Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen destek programı kapsamında ödemelerin çiftçilerin hesaplarına yatırılmaya başlandığı ifade edildi.

• Bitkisel Üretim Temel Desteği: 17 milyar 197 milyon 734 bin 763 TL

• Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 40 milyon 764 bin 970 TL

• Hayvan Hastalıkları Tazminatı: 149 milyon 140 bin 967 TL

• Hayvan Gen Kaynakları Desteği: 11 milyon 11 bin 300 TL

Toplamda 17 milyar 398 milyon 652 bin TL olarak açıklanan destek ödemelerinin, özellikle bitkisel üretim alanında yoğunlaştığı dikkat çekti.

Öte yandan, yapılan bilgilendirmede TCKN/VKN numarasının son hanesi “6” ve “8” olan üreticilerin bitkisel üretim temel destek ödemeleri ile diğer destek kalemlerinin 3 Nisan 2026 saat 18.00’den sonra hesaplara aktarılacağı belirtildi.

Bakan Yumaklı, paylaşımında “Üreticimizin emeği, toprağımızın bereketi için desteklerimizi sürdürüyoruz” ifadelerine yer vererek, yapılan ödemelerin çiftçilere hayırlı ve bereketli olmasını temenni etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 Mart ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerini paylaştı. Martta tüketici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 1,94, aralık ayına göre yüzde 10,04, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,87 ve son 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,82 arttı.

Piyasa beklentileri mart ayı için daha yüksekti; AA anketi yüzde 2,40, Reuters anketi yüzde 2,32 tahmin etmişti. Şubat ayında TÜİK aylık enflasyonu yüzde 2,96, yıllık enflasyonu ise yüzde 31,53 olarak açıklamıştı.

Farklı Kurumların Hesaplamaları

İstanbul Ticaret Odası (İTO) mart ayı enflasyonunu aylık yüzde 2,97, yıllık yüzde 37,68 olarak duyururken, Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) aylık yüzde 4,10, yıllık yüzde 54,62 hesapladı. Türk-İş’in mutfak enflasyonu ise aylık yüzde 1,32, yıllık yüzde 38,86 seviyesinde gerçekleşti.

Harcama Gruplarındaki Artış

TÜİK’e göre en yüksek ağırlığa sahip üç harcama grubu;

• Gıda ve alkolsüz içecekler: yıllık %32,36, aylık %1,80
• Ulaştırma: yıllık %34,35, aylık %4,52
• Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar: yıllık %42,06, aylık %1,91

Yıllık enflasyona katkıları sırasıyla gıda ve alkolsüz içeceklerde 8,25, ulaştırmada 5,45 ve konutta 6,04 yüzde puan olarak gerçekleşti. Aylık katkıları ise gıda ve alkolsüz içeceklerde 0,46, ulaştırmada 0,75 ve konutta 0,22 yüzde puan oldu.

Alt Sınıflarda Durum

Endekste yer alan 174 alt sınıftan 40’ında düşüş, 7’sinde değişim görülmedi, 127 alt sınıfta artış kaydedildi.

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içki ve tütün ile altın hariç TÜFE’de martta bir önceki aya göre yüzde 1,45, aralık ayına göre yüzde 8,03, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 30,11 ve son 12 aylık ortalamalara göre yüzde 32,50 artış yaşandı.

Fiyat Farkı Uçurumu: Tam 7 Katı!

Normal şartlarda mahalle bakkalından ya da zincir marketlerden makul bir fiyata temin edilebilen yerli marka sakızın, havalimanı sınırları içerisine girince değerinin yaklaşık 7 kat artması "fırsatçılık" tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Yerli bir markanın kendi ülkesindeki bir terminalde bu denli yüksek bir bedelle satılması, "Bu fahiş fiyatlara kim dur diyecek?" sorusunu akıllara getirdi.

Sakız mı, Kahvaltı mı?

Havalimanındaki fiyat dengesizliğini çarpıcı bir örnekle özetleyen yolcular, 250 TL’ye İstanbul’un merkezi noktalarında zengin bir kahvaltı yapmanın mümkün olduğunu belirtiyor. Bir yanda tam bir öğün yemek, diğer yanda ise sadece bir paket sakız... Aradaki bu uçurum, havalimanı ekonomisinin geldiği noktayı ve denetim eksikliğini bir kez daha gözler önüne seriyor.

Bu kapsamda, gübre arz güvenliğinin güçlendirilmesi amacıyla bazı ürünlerde gümrük vergisinin sıfırlandığı bildirildi. Özellikle üre cinsi gübrelerde verginin kaldırıldığı belirtilirken, azotlu ve kompoze gübreleri kapsayan bazı ürün gruplarında da benzer düzenlemelerin hayata geçirildiği ifade edildi.

Alınan kararın, Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli şekilde uygulamaya konulduğu vurgulanırken, düzenlemenin üreticilerin artan maliyetlerden korunmasına katkı sağlaması hedefleniyor. Aynı zamanda spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçilmesi de amaçlanıyor.

Bakanlık açıklamasında, bölgesel ve küresel gelişmelerin yakından takip edildiği belirtilerek, iç ve dış piyasalarda oluşabilecek dalgalanmalara karşı gerekli adımların atılmaya devam edileceği kaydedildi.

Program kapsamında hibeye esas proje tutarının üst limiti 30 milyon lira, alt limiti ise 100 bin lira olarak belirlendi. Aile işletmelerine yönelik başvurularda ise üst limit 8 milyon lira ile sınırlandırıldı. Böylece küçük ve orta ölçekli üreticilerin de destekten daha etkin yararlanmasının önü açıldı.

GENİŞ KAPSAMLI DESTEK PAKETİ

Destek programı, tarım ve hayvancılığın birçok alanını kapsıyor. Bitkisel ve hayvansal üretim tesislerinden seralara, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıktan kanatlı üretimine kadar geniş bir yelpazede yatırımcılar hibe desteğinden faydalanabilecek.

Ayrıca su ürünleri üretimi, soğuk hava depoları, çelik silolar, gübre işleme tesisleri ile arıcılık ve ipek böcekçiliği de desteklenecek alanlar arasında yer aldı.

TARIMDA DİJİTAL DÖNÜŞÜME DESTEK

Yeni tebliğin en dikkat çeken başlıklarından biri ise teknoloji odaklı yatırımlar oldu. Yapay zeka destekli tarım sistemleri, sensör ve veri toplama teknolojileri, otomasyon ve robotik uygulamalar ile üretim izleme ve veri analiz sistemleri de hibe kapsamına dahil edildi.

Bu adım, tarımda verimliliğin artırılması ve modern üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması açısından kritik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

ENERJİ MALİYETLERİNE ÇÖZÜM

Artan enerji maliyetleri de destek programında önemli bir yer tuttu. Tarımsal işletmelerin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik güneş ve rüzgar enerjisi sistemleri ile biyogaz tesisleri de hibe kapsamında desteklenecek.

Ancak destekten yararlanabilmek için kurulacak enerji sisteminin, işletmenin enerji ihtiyacının en az %51’ini karşılaması şartı aranacak.

GENÇLER VE KADINLAR ÖNCELİKLİ

Tebliğde, gençlerin ve kadınların tarıma katılımını artırmaya yönelik özel bir vurgu yapıldı. 18-40 yaş arası gençler, kadın girişimciler ve tarımsal kooperatifler başvurularda öncelikli olarak değerlendirilecek.

HERKES BAŞVURAMAYACAK

Programdan kamu kurumları, vergi veya SGK borcu bulunanlar ile daha önce benzer desteklerden yararlanıp projelerini tamamlamayanlar faydalanamayacak.

Öte yandan, desteklenen projeler 5 yıl boyunca izlenecek ve denetlenecek.

Toplam yatırım bedeli 137 milyar lira olan projeler kapsamında 896 milyon metreküp su depolama kapasitesinin oluşturulduğunu belirten Erdoğan, 1 milyon 190 bin dekar arazinin sulamaya açıldığını ve 52 bin 400 dekar arazinin taşkınlardan korunacağını söyledi. Açılışı yapılan tesislerin 54’ünün baraj ve gölet, 109’unun sulama tesisi, 18’inin içme suyu tesisi, 11’inin arazi toplulaştırma projesi ve 371’inin taşkın kontrol tesisi olduğunu ifade etti.

Konuşmasında suyun stratejik önemine dikkat çeken Cumhurbaşkanı, “Yeni dönemde en önemli kaynak sudur” dedi. Küresel ölçekte suya erişimin giderek zorlaştığını vurgularken, dünya genelinde 2,2 milyar insanın temiz içme suyuna ulaşamadığını, 2050 yılında ise yaklaşık 6 milyar insanın su sıkıntısı yaşayabileceğinin öngörüldüğünü aktardı.

Türkiye’nin su stresi yaşayan ülkeler arasında yer aldığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 1301 metreküp seviyesinde olduğunu söyledi. Türkiye’de yıllık ortalama yağışın 574 milimetre olduğunu hatırlattı ve su kaynaklarının verimli kullanılması gerektiğini vurgulayarak vatandaşlara tasarruf çağrısında bulundu.

İklim değişikliği ve kuraklık riskine de değinen Erdoğan, Türkiye’nin Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle bu tehditlerden daha fazla etkilendiğini ifade etti. Geçtiğimiz yıl 2 bin 334 orman yangınına müdahale edildiğini belirtirken yangınla mücadele kapasitesinin artırıldığını ve hava filosuna yeni araçlar eklendiğini söyledi.

Erdoğan ayrıca, son 23 yılda su alanında yapılan yatırımlara da değinerek, 805 baraj, 522 gölet, 1890 sulama tesisi ve binlerce taşkın kontrol projesinin hizmete alındığını kaydetti.

2026 yılına yağışların bereketiyle girildiğini belirten Cumhurbaşkanı, geçen yıl kuraklık ve don olaylarından etkilenen çiftçilerin bu yıl daha olumlu bir sezon geçirdiğini ifade etti. Yıl içerisinde 300 yeni su ve sulama tesisinin daha tamamlanacağını duyurdu.

Özellikle Eskihisar, Yılmazlı, Yalnızdam ve Salur mahallelerinde yoğunlaşan yağış nedeniyle tarım arazileri ve seralar sular altında kaldı. Bölgenin sebze ve meyve üretiminde önemli bir merkez olması, yaşanan zararın boyutunu daha da kritik hale getirdi.

Taşan dereler nedeniyle mahalle yolları da suyla kaplanırken, ulaşımda aksamalar meydana geldi. Üreticiler, ekili alanlarında oluşan zararın netleşmesi için suyun çekilmesini bekliyor.

Yetkililer tarafından hasar tespit çalışmalarının suyun çekilmesinin ardından hızla başlatılması beklenirken, yapılacak incelemeler sonucunda zararın boyutu netlik kazanacak. Üreticiler ise yaşanan afetin ardından destek bekliyor.

Hürmüz Boğazı krizi tarıma yansıdı

Önergede, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin enerji ve petrokimya piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açtığına dikkat çekildi. Bu dalgalanmanın, tarımsal üretimin en kritik girdileri olan mazot, gübre ve plastik hammaddelerin fiyatlarını doğrudan etkilediği ifade edildi.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine atıf yapılan önergede, mazot fiyatlarının yüzde 58, gübre fiyatlarının yüzde 48 ila 62 arasında arttığı, tarımsal plastik ürünlerde ise yaklaşık yüzde 50 oranında yükseliş yaşandığı belirtildi.

Türkiye gıda enflasyonunda zirvede

Türkiye’nin halihazırda yüksek gıda enflasyonu ile karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Ün, ülkenin Avrupa ve OECD ülkeleri arasında ilk sırada yer aldığını vurguladı. Artan girdi maliyetlerinin üretim zinciri boyunca fiyatları daha da yukarı çekmesinin beklendiği kaydedildi.

Destekler yeterli mi?

Soru önergesinde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın piyasa takibi kapsamında mazot, gübre ve diğer tarımsal girdilerdeki fiyat değişimlerini ayrıntılı şekilde açıklaması talep edildi. Ayrıca 2026 yılı destekleme politikaları çerçevesinde verilen mazot ve gübre desteklerinin artan maliyetler karşısında yeterli olup olmadığı da sorgulandı.

Ün, desteklerin reel olarak gerileyip gerilemediğinin açıklanmasını isterken, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ek bütçe ya da yeni destek düzenlemeleri konusunda bir çalışma yapılıp yapılmadığını da gündeme getirdi.

Gübrede dışa bağımlılık sorusu

Önergede Türkiye’nin gübre ithalatı ve yerli üretim kapasitesi de detaylı şekilde ele alındı. 2025 yılı itibarıyla ithalat miktarı, ödenen toplam tutar ve en fazla ithalat yapılan ülkelere ilişkin bilgi talep edildi.

Ayrıca Türkiye’nin gübre üretim kapasitesinin ne kadarının kullanıldığı, üretimde yerli ve ithal hammadde oranları ile Gübretaş’ın ortağı olduğu Razi Petrokimya üzerinden sağlanan gübre tedariki de sorular arasında yer aldı.

Krizlere karşı hazırlık var mı?

Ün, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler sonrası Türkiye’nin tarımsal üretimde kullandığı mazot ve gübreye ilişkin bir “acil durum eylem planı” olup olmadığını da gündeme taşıdı. Tarımsal girdilerde dışa bağımlılığın azaltılmasına yönelik somut hedefler ve stratejilerin açıklanması istendi.

Önergede ayrıca gıda enflasyonunu kontrol altına almak için alınan tedbirler, stratejik stok politikaları ve küresel arz daralmalarında çiftçinin üretimden çekilmesini önleyecek destek mekanizmaları da sorgulandı.

“Diğer ülkeler çiftçisini nasıl koruyor?”

Uluslararası karşılaştırmalara da yer verilen önergede, Çin, Hindistan, ABD, Almanya ve Fransa gibi ülkelerde çiftçilerin küresel krizlere karşı hangi desteklerle korunduğu soruldu. Bu kapsamda mazot ve gübre sübvansiyonları, doğrudan gelir destekleri, vergi düzenlemeleri ve stratejik stok politikalarının detaylarının açıklanması talep edildi.

“Yılda 4 milyar adet ekmeğin çöpe gittiği bir yerde, ülkenin 50 milyonu yoksulluk yaşıyorsa, Halk Ekmek kuyruklarında ekmek alma mücadelesi veriyorsa, ete ve süte erişimde sorun yaşıyorsa burada yanlış yönetimin, yetersiz yönetimin ve konuyu çözmek için yeterince mücadele edilmemesinin rolü var” dedi.

Türkiye’de gıda israfının boyutuna değinen Gürer, çocuk yoksulluğuna da dikkat çekti.

“Ülkede yedi milyona yakın çocuk yatağa aç girip sağlıklı beslenemezken, bir kısmın da zor koşullarda elde edilmiş gıda ürünlerinin çöp olmasına vesile olmasının doğru olmadığını” ifade eden Gürer, şöyle konuştu:

“Özellikle savaştan sonra da ülkemizin doğrudan etkileneceği unutulmamalı. Türkiye’de geçmişe dönük değerlendirmelerde, 1939’larda yaşanan sorunları yıllarca siyasette belli bir kesim kullandı. ‘Ekmek karneye bağlandı, yokluk yoksulluk arttı’ gibi söylemler dile getirildi. Oysa o yıllarda, 1942’de 2. Dünya Savaşı vardı. Dünya Savaşı dünyayı kavururken Türkiye’nin bundan etkilenmemesi olası değildi. Bunu yok saydılar. 1939’da 33 bin kişinin Erzincan depreminde hayatını kaybetmesini de yok saydılar. Dönemin siyasi iktidarını yerden yere vurdular.”

“Bir avuç mutlu azınlığın tüketimiyle ortaya çıkan israf, Türkiye için çok ciddi kayıplara neden oluyor”

Gürer, Türkiye’nin tarımsal potansiyeline rağmen yanlış politikalar nedeniyle gıdada dışa bağımlı hale geldiğini savundu.

“Allah büyük. Onu yapanlar bugün benzer sorunları yaşıyorlar ve bunu dünyadaki gelişmelere bağlıyorlar. Oysa Türkiye, kendi nüfusunu besleyebilecek yeterliliğe ve kendi kendine yetecek üretimi yapacak tarım alanlarına sahip bir ülke. Doğru tarım politikalarıyla Türkiye gıdada ithalatçı bir konumda olmazdı. Şimdi gıda israfına giden ürünlerin bir kısmı da ithalat yoluyla getirildiği için yurt dışına bir de dövizimiz gidiyor. Hem yurt içinde üretim kaybımız var hem de ithal edilen ürünlerin tüketimindeki olumsuzluklar gerçekten ciddi bir soruna dönüşmüş durumda. Bu yanlış tüketim anlayışı, yoksullar ürüne erişemezken bir avuç mutlu azınlığın tüketimiyle ortaya çıkan israf, Türkiye için çok ciddi kayıplara neden oluyor.”

Ekmek israfına ilişkin geçmiş verileri de hatırlatan Gürer, yürütülen kampanyaların sürdürülebilirliğinin önemine dikkat çekti.

“Dönemin bakanına verdiğim soru önergesine verilen yanıtta; 2012 yılına göre yüzde 18 oranında azalma olduğu, günde 1 milyon 50 bin adetten yılda 384 milyon adet ekmeğin tasarruf edildiği belirtilmiştir. Bakan Bey, o dönem bu konuda yapılan çalışmaları ve Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından 17 Ocak 2013 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı’nın ‘ekmek israfını önleme kampanyası’ başlattığını yazılı yanıtta bildirmişti. Tabii bu kampanyalar yapılıyor ama sürdürülmesi ve sonuca ermesi önemli. Sorduğumuzda verilen yanıt bu. Keza 2020 yılında yapılan bir araştırmada da yüzde 18 oranında azalma olduğu belirtilmiş ve aynı veriler başka bir soru önergesinde tekrarlanmış. Ayrıca 2021 yılında, ekmek israfının önlenmesi kapsamında israfın parasal karşılığının 1,6 milyar liradan 1,3 milyar liraya düştüğü ve 300 milyon lira değerinde ekmeğin çöpe atılmaktan kurtarıldığını yine Bakan Bey yanıtında belirtiyor. Gıda kayıpları ve israfın azaltılması konusunda farkındalık yaratıldığını, 5 yılda 1140 çiftçi eğitim faaliyeti gerçekleştirildiğini ve 44 bin çiftçinin eğitildiğini söylüyor. Ardından 2022 yılında ‘Gıdanı koru, sofrana sahip çık’ kampanyası başlatılıyor. Bu kapsamda da ulusal ölçekte gıda kayıpları ve israfın azaltılmasına yönelik çalışmalar ifade ediliyor. 384 milyon ekmeğin çöpe atılmaktan kurtarıldığı belirtiliyor; yani 2020 rakamları sorularımıza yanıt olarak veriliyor.”

“İsraf edilen gıda miktarı bazı vakıflara göre 23-26 miyon ton”

Türkiye’de gıda israfına ilişkin güncel verilerin net olmadığına işaret eden Gürer, bakanlığa çağrıda bulundu.

“Türkiye’de kaybolan ve israf edilen gıda miktarının 18 milyon 200 bin ton, çöpümüzdeki gıda oranının yüzde 52 olduğu yazılı yanıtta belirtiliyor 2023 yılında. Sonrasında 825 kurum ve kuruluşun katılımıyla ülkenin dört bir yanında yaklaşık 1400 etkinlik gerçekleştirildiği ifade ediliyor. Yapılan anket sonuçlarına göre kampanya sonrasında tüketicilerin yüzde 84’ünün gıda israfına daha fazla dikkat ettiği belirtiliyor. Ama 2025 yılına geldiğimizde, gıda israfıyla mücadele eden vakıflara göre bu miktarın 23 milyon tona, bazılarına göre ise 26 milyon tona çıktığı ifade ediliyor.”

“Şimdi buradan tekrar soralım Tarım ve Orman Bakanı’na; yılda ne kadar gıda ürünü çöpe gidiyor? Ne kadar ürün ekimde, hasatta, depoda, rafta ve sofrada yok oluyor? Bu konuda yaptığınız çalışmalardan elde ettiğiniz sonuçlar nelerdir? Bunları kamuoyuyla paylaşın ve kampanyaları geliştirin.”

Gürer, açıklamasının sonunda verilerin şeffaf şekilde paylaşılması gerektiğini vurguladı.

“Verileri doğru verin, gerçekçi verin. Ne siz yanılın ne de toplumu yanıltın. Bu konudaki mücadeleyi biz destekliyoruz. İsrafın her alanda önlenmesi ve sıfır atık projesinin hayata geçirilmesi ülkemizin ekonomisine önemli katkı sağlayacaktır. Ama ne olur verileri doğru kullanın, gerçekleri kamuoyuna doğru açıklayın ve bu bağlamda yapılması gereken çalışmaları artırın. Mutlu azınlığın görgüsüzce tüketimini önleyecek mücadeleyi geliştirin.”

Bakan Yumaklı, küçükbaş hayvan varlığını artırmak, kırsalda üretimi güçlendirmek ve hayvancılıkta sürdürülebilirliği sağlamak amacıyla hayata geçirilen projenin; özellikle gençler ve kadınların üretime katılımını artırmayı hedeflediğini vurguladı. Projenin aynı zamanda meraya dayalı üretimi daha kârlı hale getirmeyi amaçladığı ifade edildi.

100 BAŞ HAYVAN VE NAKDİ DESTEK BİRLİKTE

Proje kapsamında, Hayvancılık Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne ait küçükbaş hayvanların üreticilere uygun şartlarla verileceğini belirten Yumaklı, şu bilgileri paylaştı:

“Proje ile Türkiye’de küçükbaş üretimi yapan işletme sayısını ve anaç hayvan sayısını artırarak daha fazla materyalin ülkemiz kaynakları ile karşılanmasını, böylece kırmızı et arzında sürdürülebilirliği ve yeterliliği sağlamayı amaçlıyoruz. Bu amaçla proje kapsamında hak sahibi olan kişilere 95 baş dişi ve 5 baş erkek küçükbaş hayvan TİGEM tarafından uygun şartlarda temin edilecek.

Uygulamada yalnızca sayı artışını hedeflemiyoruz, aynı zamanda verim, uyum ve sürdürülebilirliği de esas alıyoruz. Bu minvalde dağıtımları, ülkemizin bölgesel yetiştiricilik gerçeklerini dikkate alarak; yöre, iklim ve mera yapısına uygun damızlık küçükbaş ırkları üzerinden planlanıyoruz.”

150 BİN KÜÇÜKBAŞ DAĞITILACAK

Projenin 2026-2028 yıllarını kapsayan üç yıllık bir program dahilinde yürütüleceğini belirten Yumaklı, toplamda 150 bin küçükbaş hayvanın üreticilere verileceğini açıkladı.

Başvurularda; gençler, kadın üreticiler, tarımsal örgüt üyeleri, engelliler, şehit yakınları ve gazilere öncelik tanınacağı belirtildi. Ayrıca veteriner hekimlik, ziraat ve gıda mühendisliği bölümlerinden yeni mezun gençlerin de projede öncelikli gruplar arasında yer alacağı ifade edildi.

Yumaklı, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Böylece gençlerimiz hem doğdukları topraklarda kendi işlerini kuracak hem de üretime ve istihdama güç katacak. İl/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimizin denetimlerinde tespit edilen hayvanlar için oluşturulan icmal HAYGEM tarafından TİGEM’e gönderilecek. Hayvan tesliminden sonraki ayda başlamak üzere, 12 ay boyunca hayvanların bakım ve besleme gideri Bakanlığımız tarafından karşılanacak. Bu destek ödemesi 3 ayda bir yapılacak ve 100 küçükbaş hayvan için toplamda 3 aylık 45 bin TL destek ödemesi yetiştiricilerimizin hesaplarına aktarılacak.

Teslim edilen hayvanların ilk bir yıllık TARSİM sigortası da yine Bakanlığımız tarafından karşılanacak. Yetiştiricilerimiz, hayvan bedelleri için Ziraat Bankası’nın uygun faizli kredilerinden yararlanabilecek. İlgili meslek gruplarından mezun gençlerimiz ile küçükbaş hayvancılık yapmak isteyen genç ve kadın üreticilerimizi bu projeye başvurmaya davet ediyorum.”

BAŞVURULAR NİSAN SONUNA KADAR

Projeye başvurular 1-30 Nisan 2026 tarihleri arasında yapılabilecek.

Başvurular, üreticilerin işletmelerinin bulunduğu ya da kurmayı planladıkları yerdeki il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri üzerinden alınacak. Başvuruların ardından, TİGEM tarafından puanlama sırasına göre hak sahipleri belirlenecek ve 2026 yılının ikinci yarısından itibaren hayvan teslimleri başlayacak.

Balcı, Federasyon Genel Merkezi'nde düzenlediği basın toplantısında, 2025 yılının Ağustos ayında ekmek fiyatlarının 200 gram için 15 lira, kilogram fiyatının ise 75 lira olduğunu hatırlattı. Bu kapsamda 8 ay boyunca ekmek fiyatlarında değişiklik olmadığını aktaran Balcı, Türkiye genelinde 75 liranın üzerinde ekmek satılmadığını söyledi.

Balcı, Ocak 2025’te ekmeğin kilogram fiyatının 62,5 lira olduğunu anımsatarak, 15 ayda ekmekteki fiyat artışının yüzde 39 olduğunu belirtti. TÜİK verilerine göre 14 ayda enflasyon oranı yüzde 38,69 olarak gerçekleşti. Balcı, "Fırıncı esnafı enflasyonla mücadelede büyük hassasiyet gösterdi" ifadelerini kullandı.

Balcı ayrıca, un fiyatlarındaki yüzde 45-50 artışın kabul edilebilir olmadığını vurgulayarak, un sanayicilerinin de fırıncı esnafı kadar hassasiyet göstermesi gerektiğini söyledi.

Bugün itibarıyla Ankara, İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa, Balıkesir, Aydın, Denizli, Sakarya, Düzce ve Eskişehir’de 200 gram ekmek için 17,5 lira, 230 gram için 20 lira üzerinden fiyat değişikliği uygulandığını aktaran Balcı, ekmekteki artışın makul seviyede olduğunu belirtti.

Balcı, fırıncı esnafının maliyet ve işçilik konusunda dikkatli olmak zorunda olduğunu ve zincir marketlerin uygulamalarının da sektörde ek maliyet oluşturduğunu ifade etti. Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı ile bu konudaki çalışmaların devam ettiği belirtildi.

"Bizim Çocukları Canı Gönülden Tebrik Ediyorum"

Konuşmasının başında spor dünyasındaki başarıya dikkat çeken Erdoğan, 2026 Dünya Kupası play-off finalinde Kosova’yı mağlup ederek turnuvaya katılmaya hak kazanan Milli Takımı kutladı. Erdoğan, "Ay yıldızlı bayrağımızı 24 yılın ardından futbolun bu en büyük sahnesinde dalgalandıracak olan milli takımımıza başarılar diliyorum. Bizim çocukların her zaman olduğu gibi ay yıldızlı formayı zaferden zafere taşıyacağına yürekten inanıyorum," dedi.

"Vaktimizi Nadan ile Sohbetle İsraf Etmedik"

Ramazan Bayramı ve Nevruz kutlamalarına değinen Cumhurbaşkanı, siyasi üslup konusundaki hassasiyetlerini vurguladı. Muhalefetin sert söylemlerine karşı itidallerini koruduklarını belirten Erdoğan, "Sükûtumuz atılan iftiraları, yapılan edepsizlikleri sineye çektiğimizden değildi. Tam aksine edebimizdendi, vakarımızdandı. Nadan ile muhatap olmak, vaktimizi ve nefesimizi israf etmek yerine sadece işimize odaklandık," ifadelerini kullandı.

Müjdeyi Verdi: 5G Teknolojisi Türkiye'de

İletişim alanında devrim niteliğinde bir adım atıldığını duyuran Erdoğan, 5G teknolojisinin fiilen başladığını açıkladı. 4.5G’den 10 kat daha hızlı veri aktarımı sağlanacağını belirten Cumhurbaşkanı, "5G hizmetlerini 2 yıl içerisinde ülkemizin her bir noktasında vatandaşlarımızın hizmetine sunacağız. Bu teknoloji ülkemizi dijital dönüşümün merkezine taşıyacak," dedi.

"Darbeciliğin Kitabını CHP Yazmıştır"

Muhalefetin üslubunu ve geçmişini sert sözlerle eleştiren Erdoğan, CHP’nin siyasi tarihteki rolüne dair ağır suçlamalarda bulundu. Erdoğan şunları söyledi:

"Bu ülkede darbeciliğin ve cuntacılığın kitabını CHP yazmıştır. Türk siyasi tarihini açıp bakın, orada darbecilerle kol kola yürüyen CHP’yi görürsünüz. Kimse kusura bakmasın ama Türkiye’nin siyasi terimler sözlüğünde darbeci ve cuntacı sıfatının karşısında CHP yazar. Darbecilik CHP’nin karakteridir, ruhudur, kimliğidir."

"Belediye Kaynakları CHP’li Başkanların Hanı Değildir"

Yerel yönetimler ve yolsuzluk iddiaları üzerinden de yüklenen Erdoğan, hukukun üstünlüğü vurgusu yaptı. Belediye kaynaklarının kişisel amaçlarla kullanılamayacağını ifade ederek, "Bu ülke CHP’nin hanı yağması değildir. Belediye kaynakları CHP’li başkanların hanı değildir. Hiç kimse size ‘Yiyin efendiler yiyin. Doyuncaya, tıksırıncaya, çatlayıncaya kadar yiyin’ demez, diyemez," diyerek adaletin tecellisi için sürecin takipçisi olacaklarını belirtti.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, Mart ayında üretici ile market fiyatları arasındaki farkın karnabaharda yüzde 275,8’e çıktığını bildirdi.
Bayraktar, “Karnabahardaki farkı portakal, pırasa, limon ve maydanoz izledi. Üreticide 23,76 TL olan karnabahar, markette 89,29 TL’ye satıldı. Portakal 13,71 TL’den 50,04 TL’ye, pırasa 16,64 TL’den 56,51 TL’ye, limon 31,87 TL’den 97,23 TL’ye, maydanoz 8,56 TL’den 24,57 TL’ye yükseldi. Fiyatı en fazla artan ürün markette karnabahar, üreticide sivri biber oldu. En fazla düşen ürün ise kabak” dedi.

Market Fiyatlarındaki Artış ve Düşüş

Bayraktar, markette 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı, 8’inde düşüş görüldüğünü belirtti. “En fazla artış karnabaharda gerçekleşti. Bunu sivri biber, domates, patlıcan ve marul takip etti. En fazla düşen ürün kabak oldu” diye konuştu.

Üretici Fiyatlarındaki Değişim

Üretici fiyatlarında 32 ürünün 14’ünde artış, 9’unda düşüş, 9’unda değişim olmadığını söyleyen Bayraktar, “En yüksek düşüş kabakta, en yüksek artış ise sivri biberde görüldü” ifadelerini kullandı.

Fiyat Dalgalanmalarının Nedenleri

Bayraktar, fiyat değişimlerinin nedenlerini şöyle açıkladı: “Sel ve su baskınları domates, sivri biber ve marulda arzı azalttı. Kuru soğanda ihracat teşvik beklentisi fiyatları yükseltti. Kabak ve salatalıkta arz arttı, fiyatlar düştü. Portakal ve elmada talep azaldı, limonda ithalat kararı fiyatları etkiledi.”

Girdi Maliyetleri Artıyor

Girdi fiyatlarındaki yükselişe de dikkat çeken Bayraktar, “Mart ayında gübre fiyatları yüzde 8 ile 26 arasında arttı. Son bir yılda üre, amonyum sülfat, amonyum nitrat ve kompoze gübre fiyatları yüzde 48 ile 62 arasında yükseldi. Süt ve besi yemleri, elektrik, tarım ilacı ve mazot fiyatları da önemli ölçüde arttı” dedi.

Konuşmasında vatandaşın alım gücündeki düşüşe ve sofralardaki daralmaya dikkat çeken Dervişoğlu, tarım sektörüne yönelik eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:

“Soframız da küçülüyor. Defalarca tarımda yapılması gerekenleri anlattık. Maalesef beyfendiler bildiğini okudu. Para çifçinin cebine girmeden pul oldu. Tarımsal mazottan vergiyi kaldırın. Çiğ süt fiyatını derhal belirleyin. Tarladan sofraya gıda taşıyan nakliyeciden aldığınız vergiyi de düşürün. Gerçeği görmüyorsanız pazara gidin. Siz hiç utanmıyor musunuz!”

Vatandaşın beslenme koşullarına da değinen Dervişoğlu, ekonomik şartların sofralara doğrudan yansıdığını belirterek şunları söyledi:

“Milletimiz beslenemiyor. Et alamadığı için hamura yöneliyor. Protoin soflarımızdan çekiliyor.”

Tüketim alışkanlıkları üzerinden ekonomik tabloyu değerlendiren Dervişoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bir ülkede et tüketimi azalıyor, patates tüketimi artıyorsa, orada refah değil yoksulluk büyüyordur. Raftaki yangını söndürün. Pazardaki yangını söndürün. Eğer gerçekleri görmüyorsanız, pazara gidip gerçeklerle yüzleşin.”

TMO Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre, 2023 yılı mahsulünden kalan yerli buğdaylar ile yüksek proteinli ithal buğdaylardan oluşan toplam 1,3 milyon tonluk stok, yeni hasat dönemine kadar herhangi bir fiyat artışı yapılmaksızın piyasaya arz edilecek.

Açıklamada, TMO’nun yalnızca bir alım-satım kurumu olmadığına dikkat çekilerek; başta hububat olmak üzere stratejik tarım ürünlerinde arz güvenliğini sağlama, piyasa istikrarını koruma ve üretici, sanayici ile tüketici arasındaki dengeyi gözetme görevini sürdürdüğü vurgulandı.

Ekim 2025’te başlayan ve yaklaşık 6 aydır devam eden satış sürecinde fiyatların sabit tutulduğuna işaret edilen açıklamada, aynı politikanın hasat dönemine kadar sürdürüleceği belirtildi. Bu yaklaşımın, piyasada ani fiyat hareketlerinin önüne geçmeyi hedeflediği ifade edildi.

Öte yandan TMO, 1 Nisan itibarıyla 2024-2025 mahsulü hububat satış fiyatlarında güncellemeye gidildiğini de duyurdu. Yeni fiyat politikasının, özellikle merkezi lokasyonlarda bulunan ve nakliye avantajı sağlayan stokları kapsadığı; aynı zamanda yeni hasat döneminde kurumun depolama kapasitesine katkı sunacak şekilde planlandığı aktarıldı.

Açıklamada, üreticilerin emeğinin korunması, sanayici ile üretici arasındaki dengenin bozulmaması ve piyasada haksız kazanç oluşmasının önüne geçilmesi için bu adımın atıldığına dikkat çekildi. Ayrıca yeni hasatla birlikte 2024-2025 mahsulü ürünlerin yeniden TMO’ya yönelmesinin önlenmesinin de hedeflendiği belirtildi.

TMO, alınan karar doğrultusunda hasat sezonuna kadar satış fiyatlarında herhangi bir değişikliğe gidilmeyeceğini vurgulayarak, piyasada istikrar ve öngörülebilirliğin sürdürüleceğinin altını çizdi.

Yapılan incelemelerde, 2025 yılı Ekim ayı sonuna kadar dengeli bir seyir izleyen karkas et fiyatlarının, belirli besici gruplar tarafından bilinçli şekilde manipüle edilerek olağan dışı biçimde artırıldığı tespit edildi.

Soruşturma dosyasına yansıyan bulgular, piyasanın yalnızca fiyat üzerinden değil, doğrudan arz üzerinden de kontrol altına alınmaya çalışıldığını ortaya koydu. Karkas et tedarikçisi firmaların “ürün yok” veya “kesime hayvan gelmedi” gibi gerekçelerle piyasaya ürün sunmaktan kaçındıkları, fiilen satışları durdurdukları belirlendi. Daha da çarpıcı olan ise, hastalıklı hayvanların kesilerek sağlıksız etlerin piyasaya sürüldüğüne dair tespitler oldu.

Farklı illerde faaliyet gösteren büyük ölçekli besiciler ve tedarikçiler arasındaki organizasyon, iletişimin dinlenmesi, alınan ifadeler ve elde edilen somut delillerle ortaya kondu. Şüphelilerin bu süreci örgütlü şekilde yönettikleri; “nitelikli dolandırıcılık”, “fiyatları etkileme”, “mal ve hizmet satımından kaçınma” ve “bozulmuş veya değiştirilmiş gıda ticareti” suçlarını işledikleri değerlendirildi.

Bu kapsamda Ankara merkezli olmak üzere Kırşehir, Kayseri, Konya, Bursa, Balıkesir, İstanbul ve Sakarya’da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda, aralarında denetim süreçlerini önceden sızdırdığı belirlenen 5 kamu görevlisinin de bulunduğu toplam 33 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma kararı verildi.

Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin yürüttüğü operasyonlarda 30 şüpheli gözaltına alınırken, firari durumdaki 3 kişinin yakalanmasına yönelik çalışmaların sürdüğü öğrenildi.

Başsavcılık, soruşturmanın yalnızca mevcut şüphelilerle sınırlı olmadığını vurgulayarak, halk sağlığını tehdit eden tüm kişi ve yapıların titizlikle araştırılmaya devam edileceğini bildirdi.

Dev Yatırım ve Hibe Desteği

Bakan Yumaklı’nın açıklamasına göre, Amasya Suluova’daki modern hayvancılık üssü için toplamda 200 milyon TL altyapı yatırımı gerçekleştirildi. Projenin hayata geçirilme sürecinde üreticilere yüzde 80 oranında hibe desteği sunularak, yerel üretimin güçlendirilmesi hedeflendi.

Projenin Teknik Detayları ve Kapasitesi

Amasya Suluova Besi Organize Tarım Bölgesi, modern tekniklerle donatılmış geniş bir alana yayılıyor:

Alan: 152,5 hektar arazi üzerine kurulu tam entegre modern üretim sistemi.
Kapasite: 15.650 büyükbaş hayvan kapasitesiyle Türkiye’nin kırmızı et ihtiyacına doğrudan destek.
İstihdam: Bölge halkından 1.500 kişiye iş imkanı sağlayarak yerel kalkınmayı tetikleme.

Gıda Arz Güvenliğinde Kritik Adım

Paylaşımında projenin stratejik önemine değinen Yumaklı, modern hayvancılık teknikleri ve yüksek verimlilik odağının altını çizdi. Bu yatırımın Türkiye’nin gıda arz güvenliğini pekiştireceğini belirten Bakan, "Üreticimizin yanında olmaya devam ediyoruz" mesajını verdi.

Günümüzde geliştirilen modern tanı yöntemleri sayesinde süt veya kan örneklerinden gebeliğe özgü proteinlerin tespit edilmesi ile tohumlamadan yaklaşık 28 gün ve sonrasında %98’in üzerinde doğrulukla gebelik teşhisi yapılabilmektedir. Erken gebelik teşhisi sayesinde işletmeler boş geçen gün sayısını azaltarak ciddi ekonomik kayıpların önüne geçebilir.

Karlı Bir İşletmenin Temeli: Yılda Bir Buzağı

Kârlı bir damızlık sığır işletmesinin yönetiminde en temel hedeflerden biri “yılda bir buzağı” prensibiyle hareket etmektir. Bu hedef doğrultusunda işletmedeki tüm faaliyetlerin planlı ve doğru şekilde yürütülmesi, damızlık sığır işletmelerinin sürdürülebilir şekilde kârlı olmasını sağlar. Düve veya ineklerde döl tutmama problemi birçok farklı faktöre bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Döl tutmama nedenleri

• Genetik yapı
• Enfeksiyöz hastalıklar
• Beslenme yetersizlikleri
• Hormonal faktörler
• Genital sistem sağlığı
• Çevresel stres

Bu faktörlerin her biri sürüde gebelik oranlarını doğrudan etkileyebilir. Hayvancılık işletmelerinde yılda bir buzağı hedefine ulaşabilmek için öncelikle damızlık hayvanların gebe kalmasını engelleyebilecek faktörlerin ortadan kaldırılması gerekir.

Döl Verimi İşletmenin Temelidir

Süt ve et verimi gibi tüm üretim parametrelerinin sürdürülebilirliği döl veriminin yeterli olduğu durumlarda mümkündür. Basit bir ifadeyle: “Yavru = Süt”. Bu nedenle döl tutmama sorunu bir süt sığırcılığı işletmesinin kârlılığını doğrudan etkiler. Gebe kalmayan her bir inek işletme için ciddi ekonomik kayıp anlamına gelir. Ancak tüm bu faktörlerin yanında yetiştiricinin en önemli görevi hayvanının gebe kalıp kalmadığını mümkün olan en erken dönemde öğrenmektir.

Erken Gebelik Tespiti Neden Önemlidir?

Bir hayvanın boş olduğunun erken dönemde tespit edilmesi işletmeye büyük avantaj sağlar. Erken teşhis sayesinde işletme: Senkronizasyon programına geçebilir, östrus takibini yaparak hayvanın yeniden tohumlanmasını geciktirmeden gerçekleştirebilir Bu nedenle gebelik kontrolleri sürü verimliliği yönetiminin temel unsurlarından biridir.

İdeal Bir Gebelik Teşhis Yöntemi Nasıl Olmalıdır?

Gebelik teşhisinde tercih edilen yöntemlerin şu özelliklere sahip olması gerekir:

✔ Kolay uygulanabilir olmalı
✔ Yüksek doğruluk oranına sahip olmalı
✔ Hayvana ve yetiştiriciye minimum stres oluşturmalı
✔ Ekonomik olarak sürdürülebilir olmalı

Artan Maliyetler Erken Teşhisin Önemini Artırıyor

Son yıllarda özellikle Türkiye’de artan üretim maliyetleri, erken gebelik teşhislerinin önemini daha da artırmıştır. Dünya genelinde bir ineğin boş kaldığı her günün maliyeti ortalama 5 Euro civarındadır. Türkiye’de ise bu maliyet: 8 – 10 Euro / gün arasında değişmektedir. Bu nedenle işletmeler için erken ve güvenilir gebelik teşhis yöntemlerinin kullanılması büyük ekonomik önem taşımaktadır.

Yeni Nesil Gebelik Teşhis Yöntemleri

Son yıllarda damızlık sığır işletmelerinde gebelik teşhisi için kullanılan modern yöntemlerden biri PAG (Pregnancy Associated Glycoprotein) adı verilen gebeliğe özgü proteinlerin tespit edilmesine dayanmaktadır. Bu proteinler yalnızca: embriyo, fetüs varlığında hayvanın kanında veya sütünde bulunur.

Bu yöntem sayesinde:

• Tohumlamadan 28 gün sonra gebelik teşhisi yapılabilmektedir
• Doğruluk oranı %98,2 seviyesine ulaşmaktadır
• Gebeliğin ilerleyen dönemlerinde de güvenle kullanılabilir

Bu testler hem yetiştirici hem de hayvan açısından stres oluşturmadan uygulanabilmektedir.

Bölgesel Laboratuvarlarda Hızlı Sonuç

Avrupa’da birçok damızlık sığır yetiştiriciliği bölgesinde bu testler yetiştirici birlikleri veya bölgesel küçük laboratuvarlarda hızlı bir şekilde yapılabilmektedir. Bu sistem sayesinde yetiştiriciler kısa sürede sonuç alarak sürü yönetimi kararlarını hızlı şekilde verebilmektedir.

Hızlı Test Kitleri

Günümüzde kan örneklerinden yapılan hızlı gebelik test kitleri sayesinde laboratuvar gereksinimi olmadan da gebelik teşhisi yapılabilmektedir.

Bu testlerin avantajları:

• Tohumlamadan 28 gün ve sonrasında uygulanabilir
• Laboratuvar testleri ile eşdeğer doğruluk oranına sahiptir
• Sahada hızlı sonuç verir

Ayrıca bu testler gebeliğin ilerleyen dönemlerinde meydana gelebilen embriyonik ölümlerin takibinde de kullanılabilmektedir.

Bilimsel Olarak Kanıtlanmış Güvenilirlik

Birçok bilimsel çalışmada elde edilen sonuçlara göre bu testler: Ultrason, Rektal palpasyon gibi yöntemlerle eşdeğer doğruluk oranına sahip sonuçlar vermektedir.

Sonuç

Erken ve doğru gebelik teşhisi, damızlık sığır işletmelerinin kârlılığını doğrudan etkileyen önemli bir sürü yönetimi aracıdır. Hayvanlara minimum stres uygulanarak yapılan gebelik kontrolleri:

• işletmenin verimliliğini artırır
• boş gün sayısını azaltır
• ekonomik kayıpların önüne geçer.

Ayrıca yalnızca bir süt örneği ile gebelik tespit edilebilmesi, hayvanların sabitlenmesine veya yoğun müdahalelere gerek bırakmadığı için işletmeler açısından önemli bir avantaj sağlamaktadır. Etkin bir gebelik takip sistemi kullanan işletmeler, boş kalan hayvanların neden boş olduğunu daha hızlı tespit ederek sürü yönetiminde daha doğru ve hızlı kararlar alabilir.

Bakanlık denetimlerinde, ekmeklere kahverengi ya da siyaha yakın bir renk vermek için kavrulmuş malt unu, kavrulmuş nohut unu ve koyu malt özü gibi bileşenlerin kullanıldığı belirlendi. Söz konusu uygulamanın, tüketicide “tam buğday ekmeği” algısı oluşturmak amacıyla tercih edildiği değerlendiriliyor. Bu durum, hem tüketicinin yanıltılması hem de ürünün gerçek niteliğinin gizlenmesi açısından tartışma yarattı.

Elde edilen bulgular üzerine harekete geçen Bakanlık, ilgili mevzuatta değişiklik yapılması için yeni bir taslak hazırladı. Taslak düzenlemeye göre, “Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği”nde yer alan kavrulmuş malt unu ifadesi tamamen yürürlükten kaldırılacak. Ayrıca ekmeğe koyu renk veya aroma kazandırmak amacıyla bu tür katkı maddelerinin kullanımı yasaklanacak.

Benzer bir düzenleme “Buğday Unu Tebliği” kapsamında da yapılacak. Böylece yalnızca ekmek üretimi değil, un üretim aşamasında da bu tür katkıların önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yeni düzenlemeye göre ekmek üreticileri ve fırınların 31 Aralık 2026 tarihine kadar, un ve diğer gıda işletmelerinin ise 30 Eylül 2026 tarihine kadar belirlenen kurallara uyum sağlaması gerekecek. Bu süreçte denetimlerin artırılması ve tüketicinin doğru bilgilendirilmesi de Bakanlığın öncelikleri arasında yer alıyor.

Ömer Fethi Gürer, tarım sektöründeki borçlanmanın yalnızca Türk Lirası bazında değil, döviz bazında da alarm veren bir seviyeye ulaştığını açıkladı. Gürer, gıda fiyatlarında 66 aydır süren kesintisiz artış ile çiftçinin 54 aydır büyüyen kredi borçlarının, “üretenin de tüketenin de kaybettiği” bir sistemin sonucu olduğunu ifade etti.

Borç Dağı 4 Yılda Patladı

Tarım sektöründeki nakdi kredi hacmindeki artışa dikkat çeken Gürer, çiftçinin borç yükünün geldiği noktayı çarpıcı rakamlarla ortaya koydu:

“AKP’nin kurduğu bu bozuk düzende çiftçinin sırtındaki yük, artık taşınamaz bir noktaya gelmiştir. 2022 yılının Ocak ayında 173 milyar 25 milyon TL olan toplam borç, 2026 yılının aynı ayında 1 trilyon 269 milyar 989 milyon TL’ye fırlamıştır. Bu, sadece dört yıl içinde çiftçinin borcunun tam 1 trilyon 96 milyar 963 milyon TL artması demektir. Oransal olarak baktığımızda ise karşımıza çıkan tablo bir yıkımdır: Çiftçinin borcu 4 yılda tam %634 oranında artırılmıştır! Üretenin borcu bu denli katlanırken, tüketicinin ucuz gıdaya ulaşması imkansız hale getirilmiştir.”

Borç Yükü Dövizde de Katlandı

Gürer, tarımsal borçlanmanın sadece TL bazında değil, dolar bazında da ciddi şekilde arttığını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“AKP iktidarı döneminde borçlanma sadece kağıt üzerinde artmıyor. 2022’de çiftçinin sırtındaki yük 12,9 milyar dolar iken, bugün bu rakam 29,6 milyar dolara çıkmıştır. Yani çiftçinin borcu dolar bazında bile %129 oranında artmış!”

2022-2026 yılları arasındaki veriler de bu artışı açıkça ortaya koyuyor:

• 2022: 173 milyar TL – 12,9 milyar $

• 2023: 351 milyar TL – 18,7 milyar $

• 2024: 608 milyar TL – 20,4 milyar $

• 2025: 899 milyar TL – 25,4 milyar $

• 2026: 1 trilyon 269 milyar TL – 29,6 milyar $

66 Aydır Zam, 54 Aydır Borç

Gıda fiyatlarındaki artışın 66 aydır kesintisiz sürdüğünü hatırlatan Gürer, hem üreticinin hem de tüketicinin aynı sistem içinde sıkıştığını belirtti:

“Tüketici perişan. Ağustos 2020’den beri her ay bir önceki aydan daha pahalı gıda tüketiyoruz. Şubat 2026 itibarıyla aylık gıda enflasyonu %6,89 olmuş. İktidar, halkın mutfağındaki yangını izlemekle yetiniyor. Tüketici bu haldeyken üreticinin durumu da farklı değil. Çiftçinin bankalara borçlanma serisi 54 aydır kesintisiz artarak sürüyor. Çiftçi tarlasına girmeden borçlanıyor, ürünü hasat ediyor yine borçlu çıkıyor. AKP öyle bir mekanizma kurdu ki; çiftçi bankaya çalışıyor, vatandaş ise markette etiketlerle savaşıyor.”

“Bu Sistem Tesadüf Değil”

Gürer, yaşanan tabloyu yapısal bir politika sorunu olarak değerlendirerek şu ifadeleri kullandı:

“Bu tesadüfi bir kriz değildir. Planlı üretimden kaçan, ithalatı teşvik eden ve çiftçinin girdi maliyetlerini (mazot, gübre, ilaç) dünya fiyatlarının üzerine çıkaran bu zihniyet, hem üreteni hem de tüketeni mağdur etmiştir. Bugün sofradaki ekmek pahalıysa sebebi çiftçinin tarladaki borcudur. Çiftçinin borcu dolar bazında ikiye katlanırken, halkın alım gücü de yerle bir olmuştur.”

Çözüm Çağrısı: “Borçları Dondurun”

Gürer, çözüm için acil adımlar atılması gerektiğini belirterek iktidara şu çağrıda bulundu:

“Tarımsal kredilerin faizleri derhal silinmeli ve ana para uzun vadeye yayılmalıdır. Mazotta ÖTV ve KDV kaldırılmalı, girdi maliyetleri makul seviyeye çekilmelidir. İthalat odaklı politikalardan vazgeçilip, yerli üreticiyi koruyan bir fiyat politikası benimsenmelidir. Kamucu politikalara dönülmelidir. Gübre, mazot, yem fiyat artışları günlük zama dönüştü. Çiftçi, besici, üretici dayanacak gücü kalmadı. Borç ödemede zorlanıyor. Aracılar, ithalatçılar, fırsatçılar kazanmaya devam ederken vatandaş da rafta fiyat artışına yetişemiyor. Çare ve çözüm var. Buna yönelik ekonomik politikalar oluşturulması çözüme yol açar.”

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" NTV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi. 

Ülken İçin Üret Paneli 28 Kasım 2022

Ülken İçin Üret Paneli toplandı

TARIM TV

Anadolu İzlenimleri Dergisi 2.Tarıma Hizmet Ödülleri NTV