Çeşitli nedenlerle tarımsal üretimin dışında kalan arazilerin yeniden kullanıma kazandırılmasını amaçlayan uygulama kapsamında; hisselilik, mülkiyet sorunları, göç veya tarımsal faaliyetin bırakılması gibi nedenlerle iki yıl boyunca işlenmeyen araziler belirleniyor.

Araziler Sezonluk Kiralanacak

Kiralama kapsamına alınan ve tespitleri kesinleşen tarım arazileri için yapılacak kiralama talepleri, ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından değerlendirilecek.

Uygulamada arazi sahiplerinin mülkiyet hakkı korunacak. İki yıl üst üste işlenmediği belirlenen araziler, yalnızca tarımsal üretim amacıyla sezonluk olarak kiraya verilecek. Böylece arazi mülkiyeti el değiştirmeden üretim faaliyetlerinin yeniden başlatılması sağlanacak.

Kira Bedeli Arazi Sahibine Ödenecek

Kiralama kapsamında arazi için belirlenen bedel doğrudan arazi malikine ödenecek. Kiracının araziyi belirlenen tarımsal kullanım amacı dışında değerlendirmesine veya arazinin vasfını değiştirmesine izin verilmeyecek.

Kiralama yoluyla yeniden üretime kazandırılan tarım arazileri, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) de kaydedilecek.

Üretim, Planlama Kapsamında Değerlendirilecek

Yeniden üretime kazandırılan arazilerde gerçekleştirilecek tarımsal faaliyetler, tarımsal üretim planlaması kapsamında değerlendirilecek.

Uygulamayla üretim dışında kalan tarım arazilerinin yeniden kullanıma açılması ve tarımsal kaynakların daha etkin değerlendirilmesi hedefleniyor. Bakanlığın çalışmasının, gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Kiralama ilanları ve başvuru süreçleri ilgili İl Tarım ve Orman Müdürlükleri üzerinden yürütülecek.

TMO, 2026 yılı hububat hasadının tamamlanmasının ardından üretimde oluşan yüksek arz nedeniyle arpa satış programını öne çekti. Kurum tarafından yapılan açıklamada, yurt içi tüketimi karşılayacak düzeyde güçlü bir arz oluştuğu ve üretimdeki yüksek seviye sayesinde TMO alımlarına da yansıyan miktarda buğday ve arpa alımı gerçekleştirildiği belirtildi.

TMO’nun 2026/27 satış sezonunda ekim ayında başlaması planlanan buğday ve arpa satış programı, piyasa gelişmeleri ve sektör ihtiyaçları dikkate alınarak yeniden düzenlendi. Bu kapsamda kurum, 1 Eylül 2026 itibarıyla TÜRKİYE üzerinden buğday satışlarına başlamıştı.

Arpa satışlarının ise 17 Eylül 2026 itibarıyla devreye alındığı açıklandı. TMO, uygulamanın yurt içi yem hammaddesi arzını artırmayı, sektörün alternatif yem hammaddelerine erişimini kolaylaştırmayı ve piyasa istikrarına katkı sağlamayı amaçladığını bildirdi.

İlk etapta gerçekleştirilecek arpa satışlarından büyükbaş ve küçükbaş besici ve yetiştiricileri ile yem fabrikaları yararlanabilecek.

Satışlara ilişkin ayrıntılı bilgilerin TMO işyerlerinden alınabileceği belirtildi.

TMO ayrıca, yurt içi ve uluslararası piyasalardaki gelişmeleri yakından takip etmeyi; arz-talep dengesi, fiyat oluşumları ve sektör ihtiyaçlarını birlikte değerlendirerek gerekli tedbirleri zamanında almaya devam edeceğini açıkladı.

BBC News Brasil’den Iara Diniz’in haberine göre, ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI, söz konusu yazışmaları FBI’a bildirdi. FBI’ın Brezilyalı makamlarla iletişime geçmesinin ardından çiftçi, 19 Haziran’da Espírito Santo eyaletine bağlı São Gabriel da Palha kentinde gözaltına alındı.

Oğluna zarar verme niyetinin olmadığını savunan çiftçi, 54 gün tutuklu kaldıktan sonra soruşturmadaki gecikmeler gerekçe gösterilerek 13 Ağustos’ta serbest bırakıldı. Hakkında şu ana kadar resmi bir suçlama yöneltilmediği, polis soruşturmasının ise devam ettiği bildirildi.

Yazışmalar ABD’den Brezilya’ya ulaştı

Çocuğun kimliğini korumak amacıyla babanın adını açıklamayan BBC’nin aktardığı bilgilere göre, Brezilya Adalet Bakanlığının siber suçlarla mücadele birimi dosyayı eyalet polisine iletti. Çiftçi, bu gelişmenin ardından üç gün içinde tutuklandı.

Espírito Santo Siber Suçlar Polis Merkezi Başkanı Brenno Andrade, soruşturmanın önceliklendirilmesinde, babanın oğlunu 20 Haziran’a kadar öldürmeyi planladığı yönündeki iddianın etkili olduğunu belirtti.

Andrade’nin açıklamalarına göre şüphelinin, nafaka ödemeleri dışında oğluyla çok az teması bulunuyordu. Soruşturmacılar, nafaka ödemelerinden kaynaklandığı değerlendirilen öfkenin, iddia edilen planın olası nedenlerinden biri olup olmadığını araştırıyor.

Kiralık katil iddiası da soruşturuluyor

BBC’nin incelediği yazışmalardan birinde çiftçinin, kendisini ve oğlunu öldürmesi için bir kişiye para teklif ettiğini ancak çocuğun da hedefte olması nedeniyle bu kişinin teklifi reddettiğini öne sürdüğü belirtildi.

Polis ekipleri, yazışmalarda bahsi geçen böyle bir temasın gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırıyor.

Soruşturmacılar ayrıca çiftçinin zehirli maddeler üzerine araştırmalar yaptığını ve sorularını farklı şekillerde ifade ederek sohbet robotunun güvenlik önlemlerini aşmaya çalıştığını ileri sürdü.

Evinde şişeler ve ip bulundu

Çiftçinin evinde gerçekleştirilen aramada, içeriği henüz belirlenmeyen maddelerin bulunduğu dört şişe ile bir ip ele geçirildi. Yetkililer, bu bulguların çiftçinin kendi yaşamına son verme niyetiyle bağlantılı olabileceğini değerlendirdi.

Siber Suçlar Polis Merkezi Başkanı Brenno Andrade, platform tarafından yetkililere iletilen bilgilerin polis olay yerine ulaştığında yapılan incelemelerle örtüştüğünü söyledi.

Bununla birlikte soruşturma kapsamında ele geçirilen maddelerle ilgili adli inceleme sonuçları henüz bekleniyor. Polis ekipleri ayrıca çiftçinin cep telefonunu incelemeyi sürdürüyor.

ChatGPT yazışmaları delil tartışmasını gündeme getirdi

Soruşturmanın merkezinde, çiftçinin ChatGPT üzerinden gerçekleştirdiği yazışmalar bulunuyor. Polis ekipleri, bu mesajlarda anlatılan planların hayata geçirilmesi için somut adımlar atılıp atılmadığını belirlemeye çalışıyor.

Çiftçinin gerçekten bir kiralık katille iletişim kurup kurmadığı da soruşturulan başlıklar arasında yer alıyor.

54 günün ardından serbest bırakılan çiftçi hakkında ise elektronik izleme uygulanmasına karar verildi. Ayrıca oğluyla ve çocuğun annesiyle iletişim kurması yasaklandı.

Brezilya’daki olay, yapay zeka platformlarında gerçekleştirilen yazışmaların güvenlik gerekçeleriyle yetkililere bildirilmesi ve bu yazışmaların soruşturmalarda nasıl kullanılabileceği konusundaki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.

Hayvancılık verilerinin toplanması, işlenmesi ve yayına hazır hale getirilmesinden Tarım ve Orman Bakanlığı, istatistiklerin yayımlanmasından ise TÜİK sorumlu oldu.

Büyükbaşta sınırlı artış

Haziran ayı sonu itibarıyla 2025 yılı Aralık ayına kıyasla sığır sayısında yüzde 0,5 artış kaydedildi. Böylece sığır sayısı 17 milyon 640 bin başa yükseldi.

Aynı dönemde manda sayısında ise yüzde 0,2’lik düşüş yaşandı. Manda sayısı 164 bin 508 baş olarak kayıtlara geçti.

Sığır ve manda sayılarının toplamıyla Türkiye’deki büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 805 bin baş oldu.

Küçükbaşta artış daha belirgin

Küçükbaş hayvan varlığında ise yılın ilk yarısında daha yüksek oranlı artış görüldü.

TÜİK verilerine göre koyun sayısı, Haziran ayı sonu itibarıyla 2025 yılı Aralık ayına göre yüzde 6 artarak 49 milyon 473 bin başa ulaştı.

Keçi sayısı da aynı dönemde yüzde 1,4 artış gösterdi. Böylece keçi sayısı 11 milyon 342 bin baş oldu.

Koyun ve keçi varlığının toplamı ise 60 milyon 815 bin baş olarak hesaplandı.

TÜİK, Hayvancılık İstatistikleri’ne ilişkin bir sonraki haber bülteninin Şubat 2027’de yayımlanacağını bildirdi.

Kars ve Kırşehir’de hayvancılık sektörünü yakından ilgilendiren şap hastalığına yönelik tedbirler artırıldı. Kars’ın merkez ve Sarıkamış ilçelerine bağlı iki köyde şap hastalığının görülmesi üzerine Selim Hayvan Sağlığı ve Zabıtası tarafından hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla tedbir kararı alındı.

Alınan karar kapsamında hayvan sağlığının korunması, hastalığın yayılmasının önlenmesi ve üreticilerin olası mağduriyetlerinin önüne geçilmesi amacıyla Selim Hayvan Pazarı’nın geçici süreyle kapatılmasına karar verildi.

Pazarın 14 Eylül’den itibaren, sürece bağlı olarak yeni bir karar alınana kadar kapalı kalacağı bildirildi. Yetkililer, üreticilerden ve hayvan sahiplerinden şap hastalığına karşı alınan tedbirlere hassasiyet göstermelerini istedi.

Kırşehir’de de tedbir amaçlı kapatma

Şap hastalığına yönelik tedbirler yalnızca Kars’la sınırlı kalmadı. Kırşehir Ticaret Borsası da çevre illerde görülen şap hastalığı nedeniyle kendi bünyesindeki Canlı Hayvan Park Pazar Yeri’nin geçici süreyle kapatıldığını duyurdu.

Borsa tarafından yapılan açıklamada, “Çevre illerde görülen Şap Hastalığı sebebiyle borsamıza ait Canlı Hayvan Park Pazar Yeri geçici süre ile kapatılmıştır” ifadelerine yer verildi.

Kırşehir’deki kararın, pazar yerinde hastalık tespit edilmesi nedeniyle değil, çevre illerde görülen vakalara karşı önlem amacıyla alındığı belirtildi. Bu kapsamda hayvan girişleri ve satış faaliyetlerine geçici süreyle ara verildi.

Açılış tarihi henüz belli değil

Kırşehir Ticaret Borsası’nın duyurusunda canlı hayvan park pazar yerinin yeniden ne zaman açılacağına ilişkin herhangi bir tarih verilmedi. Pazarın yeniden faaliyete geçişinin, hastalığın seyrine ve alınacak yeni kararlara göre belirlenmesi bekleniyor.

Kars’ta ise Selim Hayvan Pazarı’nın 14 Eylül’den itibaren yeni bir karar alınana kadar kapalı tutulacağı bildirildi.

İki ilde alınan kararlar, hayvan hareketlerinin ve canlı hayvan pazarlarının şap hastalığının yayılmasının önlenmesinde önemli bir tedbir alanı olduğunu bir kez daha ortaya koyarken, üreticilerin hastalık şüphesi bulunan durumlarda yetkililerin uyarılarını takip etmesi önem taşıyor.

Düzenlemenin gıda güvenilirliğinin sağlanması, tüketicilerin yanıltılmasının önlenmesi ve gıda işletmeleri arasındaki haksız rekabetin engellenmesi amacıyla yapıldığı bildirildi.

“Süt bazlı içecek” tanımı kaldırıldı

Yeni düzenlemeyle Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’nde yer alan “süt bazlı içecek” tanımı kaldırıldı.

Bakan Yumaklı, söz konusu ürünlerin piyasada bu isimle bulunmadığını belirterek, süt içeren ürünlerin ya çeşnili/aromalı içme sütü ya da süt içeren içecek olarak tanımlandığını ifade etti.

Yumaklı, bu nedenle “süt bazlı içecek” tanımının Tebliğden çıkarıldığını bildirdi.

Sütlerde yağ sınıflandırması değişti

Düzenlemeyle içme sütlerinin yağlılık sınıflandırmasında da değişikliğe gidildi.

Daha önce tam yağlı, yarım yağlı ve yağsız sınıflarının dışında, etikette farklı yağ oranları belirtilerek ara sınıflandırmalarla ürünler piyasaya sunulabiliyordu. Yeni düzenlemeyle bu uygulama kaldırıldı.

Buna göre içme sütleri tam yağlı, yağlı, yarım yağlı ve yağsız olarak sınıflandırılacak. Bu sınıflandırmaların dışında içme sütlerinde farklı bir yağ sınıflandırması yapılamayacak.

Bakan Yumaklı, yeni uygulamayla içme sütlerindeki yağ sınıflandırmasının tüketiciler açısından daha anlaşılır hale getirildiğini belirtti.

Çeşnili sütlerde alt sınır getirildi

Yeni düzenlemeyle çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni oranına da ilk kez alt sınır getirildi.

Buna göre çeşnili içme sütlerinde toplam çeşni oranı kütlece en az yüzde 1 olacak.

İçme sütlerine eklenebilecek şeker miktarı da ilk kez sınırlandırıldı. Buna göre ilave edilecek şeker oranı kütlece en fazla yüzde 5, ürünün toplam şeker oranı ise yüzde 9,5 olabilecek.

Şeker kullanımına da sınır getirildi

Düzenlemeyle içme sütlerine ilave edilebilecek “şeker” türleri de sınırlandırıldı.

Bakan Yumaklı’nın açıklamasına göre içme sütlerine ilave edilecek şeker, Türk Gıda Kodeksi Şeker Tebliği’nde tanımlanan yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker ile sınırlandırıldı.

Böylece sakkaroz dışındaki glukoz ve fruktoz şurubu gibi şeker türevlerinin içme sütlerine eklenmesinin önüne geçildi.

Aromada yalnızca “doğal aroma verici” kullanılabilecek

Yeni düzenlemeyle içme sütlerinde aroma verici kullanımına da sınırlama getirildi.

Bundan böyle içme sütlerinde aroma verici madde olarak yalnızca “doğal aroma vericiler” kullanılabilecek.

“Doğal” ifadesinin kullanımına ilişkin de yeni kurallar getirildi.

Buna göre içme sütlerinde “doğal” ifadesi yalnızca tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabilecek.

Bu ifadenin yer aldığı içme sütlerinde katkı maddesi, çeşni maddesi, aroma verici veya benzeri herhangi bir ilave bileşen bulunmayacak. Ayrıca laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütlerinde “doğal” ifadesine yer verilemeyecek.

Bakan Yumaklı, düzenlemenin gıda güvenilirliğinin temini, tüketicilerin yanıltılmasının önlenmesi ve gıda işletmeleri arasında haksız rekabetin engellenmesi amacı taşıdığını belirterek, bu alandaki çalışmaların devam edeceğini ifade etti.

Sektöre uyum için süre verildi

Tebliğin yayımlanmasından önce faaliyet gösteren gıda işletmeleri, yeni düzenlemelere 31 Mart 2027 tarihine kadar uyum sağlayacak.

Yeni uygulamayla okul kantinlerinde patates kızartması, asitli içecekler, şekerlemeler ve bazı paketli gıdaların satışına kısıtlama getirildi. Öğrencilerin daha sağlıklı ürünlere yönlendirilmesi amacıyla yapılan düzenlemeler kapsamında kantinlerde satılan bazı ürünlerin içeriğine ilişkin de yeni kurallar belirlendi.

Tostlarda eritme peynir dönemi sona erdi

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de okul kantinlerinde hazırlanan tostlarla ilgili oldu. Kantincilerin daha uygun fiyatlı olması nedeniyle kaşar peynire alternatif olarak kullandığı eritme peynirin tostlarda kullanımına izin verilmeyecek.

Bunun yerine tostlarda kullanılacak peynir miktarı için alt sınır getirildi. Buna göre tostların içerisinde en az 20 gram peynir bulunması gerekecek.

Kantin ürünlerine yüzde 6,2 zam

Yeni eğitim-öğretim yılında okul kantinlerinde satılan yiyecek ve içeceklerin fiyatlarında da artış yaşandı. Kantin ürünlerine yüzde 6,2 oranında zam yapıldı.

Veliler ise kantin fiyatlarındaki artış nedeniyle çocuklarının beslenmesini evden hazırlamanın daha ekonomik olduğunu belirtirken, öğrencilerin sağlıksız gıdalara erişimini sınırlandıran düzenlemelerden memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Yeni düzenlemeyle birlikte okul kantinlerinde hem satışı yapılan ürünlerin çeşidine hem de bazı ürünlerin içeriğine yönelik daha sıkı kurallar uygulanacak.

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün açıklamasında, bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması, üretimi, ithalatı, piyasaya arzı ve kontrollerinin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili mevzuat kapsamında yürütüldüğü belirtildi.

Türkiye’de ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddelerinin Avrupa Birliği’nde veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerektiği hatırlatılan açıklamada, uluslararası kuruluşlar tarafından insan ve çevre sağlığı açısından sakıncalı bulunan aktif maddelerin alternatif ürünlerin varlığı, ithalat, üretim ve kullanım verileri, stok durumu ve ülke ihtiyacı dikkate alınarak değerlendirildiği kaydedildi.

Gerekli görülen durumlarda söz konusu maddelerin kullanımının belirli bir takvim kapsamında kısıtlandığı veya tamamen sonlandırıldığı ifade edildi.

Üç aktif madde yeniden değerlendirildi

Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede THIOPHANATE METHYL, INDOXACARB ve PHOSMET aktif maddeleri ele alındı.

THIOPHANATE METHYL için güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenememesi, tüketiciler açısından olası akut risklerin bulunması, endokrin bozucu özelliklere ilişkin değerlendirmeler ve Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi dikkate alındı.

INDOXACARB açısından ise küçük otçul memeliler, solucanla beslenen memeliler, bal arıları ve benzeri böcekler bakımından belirlenen riskler değerlendirildi. Tüketiciler açısından akut riskin tamamen dışlanamaması ve maddenin Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi de değerlendirmede dikkate alındı.

PHOSMET için yapılan incelemede ise operatörler, çalışanlar ve ilaçlama çevresinde bulunan kişiler açısından mevcut koruyucu önlemlere rağmen kabul edilemez riskler bulunduğu belirtildi. Bunun yanı sıra tüketiciler ve sucul organizmalar açısından yüksek akut ve kronik riskler ile Avrupa Birliği’ndeki onayın sona ermesi karar sürecinde değerlendirildi.

İthalat ve imalat için tarihler belirlendi

Bakanlık, söz konusu aktif maddelerin kullanıldığı alanlarda yeterli sayıda alternatif bitki koruma ürününün ruhsatlandırılmış olmasını da dikkate aldı.

Bu kapsamda, üç aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin ithalat, imalat ve kullanımının belirlenen takvim doğrultusunda sonlandırılması kararlaştırıldı.

Buna göre söz konusu ürünlerin fiili ithalatı 13 Kasım 2026, imalatı 18 Aralık 2026, kullanımı ise 31 Aralık 2027 itibarıyla sona erecek.

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, bitki koruma ürünlerine ilişkin değerlendirme ve düzenlemelerin insan ve çevre sağlığının korunması, bitki sağlığının sürdürülebilir şekilde güvence altına alınması ve güvenli kullanım esaslarının devam ettirilmesi doğrultusunda sürdürüleceğini bildirdi.

TÜİK’in ağustos ayına ilişkin açıkladığı Tarım ÜFE verileri, tarım ürünleri üretici fiyatlarında aylık düşüşe karşın yıllık artışın sürdüğünü ortaya koydu.

Buna göre Tarım ÜFE, ağustosta bir önceki aya göre yüzde 0,93 azalırken, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 9,2, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,91 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 33,47 yükseldi.

Üç sektörde de aylık düşüş

Sektörler bazında değerlendirildiğinde, ağustosta bir önceki aya göre tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde yüzde 0,86 düşüş kaydedildi.

Balık ve diğer balıkçılık ürünleri, su ürünleri ile balıkçılık için destekleyici hizmetlerde aylık düşüş yüzde 1,74 olurken, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 1,77 gerileme görüldü.

Ana gruplarda ise farklı yönlü hareketler yaşandı. Tek yıllık bitkisel ürünlerde fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 6,23 azalırken, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 3,22, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde ise yüzde 2 artış gerçekleşti.

Sebze ve kavun-karpuzda yıllık artış yüzde 69,99

Alt gruplardaki değişimlerde ise dikkat çeken oranlar ortaya çıktı. Yıllık bazda en yüksek artış yüzde 69,99 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda gerçekleşti.

Aylık bazda en yüksek artış ise yüzde 153,75 ile tropikal ve subtropikal meyvelerde kaydedildi.

Böylece Tarım ÜFE, ağustosta aylık bazda gerilerken yıllık ve 12 aylık ortalamalar üzerinden artışını sürdürdü.

Soruşturmanın odağında, sebze ve meyvenin tarladan hale, halden de markete uzanan fiyat yolculuğu yer aldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığından Hal Kayıt Sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığından ise Çiftçi Kayıt Sistemi verileri temin edildi.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanan kapsamlı raporun da dahil edildiği incelemelerde, yaklaşık 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu. Ürünlerin üreticiden hangi bedelle çıktığı ve tedarikçilere hangi şartlarla ulaştığı araştırıldı.

Arzı düşük, maliyeti yüksek gösterdikleri belirlendi

Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçisi konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri yönünde tespitlere ulaşıldı.

Soruşturma kapsamında bazı firmaların sahte müstahsil makbuzları düzenleyerek gerçeğe aykırı maliyet oluşturdukları, bu yöntemlerle yaş sebze ve meyve fiyatlarını yukarı yönlü manipüle ederek haksız kazanç sağladıkları değerlendirildi.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmayla ilgili yaptığı açıklamada, üreticinin emeğinin ve vatandaşın bütçesinin korunmasının önemine dikkat çekerek, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelenin sürdürüleceğini belirtti.

Gürlek, “Tarladan sofraya uzanan zincirin hiçbir aşamasının üreticimizin emeği ve vatandaşımızın bütçesi üzerinden haksız kazanç kapısına dönüştürülmesine müsaade edilmeyecektir” ifadelerini kullandı.

41 yönetici hakkında gözaltı kararı

Soruşturma kapsamında; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden işlem başlatıldı.

Bu kapsamda 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 şüpheli yöneticisi hakkında gözaltı kararı verilirken, 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamette eş zamanlı arama gerçekleştirildi.

Şüphelilerin yakalanmasına yönelik operasyonda 33 kişi gözaltına alındı. Adreslerde yapılan aramalarda çok sayıda dijital materyal, fatura, irsaliye ve müstahsil makbuzu ele geçirildi.

Soruşturma kapsamında tahkikat işlemlerinin sürdüğü bildirildi.

Yeni düzenlemeyle, tebliğ kapsamında yer alan ürünlere; üründe kullanılan etten kaynaklanan protein ile üretim teknolojisi gereği kullanılması zorunlu olan süt, yumurta ve yoğurt gibi protein kaynaklı bileşenler dışında, protein ve azot kaynağı olabilecek başka bileşenlerin eklenmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Burger için ilk kez üretim standardı

Taslak düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri burger ürünleri olacak. Buna göre “burger” tanımı ve burger ürünlerine ilişkin kriterler ilk kez tebliğ kapsamına alınacak.

Burgerlerin köfte kriterlerine uygun şekilde üretilmesi öngörülürken, et ürünlerinde dolgu maddesi olarak kullanılabilen diyet liflerinin kullanımına da kısıtlama getirilmesi planlanıyor.

Sucuk, pastırma ve kavurmada yeni kurallar

Et ürünlerinin üretiminde kullanılan tütsüleme işlemi için de yeni bir düzenleme öngörülüyor. Taslağa göre sucuk, pastırma ve kavurma gibi geleneksel ürünlerde tütsüleme işlemine izin verilmeyecek.

Bu ürünlerde fıstık ve peynir gibi çeşni maddelerinin kullanımının da yasaklanması planlanıyor.

Dönerin adı üretim şekline göre belirlenecek

Döner ürünlerinin etiketlerinde de yeni bir dönem başlayacak. Düzenlemenin hayata geçmesi halinde dönerin adı, üretim şekline göre açıkça belirtilecek.

Buna göre ürünlerin etiketlerinde “yaprak döner”, “yaprak-kıyma döner” veya “kıyma döner” ifadelerinden uygun olanın kullanılması zorunlu hale gelecek.

Et ürünlerinde kullanılan nişasta, nişasta içeren maddeler, soya ve soya ürünleri gibi dolgu maddelerine ilişkin mevcut hükümlerin de yeniden düzenlenmesi planlanıyor.

Kanatlı ürünlerinde yağ oranı düşürülecek

Kanatlı ürünlerine ilişkin düzenlemelerde de bazı değişiklikler öngörülüyor. Mekanik olarak ayrılmış kanatlı eti (MAKE) kullanılmayan ısıl işlem görmüş kanatlı sucuğunda izin verilen kalsiyum miktarının 350 mg/kg’dan 400 mg/kg’a çıkarılması planlanıyor.

Döner, kaplamalı ürünler ve köfte tanımları ise kanatlı eti ve kırmızı etten üretilen ürünler için ayrı ayrı belirlenecek.

Hazırlanmış kanatlı eti karışımları ile kanatlı eti dönerinde izin verilen yağ oranının ise yüzde 20’den yüzde 15’e düşürülmesi öngörülüyor.

Taslak düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte et ve et ürünlerinin üretim, içerik ve etiketleme kriterlerinde kapsamlı değişiklik yapılması bekleniyor.

Alman Tarım Bakanlığından yapılan açıklamada, Türkiye’nin Almanya açısından önemli bir ticaret ortağı olduğu vurgulanırken, Rainer’in Türkiye’deki temasları kapsamında Alman ve Türk iş dünyasının temsilcileriyle de bir araya geleceği bildirildi.

TARIM VE GIDA İHRACATINDA YENİ FIRSATLAR HEDEFLENİYOR

Rainer, Türkiye ziyareti öncesinde yaptığı değerlendirmede, tarım ve gıda sektörünün ihracat imkanlarını genişletmeyi ve Türkiye ile işbirliğini geliştirmeyi amaçladıklarını belirtti.

Tarım ihracat stratejileri kapsamında yeni fırsatlar oluşturmayı hedeflediklerini ifade eden Rainer, “Amacım, tarım ihracat stratejimiz kapsamında tarım ve gıda sektörümüz için yeni fırsatlar yaratmaktır.” dedi.

Türkiye ile Almanya arasındaki ticari ilişkilerin önemine de dikkat çeken Rainer, küresel ölçekte yaşanan jeopolitik gelişmelerin ticaret ortakları arasındaki işbirliğini daha önemli hale getirdiğini söyledi.

Rainer, “Özellikle küresel jeopolitik zorlukların yaşandığı bu dönemde Türkiye ve Almanya gibi güvenilir ticaret ortaklarının yakın işbirliği içinde olması büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı.

ANKARA’DA TARIM MASASI KURULACAK

Rainer’in Ankara’daki temaslarının önemli başlıklarından biri tarım ve gıda sektöründeki ikili ilişkiler olacak.

Almanya Tarım Bakanı’nın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile gerçekleştireceği görüşmede iki ülke arasındaki tarımsal ilişkilerin yanı sıra ticari işbirliği imkanlarının da ele alınması bekleniyor.

Ziyaret kapsamında Alman ve Türk iş dünyasının temsilcileriyle yapılacak görüşmelerle birlikte, tarım ve gıda sektörlerinde ihracat ve ticaret açısından yeni imkanların değerlendirilmesi planlanıyor.

Bakan Yumaklı paylaşımında, "Üreticimizin emeğine destek, üretime güç olmaya devam ediyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun." ifadelerine yer verdi.

Hesaplara yatırılan toplam 4,1 milyar TL'lik bütçenin alt başlıkları şu şekildedir:

-Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Buzağı): 4 milyar 51 milyon 204 bin 220 TL

-Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Malak): 45 milyon 810 bin 800 TL

-Bitkisel Üretim Temel Desteği: 5 milyon 702 bin 714 TL

-Planlı Üretim Desteği (Bitkisel): 5 milyon 288 bin 204 TL

Bakanlık tarafından açıklanan verilere göre, teknik altyapı, depolama, personel ve finansman hazırlıklarını tamamlayan TMO, alımlara 15 Eylül 2026 tarihi itibarıyla başlayacak.

Kalitesine Göre Alım Fiyatları

Bandırmalı Çekirdeksiz Kuru Üzüm için belirlenen kilogram başına alım fiyatları şu şekildedir:

10 Numara: 100 TL/KG

9 Numara: 95 TL/KG

8 Numara: 90 TL/KG

7 Numara: 85 TL/KG

Açıklamada, yeni alım döneminin tüm üreticilere hayırlı ve bereketli olması temennisinde bulunuldu.

Üretici, artan maliyetler karşısında tarlasını ekmeye ve üretime devam etmeye çalışırken, elde edilen gelir geçmiş yıllardan kalan borçların kapatılmasına yetmedi. Böylece çiftçinin borcunu kapatmak için yeniden borçlanmak zorunda kaldığı bir tablo ortaya çıktı.

Gübre, ilaç, mazot, tohum, elektrik ve sulama başta olmak üzere temel üretim giderleri her yıl artarken; traktör ve tarım ekipmanlarının bakım ve işletme maliyetleri de üreticinin yükünü artırıyor. İşçilikten sulama suyuna kadar pek çok kalemde yükselen maliyetlere karşılık ürün gelirlerinin aynı oranda artmaması, tarımsal üretimde gelir-gider dengesini bozuyor.

ÇİFTÇİNİN BANKALARA BORCU 1,5 TRİLYON LİRAYA YAKLAŞTI

Çiftçinin bankacılık sektörüne olan borcunun yıllar içinde katlanarak arttığını belirten CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2006 yılında 6 milyar 475 milyon lira seviyesinde bulunan tarım sektörünün bankalara kredi borcunun, 2026 yılı Temmuz ayında 1 trilyon 492 milyar 28 milyon liraya yükseldiğini söyledi.

Gürer, “2006 yılında 6 milyar 475 milyon lira seviyesinde olan tarım sektörünün bankacılık sektörüne kredi borcu, 2026 yılının Temmuz ayında 1 trilyon 492 milyar 28 milyon liraya kadar yükseldi. Bu, yaklaşık 20 yılda 230 katlık bir artış olduğunu gösteriyor” dedi.

Borç artışının son yıllarda hızlandığı görülürken, 2022 yılının Temmuz ayında 233 milyar 33 milyon lira olan tarım sektörünün bankalara borcu, 2023’te 487 milyar 45 milyon liraya, 2024’te 714 milyar 981 milyon liraya, 2025’te ise 1 trilyon 81 milyar 39 milyon liraya yükseldi. Temmuz 2026 itibarıyla borç 1 trilyon 492 milyar 28 milyon liraya ulaştı.

Bu rakamlar, çiftçinin finansman ihtiyacının ve borçluluğunun son yıllarda ne ölçüde arttığını ortaya koyuyor.

TAKİPTEKİ ÇİFTÇİ BORÇLARI DA ARTIYOR

Borç yükündeki artış, ödenemeyen kredilerin miktarına da yansıyor. 2006 yılının Temmuz ayında 211 milyon 792 bin lira olan takipteki borç miktarı, 2021’de 4 milyar 738 milyon liraya, 2025’te 8 milyar 597 milyon liraya, 2026 yılının Temmuz ayında ise 26 milyar 602 milyon liraya yükseldi.

Böylece takipteki çiftçi borçları yaklaşık 20 yıllık dönemde 125 kat arttı.

Üreticinin borçlarını ödemekte zorlanması, yalnızca finansal yükü değil, üretimin devamlılığı açısından da önemli riskleri beraberinde getiriyor. Borç nedeniyle tarla, traktör, tarım ekipmanları ve hayvanlar üzerindeki haciz ve icra işlemleri, üreticinin gelecek dönemde yeniden üretim yapabilmesini de güçleştirebiliyor.

ÇİFTÇİNİN BİR YILDAKİ BORÇ ARTIŞI 411 MİLYAR LİRAYI BULDU

2025 Temmuz ile 2026 Temmuz arasındaki dönemde çiftçinin bankalara olan borcu 411 milyar 249 milyon lira arttı. Bu artış, yaklaşık yüzde 38’lik yükselişe karşılık geliyor.

Aynı dönemde 2026 yılı için açıklanan toplam tarımsal destek bütçesi ise 168 milyar lira seviyesinde kaldı. Kanunda öngörülen tarımsal destek tutarı ile açıklanan destek bütçesi arasındaki fark da üreticinin finansman sorununu daha belirgin hale getiriyor.

Çiftçinin yalnızca bir yıl içinde artan banka borcunun, bir yıllık tarımsal destek bütçesinin yaklaşık 2,5 katına ulaşması, tarım sektöründeki borç yükünün boyutunu ortaya koyuyor.

ÜRETİCİ BORCUNU KAPATMAK İÇİN YENİDEN BORÇLANIYOR

Tarımsal üretimin sürdürülebilmesi için çiftçinin her sezon yeniden girdi satın alması gerekiyor. Ancak üretim maliyetleri yükselirken ürünün satışından elde edilen gelirin aynı hızda artmaması, üreticinin finansman ihtiyacını büyütüyor.

Çiftçi bir yandan önceki dönemlerden kalan borçlarını ödemeye çalışırken diğer yandan yeni üretim sezonunun masraflarını karşılamak zorunda kalıyor. Bu durum, borcun kapanmak yerine bir sonraki üretim dönemine taşınmasına neden oluyor.

ÇÖZÜM İÇİN BORÇ YAPILANDIRMASI VE MALİYETLERİN DÜŞÜRÜLMESİ GÜNDEMDE

Çiftçinin üzerindeki finansal yükün azaltılması için kamu ve özel bankalar ile Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçların yeniden yapılandırılması öneriliyor.

Üreticinin faiz yükünün hafifletilmesi, borçların uzun vadeye yayılması ve ödeme koşullarının üretim takvimine uygun hale getirilmesi, çiftçinin yeniden üretime odaklanabilmesi açısından önem taşıyor.

Bunun yanında mazot, gübre, tohum, elektrik ve sulama gibi temel girdilerdeki maliyetlerin düşürülmesi gerekiyor. Üreticinin ürününü maliyetinin altında satmak zorunda kalmaması için alım politikalarının da üreticiyi koruyacak şekilde oluşturulması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor.

Tarımda kooperatifçiliğin güçlendirilmesi ve üreticinin pazarlık gücünün artırılması da çiftçinin ürününden daha fazla gelir elde etmesinin yollarından biri olarak öne çıkıyor.

Artan borç, yükselen girdi maliyetleri ve ürün fiyatlarındaki yetersiz artış birlikte değerlendirildiğinde, çiftçinin yalnızca bugünkü borcunu değil, gelecek üretim dönemini de borçlanarak finanse ettiği bir tablo ortaya çıkıyor. Üretimin sürdürülebilmesi için borç yükünün azaltılması ve üreticinin gelir-gider dengesinin yeniden kurulması gerekiyor.

PPK toplantısının ardından yayımlanan karar metninde, gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının ise yüzde 35,5’te sabit tutulduğu bildirildi.

Merkez Bankası, aylık dalgalanmalara karşın son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret ettiğini belirtti.

İktisadi faaliyete ilişkin verilerin ve arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasının sınırlı kalmasının iç talepteki zayıf seyri teyit ettiği ifade edildi. Diğer taraftan, jeopolitik gelişmeler neticesinde yüksek seyreden enerji fiyatlarının enflasyon görünümü üzerinde yukarı yönlü risk oluşturduğu vurgulandı.

“Jeopolitik gelişmeler yakından takip ediliyor”

Karar metninde, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği belirtildi.

Merkez Bankası, fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceğini bildirdi.

TCMB’nin açıklamasında şu değerlendirmelere yer verildi:

“Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşu talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendirecektir. Kurul politika faizine ilişkin atılacak adımları; enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyecektir. Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.”

Kredi ve mevduat piyasaları izlenecek

Duyuruda, kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceğinin altı çizildi.

Likidite koşullarının yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçlarının etkili şekilde kullanılmaya devam edileceği belirtildi.

Merkez Bankası, politika kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleneceğini bildirdi.

Duyuruda ayrıca, “Kurul, kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacaktır.” ifadesi kullanıldı.

Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti’nin beş iş günü içinde yayımlanacağı açıklandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü tarafından 81 İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne gönderilen yazıyla, 2026 yılı Ocak-Şubat-Mart dönemi çiğ süt desteğine ilişkin çalışma takvimi duyuruldu.

9 Eylül 2026 tarihli ve “ACELE” koduyla gönderilen yazıda, çiğ süt desteği kapsamında gerçekleştirilecek kontrollerin ve icmal işlemlerinin belirlenen takvim doğrultusunda yürütülmesi istendi.

Buna göre, Bakanlık Süt Kayıt Sistemi’ndeki veri girişleri 20 Eylül 2026 tarihinde sonlandırılacak. Ardından 21-24 Eylül tarihleri arasında İcmal 1 listelerinin kontrolleri gerçekleştirilecek.

İtiraz süreci başlayacak

Çiğ süt desteğine ilişkin İcmal 2 listeleri 25 Eylül-1 Ekim 2026 tarihleri arasında askıya çıkarılacak ve askıdan indirilecek. Aynı tarihler arasında İcmal 2 listelerine yönelik itirazlar da değerlendirilecek.

12 Ekim 2026’da İcmal 2 listeleri oluşturularak il müdürlüklerine gönderilecek.

Son aşamada ise 13-14 Ekim 2026 tarihlerinde İcmal 3 listelerinin kontrolleri yapılacak, listeler onaylanarak Hayvancılık Genel Müdürlüğüne (HAYGEM) gönderilecek.

Bakanlık yazısında, tarımsal amaçlı örgütler ve üreticilere gerekli duyuruların yapılması, işlemlerin belirtilen takvim içerisinde tamamlanması ve onaylanan İcmal 3 listelerinin 14 Ekim 2026 mesai bitimine kadar Genel Müdürlüğe gönderilmesi talep edildi.

Böylece 2026 yılının ilk üç aylık dönemine ilişkin çiğ süt desteğinde ödeme öncesi işlemlerin ekim ayı ortasında tamamlanması hedefleniyor.

Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği kapsamında, köpek satın almak isteyen kişilerden, ikamet ettikleri bağımsız bölümde köpek beslenmesine izin verildiğini gösteren belgelerin alınması gerekiyor.

Bu kapsamda petshopların, Kat Mülkiyeti Kanunu çerçevesindeki yönetim planını ve ilgili bağımsız bölümde köpek bulundurulabileceğine dair bina yöneticisinden alınmış izin belgesini satış öncesinde temin etmesi gerekiyor.

Sorumluluk Petshoplarda

Bakanlığın hatırlatmasına göre söz konusu belgelerin temin edilmesi yalnızca hayvanı satın alan kişinin sorumluluğunda değil. Satışı gerçekleştiren ev hayvanı satış yerlerinin de gerekli izin belgelerini kontrol etmesi ve bu yükümlülüğü yerine getirmesi gerekiyor.

Mevzuatta yer alan kurallara aykırı şekilde köpek satışı gerçekleştiren petshoplar hakkında Hayvanları Koruma Kanunu kapsamında idari para cezası uygulanabilecek.

Satış Bilgileri 5 Gün İçinde Bildirilecek

Düzenleme yalnızca köpek satışında izin belgesi şartıyla sınırlı değil. Kedi ve köpek satışına ilişkin bilgilerin de satışın gerçekleşmesinin ardından beş gün içerisinde ilgili il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne bildirilmesi gerekiyor.

Bakanlık, bu bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelerin de mevzuat kapsamında yaptırımla karşılaşacağını bildirdi.

Hayvan Başına 4 Bin 344 Lira Ceza

Petshopların sorumluluğu, satış işleminin tamamlanmasıyla da sona ermiyor. Satışa sunulan hayvanların güvenliği ve sağlığının korunması için gerekli tedbirleri almayan işletmelere de idari para cezası uygulanacak.

Bakanlık tarafından yapılan uyarıya göre, hayvanların güvenliği ve sağlığı için gerekli önlemleri almayan petshoplara hayvan başına 4 bin 344 TL idari para cezası kesilecek.

Yönetmelik 2024 Sonunda Yayımlandı

Söz konusu uygulamanın dayanağını, 2024 yılı sonunda yayımlanan Hayvanların Korunması Hakkında Uygulama Yönetmeliği oluşturuyor.

Yönetmelik kapsamında getirilen düzenlemeyle, apartman ve site gibi toplu yaşam alanlarında köpek beslenmesine ilişkin kuralların satış aşamasında da dikkate alınması amaçlanıyor. Bu nedenle petshopların satış işlemi öncesinde gerekli belgeleri kontrol etmesi ve mevzuatta belirtilen bildirim yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerekiyor.

Karar, şirket sahipleri Dilek Göçler ve Necip Beştepe hakkında da uygulanırken, konkordato süreciyle birlikte şirketten alacağı bulunanlar açısından da yasal başvuru süreci başlamış oldu.

Ürün yelpazesi oldukça geniş

Ege Gıda Meşrubat, faaliyetlerini yalnızca gıda ürünleriyle sınırlı tutmadı. Şirketin ürün ve satış portföyünde temel gıda maddelerinden temizlik ürünlerine, içeceklerden farklı sektörlerde kullanılan ürünlere kadar çok sayıda kalem yer aldı.

Şirketin üretim ve satışını gerçekleştirdiği ürünler arasında şeker, çay, bulgur, nişasta, sirke, kuru fasulye, irmik, çamaşır suyu, gazoz ve antifriz gibi ürünler bulunuyor.

Geniş ürün yelpazesiyle faaliyet gösteren şirketin konkordato sürecine girmesi, ticari çevresinde de dikkat çekti.

Alacaklılara 7 günlük süre

Konkordato kararı kapsamında Edirne 2’nci Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından alacaklılara da çağrı yapıldı.

Mahkemenin ilanına göre alacaklılar, 7 gün içerisinde mahkemeye başvurarak konkordato şartlarının oluşmadığını ortaya koyabilecek. Alacaklıların, iddialarını destekleyen delilleri sunarak konkordatonun reddedilmesini talep edebileceği bildirildi.

Şirketin son üç yıllık vergi rakamları açıklandı

Konkordato sürecine ilişkin kararda şirketin son üç yıla ait vergi matrahı ve tahakkuk eden vergi tutarlarına da yer verildi.

2023 yılında şirketin vergi matrahı 3 milyon 119 bin 319 TL, tahakkuk eden vergi ise 779 bin 829 TL olarak kayıtlara geçti.

2024 yılında vergi matrahı 3 milyon 377 bin 108 TL’ye yükselirken, tahakkuk eden vergi 844 bin 277 TL oldu.

2025 yılında ise şirketin vergi matrahı 2 milyon 967 bin 374 TL’ye, tahakkuk eden vergi de 741 bin 843 TL’ye geriledi.

Böylece şirketin 2025 yılında bildirdiği vergi matrahında, 2024 yılına kıyasla düşüş yaşandığı görüldü.

Gürer, Türkiye’nin hayvancılıkta kendi kendine yeterli hale gelmesi gerektiğini ifade ederken, mevcut politikaların ise ithalata bağımlılığı ortadan kaldırmadığını vurguladı.

“Türkiye’de hayvancılıkta sorunlar artıyor. Hayvan varlığının azalması, et ve canlı hayvan ithalatının sürmesine neden oluyor. Resmi verilere göre büyükbaş hayvan varlığımız 16 milyon 800 bin civarında, koyun ve keçi varlığımız ise 54 milyon baş civarında görülüyor. Ancak sektör temsilcileri, gerçek hayvan varlığının açıklanan rakamların yaklaşık 2 milyon altında olduğunu ifade ediyor” dedi.

ÜRETİCİNİN MALİYETİ ARTIYOR, GELİRİ AYNI ORANDA ARTMIYOR

Hayvancılık yapan üreticilerin her geçen gün daha ağır maliyetlerle karşı karşıya kaldığını belirten Gürer, yemden elektriğe, veterinerlik hizmetlerinden ahır giderlerine kadar çok sayıda kalemde ciddi artış yaşandığını söyledi.

“Üreticinin ahır giderleri artıyor, bakım giderleri artıyor, buzağı ölümleri artıyor, hastalıklar artıyor. Buna karşılık üreticinin geliri düşüyor. Gideri artan, geliri azalan üretici hayvancılığı sürdürmekte zorlanıyor. Bu nedenle hayvancılık yapanların sayısı da her geçen yıl azalıyor” diye konuştu.

Türkiye’nin et ve hayvan açığının devam ettiğini belirten Gürer, açığın kapatılmasında üretimin güçlendirilmesi yerine ithalatın tercih edilmesini eleştirdi.

“Ülkemizin et ve hayvan açığı devam ediyor. Bu açığa çözüm ise ithalatla bulunmaya çalışılıyor. Binlerce ton et ve yüz binlerce hayvan ithal ediliyor. Oysa yapılması gereken, ithalatla günü kurtarmak değil, yerli üreticinin üretimini sürdürebileceği koşulları oluşturmaktır” dedi.

2026 YILI İÇİN PLANLANAN İTHALATA 7 AYDA ULAŞILDI

Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı için 500 bin baş hayvan ithalatı planladığını hatırlatan Gürer, yılın tamamlanmasına aylar olmasına rağmen bu rakama ilk 7 ayda neredeyse ulaşıldığını söyledi.

“Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 yılı için 500 bin hayvan ithal edileceğini açıklamıştı. Ancak daha yıl tamamlanmadan, ilk 7 ayda 495 bin 527 baş hayvan ithal edildi. Yani Bakanlığın bir yıl için planladığı ithalat miktarına daha ilk 7 ayda ulaşıldı” ifadelerini kullandı.

İthal edilen hayvanların 82 bin 454 başının damızlık sığır, 413 bin 73 başının ise damızlık dişi sığır olduğunu belirten Gürer, yaklaşık yarım milyon hayvanın ithal edildiğine dikkat çekti.

Gürer, bu ithalat karşılığında yurt dışına ciddi miktarda döviz aktarıldığını belirterek, “İlk 7 ayda yaklaşık 495 bin 527 baş sığırın ithal edilmesi karşılığında 177 milyon 265 bin dolar yurt dışına ödendi. Yerli üretimi güçlendirmek yerine dövizimizi yurt dışına gönderiyoruz” dedi.

“EMEKLİ ETİ GRAMLA ALIRKEN ESK KÂR EDİYOR”

Et ve Süt Kurumu aracılığıyla yapılan ithalatın piyasanın dengelenmesi amacı taşıdığını ancak buna rağmen yurttaşın ete erişim sorununun çözülmediğini belirten Gürer, kurumun kâr etmesini de eleştirdi.

“Et ve Süt Kurumu son yıllarda piyasanın dengelenmesi için ithalat gerçekleştiriyor. Ancak Et ve Süt Kurumunun verilerine baktığımızda kurumun kâr ettiğini görüyoruz. Oysa emekliler ve asgari ücretliler ete erişmekte sorun yaşıyor” dedi.

Et ve Süt Kurumunun önceliğinin kâr etmek değil, yurttaşın uygun fiyatla ete ulaşmasını sağlamak olması gerektiğini ifade eden Gürer, şöyle konuştu:

“Et ve Süt Kurumu ithal ettiği hayvandan ve etten kâr etme yerine başa baş noktasında kalmalı, piyasayı dengelemeli ve ete erişemeyen yurttaşların ete ulaşmasına olanak yaratmalıdır. Bugün emekli de asgari ücretli de kasaba gittiğinde et almakta zorlanıyor.”

YERLİ ÜRETİCİ HAYVANINI KESİME GÖNDERİYOR

Artan girdi maliyetlerinin üreticiyi hayvancılıktan uzaklaştırdığını belirten Gürer, yem, mazot, elektrik, veterinerlik hizmetleri ve ahır giderlerindeki artışın üreticinin yükünü ağırlaştırdığını söyledi.

“Yerli üretici, artan girdi maliyetleri karşısında hayvanını kesime göndermek durumunda kalıyor. Yem pahalı, mazot pahalı, elektrik pahalı, veterinerlik hizmetleri pahalı. Ahır giderleri sürekli artıyor. Ancak üreticinin gelirinde aynı oranda bir artış yaşanmıyor” dedi.

Türkiye’de canlı hayvan ve et ithalatının 2010 yılından bu yana devam ettiğini hatırlatan Gürer, yıllardır yapılan ithalatın soruna kalıcı çözüm getirmediğini belirtti.

“2010 yılında başlayan hayvan ve et ithalatı için her gelen Bakan, üç yıl içerisinde ithalatı sona erdireceğini açıkladı. Ancak aradan yıllar geçti ve ithalat hâlâ devam ediyor. Demek ki uygulanan politikalar, Türkiye’yi hayvancılıkta kendi kendine yeterli hale getiremedi” diye konuştu.

BÜYÜKBAŞ ET İTHALATINDA DÖVİZ ÇIKIŞI ARTIYOR

Gürer, büyükbaş et ithalatındaki yıllara göre değişime de dikkat çekti.

“2022 yılında yaklaşık 2 bin 169 ton büyükbaş eti ithal edildi. Bu ithalat için 21 milyon 574 bin dolar yurt dışına ödendi. 2023 yılında büyükbaş et ithalatı 36 bin 538 tona yükseldi. İthalat tutarı ise 235 milyon 999 bin dolar oldu” dedi.

2024 ve 2025 yıllarında da ithalatın yüksek seviyelerde sürdüğünü belirten Gürer, “2024 yılında Türkiye yaklaşık 81 bin 164 ton büyükbaş eti ithal etti. Bunun karşılığında 524 milyon 28 milyon dolar yurt dışına ödendi. 2025 yılında ise yaklaşık 65 bin 708 ton büyükbaş eti ithal edildi ve bunun karşılığında 537 milyon 36 bin dolar döviz yurt dışına aktarıldı” ifadelerini kullandı.

2026 yılının ilk 7 ayında ise 54 bin 218 ton büyükbaş eti ithal edildiğini belirten Gürer, bu ithalat için 535 milyon 398 bin dolar ödendiğini söyledi.

“2026 yılının daha ilk 7 ayında 54 bin 218 ton büyükbaş eti ithal edildi. Bu ithalat için 535 milyon 398 bin dolar yurt dışına ödendi. Yılın tamamlanmasına daha aylar varken, yalnızca 7 ayda ödenen döviz miktarı 535 milyon doları aştı” dedi.

KÜÇÜKBAŞ ETİNDE DE İTHALAT SÜRÜYOR

Et açığının kapatılması için küçükbaş hayvancılığın geliştirilmesi gerektiğinin yıllardır ifade edildiğini hatırlatan Gürer, buna rağmen küçükbaş etinde de ithalatın sürdüğünü söyledi.

“Küçükbaş hayvan varlığımızın artırılması gerektiği söyleniyor. Özellikle koyun ve keçi yetiştiriciliğiyle et açığının giderilebileceği ifade ediliyor. Ancak rakamlara baktığımızda küçükbaş hayvan etinde de ithalatın devam ettiğini görüyoruz” dedi.

Gürer, 2022 yılında yaklaşık 523 ton küçükbaş eti ithal edildiğini ve bunun için 9 milyon 578 bin dolar ödendiğini belirterek, 2023 yılında 516 ton ithalat karşılığında 7 milyon 167 bin dolar ödeme yapıldığını ifade etti.

2024 yılında yaklaşık 491 ton küçükbaş eti ithal edildiğini ve 5 milyon 420 bin dolar ödendiğini belirten Gürer, 2025 yılında ithalatın 692 tona yükseldiğini, bunun karşılığında ise 9 milyon 364 bin dolar döviz çıktığını söyledi.

2026 yılının ilk bölümünde de ithalatın devam ettiğini belirten Gürer, “2026 yılının tamamlanmasına daha aylar varken 255 ton küçükbaş eti ithal edildi. Bu ithalat için de 3 milyon 849 bin dolar yurt dışına ödendi” dedi.

“GÜNEYDOĞU VE DOĞU ANADOLU’DA MERA HAYVANCILIĞI GELİŞTİRİLMELİ”

Türkiye’nin hayvancılık açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Gürer, çözümün ithalatta değil, yerli üretimin güçlendirilmesinde olduğunu söyledi.

Özellikle Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde mera hayvancılığının geliştirilmesi gerektiğini belirten Gürer, Trakya’da da küçükbaş hayvancılığın desteklenmesi çağrısında bulundu.

“Türkiye’nin özellikle Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu bölgelerinde mera hayvancılığı geliştirilmelidir. Trakya’da özellikle küçükbaş hayvancılık desteklenmelidir. Türkiye genelinde hayvancılığa yeterli ve sürdürülebilir destek verilmelidir” dedi.

Buzağı ölümlerinin azaltılması ve hayvan hastalıklarıyla etkin mücadele edilmesinin de büyük önem taşıdığını belirten Gürer, “Buzağı ölümlerinin önlenmesi gerekiyor. Hayvan hastalıklarıyla etkin ve sürekli mücadele edilmesi gerekiyor. Bunlar sağlanmadan hayvan varlığını artırmak mümkün değildir” diye konuştu.

MALİYET ZİNCİRİNİN HER HALKASI ARTIYOR

Hayvancılık sektöründeki sorunun yalnızca üreticiyle sınırlı olmadığını belirten Gürer, hayvanın kesiminden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen süreçte maliyetlerin arttığını ifade etti.

“Son dönemlerde özellikle hayvancılık yapanlar, ahır giderlerindeki artış nedeniyle hayvancılığı sürdürebilmenin sorun haline geldiğini söylüyor. Üretici için artık en temel sorunlardan biri, bu işi devam ettirip ettiremeyeceğidir” dedi.

Hayvan kesildikten sonra kasapların da kira, elektrik, nakliye ve işletme giderleriyle karşı karşıya kaldığını belirten Gürer, bu maliyetlerin nihai tüketiciye yansıdığını söyledi.

“Hayvan kesildikten sonra kasaba gidiyor. Kasabın da kirası var, elektriği var, nakliye giderleri var, farklı işletme masrafları var. Yani maliyet zincirin her aşamasında artıyor. Bu nedenle sorun sadece üreticinin sorunu değil” diye konuştu.

“HEM ÜRETEN, HEM SATAN, HEM ALAN DERTLİ”

Hayvancılık sektöründe yaşanan sorunun üreticiden tüketiciye kadar uzandığını belirten Gürer, kalıcı çözüm için üreticiyi merkeze alan politikaların uygulanması gerektiğini söyledi.

Gürer, “Bugün ette ve hayvancılıkta hem üretenin hem satanın hem de alanın aynı anda dert yandığı bir süreçteyiz. Üretici maliyetlerden şikâyetçi, kasap artan işletme giderlerinden şikâyetçi, yurttaş ise yüksek fiyatlar nedeniyle ete erişememekten şikâyetçi. Buna rağmen çözüm olarak ithalata yönelmek kalıcı bir politika değildir.

Türkiye’nin hayvancılık potansiyeli vardır. Mera hayvancılığı geliştirilirse, küçükbaş hayvancılık desteklenirse, üreticiye yeterli destek sağlanırsa, buzağı ölümleri azaltılırsa ve hayvan hastalıklarıyla etkin mücadele edilirse Türkiye kendi kendine yeterli hale gelebilir. Ancak bunlar yapılmadığı sürece hayvan varlığındaki sorunlar, et açığı ve ithalat devam edecektir. İktidarın artık hayvancılıkta kalıcı ve üreticiyi önceleyen çözümler üretmesi gerekiyor” dedi.

''Üretim ve Üreticinin Yüzyılı'' Ödül Töreni

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" NTV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi. 

Anadolu İzlenimleri Dergisi Tanıtım Filmi

TARIM TV

Anadolu İzlenimleri Dergisi 2.Tarıma Hizmet Ödülleri NTV