kullanılacağını belirterek, “Havza bazında yönetim planları hazırlıyor, taşkın ve kuraklık erken uyarı sistemlerini yaygınlaştırıyoruz. Suyun verimli kullanımı için, kentselden kırsala, sanayiden tarıma kadar bütün sektörleri kapsayan çalışmalar yürütüyoruz” dedi.

Kurakçıl Peyzajla Yüzde 80’e Varan Su Tasarrufu

Kentlerdeki peyzaj uygulamalarının da değişen iklim koşullarına uygun şekilde yeniden şekillendirilmesi gerektiğini vurgulayan Yumaklı, kurakçıl peyzaj anlayışının su tasarrufunda önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.

“Kurakçıl peyzaj; kuraklığa dayanıklı bitki türlerini merkeze alan, suyun verimli kullanımını esas alan ve ekosistem dengesini gözeten çağdaş bir planlama anlayışıdır” diyen Yumaklı, bu uygulamalar sayesinde yüzde 80’e varan oranlarda su tasarrufu sağlanabileceğini belirtti.

Kurakçıl peyzaj çalışmalarının yalnızca su tasarrufuna odaklanmadığını dile getiren Yumaklı, doğayla uyumlu, yerel bitki türlerinin öne çıkarıldığı ve sürdürülebilir şehir yaşamını destekleyen alanlar oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.

“Hedeflerimiz arasında, karbon tutulmasını artıran, kentsel ısı adası etkisini azaltan, yerel ve doğal türleri yaygınlaştıran alanlar oluşturmak yer alıyor” ifadelerini kullanan Yumaklı, estetikten ödün vermeden çevresel sürdürülebilirliği önceleyen bir peyzaj anlayışının yaygınlaştırılacağını kaydetti.

Birleşmiş Milletler tarafından 1972 yılında İsveç’in Stockholm kentinde düzenlenen Çevre Konferansı’nın ardından her yıl 5 Haziran’da kutlanan Dünya Çevre Günü, bu yıl “Doğadan İlham Al. İklim için. Geleceğimiz için” temasıyla gerçekleştiriliyor. 2026 yılı Dünya Çevre Günü etkinliklerine ise Azerbaycan ev sahipliği yaparken, kutlamaların merkezi Bakü olacak.

Dünya Çevre Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan, dünyanın iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çevre kirliliğinden oluşan üçlü çevresel krizle karşı karşıya bulunduğunu belirtti.

“DOĞA ÇÖZÜMÜN ÖNEMLİ BİR PARÇASI”

Tema kapsamında doğanın yalnızca korunması gereken bir değer değil, aynı zamanda iklim krizinin çözümünde önemli bir unsur olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Yarsan, sağlıklı ekosistemlerin karbonun tutulması, biyolojik çeşitliliğin korunması ve iklim değişikliğinin etkilerine karşı dayanıklılığın artırılmasında kritik rol üstlendiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) yaklaşımına da değinen Yarsan, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için yalnızca teknolojik çözümlerin yeterli olmayacağını, doğanın korunması, onarılması ve sürdürülebilir kullanımının zorunlu olduğunu kaydetti.

ÇEVRE KİRLİLİĞİ TÜM CANLILARI ETKİLİYOR

Çevrenin; insanların ve diğer canlıların yaşamlarını sürdürdükleri fiziksel, biyolojik, sosyal, ekonomik ve kültürel ortam olduğunu belirten Yarsan, çevre kirliliğinin ise çevrenin doğal yapısının fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerle bozulması anlamına geldiğini ifade etti.

1970’li yıllardan itibaren çevre sorunlarının insanlığın en büyük ortak sorunlarından biri haline geldiğini dile getiren Yarsan, hava, su ve toprak kirliliğinin birbirleriyle bağlantılı süreçler olduğunu belirtti.

Doğal kaynakların aşırı ve dengesiz kullanımının çevre tahribatını artırdığını vurgulayan Yarsan, çevreye yayılan kimyasal maddelerin hava, su ve canlı organizmalar aracılığıyla tüm biyosfere taşındığını, besin zincirinde birikerek insan ve hayvan sağlığı üzerinde toksik, mutajenik ve kanserojen etkiler oluşturabildiğini söyledi.

“DOĞAL EKOSİSTEMLER YAŞAMIN TEMEL GÜVENCESİ”

Doğal ekosistemlerin atmosferden karbonu uzaklaştırdığını, su kaynaklarını koruduğunu, toprak verimliliğini artırdığını ve hava kalitesini iyileştirdiğini belirten Yarsan, biyolojik çeşitliliğin desteklenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanmasında da ekosistemlerin önemli görevler üstlendiğini ifade etti.

Yarsan, “Bu nedenle doğanın korunması yalnızca çevresel bir konu değil; ekonomik, sosyal ve halk sağlığı açısından da stratejik bir gerekliliktir” değerlendirmesinde bulundu.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ HAYVANCILIĞI DA ETKİLİYOR

İklim değişikliğinin hayvan sağlığı, hayvansal üretim ve gıda güvenliği üzerinde giderek daha fazla etkili olduğunu belirten Yarsan, artan sıcaklıklar ve aşırı hava olaylarının hayvanlarda ısı stresine, verim kayıplarına, yeni enfeksiyon hastalıklarının yayılmasına ve vektör kaynaklı hastalıkların artmasına neden olduğunu kaydetti.

Su ve yem kaynaklarındaki azalışın da sektörü olumsuz etkilediğine dikkat çeken Yarsan, sürdürülebilir hayvancılık uygulamalarının, mera yönetiminin, biyolojik çeşitliliğin korunmasının ve atıkların çevre dostu yöntemlerle yönetilmesinin önem taşıdığını vurguladı.

BİREYSEL ADIMLARIN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKTİ

Dünya Çevre Günü kapsamında bireylerin ve kurumların ağaçlandırma çalışmalarına katılabileceğini, atık oluşumunu azaltabileceğini, enerji ve su tasarrufuna yönelebileceğini belirten Yarsan, geri dönüşüm uygulamalarının yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir üretim-tüketim alışkanlıklarının benimsenmesi gerektiğini ifade etti.

İklim dostu ulaşım ve enerji çözümlerinin tercih edilmesinin önemine işaret eden Yarsan, küçük görünen bireysel adımların küresel ölçekte önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Ender Yarsan, açıklamasını, “Çevreyi korumak yalnızca bugünün değil, gelecek nesillerin yaşam hakkını korumaktır. Doğadan ilham alarak atılacak her adım, daha yaşanabilir ve sürdürülebilir bir geleceğe yapılan yatırımdır” sözleriyle tamamladı.

Petrol piyasalarında yaşanan hareketlilik, akaryakıt fiyatlarına da yansımaya devam ediyor. Geçtiğimiz hafta ABD ile İsrail arasında bir anlaşma sağlanabileceğine yönelik beklentiler nedeniyle gerileyen petrol fiyatları, bölgede gerilimin yeniden tırmanmasıyla birlikte bu hafta yükselişe geçti.

Uluslararası piyasalarda Brent petrolün varil fiyatı yeniden yükseliş trendine girerken, dün gün içerisinde 96,28 dolara kadar çıkan Brent petrol, günü 96 dolar seviyesinde tamamladı. Bugün ise saat 10.20 itibarıyla Brent petrolün vadeli varil fiyatı, kapanışa göre yaklaşık yüzde 2 artışla 98 dolardan işlem gördü.

Aynı saatlerde Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varil fiyatı da 96 dolar seviyesinde alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde önümüzdeki dönemde akaryakıt fiyatlarında yeni değişikliklerin gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.