Bakanlığın “Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar” ile “Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar” listelerinde bal, zeytinyağı, süt ve et ürünleri başta olmak üzere çok sayıda kategori yer aldı. Açıklanan son sonuçlarda özellikle et ve et ürünlerine ilişkin tespitler dikkat çekti.

Ankara’nın Yenimahalle ilçesinde faaliyet gösteren Batı Pide Kebap Salonu’nda yapılan denetimlerde pide harcında sakatat tespit edildi.

Öte yandan farklı ürün gruplarında da uygunsuzluklar tespit edildi. Fıstıklı sarmada gıda boyası kullanıldığı, balda taklit ve tağşiş yapıldığı ve zeytinyağında tohum yağı karıştırıldığı belirlendi.

Bakanlık, vatandaşların güvenilir gıdaya erişimini sağlamak amacıyla denetimlerin aralıksız sürdüğünü vurgularken, uygunsuzluk tespit edilen ürünlerin “guvenilirgida.tarimorman.gov.tr” adresi üzerinden düzenli olarak kamuoyuyla paylaşıldığını bildirdi.

Kanatlı hayvan eti başta olmak üzere birçok gıda ürününün üretiminde temel girdi olarak kullanılan mısırda, arz güvenliğinin sağlanması ve fiyat istikrarının korunması amacıyla alınan karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, özellikle yem sektöründe artan talep ve küresel piyasalarda yükselen fiyatlar dikkate alınarak hazırlandı.

Ticaret Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, piyasaların sağlıklı işleyişini temin etmek, spekülatif fiyat artışlarının önüne geçmek ve temel gıda ürünlerinde arz güvenliğini sağlamak amacıyla ticaret politikası araçlarının etkin şekilde kullanıldığı vurgulandı. Açıklamada, üretici ve tüketici refahının birlikte gözetildiği ve ilgili kurumlarla koordineli bir şekilde hareket edildiği ifade edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın talebi doğrultusunda hayata geçirilen uygulamaya ilişkin değerlendirmede, mısırın yalnızca yem sektöründe değil, aynı zamanda çeşitli gıda ürünlerinin üretiminde de kritik bir rol oynadığına dikkat çekildi. Artan iç talep ve uluslararası piyasalardaki fiyat yükselişi göz önünde bulundurularak, yerli üretimin tüketimi karşılamakta yetersiz kaldığı kısmın ithalat yoluyla dengelenmesinin amaçlandığı belirtildi.

Bu kapsamda, 3 milyon tonluk ithalat için açılan tarife kontenjanı, hasat dönemi başlamadan önce sona erecek şekilde planlandı. Uygulama 1 Ağustos 2026 itibarıyla tamamlanacak ve bu tarihten sonra mısır ithalatında gümrük vergisi yeniden yüzde 130 olarak uygulanmaya devam edecek.

Yetkililer, yerli üreticilerin korunmasının öncelikli olduğunu vurgularken, kontenjanın sınırlı tutulduğuna dikkat çekti. Ticaret Bakanlığı’nın, başta Tarım ve Orman Bakanlığı olmak üzere ilgili tüm kurumlarla birlikte piyasadaki arz, talep ve fiyat gelişmelerini yakından izlemeyi sürdüreceği ve gerekli adımları zamanında atacağı bildirildi.

ÇİĞ SÜT FİYATI AÇIKLANMADI, ÜRETİM DÜŞÜŞTE

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Ocak ayında açıklanan çiğ süt tavsiye fiyatının Nisan ayında yeniden değerlendirileceğinin ifade edildiğini ancak Nisan ayının ortasına gelinmesine rağmen hâlâ yeni bir fiyat açıklanmadığını söyledi.

TÜİK verilerine göre ticari süt işletmelerinde toplanan inek sütü miktarının 2025 yılı Şubat ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 azalarak 887 bin 774 ton olduğunu belirten Gürer, buna karşın süt ürünlerinde artış yaşandığını ifade etti.

Gürer, “Çiğ süt kullanan süthane işletmeciliği ve peynir imalatı alanında faaliyet gösteren entegre süt işletmelerinden alınan verilere göre peynir, kefir, içme sütü, tereyağı, sade yağ, ayran ve yoğurt üretiminde artışlar oluştu. Çiğ süt üretimi düşerken mamul üretimde artış görülüyor” dedi.

SÜT TOZU İTHALATI VE DIŞA BAĞIMLILIK

Süt tozu ithalatına dikkat çeken CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2025 yılında 1159 ton süt tozu için yurt dışına 2 milyon 320 bin dolar ödeme yapıldığını, 2026 yılının ilk iki ayında ise 228 ton süt tozu ithal edilerek 611 bin 451 doların yurt dışına ödendiğini söyledi.

“MALİYET LİTRESİ 28-30 TL, ÇİĞ SÜT SATIŞ LİTRE 22 TL”

Ulusal Süt Konseyi’nin 7 Ocak 2026 tarihinde çiğ süt tavsiye fiyatını 22,22 TL olarak açıkladığını hatırlatan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Nisan ayında yapılacağı belirtilen değerlendirmeye rağmen hâlâ bir açıklama yapılmadığını ifade etti.

Gürer, yem ve diğer giderler dikkate alındığında küçük aile işletmeleri için 1 litre çiğ süt üretim maliyetinin 28–30 TL’ye ulaştığını belirterek, üreticinin zararına üretim yaptığını vurguladı.

YEM FİYATLARI VE MALİYET BASKISI ARTIYOR

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 50 kiloluk süt yeminin Ocak ayında 900 TL civarında olduğunu, bugün ise 1100 TL’yi geçtiğini söyledi. Patatesin bazı bölgelerde hayvan yemi olarak kullanılmaya başlandığını, ancak bunun verimi düşürdüğünü ifade etti.

Günlük yem maliyetlerine ilişkin de bilgi veren Ömer Fethi Gürer, yonca, saman, küspe ve diğer yem kalemleriyle birlikte bir ineğin günlük yem maliyetinin yaklaşık 440 TL’ye ulaştığını, Şubat ayında bu rakamın 317 TL olduğunu belirtti. “Ahır giderleri bu maliyete eklendiğinde süt üreticisi zarar etmektedir.” dedi.

KÜÇÜK ÜRETİCİ ÜRETİMDEN ÇEKİLİYOR

Artan ahır giderleri, su, mazot, elektrik, veteriner, işçilik, sigorta, amortisman ve faiz giderlerinin üreticiyi zorladığını belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, küçük aile işletmelerinin giderek kapandığını söyledi.

Gürer, “Bir inek kesime gittiğinde beş buzağının doğması engellenmiş oluyor. Üreticilerle konuştuğumuzda ‘bir ineği satarak diğerlerine yem almak zorunda kalıyorum’ diyorlar” ifadelerini aktardı.

Bölgede çok sayıda ahırın kapandığını belirten Ömer Fethi Gürer, büyük işletmelerin kısmen ayakta kaldığını ancak küçük üreticilerin ciddi biçimde zorlandığını ifade etti.

“ZİNCİRİN SONUNDA ÜRETİCİ KAYBEDİYOR”

Çiğ süt fiyatının üreticiden tüketiciye ulaşana kadar katlandığını belirten Gürer, “Çiğ süt şu anda 22,22 TL iken 50 liranın altında bir litre süt rafta yok” dedi.

Peynir, tereyağı ve diğer süt ürünlerinde fiyat artışlarının daha da yüksek olduğunu vurgulayan Gürer, üreticinin tüm emeğe rağmen kazanç elde edemediğini söyledi.

Gürer, “Bu işi yapan, kahrı çeken, 24 saat hayvana bakanlar para kazanamıyor. Ama ürünü rafa koyanlar kazanıyor. Sonuçta üretici bırakıyor, rafta fiyat artıyor” dedi.

ÜRETİCİ MALİYETLERİN DÜŞÜRÜLMESİNİ İSTİYOR

CHP’li Ömer Fethi Gürer, üreticilerin çiğ süt fiyatının artmasını istemediğini, bunun zincirleme fiyat artışına yol açacağını bildiklerini ifade etti.

Üreticilerin temel talebinin yem ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi olduğunu belirten Gürer, “Dünyanın birçok ülkesinde süt ve yem destekleniyor. Türkiye’de ise küçük işletmeler sahipsiz bırakılmış durumda” dedi.

Üreticilerin en temel beklentisinin “1 litre süt satıldığında 1,5 kilo yem alınabilmesi” olduğunu aktaran Gürer, aksi halde üretimin sürdürülemez hale geleceğini söyledi.

TARIMDA KRİZ DERİNLEŞİYOR

Tarımın genel bir kriz içinde olduğunu belirten CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, et, süt, küçük işletmeler ve pazarlama sisteminde ciddi sorunlar bulunduğunu ifade etti.

“Çözümü olan her konuyu çözümsüz hale getiriyorlar” diyen Gürer, kırsalda ahırların boşaldığını, üreticilerin sektörden çekildiğini söyledi.

Ulusal Süt Konseyi’nde iktidar ve sanayici ağırlığının bulunduğunu, bu durumun üretici lehine fiyat oluşumunu engellediğini de dile getirdi.

Gürer, açıklamasının sonunda çiğ süt fiyatının bir an önce açıklanması gerektiğini belirterek, “Gerçek maliyetler dikkate alınmalı ve besicinin, üreticinin hakkı korunmalıdır” çağrısında bulundu.

Jandarma ekipleriyle birlikte yapılan ortak çalışmada; 3 ton 840 kilo salça, 180 kilo cevizli sucuk, 125 kilo yeşil zeytin ve 108 kilo balın insan tüketimi için uygun olmadığı belirlendi.

Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığı’nın talimatıyla Taşpınar Jandarma Komutanlığı ekiplerinin desteğiyle depoya baskın düzenlendi. Yapılan incelemelerde özellikle salça ürünlerinde mevzuata aykırı katkı maddeleri tespit edildi ve tüm ürünlere el konuldu.

El konulan bozuk gıdalar, Armutlu köyünde bulunan geri dönüşüm tesislerinde imha edildi.

Yetkililer, vatandaşların sağlıklı ve güvenilir gıdaya erişiminin öncelikli olduğunu vurgulayarak, gıda güvenliğini tehdit eden kaçak ve etiketsiz ürünlere yönelik denetimlerin aralıksız süreceğini bildirdi.

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada ekonomi yönetimini sert sözlerle eleştirdi. Dervişoğlu, açıklanan ekonomik verilerin vatandaşın yaşadığı gerçeklerle örtüşmediğini savunarak, “Önümüze konulan tablo gerçek değil, rakam cambazlığıdır” ifadelerini kullandı.

Ekonomideki temel sorunların görmezden gelindiğini öne süren Dervişoğlu, özellikle enflasyon hesaplamalarına tepki gösterdi. Açıklanan enflasyon oranlarının halkın yaşadığı hayat pahalılığını yansıtmadığını belirten Dervişoğlu, elektrik, doğal gaz ve kira gibi temel harcama kalemlerinin enflasyon sepetindeki ağırlığının düşürülerek gerçekliğin gizlendiğini ifade etti. Türkiye’nin dünyanın en pahalı ülkelerinden biri haline geldiğini dile getirdi.

Konuşmasında vatandaşın alım gücündeki düşüşe de dikkat çeken Dervişoğlu, “Alım gücü eridi, emek ucuzladı” dedi. Üreticinin artan maliyetler karşısında zorlandığını, tüketicinin ise fiyatlar nedeniyle alışveriş yapamaz hale geldiğini vurgulayan Dervişoğlu, pazar alışverişine dair örneklerle yaşanan ekonomik sıkıntıyı anlattı. Sebze ve meyvenin artık kilo yerine tane ile alındığını, kasap alışverişinin ise birçok vatandaş için zorlaştığını söyledi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “fiyatlar dizginlendi” yönündeki açıklamalarını da eleştiren Dervişoğlu, bu durumun sahada karşılığı olmadığını belirtti. Kur politikasına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Dervişoğlu, Türk lirasının değerli tutulmaya çalışılmasının ihracatçıyı zor durumda bıraktığını ve yerli üretimi olumsuz etkilediğini ifade etti.

Finansmana erişimde yaşanan sıkıntılara değinen Dervişoğlu, esnaf ve KOBİ’lerin desteklenmediğini, yatırım ortamının giderek zayıfladığını dile getirdi. “Paraya erişimin kısıtlandığı yerde yatırım beklemek mucizeye inanmaktır” diyen Dervişoğlu, ekonomide başarıdan söz edilemeyeceğini, aksine ağır bir sosyal maliyet oluştuğunu savundu.

Üretim sektöründe yaşanan sorunlara da dikkat çeken Dervişoğlu, artan enerji ve finansman maliyetlerinin üreticiyi zorladığını, belirsizliğin kalıcı hale geldiğini ifade etti. Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Konfederasyonu, Denizli Sanayi Odası ve Kayseri Ticaret Odası başkanlarının açıklamalarına atıfta bulunan Dervişoğlu, sahadan yükselen uyarıların dikkate alınması gerektiğini belirtti. Bu açıklamaların muhalefetin abartısı değil, üretim dünyasının gerçek durumu olduğunu vurguladı.

Yapılan kontrollerde, insan sağlığını tehdit edebilecek nitelikte, son tüketim tarihi geçmiş yaklaşık 32 ton tavuk eti tespit edildi. Söz konusu ürünlerin piyasaya sürülmek üzere hazırlandığı iddia edilirken, ekipler tarafından tüm ürünlere derhal el konuldu.

Gıda güvenliği mevzuatı kapsamında yürütülen işlemlerin ardından, ele geçirilen tonlarca tavuk eti yetkililerin gözetiminde Bolu’da bulunan bir biyogaz tesisine taşındı ve imha edildi.

Öte yandan depo sorumluları hakkında İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından idari para cezası uygulanırken, söz konusu soğuk hava deposunun mühürlenerek faaliyetten men edildiği öğrenildi.

Gerçekleştirilen baskında, piyasaya sürülmeye hazır halde bekletilen yüklü miktarda tağşiş zeytinyağı tespit edildi. Yapılan aramalarda tam 6 bin litre sahte zeytinyağı ile birlikte 15 bin 188 adet teneke ele geçirildi. Ürünlerin piyasaya sürülmeden önce yakalanması dikkat çekti.

Operasyon kapsamında iş yeri sahibi olduğu belirlenen A.T. isimli şüpheli gözaltına alındı. Şüpheli hakkında hem adli hem de idari işlem başlatıldığı öğrenildi.

Yetkililerin yaptığı incelemeler sonucunda, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na muhalefet ettiği belirlenen şüpheliye 2 milyon 194 bin TL idari para cezası uygulandı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 1-31 Mart tarihleri arasında yürütülen denetimlere ilişkin sosyal medya hesabından açıklamada bulundu.

Bakan Yumaklı, “1-31 Mart tarihleri arasında yurt genelinde toplam 112 bin 770 gıda denetimi gerçekleştirdik. Denetimler sonucunda uygunsuzluk tespit edilen işletmelere; 164,9 milyon lira idari para cezası uygularken, 17 işletme hakkında suç duyurusunda bulunduk. Vatandaşımızın sofrasına ulaşan her lokmanın güvenilirliği bizim kırmızı çizgimizdir. Kurallara uyan dürüst işletmecilerimizin hakkını korurken, kuralları hiçe sayanlara asla tolerans göstermiyoruz” dedi.

Fiyat Farkı Uçurumu: Tam 7 Katı!

Normal şartlarda mahalle bakkalından ya da zincir marketlerden makul bir fiyata temin edilebilen yerli marka sakızın, havalimanı sınırları içerisine girince değerinin yaklaşık 7 kat artması "fırsatçılık" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Yerli bir markanın kendi ülkesindeki bir terminalde bu denli yüksek bir bedelle satılması, "Bu fahiş fiyatlara kim dur diyecek?" sorusunu akıllara getirdi.

Sakız mı, Kahvaltı mı?

Havalimanındaki fiyat dengesizliğini çarpıcı bir örnekle özetleyen yolcular, 250 TL’ye İstanbul’un merkezi noktalarında zengin bir kahvaltı yapmanın mümkün olduğunu belirtiyor. Bir yanda tam bir öğün yemek, diğer yanda ise sadece bir paket sakız... Aradaki bu uçurum, havalimanı ekonomisinin geldiği noktayı ve denetim eksikliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

“Yılda 4 milyar adet ekmeğin çöpe gittiği bir yerde, ülkenin 50 milyonu yoksulluk yaşıyorsa, Halk Ekmek kuyruklarında ekmek alma mücadelesi veriyorsa, ete ve süte erişimde sorun yaşıyorsa burada yanlış yönetimin, yetersiz yönetimin ve konuyu çözmek için yeterince mücadele edilmemesinin rolü var” dedi.

Türkiye’de gıda israfının boyutuna değinen Gürer, çocuk yoksulluğuna da dikkat çekti.

“Ülkede yedi milyona yakın çocuk yatağa aç girip sağlıklı beslenemezken, bir kısmın da zor koşullarda elde edilmiş gıda ürünlerinin çöp olmasına vesile olmasının doğru olmadığını” ifade eden Gürer, şöyle konuştu:

“Özellikle savaştan sonra da ülkemizin doğrudan etkileneceği unutulmamalı. Türkiye’de geçmişe dönük değerlendirmelerde, 1939’larda yaşanan sorunları yıllarca siyasette belli bir kesim kullandı. ‘Ekmek karneye bağlandı, yokluk yoksulluk arttı’ gibi söylemler dile getirildi. Oysa o yıllarda, 1942’de 2. Dünya Savaşı vardı. Dünya Savaşı dünyayı kavururken Türkiye’nin bundan etkilenmemesi olası değildi. Bunu yok saydılar. 1939’da 33 bin kişinin Erzincan depreminde hayatını kaybetmesini de yok saydılar. Dönemin siyasi iktidarını yerden yere vurdular.”

“Bir avuç mutlu azınlığın tüketimiyle ortaya çıkan israf, Türkiye için çok ciddi kayıplara neden oluyor”

Gürer, Türkiye’nin tarımsal potansiyeline rağmen yanlış politikalar nedeniyle gıdada dışa bağımlı hale geldiğini savundu.

“Allah büyük. Onu yapanlar bugün benzer sorunları yaşıyorlar ve bunu dünyadaki gelişmelere bağlıyorlar. Oysa Türkiye, kendi nüfusunu besleyebilecek yeterliliğe ve kendi kendine yetecek üretimi yapacak tarım alanlarına sahip bir ülke. Doğru tarım politikalarıyla Türkiye gıdada ithalatçı bir konumda olmazdı. Şimdi gıda israfına giden ürünlerin bir kısmı da ithalat yoluyla getirildiği için yurt dışına bir de dövizimiz gidiyor. Hem yurt içinde üretim kaybımız var hem de ithal edilen ürünlerin tüketimindeki olumsuzluklar gerçekten ciddi bir soruna dönüşmüş durumda. Bu yanlış tüketim anlayışı, yoksullar ürüne erişemezken bir avuç mutlu azınlığın tüketimiyle ortaya çıkan israf, Türkiye için çok ciddi kayıplara neden oluyor.”

Ekmek israfına ilişkin geçmiş verileri de hatırlatan Gürer, yürütülen kampanyaların sürdürülebilirliğinin önemine dikkat çekti.

“Dönemin bakanına verdiğim soru önergesine verilen yanıtta; 2012 yılına göre yüzde 18 oranında azalma olduğu, günde 1 milyon 50 bin adetten yılda 384 milyon adet ekmeğin tasarruf edildiği belirtilmiştir. Bakan Bey, o dönem bu konuda yapılan çalışmaları ve Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 17 Ocak 2013 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı’nın ‘ekmek israfını önleme kampanyası’ başlattığını yazılı yanıtta bildirmişti. Tabii bu kampanyalar yapılıyor ama sürdürülmesi ve sonuca ermesi önemli. Sorduğumuzda verilen yanıt bu. Keza 2020 yılında yapılan bir araştırmada da yüzde 18 oranında azalma olduğu belirtilmiş ve aynı veriler başka bir soru önergesinde tekrarlanmış. Ayrıca 2021 yılında, ekmek israfının önlenmesi kapsamında israfın parasal karşılığının 1,6 milyar liradan 1,3 milyar liraya düştüğü ve 300 milyon lira değerinde ekmeğin çöpe atılmaktan kurtarıldığını yine Bakan Bey yanıtında belirtiyor. Gıda kayıpları ve israfın azaltılması konusunda farkındalık yaratıldığını, 5 yılda 1140 çiftçi eğitim faaliyeti gerçekleştirildiğini ve 44 bin çiftçinin eğitildiğini söylüyor. Ardından 2022 yılında ‘Gıdanı koru, sofrana sahip çık’ kampanyası başlatılıyor. Bu kapsamda da ulusal ölçekte gıda kayıpları ve israfın azaltılmasına yönelik çalışmalar ifade ediliyor. 384 milyon ekmeğin çöpe atılmaktan kurtarıldığı belirtiliyor; yani 2020 rakamları sorularımıza yanıt olarak veriliyor.”

“İsraf edilen gıda miktarı bazı vakıflara göre 23-26 miyon ton”

Türkiye’de gıda israfına ilişkin güncel verilerin net olmadığına işaret eden Gürer, bakanlığa çağrıda bulundu.

“Türkiye’de kaybolan ve israf edilen gıda miktarının 18 milyon 200 bin ton, çöpümüzdeki gıda oranının yüzde 52 olduğu yazılı yanıtta belirtiliyor 2023 yılında. Sonrasında 825 kurum ve kuruluşun katılımıyla ülkenin dört bir yanında yaklaşık 1400 etkinlik gerçekleştirildiği ifade ediliyor. Yapılan anket sonuçlarına göre kampanya sonrasında tüketicilerin yüzde 84’ünün gıda israfına daha fazla dikkat ettiği belirtiliyor. Ama 2025 yılına geldiğimizde, gıda israfıyla mücadele eden vakıflara göre bu miktarın 23 milyon tona, bazılarına göre ise 26 milyon tona çıktığı ifade ediliyor.”

“Şimdi buradan tekrar soralım Tarım ve Orman Bakanı’na; yılda ne kadar gıda ürünü çöpe gidiyor? Ne kadar ürün ekimde, hasatta, depoda, rafta ve sofrada yok oluyor? Bu konuda yaptığınız çalışmalardan elde ettiğiniz sonuçlar nelerdir? Bunları kamuoyuyla paylaşın ve kampanyaları geliştirin.”

Gürer, açıklamasının sonunda verilerin şeffaf şekilde paylaşılması gerektiğini vurguladı.

“Verileri doğru verin, gerçekçi verin. Ne siz yanılın ne de toplumu yanıltın. Bu konudaki mücadeleyi biz destekliyoruz. İsrafın her alanda önlenmesi ve sıfır atık projesinin hayata geçirilmesi ülkemizin ekonomisine önemli katkı sağlayacaktır. Ama ne olur verileri doğru kullanın, gerçekleri kamuoyuna doğru açıklayın ve bu bağlamda yapılması gereken çalışmaları artırın. Mutlu azınlığın görgüsüzce tüketimini önleyecek mücadeleyi geliştirin.”

Balcı, Federasyon Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında, 2025 yılının Ağustos ayında ekmek fiyatlarının 200 gram için 15 lira, kilogram fiyatının ise 75 lira olduğunu hatırlattı. Bu kapsamda 8 ay boyunca ekmek fiyatlarında değişiklik olmadığını aktaran Balcı, Türkiye genelinde 75 liranın üzerinde ekmek satılmadığını söyledi.

Balcı, Ocak 2025’te ekmeğin kilogram fiyatının 62,5 lira olduğunu anımsatarak, 15 ayda ekmekteki fiyat artışının yüzde 39 olduğunu belirtti. TÜİK verilerine göre 14 ayda enflasyon oranı yüzde 38,69 olarak gerçekleşti. Balcı, "Fırıncı esnafı enflasyonla mücadelede büyük hassasiyet gösterdi" ifadelerini kullandı.

Balcı ayrıca, un fiyatlarındaki yüzde 45-50 artışın kabul edilebilir olmadığını vurgulayarak, un sanayicilerinin de fırıncı esnafı kadar hassasiyet göstermesi gerektiğini söyledi.

Bugün itibarıyla Ankara, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa, Balıkesir, Aydın, Denizli, Sakarya, Düzce ve Eskişehir’de 200 gram ekmek için 17,5 lira, 230 gram için 20 lira üzerinden fiyat değişikliği uygulandığını aktaran Balcı, ekmekteki artışın makul seviyede olduğunu belirtti.

Balcı, fırıncı esnafının maliyet ve işçilik konusunda dikkatli olmak zorunda olduğunu ve zincir marketlerin uygulamalarının da sektörde ek maliyet oluşturduğunu ifade etti. Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile bu konudaki çalışmaların devam ettiği belirtildi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farkın karnabaharda yüzde 275,8’e çıktığını bildirdi.
Bayraktar, “Karnabahardaki farkı portakal, pırasa, limon ve maydanoz izledi. Üreticide 23,76 TL olan karnabahar, markette 89,29 TL’ye satıldı. Portakal 13,71 TL’den 50,04 TL’ye, pırasa 16,64 TL’den 56,51 TL’ye, limon 31,87 TL’den 97,23 TL’ye, maydanoz 8,56 TL’den 24,57 TL’ye yükseldi. Fiyatı en fazla artan ürün markette karnabahar, üreticide sivri biber oldu. En fazla düşen ürün ise kabak” dedi.

Market Fiyatlarındaki Artış ve Düşüş

Bayraktar, markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 8’inde düşüş görüldüğünü belirtti. “En fazla artış karnabaharda gerçekleşti. Bunu sivri biber, domates, patlıcan ve marul takip etti. En fazla düşen ürün kabak oldu” diye konuştu.

Üretici Fiyatlarındaki Değişim

Üretici fiyatlarında 32 ürünün 14’ünde artış, 9’unda düşüş, 9’unda değişim olmadığını söyleyen Bayraktar, “En yüksek düşüş kabakta, en yüksek artış ise sivri biberde görüldü” ifadelerini kullandı.

Fiyat Dalgalanmalarının Nedenleri

Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerini şöyle açıkladı: “Sel ve su baskınları domates, sivri biber ve marulda arzı azalttı. Kuru soğanda ihracat teşvik beklentisi fiyatları yükseltti. Kabak ve salatalıkta arz arttı, fiyatlar düştü. Portakal ve elmada talep azaldı, limonda ithalat kararı fiyatları etkiledi.”

Girdi Maliyetleri Artıyor

Girdi fiyatlarındaki yükselişe de dikkat çeken Bayraktar, “Mart ayında gübre fiyatları yüzde 8 ile 26 arasında arttı. Son bir yılda üre, amonyum sülfat, amonyum nitrat ve kompoze gübre fiyatları yüzde 48 ile 62 arasında yükseldi. Süt ve besi yemleri, elektrik, tarım ilacı ve mazot fiyatları da önemli ölçüde arttı” dedi.

Konuşmasında vatandaşın alım gücündeki düşüşe ve sofralardaki daralmaya dikkat çeken Dervişoğlu, tarım sektörüne yönelik eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:

“Soframız da küçülüyor. Defalarca tarımda yapılması gerekenleri anlattık. Maalesef beyfendiler bildiğini okudu. Para çifçinin cebine girmeden pul oldu. Tarımsal mazottan vergiyi kaldırın. Çiğ süt fiyatını derhal belirleyin. Tarladan sofraya gıda taşıyan nakliyeciden aldığınız vergiyi de düşürün. Gerçeği görmüyorsanız pazara gidin. Siz hiç utanmıyor musunuz!”

Vatandaşın beslenme koşullarına da değinen Dervişoğlu, ekonomik şartların sofralara doğrudan yansıdığını belirterek şunları söyledi:

“Milletimiz beslenemiyor. Et alamadığı için hamura yöneliyor. Protoin soflarımızdan çekiliyor.”

Tüketim alışkanlıkları üzerinden ekonomik tabloyu değerlendiren Dervişoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir ülkede et tüketimi azalıyor, patates tüketimi artıyorsa, orada refah değil yoksulluk büyüyordur. Raftaki yangını söndürün. Pazardaki yangını söndürün. Eğer gerçekleri görmüyorsanız, pazara gidip gerçeklerle yüzleşin.”

TMO Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre, 2023 yılı mahsulünden kalan yerli buğdaylar ile yüksek proteinli ithal buğdaylardan oluşan toplam 1,3 milyon tonluk stok, yeni hasat dönemine kadar herhangi bir fiyat artışı yapılmaksızın piyasaya arz edilecek.

Açıklamada, TMO’nun yalnızca bir alım-satım kurumu olmadığına dikkat çekilerek; başta hububat olmak üzere stratejik tarım ürünlerinde arz güvenliğini sağlama, piyasa istikrarını koruma ve üretici, sanayici ile tüketici arasındaki dengeyi gözetme görevini sürdürdüğü vurgulandı.

Ekim 2025’te başlayan ve yaklaşık 6 aydır devam eden satış sürecinde fiyatların sabit tutulduğuna işaret edilen açıklamada, aynı politikanın hasat dönemine kadar sürdürüleceği belirtildi. Bu yaklaşımın, piyasada ani fiyat hareketlerinin önüne geçmeyi hedeflediği ifade edildi.

Öte yandan TMO, 1 Nisan itibarıyla 2024-2025 mahsulü hububat satış fiyatlarında güncellemeye gidildiğini de duyurdu. Yeni fiyat politikasının, özellikle merkezi lokasyonlarda bulunan ve nakliye avantajı sağlayan stokları kapsadığı; aynı zamanda yeni hasat döneminde kurumun depolama kapasitesine katkı sunacak şekilde planlandığı aktarıldı.

Açıklamada, üreticilerin emeğinin korunması, sanayici ile üretici arasındaki dengenin bozulmaması ve piyasada haksız kazanç oluşmasının önüne geçilmesi için bu adımın atıldığına dikkat çekildi. Ayrıca yeni hasatla birlikte 2024-2025 mahsulü ürünlerin yeniden TMO’ya yönelmesinin önlenmesinin de hedeflendiği belirtildi.

TMO, alınan karar doğrultusunda hasat sezonuna kadar satış fiyatlarında herhangi bir değişikliğe gidilmeyeceğini vurgulayarak, piyasada istikrar ve öngörülebilirliğin sürdürüleceğinin altını çizdi.

Yapılan incelemelerde, 2025 yılı Ekim ayı sonuna kadar dengeli bir seyir izleyen karkas et fiyatlarının, belirli besici gruplar tarafından bilinçli şekilde manipüle edilerek olağan dışı biçimde artırıldığı tespit edildi.

Soruşturma dosyasına yansıyan bulgular, piyasanın yalnızca fiyat üzerinden değil, doğrudan arz üzerinden de kontrol altına alınmaya çalışıldığını ortaya koydu. Karkas et tedarikçisi firmaların “ürün yok” veya “kesime hayvan gelmedi” gibi gerekçelerle piyasaya ürün sunmaktan kaçındıkları, fiilen satışları durdurdukları belirlendi. Daha da çarpıcı olan ise, hastalıklı hayvanların kesilerek sağlıksız etlerin piyasaya sürüldüğüne dair tespitler oldu.

Farklı illerde faaliyet gösteren büyük ölçekli besiciler ve tedarikçiler arasındaki organizasyon, iletişimin dinlenmesi, alınan ifadeler ve elde edilen somut delillerle ortaya kondu. Şüphelilerin bu süreci örgütlü şekilde yönettikleri; “nitelikli dolandırıcılık”, “fiyatları etkileme”, “mal ve hizmet satımından kaçınma” ve “bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ticareti” suçlarını işledikleri değerlendirildi.

Bu kapsamda Ankara merkezli olmak üzere Kırşehir, Kayseri, Konya, Bursa, Balıkesir, İstanbul ve Sakarya’da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda, aralarında denetim süreçlerini önceden sızdırdığı belirlenen 5 kamu görevlisinin de bulunduğu toplam 33 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma kararı verildi.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü operasyonlarda 30 şüpheli gözaltına alınırken, firari durumdaki 3 kişinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü öğrenildi.

Başsavcılık, soruşturmanın yalnızca mevcut şüphelilerle sınırlı olmadığını vurgulayarak, halk sağlığını tehdit eden tüm kişi ve yapıların titizlikle araştırılmaya devam edileceğini bildirdi.

Bakanlık denetimlerinde, ekmeklere kahverengi ya da siyaha yakın bir renk vermek için kavrulmuş malt unu, kavrulmuş nohut unu ve koyu malt özü gibi bileşenlerin kullanıldığı belirlendi. Söz konusu uygulamanın, tüketicide “tam buğday ekmeği” algısı oluşturmak amacıyla tercih edildiği değerlendiriliyor. Bu durum, hem tüketicinin yanıltılması hem de ürünün gerçek niteliğinin gizlenmesi açısından tartışma yarattı.

Elde edilen bulgular üzerine harekete geçen Bakanlık, ilgili mevzuatta değişiklik yapılması için yeni bir taslak hazırladı. Taslak düzenlemeye göre, “Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği”nde yer alan kavrulmuş malt unu ifadesi tamamen yürürlükten kaldırılacak. Ayrıca ekmeğe koyu renk veya aroma kazandırmak amacıyla bu tür katkı maddelerinin kullanımı yasaklanacak.

Benzer bir düzenleme “Buğday Unu Tebliği” kapsamında da yapılacak. Böylece yalnızca ekmek üretimi değil, un üretim aşamasında da bu tür katkıların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yeni düzenlemeye göre ekmek üreticileri ve fırınların 31 Aralık 2026 tarihine kadar, un ve diğer gıda işletmelerinin ise 30 Eylül 2026 tarihine kadar belirlenen kurallara uyum sağlaması gerekecek. Bu süreçte denetimlerin artırılması ve tüketicinin doğru bilgilendirilmesi de Bakanlığın öncelikleri arasında yer alıyor.

Torero, olası bir kesintinin “yıllardır görülmemiş sistematik bir şok” yaratabileceğini belirterek, küresel ticaretin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak aksaklıkların zincirleme etkiler doğuracağına dikkat çekti.

Tanker Trafiğindeki Düşüş Maliyetleri Tırmandırıyor

Boğazdan geçen tanker sayısında yaşanan sert düşüşün küresel ölçekte maliyet baskısını artırdığını vurgulayan Torero, sevkiyatların yüzde 90’dan fazla azalmasının üretim ve lojistik giderlerini yukarı çektiğini söyledi. Artan taşımacılık maliyetlerinin özellikle tarım sektöründe daha belirgin hissedildiğini kaydeden Torero, bu durumun gıda fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti.

Kısa Vadede Stoklar Yeterli, Orta Vadede Risk Büyük

Mevcut durumda küresel gıda stoklarının yeterli seviyede olduğuna işaret eden Torero, ancak kesintilerin üç ayı aşması halinde arz tarafında ciddi kırılmaların yaşanabileceğini dile getirdi. Sürecin uzaması durumunda üretim, tedarik ve dağıtım zincirlerinde aksaklıkların derinleşebileceği değerlendiriliyor.

Torero, yaşanabilecek gelişmelerin yalnızca enerji arzına yönelik bir kriz olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Bu sadece bir enerji şoku değil” sözleriyle gıda güvenliği açısından da önemli riskler barındırdığına dikkat çekti.

Fiyatlama Modeli Üreticiyi Değil, Aracıyı Koruyor

Tarımsal Bilgi Platformu’nun değerlendirmesine göre, Ulusal Süt Konseyi (USK) tarafından uygulanan "maliyet odaklı" fiyatlandırma modeli işlevini yitirmiş durumda. Akademisyenler, Türkiye’de çiğ süt fiyatlarının belirlenmesinde en büyük payın dışa bağımlı yem fiyatları olduğunu, ancak referans fiyat güncellemelerinin piyasanın çok gerisinde kaldığını vurguluyor.

Açıklamada, gelişmiş ülkelerde uygulanan "Gelir Tabanlı Fiyatlama Modeli" yerine girdi odaklı modelde ısrar edilmesinin, üreticinin eline geçen paranın doğrudan yeme gitmesine neden olduğu ve reel bir kazanç sağlamadığı belirtildi. Ayrıca, kooperatiflerin zayıflığı nedeniyle aracı firmaların ve sanayicilerin fiyatı baskıladığı, bunun da özellikle küçük aile işletmelerini üretimden kopardığı ifade edildi.

2026 Belirsizliği ve "Kesim" Riski

TÜSEDAD tarafından yayımlanan basın duyurusunda ise durumun vahameti rakamlarla gözler önüne serildi. 2026 yılına ilişkin çiğ süt ve buzağı desteklerinin halen açıklanmamış olması, üreticinin önünü görmesini engelliyor. Navlun fiyatlarındaki %40–60’lık artış, enerji ve lojistik maliyetlerindeki yükselişle birleşince, süt hayvanlarının kesime gitme riski her geçen gün artıyor.

TÜSEDAD yetkilileri, "1 Nisan 2026 itibarıyla geçerli olması gereken yeni tavsiye fiyatın halen açıklanmamış olması sektördeki belirsizliği derinleştirmiştir. Üretici ne kazanacağını bilmeden nasıl üretim yapacak?" sorusunu sorarak, gecikmenin bedelinin gelecekte bir "et ve süt krizi" olarak tüketiciye döneceği uyarısında bulundu.

Finansman Muslukları Kısıldı, Borç Yükü Arttı

Sektörün bir diğer büyük yarası ise finansmana erişim. 2024 yılından bu yana Ziraat Bankası’nın hayvansal üretim kredilerindeki üst limitlerinin sabit tutulması, enflasyonist ortamda çiftçinin işletme sermayesini eritti. Tarımsal girdi fiyatları hızla yükselirken kredi limitlerinin aynı kalması, üreticiyi borç sarmalına itiyor.

Çözüm İçin Acil Çağrı

Her iki kurum da çözüm için şu noktalarda birleşiyor:

Destekleme Ödemeleri: 2026 destekleri derhal açıklanmalı ve ödemeler bir takvime bağlanarak hızlandırılmalıdır.

Model Değişikliği: Girdi odaklı fiyatlandırmadan, üreticinin refahını koruyan gelir odaklı modele geçilmelidir.

Yerli Yem Seferberliği: Dışa bağımlılığı azaltmak için yem hammaddesinde yerli üretim teşvik edilmelidir.

Finansal Güncelleme: Kredi üst limitleri, güncel maliyetler dikkate alınarak acilen yükseltilmelidir.

Eğer bu adımlar atılmazsa, üretim azalacak, gıda enflasyonu tırmanacak ve Türkiye temel protein kaynaklarına erişimde ciddi bir arz kriziyle karşı karşıya kalacaktır.

Bakan Yumaklı’dan Açıklama

Bakan Yumaklı, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadelere yer verdi:

“Kayseri’nin asırları aşan lezzeti, şimdi sınırları aştı. Kendine has aroması ve karakteristik tadıyla Kayseri pastırması, AB tescili alan 46’ncı coğrafi işaretli ürün oldu. Eşsiz lezzetlerimizi küresel markalara dönüştürmeye, coğrafyamızın mirasına sahip çıkmaya devam ediyoruz. Kayseri’ye, emek veren tüm üreticilerimize ve ülkemize hayırlı olsun.”

Geleneksel Özellikleriyle Öne Çıkıyor

Kayseri pastırması; özel çemenle kaplı dış yüzeyi, karakteristik kırmızı rengi ve kendine has üretim tekniğiyle biliniyor.

Bakanlık yetkililerinin koordinasyonunda yürütülen bu heyecan verici süreçte, yeni ekmeğin standartlarını belirlemek adına tam 1,5 yıl süren titiz bir çalışma yürütüldü. Bu süre zarfında sayısız üretim denemesi, reçete optimizasyonu ve kalite analizleri yapılarak en sağlıklı sonuca ulaşıldı.

Beyaz Ekmekte %40 Tam Buğday Şartı

Peki, bu proje sofralarımızda neyi değiştirecek? Temel hedef, fırınlarda satılan klasik beyaz ekmeği çok daha besleyici bir forma kavuşturmak. Yeni düzenlemeyle birlikte:

Minimum %40 Tam Buğday: Artık beyaz ekmeklerin içinde en az yüzde 40 oranında tam buğday unu bulunması zorunlu hale getirilecek.
Doğal İçerik: Ekmeğe koyu rengini vermesi için dışarıdan eklenen kavrulmuş malt unu kullanımına son verilecek; ekmek rengini ve besleyiciliğini tamamen doğal içeriğinden alacak.

"Ülke Sağlığı İçin Bir Dönüm Noktası"

Projenin teknik ayağını üstlenen Eksun Gıda Grubu Başkanı ve CEO'su Hasan Abdullah Özkan da çalışmalara dair önemli bir noktaya parmak basıyor. Özkan, Bakanlık öncülüğünde yürütülen bu projeye teknik destek vermekten gurur duyduklarını belirterek, bu adımın ülke insanının sağlığı açısından bir dönüm noktası olacağını vurguluyor.

Sırada Ne Var?

Konya’daki pilot uygulama başarıyla tamamlandıktan sonra, bu yeni nesil ekmekler önce kamu kurumlarının yemekhanelerinde boy gösterecek. Hemen ardından ise uygulama tüm Türkiye’ye yayılarak sofralarımızın vazgeçilmezi olacak.