TMO tarafından yapılan açıklamada, bu yıl hububat hasadının yağışların etkisiyle geçen yıla göre geciktiği belirtilirken, önümüzdeki günlerde hasadın lokal bölgelerde hız kazanmasının beklendiği ifade edildi. Hasadını gerçekleştiren üreticilerin depolama konusunda mağduriyet yaşamaması amacıyla ürün kabul sürecinin 21 Mayıs itibarıyla başlatıldığı kaydedildi.

Açıklamada, üreticilerin teslim edeceği ürünlerin 2026 mahsulü ve ÇKS’ye kayıtlı olması gerektiği vurgulanırken, ürün teslimlerinin taahhütname karşılığında yapılacağı bildirildi.

TMO’nun kamuoyu duyurusunda şu ifadelere yer verildi:

“Ülkemizde hububat hasadı, yağışların devam etmesi nedeniyle geçen yıla göre bir süre gecikmiş olup önümüzdeki günlerde lokal alanlarda başlaması öngörülmektedir.

Hasadını yapan üreticilerimizin depolama ihtiyacını karşılamak amacıyla, 2026 mahsulü ÇKS’de kayıtlı buğday ve arpa ürünleri 21 Mayıs 2026’dan itibaren taahhütname karşılığında TMO işyerlerinde kabul edilecektir.”

Öte yandan TMO, geçici depolama amacıyla ürün teslim edecek üreticilerin randevu almasının zorunlu olduğunu belirtti. Randevuların TMO’nun randevu sistemi üzerinden ya da e-Devlet aracılığıyla oluşturulabileceği ifade edildi.

TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, 2026 yılı mart ayında bir önceki aya göre yüzde 3,89 oranında yükselirken, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,26 artış gösterdi. Endekste, bir önceki yılın aralık ayına göre artış oranı yüzde 11,25 olurken, on iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 33,01 olarak kaydedildi.

Tarım sektöründe üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen ana gruplar incelendiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde aylık bazda yüzde 4,39 artış gerçekleşti. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,84 oranında yükseldi.

Yıllık bazda değerlendirildiğinde ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 35,82 artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 25,17 artış gösterdi.

Alt gruplar arasında en yüksek artışın gübre ve toprak geliştiriciler kaleminde yaşandığı görüldü. Buna göre söz konusu grupta yıllık bazda yüzde 48,33, aylık bazda ise yüzde 9,69 oranında artış kaydedildi. Gübre fiyatlarındaki yükselişin, üretim maliyetlerini artırarak çiftçinin üzerindeki ekonomik baskıyı büyüttüğü değerlendiriliyor.

Öte yandan TÜİK, 2026 yılı nisan ayına ilişkin Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini de kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, üretim maliyetlerindeki artış eğiliminin dış ticaret ve sanayi tarafında da sürdüğüne işaret etti.

Köyde üreticilerle görüşen Gürer, Niğde’de bu yıl da patatesin depoda kaldığını belirterek yaklaşık 200 bin ton patatesin çöp olduğunu ifade etti.

Patates üreticisi Mustafa Işık ise ürünlerinin değer bulamadığını söyleyerek yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:

“Kendi işimde çok iyiydim ama bu süreçte battım. Bu iş artık toparlanmaz hale geldi. İki sene önce gübreyi 4 liraya alıyorduk, bu sene 22 liraya aldık. Eğer bu patatesin ihracatı olmazsa çiftçi ayakta duramaz. Kimse yardım etmiyor. Ürünü 10 ay depoda beklettim. Şimdi ‘Keşke satsaydın’ diyorlar ama alan yoktu. Şirketler çok büyük üretim yaptığı için bizim köylerde sıkıntı başladı. Benim burada yaklaşık 200 ton patatesim çöp oldu. Şu anda 100 ton kadar var. Bir kısmını dağıttım, bir kısmını hayvanlara verdim. Ağcaşar köyünde hemen her evde 50 ton civarında patates depoda duruyor. Adana’da yeni ürün başladı, bunlar artık tamamen çöp. Ben bu depoyu yaklaşık 2 milyon maliyetle yaptım. Bu patatesi depoya koymanın bile bana 2 milyon zararı oldu. Elektrik parasını bile ödeyemedim.”

Patates üreticisinin büyük bir mağduriyet yaşadığını söyleyen Gürer, büyükşehirlerde yüksek fiyatla satılan ürünün üreticide değer bulamadığını belirtti.

“Büyükşehirlerde kilosu en az 20 liraya satılan patates ya hayvan yemi oluyor ya çürüyor ya da sokağa atılarak tamamen değersiz hale geliyor. Oysa ülkemizde patates her alanda kullanılabilecek bir ürün. Yemeklik olur, sanayide kullanılır, işlenmiş ya da dondurulmuş gıdaya dönüştürülebilir. Ancak Niğde bölgesi yaklaşık 1 milyon ton patates yetiştiriyor ve bu patatesler çöp olmaktan kurtulamıyor” dedi.

Patates üretiminde yıllardır aynı sorunların yaşandığını vurgulayan Gürer, kamu kurumlarının alım yapması gerektiğini ifade ederek şöyle konuştu:

“Patatesle ilgili daha önce çağrıda bulunmuştuk. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Toprak Mahsulleri Ofisi alıma girsin, üretici mağdur edilmesin demiştik. 1999 yılında da yaklaşık 6,5 milyon ton patates üretiliyordu, bugün 2025’e geldik yine aynı miktarlarda üretim var. Nüfus artmasına rağmen patatesin yemeklik ya da sanayide kullanım alanı artırılmadığı için üretici ortada kalıyor. Küçük aile tipi işletmeler büyük sorun yaşıyor. Büyük şirketler bu işi kendi içinde koordine ediyor, onlar para kazanıyor ama üretici mağdur oluyor.”

Köydeki diğer üreticiler de benzer sorunlarla karşı karşıya olduklarını anlattı. Bir üretici, yaşadığı zarar nedeniyle artık üretim yapmak istemediğini belirterek, “Köylerin geneli aynı durumda. Bu yıl bir şey ekmeyeceğim, hammallık yapacağım. Çiftçi bu kadar zarar edince artık patates ekmeyecek gibi görünüyor. Çoğu mısıra döndü. Bu patatesi 3 liraya bile satamadık. Üretiyoruz, bakan yok. Ürün çöp oluyor, duyan yok” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de ciddi boyutta gıda israfı yaşandığını belirten Gürer, değerlendirme yapılmayan ürünlerin milli servetin kaybı anlamına geldiğini söyledi.

“Patates iri ve kaliteli. Büyükşehirlerde en az 20 liraya satılan ürün burada 3 liraya bile alıcı bulamıyor. Depodaki patates çöp olmuş durumda. Artık ancak hayvan yemi olarak değerlendirilmeye çalışılıyor. Daha önce de iktidara seslendim. Bu milli servet sadece bir kişinin ürünü değil, ülkenin değeridir. Bunların çöp olmaması gerekiyor. Türkiye’de yılda yaklaşık 23 milyon ton gıda israf ediliyor. Bunun önemli bir kısmı da tarladan depoya gelip değer bulamayan ürünlerden oluşuyor. Buna mutlaka çözüm üretilmeli. Çiftçinin ciğeri yanıyor. İcra geliyor, tarlası gidiyor, traktörü gidiyor. Patatesten para kazanamıyor. Çoluk çocuk bir süre dayanıyorlar, sonra şehirlere gidip asgari ücretle çalışmak zorunda kalıyorlar. Oysa bu insanlar üretmeli. Çiftçilerin içine düşürüldüğü durum ülkenin geleceği açısından da büyük risk.”

Gürer, kamu kurumlarının üreticinin elindeki ürünü değerlendirmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bugün üretici patates üretmese büyükşehirde yaşayan insanlar patatesin kilosunu 100 liraya almak zorunda kalırdı. Şu patates 3 liraya satılamaz mı? Bu ülkenin kamu kuruluşları ne için var? Tarım Kredi Kooperatifleri, Toprak Mahsulleri Ofisi üreticiden bu ürünü alsın. Alamayan fakir fukara vatandaşlara dağıtılsın. Yıllardır bu insanlar aynı sorunu yaşıyor. Köy kahvesinde gördük, herkes aynı durumda. Kimsenin konuşacak hali kalmamış. Cepler boş, insanlar perişan. Özellikle kredi meselesi çiftçiyi çok sıkıştırıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu primini ödeyemeyen çiftçinin yakasına banka da yapışıyor. ‘Önce borcunu öde, sonra kredi verelim’ diyorlar. Peki bu insan borcunu nasıl ödeyecek? Ürettiği ürün bu haldeyken nasıl ayakta kalacak?”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bu yıl tarımsal sulamayla ilgili bir problem olmayacağını belirterek, "Geçen sene zirai don ve kuraklıkla düşen üretimimiz bu sene toparlanacak, hatta bazı ürünlerde rekorlar kıracağımızı söyleyebilirim." dedi.

14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü dolayısıyla düzenlenen Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Danışma Kurulu Toplantısı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılımıyla bir otelde yapıldı.

Burada konuşan Yumaklı, tarım sektörünün sadece bir üretim faaliyeti değil, strateji ve planlama işi olduğunu söyledi.

“Tarım Strateji ve Planlama İşidir”

İklim değişikliği ve bölgesel gerilimlerin küresel üretim maliyetlerini ve tedarik zincirlerini doğrudan etkilediğine işaret eden Yumaklı, "Tarım ve Orman Bakanlığı olarak tüm adımlarımızı bu gerçeklere göre planlı ve programlı şekilde atıyoruz. Tarımı teknolojiyle birleştirmek artık bir zorunluluktur." diye konuştu.

Bakan Yumaklı, Türkiye'de tarım adına gelecek vizyonunu pekiştiren gelişmeler yaşandığını bildirerek, 7 aylık verilere bakıldığında son 66 yılın en yağışlı yılının yaşandığını, barajlardaki ortalama doluluk oranının yüzde 75'lerin üzerine çıktığını söyledi.

TMO 20 Milyon Tonluk Depolama Kapasitesiyle Hazır

Bu yıl sulamayla ilgili problemin olmayacağına dikkati çeken Yumaklı, konuşmasına şöyle devam etti:

"Geçen sene zirai don ve kuraklıkla düşen üretimimiz bu sene toparlanacak, hatta bazı ürünlerde rekorlar kıracağımı söyleyebilirim. Toprak Mahsulleri Ofisimiz (TMO) de yeni hasat dönemine 20 milyon tonluk depolama kapasitesiyle hazır. İki yıl önce başlattığımız, meyvelerini almaya başladığımız üretim planlamamızı güçlendirerek devam ettiriyoruz. İki yıl önce başlattığımız hayvancılıkta yol haritamızı uygulamaya devam ediyoruz. Yeni destekleme modelimizi de kadınları ve gençleri ön plana alacak şekilde sisteme entegre ettik."

Yumaklı, ziraat odalarıyla iş birliğini daha da ileriye götürmek için gayret ettiklerini belirterek, Çiftçi Kayıt Sistemi veri girişi ve kabul işlemlerinin yürütülmesine için TZOB ile bir protokol imzaladıklarını anımsattı.

İlk etapta uygulamanın üç ilde başladığını ve geçen yıl il sayısının 21'e çıktığını anlatan Yumaklı, bu yıl hazır olan odaları da sisteme dahil edeceklerini söyledi.

Bakan Yumaklı, IPARD kapsamında hayata geçirdikleri "danışmanlık hizmetleri" ile ziraat odalarında görev yapan 600'ün üzerinde uzman danışmana eğitim desteği vermeye devam edeceklerini bildirdi.

“Algı Operasyonlarına İzin Vermeyeceğiz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan "Türkiye Tarım ve Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi"nin sektörde yeni sayfa açtığını dile getiren Yumaklı, şunları kaydetti:

"Proje kapsamında krediye erişim sorunu yaşayan ve birincil üretim yapan çiftçilerimiz için yaklaşık 500 milyon dolarlık kredi hacmi oluşturulması konusunu uygulamaya başlayacağız. Yaklaşık 400 bin çiftçimizin ürünlerini pazarlayabilecekleri yeni kanallar oluşturulacak. Öngörümüz 250 bin vatandaşımıza istihdam sağlanacak. Ancak birilerinin, 'tarım bitti' diyerek çiftçilerimizi moralini bozmaya ve tüketicimizi tedirgin etmeye devam ettiğini görüyoruz. Bu algı operasyonlarının üreticilerimizin moralini bozmasına izin vermeyeceğiz. Dezenformasyonla moral bozmaya çalışanlara bu sektörün verdiği en büyük cevap, tarladaki üretim, stoklarımızdaki doluluk ve burada sergilediğimiz sarsılmaz birlikteliktir."dedi

TZOB: TMO’NUN ALIM FİYATLARI BEKLENİYOR

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar da üretim döneminin başladığı Ekim 2025'ten itibaren ülke genelinde yağışların normalin üzerinde gerçekleştiğini ve ekim alanlarındaki artışın, buğday ve arpa üretiminde bereketi beraberinde getirdiğini söyledi.

Artan nem oranının, bazı bölgelerde pas hastalığının artmasına yol açtığını ve sahada üreticilerin bu hastalıkla mücadelesinin devam ettiğini anlatan Bayraktar, şunları söyledi:

"Öte yandan bölgemizde artan jeopolitik gerilim nedeniyle başta mazot ve gübre olmak üzere girdi maliyetlerimiz yükselmiştir. Üreticilerimizin bir sonraki sezon hazırlığında endişelerinin giderilmesi ve emeğinin korunması için TMO'nun, üretim maliyetlerindeki yüksek artışlar ve refah payını göz önünde bulundurarak alım fiyatlarını açıklamasını bekliyoruz."

Açılış konuşmalarının ardından sektör temsilcilerinin de söz alacağı toplantı basına kapalı devam etti.

Sektör bazında incelendiğinde, tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde aylık yüzde 4,33, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 1,41, balıkçılık ve su ürünleri grubunda ise yüzde 5,02 artış gerçekleşti.

Ana gruplarda en dikkat çekici yükseliş tek yıllık bitkisel ürünlerde görüldü. Bu grupta aylık artış yüzde 10,37 oldu. Çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 5,58 düşüş yaşanırken, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde fiyatlar yüzde 2,16 arttı.

Alt gruplar içinde yıllık bazda en yüksek artış yüzde 102,48 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda kaydedildi. Aylık bazda en sert düşüş ise yüzde 21,12 ile turunçgiller grubunda görüldü.

Yıllık değişimlere bakıldığında, tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 62,67, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 24,09, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 30,62 artış hesaplandı. Ormancılık ürünlerinde yıllık artış yüzde 42,48 olurken, balıkçılık ve su ürünlerinde bu oran yüzde 44,42 olarak gerçekleşti.

Türkiye’de Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı yaklaşık 200 bin çay üreticisi bulunduğunu ifade eden Gürer, kayıt dışı üreticilerle birlikte bu sayının çok daha yukarı çıktığını belirtti. Doğu Karadeniz’de çayın temel geçim kaynaklarından biri olduğuna dikkat çeken Gürer, düşük alım fiyatının yalnızca üreticiyi değil, bölge ekonomisini de doğrudan etkilediğini vurguladı.

Geçtiğimiz yıl yaklaşık 1 milyon 340 bin ton çay hasadı yapıldığını anımsatan Gürer, son yıllarda verimlilik ve rekoltede düşüş yaşandığını belirterek bunun temel nedenlerinden birinin üreticinin memnuniyetsizliği olduğunu dile getirdi. Geçen yıl açıklanan fiyatın da üreticiyi tatmin etmediğini kaydeden Gürer, bu yılki rakamın beklentilerin daha da altında kaldığını savundu.

Yaş çay fiyatının yalnızca rakamsal olarak değil, üreticinin alım gücü üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, üreticinin geçen yıla göre ciddi kayıp yaşadığını söyledi. Geçtiğimiz yıl 6 kilo yaş çay satan bir üreticinin 1 kilo kuru çay alabildiğini ifade eden Gürer, bugün aynı ürünü alabilmek için yaklaşık 8,5 kilo yaş çay satılması gerektiğine dikkat çekti. Bu tabloya göre üreticinin yalnızca kuru çay karşısında bile yaklaşık 2,5 kiloluk kayıp yaşadığını belirten Gürer, mevcut hesaplamalara göre yaş çay fiyatının en az 50 lira seviyesinde olması gerektiğini savundu. Üreticinin siyasi iktidarın bu rakamı vermeyeceğini düşündüğünü ancak en azından başa baş noktasını yakalayabilmek adına 40 liranın üzerinde bir fiyat beklendiğini söyledi.

Açıklanan fiyatın düşük olduğunun iktidarın tutumundan da anlaşılabileceğini ileri süren Gürer, üreticiyi memnun edecek bir rakam açıklanmış olsaydı duyurunun Cumhurbaşkanı tarafından yapılacağını ifade etti. Bu kez açıklamanın Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılmasının da verilen fiyatın yetersiz olduğunun göstergesi olduğunu öne sürdü.

Çay üreticisinin emeğinin değersizleştirildiğini savunan Gürer, bir kafede bir bardak çayın 80-90 liraya satıldığını, kahvehanelerde ise en az 15 liradan tüketiciye sunulduğunu belirtti. Gürer, iki bardak çaya ödenen paranın, bir kilo yaş çay üreten çiftçinin eline geçmediğine dikkat çekti.

Türkiye’nin çay üretiminde kritik bir eşikte olduğunu belirten Gürer, çay tarımının ülkede yılda yaklaşık 6 ay yapılabildiğini, tropikal ülkelerde ise 12 ay boyunca üretim gerçekleştirildiğini söyledi. Buna rağmen Türkiye’nin çayda yüzde 95 yeterlilik seviyesinde bulunduğunu ifade eden Gürer, mevcut politikaların devam etmesi halinde çayda da arz açığı riskinin büyüyeceğini dile getirdi.

Türkiye’de kişi başına yıllık çay tüketiminin yaklaşık 13 kilogram seviyesinde olduğunu kaydeden Gürer, buna rağmen çay ithalatının sürdüğünü söyledi. 2022-2026 yılları arasında toplam 67 bin 552 ton siyah çay ithal edildiğini belirten Gürer, bu ithalat için yaklaşık 153 milyon 793 bin dolar döviz ödendiğini ifade etti. 2026 yılının ilk üç ayında ise 4 bin 613 ton çay ithalatı gerçekleştirildiğini ve bunun karşılığında 12 milyon 456 bin doların yurt dışına çıktığını söyledi. Gürer ayrıca 2025 yılında 20 bin 890 ton çay ithalatına karşılık 47 milyon 820 bin dolar ödeme yapıldığını dile getirdi.

Çay üretiminin özellikle Doğu Karadeniz’in engebeli coğrafyasında büyük emek gerektirdiğini belirten Gürer, üretim maliyetlerinin her geçen yıl arttığını söyledi. Çay toplama yevmiyelerindeki yükselişin yanı sıra motorlu çay toplama makineleri, gübreleme, budama, çapa, motorlu tırpan ve nakliye giderlerinin de üreticinin yükünü ağırlaştırdığını ifade eden Gürer, tüm bu maliyetler dikkate alınmadan açıklanan fiyatın üreticiyi korumaktan uzak olduğunu belirtti.

Bölgedeki üreticilerle görüştüğünü aktaran Gürer, çiftçilerin ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını söyledi. Üreticilerin verilen fiyatla masraflarını dahi karşılayamadıklarını dile getirdiğini belirten Gürer, tarımda çiftçi, üretici ve besicinin gelir-gider dengesinin bozulduğunu ifade etti. Açıklanan fiyatın taban fiyat olmaması nedeniyle tüccarın daha düşük rakamlarla da alım yapabildiğini söyleyen Gürer, bunun üreticinin mağduriyetini daha da artırdığını kaydetti.

Açıklanan yaş çay alım fiyatının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, fiyatın 40 liranın üzerine çıkarılması çağrısında bulundu. Üreticinin desteklenmesi gerektiğini ifade eden Gürer, ürünün işlenme sürecinde fire verilmeden değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. İthalata dayalı politikalar yerine yerli üreticiyi koruyan bir anlayış benimsenmesi gerektiğini söyleyen Gürer, Türkiye’nin çayda kendi kendine yeter hale gelmesinin ancak üreticinin korunmasıyla mümkün olacağını belirtti.

"Ödemiş 'Yandık' Diyorsa, Yanmayan Kim Kalmıştır?"

Konuşmasında üreticinin yaşadığı çaresizliği Ödemiş örneği üzerinden anlatan Dervişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Ödemiş toprağı bereketli topraktır. Bir üreticimiz dedi ki: 'Başkanım, bizim topraklarımız Ödemiş toprağı. Bir senede üç çeşit mahsul kaldırıyoruz. Öyleyken biz ‘yandık’ diyorsak...' Evet, Ödemiş ‘yandık’ diyorsa, bu ülkede yanmayan kim kalmıştır? Üretici yanıyor. Tüketici yanıyor. Esnaf yanıyor. Emekli yanıyor. Genç yanıyor. Krizin uğramadığı tek yer var: Saray."

"Saray’da Tencere Kaynatma Derdi Yok"

Halkın yaşadığı geçim sıkıntısı ile Saray’daki yaşamı kıyaslayan Dervişoğlu, "Saray’da kriz yok. Saray’da tasarruf yok. Saray’da fedakârlık yok. Saray’da geçim derdi yok. Saray’da tencere kaynatma derdi yok. Ama milletin evinde her gün hesap var. Her gün zam var. Her gün yeni bir kaygı var. Her gün hayat kavgası var," diyerek eleştirilerini sürdürdü.

"Aradaki Fark 106 Milyar Dolar"

Tarım Kanunu’nun açık hükmüne rağmen tarımsal desteklerin eksik yatırıldığını belirten Dervişoğlu, çarpıcı bir hesaplama paylaştı:

"Tarım Kanunu çok açık. Tarımsal desteğe, millî gelirin yüzde 1’inden azını veremezsin diyor. Kime diyor? Hükumete? Kime diyor? Recep Tayyip Erdoğan’a. Buna göre devletin son 20 yılda tarıma en az 177 milyar dolar aktarmış olması gerekirdi. Oysa Hazine’nin tarımsal destekleme ödemeleri kalemi altında yaptığı cari transferlerin toplamı yaklaşık 71 milyar dolar oldu. Aradaki fark 106 milyar dolar."

"1 Birim Borca Karşılık 4 Birim Alacak"

Çiftçinin bankalara olan borcu ile devletten alacaklarını kıyaslayan Dervişoğlu, şu tespitte bulundu:

"Bugün tarım sektörünün bankalara olan güncel toplam borcu yaklaşık 31 milyar dolar. Yani çiftçinin bankalara 1 birim borcu varsa, devletin çiftçiye ödemediği destekler üzerinden yaklaşık 4 birim borcu var. Bunu herkes duysun. Bu ülkede çiftçinin devlete borcu yoktur, devlet, çiftçiye borçludur."

"Tarım, Millî Güvenliktir"

İYİ Parti’nin tarım vizyonunu "bağımsızlık" vurgusuyla özetleyen Dervişoğlu, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Çiftçi fazlasını istemiyor. Çiftçi ayrıcalık istemiyor. Çiftçi, kanunun kendisine verdiği hakkı istiyor. Alın terinin karşılığını istiyor. Bizim tarıma bakışımız nettir. Tarım sadece ekonomik bir sektör değildir. Tarım, gıda güvenliğidir. Tarım, millî güvenliktir. Tarım, köyün ayakta kalmasıdır. Tarlada üretimi sürdürülebilir kılamayan bir ülke, mutfaktaki yangını söndüremez.

Bakanlığın yayımladığı basın açıklamasında, 2025 yılında yaş çay rekoltesinin 1 milyon 340 bin ton olarak gerçekleştiği belirtildi. Açıklamada, ÇAYKUR’un geçen yıl 49 yaş çay fabrikasında toplam 823 bin ton yaş çay alımı yaptığı hatırlatıldı.

Yeni dönem alım planlamasına ilişkin bilgi verilen açıklamada, 2026 yılında da ortalama aynı miktarda yaş çay alımı yapılmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Öte yandan 2025 yılında kilogramı 25,44 lira olarak uygulanan yaş çay alım bedelinin, 2026 yılı için 35 lira olarak belirlendiği duyuruldu.

Bakanlık açıklamasında, belirlenen yeni fiyatın çay üreticileri için hayırlı ve bereketli olması temennisine de yer verildi.

Dünya Çiftçiler Günü’nü kutlayarak konuşmasına başlayan Erdoğan, Türkiye’nin üretim gücünün temelinde çiftçilerin emeğinin bulunduğunu söyledi. Toprağı alın teriyle işleyen üreticilerin yalnızca ekonomiye değil, ülkenin sosyal ve siyasi yapısına da katkı sunduğunu belirterek, “Soframıza gelen her üründe sizlerin emeği, gayreti ve duası var” ifadelerini kullandı.

Konuşmasında 15 Temmuz darbe girişimine de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, o gece traktörleriyle meydanlara çıkan çiftçilere teşekkür etti. Çiftçilerin milli iradenin korunmasında önemli rol üstlendiğini vurgulayan Erdoğan, “Milli Mücadele’den 15 Temmuz’a kadar her kritik dönemde çiftçilerimiz bu milletin yanında durmuştur” dedi.

Toprağın Türk kültürü ve medeniyet anlayışındaki yerine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, Yahya Kemal’e atfedilen bir anekdotu da katılımcılarla paylaştı. Türkiye’nin nüfusunun sorulduğu bir ortamda Yahya Kemal’in “Toprağın altındakileri de saydım” cevabını verdiğini hatırlatarak, toprağın yalnızca üretim değil, aynı zamanda tarih ve medeniyet anlamı taşıdığını söyledi.

Tarım sektörüne verilen desteklerin arttığını belirten Erdoğan, geçtiğimiz yıl doğrudan destekler, kredi destekleri, yatırım ödenekleri ve ihracat teşvikleri dahil toplam 706 milyar lira destek sağlandığını, bu yıl ise bu rakamın 939 milyar liraya çıkarıldığını açıkladı.

Dünyada yaşanan iklim krizi, salgınlar ve savaşların gıda güvenliğini daha kritik hale getirdiğini söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin bu süreçlere karşı hazırlıklı olduğunu ifade etti. Gübre stoklarının yeterli seviyede bulunduğunu belirterek, tarımsal üretim ve gıda arz güvenliği konusunda herhangi bir sorun yaşanmadığını dile getirdi.

Türkiye’nin tarımsal üretimde dünya sıralamasındaki yerine ilişkin veriler de paylaşan Erdoğan, sebze üretiminde dünyanın üçüncü, meyve üretiminde ise dördüncü ülkesi olunduğunu söyledi. Tohumculukta dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer alındığını kaydederek, 117 ülkeye tohum ihracatı yapıldığını ifade etti.

Yağışların bu yıl olumlu seyrettiğini ve baraj doluluk oranlarının arttığını belirten Cumhurbaşkanı, zirai don ve kuraklık nedeniyle geçtiğimiz yıl düşüş yaşayan bitkisel üretimin yeniden yükselişe geçmesini beklediklerini söyledi. Özellikle hububat üretiminde bereketli bir sezon öngördüklerini kaydetti.

Kırsal kalkınmada gençler ve kadınlara yönelik projelerin önemine değinen Erdoğan, “Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek” ve “Kırsalda Bereket Küçükbaş’a Destek” projelerine yoğun ilgi olduğunu belirtti. Destek programlarının kalıcı hale getirileceğini ifade ederek, büyükbaş hayvancılık desteklerinin sonuç vermeye başladığını, küçükbaş projelerinde ise ilk teslimatların önümüzdeki ay yapılacağını açıkladı.

Kırsal Kalkınma Yatırımları Programı kapsamında ayrılan 10 milyar liralık bütçenin önemli kısmının gençlere, kadınlara ve aile işletmelerine ayrıldığını söyleyen Erdoğan, 100 bin liradan 30 milyon liraya kadar olan projelerde yüzde 50 ila yüzde 70 arasında hibe desteği verileceğini duyurdu. Başvuruların 12 Haziran’a kadar süreceğini belirterek üreticilere çağrıda bulundu.

Tarımda üretim planlamasının ikinci aşamasına geçildiğini de açıklayan Erdoğan, artık yalnızca üretimin değil, tarımsal yatırımların da planlanacağını söyledi. Çiftçilerin pazarlama sorunu yaşamayacağı yeni bir sistem kurulacağını ifade ederek, ürünlerin doğru bölgelerde ve doğru tesislerde işleneceği entegre bir yapı oluşturulacağını kaydetti.

Programda ayrıca “Türkiye Tarım-Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi”nin (TURTAP) bu yıl içinde hayata geçirileceği açıklandı. Dünya Bankası kaynaklı proje kapsamında tarım ve gıda yatırımlarına yüzde 80’e kadar geri ödemeli finansman desteği sağlanacağı belirtildi. İşletmelere 24 ay geri ödemesiz, 7 yıla kadar vadeli ve 10 milyon dolara kadar finansman imkanı sunulacağı ifade edildi.

10 yıllık süreçte toplam 5,3 milyar dolarlık finansman paketi planlandığını belirten Erdoğan, ilk etapta 750 milyon dolarlık kaynağın 2026 yılı içinde kullanıma açılacağını söyledi. Proje kapsamında yaklaşık 400 bin çiftçinin yeni pazarlama imkanlarına kavuşmasının ve 250 bin kişiye yeni istihdam sağlanmasının hedeflendiğini dile getirdi.

Bakan Yumaklı, vatandaşların uygulama üzerinden küpe numarası sorgulaması yaparak kurbanlık hayvanların bilgilerini kontrol edebileceğini belirtti. Bayram öncesi denetimlerin sürdüğünü ifade eden Yumaklı, sürecin titizlikle takip edildiğini kaydetti.

Son dönemde sosyal medyada gündem olan yapay et tartışmalarına da değinen Bakan Yumaklı, konuya ilişkin net ifadeler kullandı. Kamuoyunda zaman zaman dezenformasyon yapıldığını savunan Yumaklı, yapay ete ilişkin herhangi bir gündemlerinin bulunmadığını vurguladı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Çok net söylüyorum: Yapay et diye bir gündemimiz hiç olmadı, bundan sonra da olmayacak.Ben bu konuyu defalarca açıkladım. Sizler aracılığıyla bir kez daha ifade etmek isterim, yapay et Türkiye’ye giremez.”

Bakan Yumaklı, Yalova Ticaret ve Sanayi Odası'nda düzenlenen Sektör Paydaşları Toplantısı'nda, tarım, orman ve suyun dünyada stratejik önem taşıyan bir değerler bütünü olduğunu söyledi.

“TARIM VE SU STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR”

Gıda arz güvenliği, su, yeşil vatan kavramlarının bir ülkenin stratejik öncelikleri arasına girdiğini belirten Yumaklı, "Türkiye, büyük bir ülke. Sahip olduğu değerler itibarıyla her sektörde olduğu gibi son 23 yılda, tarım ve orman sektöründe de dayanıklılığı, gelişmeyi, verimliliği ve kaliteyi önceleyen politikaları her zaman için gündeminde tutmuş ve bu alandaki ve anlamdaki gelişmeleri, dikkatle, süreklilikle takip etmiş durumda." diye konuştu.

“TARIMSAL PLANLAMA YENİ DÖNEMİN MERKEZİNDE”

İklim değişikliği başta olmak üzere tüm konjonktürel etkiler ve kritik risklerle beraber gıda arz güvenliğini yönetmenin önemine değinen Yumaklı, şunları kaydetti:

"Biz bu manada suyu merkeze alan Tarımsal Üretim Planlaması'nı hayata geçirdik, 2024 yılının son çeyreğinde. 2025 yılı, ilk yılıydı. Hamdolsun hem üreticilerimizin bunu çok ciddi bir şekilde sahiplenmesi hem de bizim metodolojilerimizin, bu manada uygulamış olduğumuz programın çalışıyor olması, yönlendirici etkilerini görmemiz, birinci senenin sonunda bizlere büyük ümit vermiş durumda. Aynı ciddiyette, kararlılıkla devam edeceğiz."

“DESTEK MODELLERİ ENTEGRE YÜRÜTÜLÜYOR”

Yeni destekleme modeli, tarımsal krediler ve uluslararası fonların Tarımsal Üretim Planlaması ile entegre edildiğini belirten Yumaklı, üç yıllık destek sisteminin üreticiye öngörü sağladığını ifade etti. Hayvansal üretim yol haritasının da kararlılıkla sürdüğünü söyledi.

“2026’DA EN AZ %20 DESTEK GENÇ VE KADINA”

İbrahim Yumaklı, 2026 yılı kırsal kalkınma desteklerine ilişkin olarak, desteklerin en az yüzde 20’sinin kadın ve genç girişimcilere ayrıldığını açıkladı.

“TAŞKIN RİSKİNE KARŞI ÖNLEM”

İklim değişikliği ve ani yağışlara dikkat çeken Yumaklı, taşkın riskine karşı koruma tesisleri yapılması gerektiğini ve bu kapsamda çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

YALOVA’DA SU ÜRÜNLERİ MERKEZİ

Yalova’nın tarım ve su potansiyeline değinen Yumaklı, balıkçılık ve su ürünleri alanında önemli bir proje hayata geçirileceğini belirterek Marmara Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi’nin açılacağını söyledi.

SULAMA VE ISLAH PROJELERİ

Bakan Yumaklı, Armutlu Kaledere Göleti çalışmalarının sürdüğünü, Armutlu Yumrudere ve Çınarcık Ortaburun Sulaması İkmal İşinin tamamlandığını ve 3 bin 180 dekar arazinin sulamaya hazır hale getirildiğini aktardı. Selimandra ve Sultaniye derelerinde yapılan ıslah çalışmalarıyla taşkın kontrolünün sağlandığını da ifade etti.

Toplantı öncesinde Yumaklı, Yalova Valiliği’ni ziyaret etti.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen “Yem Bitkisi Tohumu Destekleme Projesi” kapsamında 9 ilçe ve 186 mahallede toplam bin 600 çiftçiye destek sağlanıyor. Proje doğrultusunda 3 bin 350 paket mısır ve 4 bin 100 paket yonca tohumu olmak üzere toplam 85 ton yem bitkisi tohumu üreticilere dağıtılıyor.

Yaklaşık 27 milyon TL’lik destek sayesinde 32 bin dekar tarım arazisinin yeniden üretime kazandırılması hedefleniyor.

Çiftçiler Tohumları Toprakla Buluşturdu

İlçe bazındaki 14 tarım kredi kooperatifinden tohumlarını teslim alan üreticiler, traktörleriyle tarlalarının yolunu tuttu. Çiftçiler, ekim sezonuna hızlı bir başlangıç yaparken, desteklerin üretim motivasyonunu artırdığını ifade etti.

Üreticiler, özellikle yem maliyetlerinin düşürülmesinin hayvancılık açısından büyük önem taşıdığını belirterek, verilen desteklerin kırsalda üretimin devamlılığına katkı sunduğunu söyledi.

Başkan Büyükakın’a Teşekkür

Desteklerden memnun olduklarını dile getiren çiftçiler, Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı Tahir Büyükakın’a teşekkür etti. Üreticiler, bu yıl hasadın bereketli geçmesini temenni ederek emeklerinin karşılığını almak istediklerini dile getirdi.

Dağıtımlar 8 Mayıs’ta Tamamlanacak

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin yüzde 75 hibeli destek programı kapsamında dağıtımların 8 Mayıs Cuma günü mesai bitimine kadar tamamlanması planlanıyor. Belediye, tarım ve hayvancılığa yönelik desteklerle sürdürülebilir üretimi güçlendirmeyi hedefliyor.

Reyhanlı ilçesine bağlı Bükülmez Mahallesi başta olmak üzere çevre mahallelerde kısa süreli etkili olan dolu yağışı, kısa sürede felakete dönüştü. Ceviz büyüklüğünde yağan dolu tarlaları beyaza bürürken, hasada hazırlanan ürünleri kullanılmaz hale getirdi.

Reyhanlı Ziraat Odası Başkanı Şemsettin Cüneydioğlu, dolunun yaklaşık 6 bin dönümlük alanda etkili olduğunu belirterek, “Bu dolu ceviz büyüklüğünde ve çok hızlı bir şekilde yağdı. 6 bin dönümlük alanda kurtarılacak ürün yok. Hasada hazırlanan ürünlerin büyük bir kısmı zarar gördü” dedi.

Patates tarlalarında hasada yaklaşık bir ay kaldığını ifade eden Cüneydioğlu, “Yaşanan dolu afetinden sonra hasat şansı kalmadı. Bu ürünlerin yeniden toparlanması mümkün değil. Toprağın altında gelişimini sürdüren patatesler bu saatten sonra büyümez” diye konuştu.

Bölgede yaklaşık 25 bin dönüm arazide patates, soğan ve buğday ekili olduğunu dile getiren Cüneydioğlu, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin sahada inceleme yaparak hasar tespit çalışmalarını başlattığını söyledi.

Çiftçilerden Halil Kureyşoğlu ise dolunun etkisini şu sözlerle anlattı: “Hava yağışlıydı ve ardından doluya döndü. Ceviz büyüklüğündeki dolu 10 dakika sürdü ama ne patates ne soğan ne de buğday bıraktı. Hasada 20 gün kalmıştı. Soğanlar sanki çekiçle ezmiş gibi hale geldi diye konuştu.

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin grup toplantısında ekonomi ve tarım politikalarına yönelik sert eleştirilerde bulundu. Nisan ayı enflasyon rakamlarının ardından asgari ücrete Temmuz ayında ara zam yapılmasının kaçınılmaz olduğunu belirten Dervişoğlu, "Kâğıt üzerine karaladıkları o hayali oranlar, milletin boş tenceresini kaynatmıyor" dedi.

İYİ Parti lideri Müsavat Dervişoğlu, TBMM'deki grup toplantısında gündemi değerlendirdi. Konuşmasında Türkiye’nin üretimden koptuğunu ve dev şirketlerin piyasadan çekildiğini ifade eden Dervişoğlu, ekonomik gidişatı şu sözlerle eleştirdi:

"Eskiden Taş üstüne taş koymak, fabrika açmak, Tarlaya tohum serpmek, üretime can vermek için borç aranırdı. Şimdi ayakta kalmak için… Bugün tarlalar boş, üretici memleketinden kaçıyor. Türkiye’nin en büyüğü dediğimiz holdingler bile, İştiraklerini satıyorlar. 50-60 yıllık dev şirketler Türkiye sahnesinden çekiliyorlar."

"MERKEZ BANKASI HEPİMİZLE DALGA GEÇİYOR"

Merkez Bankası’nın enflasyon hedeflerinin gerçekle bağdaşmadığını savunan Dervişoğlu, Nisan ayı verilerine dikkat çekerek, "Gelelim şu bitmek bilmeyen enflasyon aldatmacasına. Merkez Bankası, hâlâ ‘‘yılsonu hedefimiz yüzde 16’’ diyerek Hepimizle dalga geçiyor. 3 gün önce açıklanan Nisan ayı enflasyonu ortada. Ocaktan bu yana geçen 4 ayda, neredeyse yıllık hedefe varılmış haldedir. Masa başında uydurulan hedeflerle milleti uyutacaklarını sanıyorlar. Çocuğumuza içirdiğimiz sütün, sofradaki peynirin, Barındığımız evin kirası birkaç yılda üçe katlandı. Maaşlar daha cebe girmeden eriyip buharlaşıyor. Kâğıt üzerine karaladıkları o hayali oranlar, Milletin boş tenceresini kaynatmıyor." ifadelerini kullandı.

ASGARİ ÜCRETE TEMMUZ ZAMMI ÇAĞRISI

Gıda enflasyonunun düşürülmeden genel enflasyonun kontrol altına alınamayacağını vurgulayan Dervişoğlu, asgari ücretle ilgili net bir çağrıda bulundu: "Gıda enflasyonunu düşürmezsen, Hiçbir şeyin enflasyonunu düşüremezsin. Kendi gıdanı üretemezsen, Hiçbir gıdayı ucuza alamazsın. Tarladaki buğdayın, domatesin, Otlaktaki hayvanın etinin sütünün, Kundaktaki bebeğe bağlandığını görmüyorlar. İşte bu yangın yerinde çağrımızı yineliyoruz: Bu nisan enflasyonundan sonra, Asgari ücrete temmuzda ara zam yapılması, Bir tartışmanın, mülahazanın, araştırmanın konusu değildir. Bu bir zorunluluktur. İnsani ve vicdani bir zorunluluktur."

"TARIM ARAZİLERİ MADENLERE PEŞKEŞ ÇEKİLİYOR"

Tarım sektöründeki maliyet artışlarına ve arazi kullanımındaki değişimlere de değinen Dervişoğlu, hükümetin "kırsal kalkınma" söylemlerini eleştirerek konuşmasını şöyle tamamladı: "Daha geçtiğimiz hafta Ziraat Odaları Birliği tarımdaki maliyetleri açıkladı. Son bir yılda gübre fiyatları ortalama %80 artmış. Çiftçi gübre kullanamıyor. Yani? Verimi düşüyor. Yani? Yerli üretim düşüyor, Yani? İthalata bağımlılık ve zam! Aile yılı için açıkladığı belgenin bir diğer maddesi: 'Kırsalın yerinde kalkınması ve nüfusun dengeli dağılımıdır.' Kırsal neyle kalkınacakmış bir söyleyin? Nüfus nasıl dengeli dağılacakmış bir söyleyin? Bugün, Ülkedeki ormanların ve tarım arazilerinin yüzde 60’ı Madencilik için ruhsatlandırılmış durumda. Sonuç? Ucuza elden çıkartılan tarlalar, satılan meralar! Sonuç? Köyler bomboş! Sonuç? Türkiye uçuyor! Türkiye, dünyaya nizam veriyor! Türkiye, rekor kırıyor!"

Ukrayna Başsavcısı Ruslan Kravçenko, yürütülen soruşturma kapsamında İsrail makamlarına gerekli belgelerin iletildiğini açıkladı. Kravçenko, söz konusu geminin durdurulması ve kapsamlı şekilde incelenmesi için resmi talepte bulunduklarını belirtti.

HEDEFTEKİ GEMİ: PANORAMITIS

Ukrayna makamlarına göre “Panoramitis” adlı gemi, yasa dışı şekilde elde edilen tahılın uluslararası piyasada meşrulaştırılması planının bir parçası olabilir. Geminin Hayfa Limanı’na doğru ilerlediği belirtilirken, Kiev yönetimi İsrail’den gemiye el konulması, yükün incelenmesi, belgelerin toplanması ve mürettebatın sorgulanması yönünde adım atılmasını istedi.

“BU BİR TWITTER DİPLOMASİSİ DEĞİL”

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, sürecin sosyal medya üzerinden yürütülen bir tartışma olmadığını vurgulayarak, bunun doğrudan uluslararası hukuki iş birliği talebi olduğunu ifade etti. Sybiha, İsrail’in konuyu resmi çerçevede değerlendirmesi gerektiğini dile getirdi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise Ukrayna’nın talebi kamuoyuna açıklamadan önce resmi kanallarla iletmesi gerektiğini savundu. Başvurunun gece saatlerinde ulaştığını belirten Saar, konunun ilgili kurumlar tarafından incelendiğini açıkladı.

ZELENSKİ’DEN SERT MESAJ

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski de daha önce yaptığı açıklamada, çalıntı tahıl iddialarına sert tepki göstermişti. Zelenski,
“Genelde, tüm ülkelerde çalıntı malların satın alınması yasal sorumluluk gerektiren bir eylemdir. Bu durum, özellikle Rusya tarafından çalınan tahıl için geçerlidir.” ifadelerini kullandı.

Gürer, pamuk üretiminin yarısının artık ithalatla karşılandığını belirterek, geçmişte destek politikalarıyla üretimin artırıldığını ancak son yıllarda bu yaklaşımın terk edilmesiyle birlikte yeniden gerileme yaşandığını ifade etti. Özellikle düşük alım fiyatları, artan girdi maliyetleri ve su sıkıntısının üreticiyi pamuktan uzaklaştırdığını vurguladı.

Geçtiğimiz yıl pamuk fiyatlarının 22–25 lira bandında kaldığını hatırlatan Gürer, bu seviyenin üretici maliyetlerini karşılamadığını ve çiftçinin zarar ettiğini aktardı. Çukurova başta olmak üzere birçok bölgede pamuk ekim alanlarının daraldığını belirtti.

Verimlilikte de düşüş yaşandığını ifade eden Gürer, son on yılda hektar başına ortalama 1.713 kilogram olan pamuk veriminin, 2025–2026 dönemi için 1.654 kilograma gerilemesinin beklendiğini söyledi. Bu düşüşte iklim değişikliği, su sorunu ve yüksek maliyetlerin etkili olduğunu dile getirdi.

Türkiye’de 2021–2025 yılları arasında ortalama 460 bin hektarda pamuk ekimi yapıldığını belirten Gürer, 2022 yılında desteklerle üretimde artış yaşandığını ancak bu politikaların sürdürülemediğini ifade etti. 2025 yılında lifli pamuk üretiminin yaklaşık 810 bin ton olmasının beklendiğini, ancak düşüş trendinin devam ettiğini söyledi.

İthalat verilerine de dikkat çeken Gürer, 2024 yılında 762 bin 269 ton pamuk ithal edildiğini ve bunun ülkeye ciddi döviz kaybı yarattığını belirtti. Artan ithalatın Türkiye’nin pamukta dışa bağımlılığını artırdığını vurguladı.

Pamuk ekim alanlarında çiftçilerin alternatif ürünlere yönelmesi nedeniyle yüzde 18’e varan bir azalma beklendiğini ifade eden Gürer, tekstil sektöründe küresel siparişlerin düşmesi, iç talepteki durgunluk ve bazı ülkelerdeki yatırım artışlarının da sektörü zorladığını söyledi.

Gürer, çözüm olarak girdi maliyetlerinin düşürülmesi, kamu desteklerinin artırılması ve kooperatiflerin güçlendirilmesi gerektiğini belirterek iktidarı önlem almaya çağırdı.

Bitkinin suya ulaştığı ana kaynak kök bölgesidir. Volumetrik Su İçeriği (VWC) ölçen sensörler, toprağın farklı derinliklerine yerleştirilir. Toprağın elektriksel iletkenliğini veya dielektrik sabitini ölçerek içindeki su miktarını anlık olarak merkeze iletir. Faydası ise yüzey kuru görünse bile kök bölgesinde su olup olmadığını söyler; böylece gereksiz sulamanın önüne geçerek enerji ve su tasarrufu sağlar.

Bitkinin Nabzını Tutmak: Dendrometreler ve Gövde Sensörleri

Toprağı ölçmek yetmez, bazen doğrudan bitkiye sormak gerekir. Dendrometreler, ağaç gövdesindeki mikroskobik genişleme ve daralmaları ölçer.

Bitkinin Dili burada çok önemlidir. Bitki susadığında gövdesi milimetrenin binde biri oranında büzülür. Gece suyla dolduğunda ise genişler. Eğer gündüz büzülme miktarı eşik değerini aşarsa, sensör akıllı telefonunuza şu mesajı gönderir: "Benim iletim kanallarım daralıyor, acil su!"

Yaprak Sıcaklığı: Bitkinin Ateşini Ölçmek

İnsanlar hasta olduğunda ateşi çıkar, bitkiler susadığında da yaprakları ısınır. Bitki, terleme (transpirasyon) yoluyla kendini serinletemediğinde yaprak sıcaklığı ortam sıcaklığının üzerine çıkar. Kızılötesi (IR) Termometreler bu farkı algılayarak bitkinin stres altında olduğunu sulama sistemine raporlar.

Veriden Hasada: Karar Destek Sistemleri

Sensörlerden gelen bu veriler bir "Gateway" (geçit) aracılığıyla bulut sistemine aktarılır. Çiftçi, cep telefonundaki uygulama üzerinden tarlasının dijital röntgenini çeker.

Otomasyon: Veri belirli bir sınırın altına düştüğünde akıllı vanalar kendiliğinden açılır ve bitki doyduğunda otomatik kapanır.

Verim dengesinin kurulmasında budama belirleyici rol oynar. Budama yalnızca dalları kısaltmak değildir; ağacın geleceğini planlamaktır. Kışın yapılan budama, ağacın büyüme enerjisini şekillendirir. Sert budama, sürgün gelişimini artırır ve ağacı vegetatif yönde güçlendirir. Ancak bu uygulama bilinçsiz yapılırsa meyve tutumu azalabilir. Yaz aylarında yapılan hafif müdahaleler ise ışık geçirgenliğini artırır, meyvenin renk ve şeker oluşumunu destekler. Işık, meyve kalitesinin sessiz ama en güçlü belirleyicisidir.

Ağaçtaki ürün yükünün kontrolü de en az budama kadar önemlidir. Çiçeklenme döneminde her tomurcuğun meyveye dönüşmesi ilk bakışta sevindirici görünür. Ancak dalın taşıyabileceğinden fazla meyve, hem kaliteyi düşürür hem de ağacı yorar. Özellikle elma, armut ve şeftali gibi türlerde meyve seyreltmesi yapılmadığında küçük, pazar değeri düşük ürünler ortaya çıkar. Daha da önemlisi, ağaç bütün enerjisini o yılın meyvesine harcadığı için ertesi sezon çiçek gözleri zayıf oluşur. Üretici çoğu zaman meyve koparmaya kıyamaz; fakat uzun vadede kıyamamak daha büyük kayıplara yol açar.

Toprak ve besleme yönetimi de bu dengenin temel taşlarındandır. Analiz yapılmadan verilen gübre, çoğu zaman faydadan çok zarar getirir. Özellikle azotun fazlası ağacı aşırı sürgüne yönlendirir; meyve kalitesi geriler. Potasyum ve kalsiyum eksikliği ise depolama sürecinde kayıpları artırır. Dengeli besleme yalnızca hasat dönemini değil, bir sonraki yılın verimini de belirler. Hasat sonrası yapılan bilinçli gübreleme, ağacın yeni sezon için güç toplamasını sağlar. Bu dönem ihmal edildiğinde sorun bir sonraki yıl ortaya çıkar ve çoğu zaman nedeni yanlış yerde aranır.

Su yönetimi ise görünmez bir stres unsurudur. Düzensiz sulama, çiçek ve meyve dökümüne neden olurken, aşırı su kök sağlığını bozar. Kurak geçen bir dönemin ardından verilen ani ve yoğun su, özellikle bazı türlerde meyve çatlamasına yol açar. Damla sulama sistemleri bu nedenle yalnızca tasarruf değil, verim istikrarı açısından da önemlidir.

Meyve ağacında verim dengesi aslında bir sabır meselesidir. Kısa vadede yüksek ürün almak cazip görünse de asıl kazanç, her yıl düzenli ve kaliteli hasat yapabilmektir. Ağaçla mücadele eden değil, onun biyolojisini anlayarak hareket eden üretici bu dengeyi kurabilir. Çünkü meyvecilikte başarı, bir sezonluk bolluk değil; yıllara yayılan istikrardır.

Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), “Yereldeki üretim, kırsaldan güçlenir” anlayışıyla kırsal kalkınma desteklerini sürdürüyor. Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen çalışma kapsamında, artan üretim maliyetleri ve kimyasal kullanımının azaltılması amacıyla BelPlas AŞ üretimi sıvı gübreler çiftçilere dağıtıldı.

Programın ilk etabında Ayaş ilçesinde 69 üreticiye 14 bin 160 litre, Etimesgut, Keçiören, Sincan ve Yenimahalle ilçelerinde ise 54 üreticiye 11 bin 10 litre sıvı gübre verildi. Böylece toplamda 916 üreticiye 177 bin 60 litre gübre desteği sağlandı.

Üreticiler Destekten Memnun

Destekten yararlanan üreticiler, uygulamanın verimi artırdığını ve maliyetleri düşürdüğünü belirterek Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve belediye ekiplerine teşekkür etti.

Üreticilerden Gürsel Kızılkan, gübrenin verimi artırdığını ifade ederken, Ayhan Kökver farklı ürünlerde kullanacağını söyledi. Üzeyir Karagöz ise destekten memnun olduklarını dile getirdi.

ABB iştiraki BelPlas AŞ tarafından üretilen sıvı gübrelerin, toprak verimliliğini artırarak sürdürülebilir tarıma katkı sağladığı belirtildi. Kırsal desteklerin farklı etaplarla devam edeceği bildirildi.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında düzenlenen “Küçük Eller Büyük Dilekler” etkinliği çerçevesinde açılan sergide, öğrencilerin kaleme aldığı dilekler ziyaretçilerin ilgisini çekti. Sergide yer alan yazılar arasında özellikle bir ortaokul öğrencisinin sağlıklı gıda ve yerli üretime ilişkin ifadeleri öne çıktı.

İstanbul Maçka Pakmaya Hüsamettin Ziler Ortaokulu öğrencisi Safa Bora’nın, TBMM Dilekçe Komisyonu’na hitaben kaleme aldığı dilekçe, küçük yaşına rağmen gıda güvenliği ve tarım politikalarına yönelik dikkat çekici bir farkındalık ortaya koydu.

Öğrencinin dilekçesinde özellikle meyvelerdeki tat ve yapı değişikliklerine dikkat çekilerek, bu durumun olası nedenlerine ilişkin endişeler dile getirildi. Aynı zamanda ithal ürünlere yönelik eleştiriler ve yerli üretimin artırılmasına yönelik talepler de dikkat çekti.

‘’Türkiye Büyük Millet Meclisi Dilekçe Komisyonu Başkanlığına

Sayın İlgili,

Ben meyveleri çok severim. Yediğim bazı meyvelerin tatları ve sertlikleri normal değildi. Örnek vermem gerekirse bu yıl şeftaliler biraz sert, tatları ise salatalık gibiydi. Bu yüzden çiftçilerin hormon kullandığını düşünüyorum. Bu hormonlar bende hastalık yapabilir. Ben buna çok üzülürüm. Ayrıca dört mevsim yaşayan ülkemizde ithal ürün yemek istemiyorum. Örneğin ithal muzların tadı yok. Ama yerli muzları çok seviyorum. Buna ek olarak bu konudaki denetimlerin artırılmasını istiyorum. Ayrıca bu verimli Anadolu topraklarında tarım ve hayvancılığın artırılmasını istiyorum.

Gereğini arz ederim.’’

23 Nisan etkinlikleri kapsamında sergilenen bu anlamlı dilekçe, çocukların yalnızca bayram coşkusunu değil, aynı zamanda çevre, sağlık ve üretim konularındaki bilinç düzeylerini de ortaya koyması açısından dikkat çekti.