Tarımda marka oluşturmak, ürünü yalnızca satmak değil, tüketicinin zihninde o ürüne ait belirgin bir kimlik oluşturmaktır.

İlk adım: Ürünün kimliğini belirlemek

Bir tarımsal ürünün markalaşma süreci, öncelikle “Ben ne üretiyorum?” sorusuyla başlar. Ürünün hangi yöreye ait olduğu, nasıl yetiştirildiği, hangi özellikleriyle öne çıktığı ve tüketiciye ne sunduğu belirlenmelidir.

Örneğin belirli bir yörede yetişen bir zeytinin kendine özgü iklim ve toprak özellikleri olabilir. Bir elma çeşidi belirli bir bölgeyle özdeşleşmiş olabilir. Bir peynirin üretim yöntemi yıllardır aynı bölgede sürdürülebilir. Bu özellikler markanın kimliğinin temelini oluşturabilir. İsim, logo ve ambalaj tek başına yeterli değil.

Markalaşma denildiğinde akla ilk olarak isim, logo ve ambalaj gelir. Bunlar elbette önemlidir ancak markanın tamamını oluşturmaz. Tüketici rafın üzerinde bir ürünü gördüğünde yalnızca ambalajına bakmaz. Ürünün kalitesine, güvenilirliğine, içeriğine, üretim koşullarına ve daha önceki deneyimlerine de bakar. Bu nedenle başarılı bir tarım markasının arkasında istikrarlı kalite bulunması gerekir. Bugün güzel görünen bir ambalajla satılan ürünün yarın aynı kaliteyi sunmaması, markanın güvenilirliğini zedeleyebilir.

Ürünün hikâyesi tüketiciyle bağ kurar

Tarım ürünlerinin önemli bir avantajı vardır: Her ürünün bir üretim hikâyesi olabilir. Bir zeytinyağının hangi bölgede üretildiği, üzümün hangi bağlardan geldiği, balın hangi bitki örtüsünden elde edildiği veya bir peynirin hangi geleneksel yöntemle üretildiği tüketici açısından merak uyandırabilir. Ancak hikâye anlatırken gerçeğe dayanmak önemlidir.

Üreticinin emeği, bölgenin özellikleri ve ürünün üretim süreci doğru biçimde anlatıldığında tüketici ile ürün arasında duygusal bir bağ kurulabilir.

Coğrafya markanın en güçlü unsurlarından biri olabilir. Bazı tarımsal ürünler yetiştikleri bölgeyle o kadar özdeşleşir ki ürünün adı anıldığında doğrudan o coğrafya akla gelir.

Toprak yapısı, iklim, rakım, su kaynakları ve geleneksel üretim yöntemleri ürünün özelliklerini etkileyebilir. Bu nedenle yerel ürünlerin markalaşmasında coğrafi kimlik önemli bir avantaj sağlayabilir.

Coğrafi işaretler de belirli özellikleriyle belirli bir yöreyle bağlantılı ürünlerin korunması ve tanıtılması açısından önemli araçlardan biridir. Ancak coğrafi işaret almak tek başına markalaşma anlamına gelmez. Ürünün pazarlanması, kalite standardının korunması ve tüketiciye doğru anlatılması da gerekir.

Çiftçi neden markalaşmalı?

Tarımsal üretimde çiftçi çoğu zaman ürününü hasattan sonra aracılara veya toptancılara satıyor. Ürünün tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği süreçte farklı aktörler devreye giriyor. Markalaşma, üreticinin ürününü farklılaştırmasına ve tüketiciyle daha doğrudan bir bağ kurmasına yardımcı olabilir. Özellikle kooperatifler ve üretici örgütleri açısından ortak bir marka oluşturmak, küçük üreticilerin pazarda daha görünür hale gelmesini sağlayabilir. Burada amaç yalnızca daha yüksek fiyata ürün satmak değildir. Aynı zamanda üreticinin emeğinin ve ürününün ayırt edilebilir hale gelmesidir.

Dijital dünya tarımsal markaların önünü açıyor

Eskiden bir tarım markasının tüketiciye ulaşması için market raflarında yer alması büyük ölçüde yeterliyken bugün dijital kanallar da önemli bir satış ve tanıtım alanı oluşturuyor.

Üreticiler ve kooperatifler;

-Üretim süreçlerini gösterebilir,

-Ürünün hikâyesini anlatabilir,

-Tüketiciyle doğrudan iletişim kurabilir,

-Ürünlerini çevrim içi satış kanallarında tanıtabilir,

-Markalarının bilinirliğini artırabilir.

Tarladan sofraya kadar olan sürecin şeffaf biçimde paylaşılması, tüketicide güven duygusunun oluşmasına katkı sağlayabilir.

Güven olmadan marka olmaz

Tarımda markalaşmanın belki de en önemli unsuru güvendir. Tüketici bir ürünü tekrar satın aldığında aynı kaliteyi bulacağını bilmek ister. Etiket üzerindeki bilgilerin doğru olması, üretim ve saklama koşullarının uygunluğu, gerekli standartlara uyulması ve ürünün güvenilir olması marka değerinin temelini oluşturur.

Bir marka yıllar içinde güven kazanabilir; ancak bu güven tek bir hatayla ciddi biçimde zarar görebilir. Bu nedenle markalaşma, kısa vadeli bir reklam çalışmasından çok uzun vadeli bir kalite ve güven yönetimi sürecidir.

Tarladan markaya uzanan yol

Bir tarımsal ürünün markaya dönüşmesi için tek bir formül bulunmuyor. Ancak yol haritasının temel taşları bellidir:

Kaliteli üretim → Ürünün farklılaştırılması → Marka kimliği → Doğru ambalaj ve etiketleme → Güven → Etkili pazarlama → Tüketiciyle sürekli iletişim

Bu zincirin herhangi bir halkası eksik kaldığında markalaşma süreci zorlaşabilir. Sonuçta tarımda marka oluşturmak, ürüne sadece bir isim vermek değildir.

Bir domatesi, bir zeytini, bir peyniri ya da bir bakliyatı markaya dönüştüren şey; onun nereden geldiğini, nasıl üretildiğini, hangi kaliteyi sunduğunu ve tüketicide nasıl bir güven oluşturduğunu anlatabilmesidir. Çünkü tarlada ürün yetişir, fakat marka tüketicinin zihninde yetişir.

Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yumurtacılar Meslek Komitesi Üyesi Mehmet Kumartaşlı, mevcut koşulların üreticiler açısından zorlayıcı olduğunu ancak tüketici tarafında kısa vadede yumurta fiyatlarına zam beklemediklerini açıkladı.

İç piyasadaki arz fiyatları etkiliyor

Yumurta fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyri, iç piyasadaki arz miktarı ve ihracattaki gelişmelere bağlı olacak.

Kumartaşlı, mevcut tablonun üreticiler açısından olumlu olmadığını belirterek, “Üretici açısından çok istenen bir durum olmasa da kısa vadede tüketici açısından bir zam gelmeyeceği, tüketicinin menfaatine bir durumun gerçekleşeceğine kanaat ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Suriye'ye ihracat sektör için önemli

Yumurta sektörünün ihracata dayalı olarak büyüdüğünü belirten Kumartaşlı, iç piyasaya ihtiyaçtan fazla ürün arz edildiğine dikkat çekti.

Kumartaşlı ayrıca Suriye'ye yapılan yumurta ihracatının sektör açısından büyük önem taşıdığını ifade etti. İç piyasadaki arz fazlasının azalması ve ihracatın seyri, önümüzdeki dönemde yumurta fiyatlarının yönü açısından belirleyici olacak.

Planlama kapsamında ithal edilecek 480 bin baş besilik erkek sığırın 380 bin başı, besi hayvanı ahırı kapasitesi 200 baş ve üzerinde bulunan işletmelere ayrılacak. Ahır kapasitesi 200 başın altında olan işletmeler için ise 100 bin baş besilik erkek sığır ithalatına izin verilmesi planlanıyor.

Başvurular Ekim ayında alınacak

Besilik erkek sığır ithalatından yararlanmak isteyen yetiştiricilerin başvuruları, 5-16 Ekim 2026 tarihleri arasında alınacak.

Başvurular, ilgili talimatta belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yetiştiriciler tarafından İl ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri aracılığıyla yapılacak.

2027 yılı başvurularında esas alınacak işletme kapasiteleri ise TÜRKVET sistemi üzerinden kontrol edilecek. Bu nedenle yetiştiricilerin, güncel kapasite tanımına uygun şekilde işletme kapasitelerini İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri aracılığıyla güncellemeleri önem taşıyor.

TÜRKVET sisteminde kapasite bilgisi bulunmayan işletmeler ise ithalat başvurusunda bulunamayacak.

İthalatı ESK gerçekleştirecek

Planlama kapsamında gerçekleştirilecek ithalat işlemleri, belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda Et ve Süt Kurumu (ESK) aracılığıyla yapılacak.

Başvuruların alınması, değerlendirilmesi, hayvan tahsislerinin gerçekleştirilmesi, ithalat süreci ve besilik erkek sığırların işletmelere teslimine ilişkin diğer işlemler, ilgili Başvuru ve Değerlendirme Talimatında yer alan hükümler doğrultusunda yürütülecek.

Böylece 2027 yılı için toplam 480 bin baş besilik erkek sığır ithalatına yönelik yeni bir planlama hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Domates üretiminde bölgesel planlamaya ihtiyaç olduğunu ifade eden Gürer, üreticilerin temel beklentisinin girdi maliyetlerinin düşürülmesi olduğunu belirtti.

Gürer, “Üreticilerle konuştuğumuzda diyorlar ki, girdi maliyeti düşük olsun, biz domatesi daha uygun fiyatta verelim. Ama ürettiğimiz fiyata satamadığımız zaman bu işi yapmak istemiyoruz” dedi.

ÜRETİCİ ÜRÜNÜNDEN KAZANAMIYOR

Domates üreticisinin bu yıl da ürününden yeterli geliri elde edemediğini belirten Gürer, Türkiye’de ortalama 14 milyon ton domates yetiştirildiğini ve önemli miktarda domates ile salça ve kurutulmuş ürün ihracatı yapıldığını söyledi.

Gürer, “Bu yıl yine domates üreticisi ürettiği üründen para kazanamadığını söyleyerek dert yanıyor. 14 milyon ton ortalama ülkemizde domates yetişiyor. Önemli ölçüde de ürün ve salça ya da kurutularak ihraç ediliyor” dedi.

Üretim maliyetlerinin bölgelere göre farklılaştığını ifade eden Gürer, özellikle sulama giderlerinin su kaynaklarının durumuna göre üretici üzerindeki yükü artırdığını belirtti.

Gürer, “Bölgelere göre domatesle ilgili giderler farklılaşıyor. Özellikle sudaki gider, su olmayan bölgelere göre daha fazla ek maliyet yaratıyor” ifadelerini kullandı.

İşçilik maliyetlerinin de üretim giderleri içerisinde önemli bir yer tuttuğunu belirten Gürer, “İşçilik maliyeti günlük 1200 lira yevmiyesine kadar yükselmiş durumda. İlacı, gübresi, tohumu, sulama suyu ve diğer giderlerle maliyet artıyor. domates üreticisi bu yıl ürünün değer bulmasını bekledi ama değer bulmadı” diye konuştu.

DOMATES FİYATI İLLERE GÖRE FARKLILAŞIYOR

Domates fiyatlarının üretim bölgelerine göre değişiklik gösterdiğine dikkat çeken Gürer, farklı illerde ürünün 3 ila 8 lira arasında değişen fiyatlarla satıldığını belirtti.

Gürer, “3 lira ile 8 lira aralığında farklı illerde domatesin fiyatı oluşuyor. Çünkü üretim alanı daha geniş olan yerde domatesin fiyatı daha düşük. Bazı bölgelerde 8 liraya kadar toptan satışlar gerçekleşiyor” dedi.

Girdi maliyetlerindeki yükselişin üreticiyi zorladığını ifade eden Gürer, ürünün maliyetinin karşılanamamasının üreticinin üretimden uzaklaşmasına neden olabileceğine dikkat çekti.

“GİRDİ MALİYETİ DÜŞÜK OLSUN, DOMATESİ DAHA UYGUN FİYATA VERELİM”

Üreticilerle yaptığı görüşmelerde maliyetlerin düşürülmesi yönünde talepler aldığını belirten Gürer, üreticinin daha uygun fiyata ürün sunabilmesi için öncelikle girdi maliyetlerinin aşağı çekilmesi gerektiğini söyledi.

Gürer, “Üreticilerle konuştuğumuzda diyorlar ki girdi maliyeti düşük olsun biz domatesi daha uygun fiyatta verelim. Ama ürettiğimiz fiyata satamadığımız zaman bu işi yapmak istemiyoruz” dedi.

Türkiye’de domates üretiminde uzun süredir benzer sorunların yaşandığını ifade eden Gürer, üretimin bölgesel olarak planlanması gerektiğini belirtti.

Gürer, “Ülkemizde son 25 yıl içinde domateste birden fazla sorun yaşandı. Bununla ilgili de bir planlamaya ihtiyaç var” diye konuştu.

DOMATESİN KULLANIM ALANI GENİŞ

Domatesin yalnızca sofralık olarak değil, farklı şekillerde değerlendirilerek katma değer oluşturabileceğini belirten Gürer, ürünün salça, kurutmalık ve turşuluk olarak da kullanıldığını söyledi.

Gürer, “Salçalık domates, kurutmalık domates, turşuluk domates gibi domatesin girmediği hemen hemen yemek dahi yok” dedi.

Domatesin yanı sıra patates ve soğan gibi temel tarım ürünlerinde de planlamanın gerekli olduğunu vurgulayan Gürer, üreticinin zarar etmemesi ve tüketicinin ürüne daha uygun fiyatlarla ulaşabilmesi için üretimden tüketime kadar olan sürecin ele alınması gerektiğini ifade etti.

Gürer, “Onun için domateste olsun, patateste, soğanda olsun, Tarım ve Orman Bakanlığı bölgesel olarak bu işi düzenli planlamalı ve üretici ürettiği üründen zarar etmemeli. Girdi maliyetleri makul bir noktaya çekilmeli ve üreticiden tüketiciye giden ürünün kat kat fiyat artmasının önüne geçilmeli” dedi.

TARLADA ÜRETİCİ, RAFTA TÜKETİCİ ZORLANIYOR

Üreticinin tarlada yeterli kazancı elde edemediğini, tüketicinin ise ürünü market ve pazarlarda daha yüksek fiyatlarla almak zorunda kaldığını belirten Gürer, üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına dikkat çekti.

Gürer, “tarlada üreten para kazanamıyor. Rafta da giden ürünü alırken zorlanıyor” dedi.

Özellikle emekli, asgari ücretli ve dar gelirli yurttaşların sebze ve meyveye erişimde sorun yaşadığını belirten Gürer, “Özellikle emekli, asgari ücretli dar gelirliler sebzeye, meyveye ulaşımda sıkıntı çekiyorlar. Çünkü burada 8 liraya satılan domatesi 60 liradan 70 liradan rafta almak durumunda kalıyorlar. Bu sistemin sorunu. Sistem doğru planlanırsa bu sorunlar aşılır” ifadelerini kullandı.

İHRACATTAKİ KISITLAMALAR ÜRETİMİ DE ETKİLİYOR

Domates ve salça ihracatında yaşanan gelişmelerin üretim sürecini de etkilediğini belirten Gürer, ihracata yönelik kısıtlamaların fabrikaların stok durumunu ve sonraki dönemlerde üreticiden yapılacak alımları etkileyebildiğini söyledi.

Gürer, “İhracatta da yurt dışına salça gönderilirken orada kısıtlama getirilip fabrikadaki salça stokta kalmasına yol açılırsa öyle olunca da fabrika gidip domatesi ikinci yıl alırken nazlanıyor. Bunların doğru planlaması, üreticiye destek verilmesi, girdi maliyetlerinin düşürülmesi için çalışma yapılması esas olmalıdır” diye konuştu.

Domatesin farklı şekillerde işlenerek daha yüksek katma değerle değerlendirilebileceğini ifade eden Gürer, “Ne yapılır? Kurutulur, salça yapılır. Bunun yanı sıra turşusu yapılır. Yani farklı alanlarda domatesten yararlanabilir” dedi.

SÖZLEŞMELİ ÜRETİMDE DE SORUNLAR YAŞANIYOR

Domates üretiminde sözleşmeli üretim yapılan bölgelerde de üreticilerin çeşitli sorunlarla karşı karşıya kaldığını belirten Gürer, özellikle ürün miktarının yüksek olduğu dönemlerde üreticilerin zorlandığını ifade etti.

Gürer, “Oysa ülkemizde son yıllarda domateste de sorun var. Yurt dışına önemli ihracat yapıyoruz. Salça ihracatı, domates ihracatı gerçekleştiriyoruz. Ancak uygulanan yanlış politikalar bu bağlamda da çiftçiyi sorumlu kılıyor. Bazı bölgelerde domates sözleşmeli ürün olarak yetiştiriliyor. Fabrikalar ürün çok olunca üreticiyi boğuyorlar. Böyle olunca sıkıntı oluyor” ifadelerini kullandı.

“ÜRÜNLERİMİZ TARLADA KALMASIN”

Anadolu’nun birçok bölgesinde domatesin salçaya dönüştürüldüğünü belirten Gürer, ürünün farklı şekillerde değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.

Gürer, “Anadolu’nun çoğu yerinde salça şu anda kaynatılıyor. Yurttaşlarımız pazar yerlerinden aldıkları domatesleri ya da yetiştirdikleri ürünleri salçaya çevirerek 6-7 ay boyunca bundan fayda sağlıyorlar” dedi.

Domatesin işlenmiş ve kurutulmuş ürünlere dönüştürülmesiyle üreticinin ürününden daha fazla fayda sağlayabileceğini belirten Gürer, “Önemli olan işlenmiş ve kurutulmuş ürüne dönüştürülerek daha fazla fayda sağlayacağımız ürünlerimiz tarlada kalmasın” diye konuştu.

“DOMATES ÇİFTÇİSİNİN BİR YILLIK EMEĞİ BOŞA GİTMEMELİ”

Domates üreticisinin bir yıllık emeğinin karşılığını alması gerektiğini vurgulayan Gürer, üretimde planlamanın yanı sıra işleme tesislerinin ve ihracat imkanlarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Gürer, “Domates çiftçisi para kazanamadığını söylüyor. O domates çiftçisinin bir yıllık emeği boşa gitmemeli. Bu anlamda daha çok tesis, daha çok üretim, daha çok ihracat ve ihracat yapılırken de uygulamalarda sorun olmayacak düzenlemelere gidilmelidir. Domates üreticisinin bu yıl yaşadığı sorun daha önceki dönemlerde de tekrarlanmıştır. Artık planlı bir tarım politikasıyla bu sorunların önüne geçilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilerin stratejik ortaklık düzeyine ulaştığını belirten Yumaklı, iki ülke arasındaki ticaret hacminin son 10 yılda önemli ölçüde arttığını söyledi.

İki ülke arasındaki ticaret hacminin 10 yıl önce yaklaşık 1 milyar dolar olduğunu hatırlatan Yumaklı, “Bugün bu rakam üç katına çıkarak 3 milyar doları aşmıştır. 5 milyar dolarlık ticaret hedefine de kısa sürede ulaşacağımıza inanıyorum.” dedi.

BUĞDAYDA 24,5, ARPADA 10 MİLYON TON BEKLENTİSİ

İklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkisine dikkat çeken Yumaklı, geçen yıl kuraklık ve zirai don nedeniyle hububat üretiminde ciddi düşüş yaşandığını belirtti.

Bu yıl ise yağışların üretime olumlu yansıdığını ifade eden Yumaklı, “Türkiye olarak geçtiğimiz sezonlarda bunu çok yakından yaşadık. Geçen yıl kuraklık ve zirai don nedeniyle hububat üretimimiz ciddi bir düşüş yaşadı. Bu yıl ise bereketli yağışlarla birlikte, buğdayda 24,5 milyon ton, arpada ise 10 milyon tonla, yeni bir üretim rekoru bekliyoruz. Bu rakamlar, geçen yıla göre yüzde 44 artış anlamına geliyor. İki üretim sezonu arasındaki bu büyük fark, iklimin tarım üzerindeki etkisinin ne kadar sert ve öngörülemez olabileceğini açıkça ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

TMO’DAN 12,3 MİLYON TON HUBUBAT ALIMI

Üretimde yaşanan dalgalanmalara karşı üreticinin yanında olduklarını belirten Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) bu yıl ülke genelindeki yüzlerce alım merkezinde 12,3 milyon ton hububat alımı gerçekleştirdiğini açıkladı.

Bu miktarın TMO tarihindeki en yüksek alım olduğunu belirten Yumaklı, kurumun devir stokları ve bu yıl gerçekleştirdiği yüksek miktardaki alımlarla şimdiye kadarki en yüksek hububat stokuna ulaştığını söyledi.

TMO’da güncel olarak 17,5 milyon ton hububat stoklandığını belirten Yumaklı, güçlü bir hasadın tek başına gıda arz güvenliği için yeterli olmadığını vurguladı.

Yumaklı, iklim koşullarının tarımsal üretimdeki etkisine işaret ederek su kaynaklarının verimli kullanılması, kuraklığa dayanıklı çeşitlerin yaygınlaştırılması ve planlı üretimin önemine dikkat çekti.

Kriz dönemlerine karşı stok ve depolama kapasitesinin de güçlendirildiğini belirten Yumaklı, Türkiye’nin bu alandaki tecrübelerini kardeş ülkelerle paylaşmaya hazır olduğunu kaydetti.

TÜRKİYE UN İHRACATINDA DÜNYA BİRİNCİSİ

Gıda güvenliğinin yalnızca üretim miktarıyla sınırlı olmadığını belirten Yumaklı, ürünün tarladan değirmene, değirmenden sofraya kesintisiz şekilde ulaşması gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin değirmencilik sektöründeki gücüne de değinen Yumaklı, Türkiye’nin 2005’ten bu yana dünya un ihracatında birinciliğini koruduğunu, makarna ihracatında ise dünya ikincisi olduğunu ifade etti.

Yumaklı, Türkiye’nin tarımsal gücünü bölgesel işbirlikleriyle daha da ileri taşımayı hedeflediklerini söyledi.

ÖZBEKİSTAN’DAN TÜRKİYE VURGUSU

Özbekistan Tarım Bakanı İbrohim Abdurahmonov da tarım sektörünün ülkeler arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinde önemli bir rol oynadığını belirtti.

Hububat sektöründe teknolojinin öneminin arttığına işaret eden Abdurahmonov, konferansta çok sayıda uzmanın bir araya geldiğini belirterek Türkiye’nin bu alandaki tecrübesine dikkat çekti.

Abdurahmonov, “Bu konferansta birçok uzman bir araya geldi, bu konuda Türkiye’nin de tecrübesi çok kıymetli. Türkiye ile ilişkilerimiz çok iyi. Türkiye’den aldığımız tecrübeleri tüm alanlarda uygulamaya çalışıyoruz.” dedi.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM VURGUSU

IAOM Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy ise Özbekistan’a buğday ihracatının sürekli arttığını belirterek, enerji ve gübre tedarikindeki gelişmelerin gıda maliyetleri üzerindeki etkisine dikkat çekti.

Ulusoy, “Hürmüz çevresindeki kriz ise enerji ve gübre tedariki üzerinden gıda maliyetlerini artırıyor, çiftçinin üretim kararlarını ve gelecek hasadın koşullarını da şekillendiriyor. Hasadı korumak, iklim değişikliğine uyumu da gerektiriyor. Kuraklık, aşırı sıcaklar ve suya erişim üretimi etkiliyor. Üretimin sürdürülebilir olması için çiftçi de geçimini sağlayabilmeli.” ifadelerini kullandı.

TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal da konferansta piyasayı regüle etmek amacıyla yürüttükleri çalışmaları anlattı.

İkili görüşmelerin de gerçekleştirileceği IAOM Avrasya Konferansı iki gün sürecek.

“Türkiye Tarım, Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi” kapsamında, tarım ve gıda sektöründe yatırım yapmak isteyen girişimcilere tesis, makine ve ekipman yatırımları için finansman desteği sağlanacak.

Projenin 10 yıl boyunca uygulanacağını belirten Yumaklı, toplam finansman paketinin 5,3 milyar dolar olduğunu açıkladı. Dünya Bankası tarafından onaylanan ilk 750 milyon dolarlık finansmanın ise bu yıl girişimcilerin kullanımına sunulacağını bildirdi.

Yumaklı, projeyi tarımda planlamanın ikinci aşaması olarak değerlendirirken, üretim ile sanayi arasındaki bağlantının güçlendirilmesine yönelik mesaj verdi.

Bakan Yumaklı, “Çiftçilerimizin pazarlama sorunu yaşamayacağı, ürünlerinin doğru yerde ve doğru sanayi tesisinde işleneceği bir sistemi hayata geçireceğiz” ifadelerini kullandı.

Tarımsal hasılada yeni rekor

Türkiye’nin tarımsal üretimindeki son verilere de değinen Yumaklı, 2025 yılında tarımsal hasılanın 83,2 milyar dolara ulaşarak yeni bir rekor kırdığını açıkladı.

Türkiye’nin dünya sıralamasında da yükseldiğini belirten Yumaklı, ülkenin 24 yıl önce 12’nci sırada bulunduğunu, bugün ise 7’nci sıraya yükseldiğini söyledi.

2026 yılına ilişkin beklentilerini de paylaşan Yumaklı, bitkisel üretimin 140 milyon tonu aşmasının beklendiğini belirtti. Bu rakamın gerçekleşmesi halinde Cumhuriyet tarihinin en yüksek bitkisel üretim miktarına ulaşılmış olacak.

192 bin dekar alan daha sulanacak

Tarım yatırımlarının yanı sıra sulama projelerine ilişkin de bilgi veren Yumaklı, Çömlekköy Barajı’nın 2028 yılında tamamlanacağını açıkladı.

Barajın tamamlanmasıyla birlikte 192 bin dekar alanın daha sulamaya açılacağını belirten Yumaklı, böylece tarımsal üretimde sulama imkanlarının genişletileceğini ifade etti.

3 Temmuz 2026’da yapılan düzenlemeyle, akaryakıtta fiyat artışlarının bir bölümünü ÖTV üzerinden dengeleyen eşel mobil sisteminin 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erdirilmesi kararlaştırıldı. Sistem kapsamında 1 Ağustos-30 Eylül döneminde rafineri fiyatlarındaki artışların yüzde 25’lik bölümünün ÖTV indirimiyle karşılanması öngörülmüştü.

Şimdi ise gözler benzinin litre fiyatına çevrildi.

ÖTV’de 10,40 TL’lik fark

Sektör kaynaklarının yaptığı hesaplamalara göre, eşel mobil uygulamasının sona ermesiyle benzinde halen litre başına 4,43 TL olarak uygulanan ÖTV’nin 14,83 TL seviyesine çıkması gündeme gelebilecek.

Bu durumda litre başına ÖTV farkı 10,40 TL olacak. ÖTV tutarındaki değişimin KDV’ye etkisinin de hesaba katılmasıyla birlikte, pompaya yansıyabilecek toplam artışın 12,48 TL seviyesine ulaşabileceği belirtiliyor.

Gerçekleştirilen görüşmede, Türkiye ile Rusya arasındaki tarımsal ticaretin geliştirilmesi, gıda arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve hayvancılık alanındaki iş birliğinin ilerletilmesine yönelik konular ele alındı.

Görüşmeye ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yapan Bakan Yumaklı, iki ülke arasındaki tarımsal ticaret hacminin artırılmasının yanı sıra gıda arz güvenliği ve hayvancılık alanındaki ortak çalışmaların kapsamlı şekilde değerlendirildiğini belirtti.

Yumaklı, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:

“İki ülke arasındaki tarımsal ticaret hacmini artırma, gıda arz güvenliği ve hayvancılık alanındaki iş birliğimizi daha da ileriye taşıma konularını kapsamlı bir şekilde ele aldık. Karşılıklı fayda temelinde diyaloğumuzu ve ortak çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz.”

Görüşmede ele alınan başlıklar kapsamında, iki ülke arasındaki tarımsal ilişkilerin geliştirilmesine yönelik diyaloğun sürdürülmesi mesajı verildi.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlıkları devam eden düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, kanun teklifinin ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasının planlandığını söyledi.

Tütün kullanımı milyonlarca kişinin ölümüne neden oluyor

Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını belirten Ergüder, her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğini ifade etti.

Türkiye’nin tütünle mücadelede geçmiş yıllarda önemli adımlar attığını hatırlatan Ergüder, 2003 yılında Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalandığını, 2008 yılında ise kapalı alanlarda sigara kullanımını yasaklayan düzenlemenin yürürlüğe girdiğini belirtti.

Türkiye’de sigara kullanımı yeniden yükselişte

Dünya genelinde tütün kullanımında düşüş eğilimi görülmesine rağmen Türkiye’de son yıllarda yeniden artış yaşandığını dile getiren Ergüder, özellikle kadınlar ve gençlerdeki kullanım oranlarına dikkat çekti.

Ergüder’in aktardığına göre kadınlarda sigara kullanımı son 10-15 yıllık dönemde yüzde 40-50 civarında artarken, 15-24 yaş grubundaki kadınlarda kullanım oranındaki artış yüzde 90’ı aştı.

Sigara satışları 2025’te 8 milyar pakete ulaştı

Yeni kanun teklifinin yaklaşık bir yıldır Sağlık Bakanlığı tarafından üzerinde çalışıldığını belirten Ergüder, Türkiye’de sigara satışlarındaki artışa da dikkat çekti.

Verilen bilgilere göre 2012 yılında yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışları, 2025 yılında yaklaşık 160 bin tona ve 8 milyar pakete yükseldi.

2015 sonrası doğanlara tütün ürünü satışı yasaklanacak mı?

Taslakta çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik düzenlemelerin önemli bir yer tuttuğunu belirten Ergüder, 1 Ocak 2015’ten sonra doğan kişilere yönelik kapsamlı bir yasak öngörüldüğünü söyledi.

Buna göre taslakta, 1 Ocak 2015’ten sonra doğan kişilerin hayatları boyunca tütün ürünlerini kullanmasının, içmesinin ve satın almasının yasaklanmasının planlandığı ifade edildi.

2040 sonrası tütün ürünlerinin satışı yasaklanabilir

Taslakta yer alan bir diğer dikkat çekici düzenlemenin ise 2040 yılı sonrasına ilişkin olduğu belirtildi.

Ergüder’in aktardığına göre 2040 yılından itibaren Türkiye’de tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen yasaklanması planlanıyor.

Sigara paketlerine “sağlık vergisi” geliyor

Hazırlanan taslakta sigara paketlerine uygulanması planlanan “sağlık vergisi” de yer alıyor.

Ergüder, söz konusu vergiden elde edilecek gelirin koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılmasının öngörüldüğünü belirtti.

Türkiye’de sigaraya bağlı akciğer kanseri vakalarına da dikkat çeken Ergüder, her yıl yaklaşık 35 bin kişinin sigara kullanımına bağlı akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade etti.

Açık alanlarda sigara kullanımına da yeni düzenleme

Kanun teklifi hazırlığında yalnızca kapalı alanlardaki mevcut yasakların değil, açık alanlarda sigara kullanımının da yeniden ele alınmasının planlandığı belirtildi.

Bu kapsamda açık alanlarda sigara içilebilecek özel bölümlerin oluşturulması ve 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesine yönelik düzenlemeler üzerinde çalışılıyor.

Hazırlıkları sürdürülen teklifin ekim ayında TBMM’ye sunulması planlanırken, taslakta yer alan düzenlemelerin yasalaşması halinde Türkiye’de tütün ürünlerinin kullanımına ve satışına ilişkin kapsamlı değişikliklerin hayata geçirilmesi gündeme gelecek.

Büyükbaş hayvan sayısı, söz konusu dönemde yüzde 0,5 artarak 17 milyon 804 bin 510 başa yükseldi. Büyükbaş hayvan varlığının büyük bölümünü oluşturan sığır sayısı da yüzde 0,5 artış göstererek 17 milyon 640 bin 2 baş oldu.

Manda sayısında ise aynı dönemde sınırlı bir düşüş kaydedildi. Manda varlığı yüzde 0,2 azalarak 164 bin 508 başa geriledi.

Küçükbaş hayvan varlığındaki artış ise büyükbaşa göre daha yüksek oldu. 2025 Aralık ayında 57 milyon 874 bin 318 baş olan küçükbaş hayvan sayısı, haziran ayında yüzde 5,1 artışla 60 milyon 815 bin 177 başa ulaştı.

Küçükbaş hayvanlar içerisinde koyun sayısındaki artış öne çıktı. Koyun varlığı yüzde 6 yükselerek 49 milyon 473 bin 446 başa çıktı. Keçi sayısı da yüzde 1,4 artışla 11 milyon 341 bin 731 baş oldu.

Açıklanan veriler, haziran itibarıyla Türkiye’nin hayvan varlığında özellikle küçükbaş kategorisindeki yükselişin dikkat çektiğini ortaya koydu.

Kuru üzümün hikâyesi aslında oldukça eski bir saklama yöntemine dayanıyor. Üzümün içerdiği suyun önemli bir bölümü kurutma sırasında uzaklaşıyor. Böylece meyvenin doğal şekerleri, lifleri ve bazı mineralleri daha küçük bir hacimde yoğunlaşıyor.

Bu nedenle kuru üzüm, taze üzüme göre çok daha küçük miktarda bile belirgin bir enerji ve tatlılık sağlıyor. Özellikle gün içinde hızlı bir enerji kaynağı arayanlar için pratik bir seçenek olabiliyor. Ancak suyu azaldığı için porsiyonun da küçülmesi gerekiyor.

Küçük tanede lif ve mineraller

Kuru üzümün öne çıkan özelliklerinden biri lif içermesi. Lif, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlarken tokluk hissinin desteklenmesine de yardımcı oluyor.

Kuru üzüm aynı zamanda potasyum, bakır ve demir gibi çeşitli mineraller içeriyor. Üzümün doğal bileşenleri arasında bulunan polifenoller de kurutulmuş üründe belirli miktarlarda bulunabiliyor. Ancak kuru üzümü tek başına bir “şifa kaynağı” olarak görmek yerine, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirmek daha doğru.

Kuru üzümün en önemli özelliği aynı zamanda dikkat edilmesi gereken tarafı: doğal şeker ve enerji yoğunluğu. Taze üzümde bulunan suyun büyük kısmı kaybolduğu için birkaç kuru üzüm, taze üzümden daha yoğun bir tat ve enerji sağlayabiliyor.

Bu nedenle kuru üzüm tüketirken miktara dikkat etmek önemli. Özellikle paketli ürünlerde ilave şeker bulunup bulunmadığının etiket üzerinden kontrol edilmesi gerekiyor. Doğal olarak tatlı olan kuru üzüm için ayrıca şeker eklenmesine çoğu zaman ihtiyaç bulunmuyor.

Eylülün bereketi kışa nasıl taşınıyor?

Üzüm hasadının yoğunlaştığı dönemlerden biri olan eylül, kurutmalık üzümler açısından da önemli bir mevsim. Taze meyvenin kısa süren dönemini uzatmak için uygulanan kurutma yöntemi, üzümün yıl boyunca tüketilebilmesini sağlıyor.

Aslında kuru üzüm, yalnızca bir atıştırmalık değil; Anadolu’da meyveyi saklama ve gelecek aylara taşıma kültürünün de küçük bir parçası. Bağlarda yetişen üzüm, güneş altında suyunu kaybediyor ama sofralardaki yolculuğu sona ermiyor.

Bir avuç kuru üzüm; bağın, güneşin ve hasat mevsiminin küçücük bir taneye sığmış hâli. Eylülün bereketi böylece yazdan çıkıp kış sofralarına kadar uzanıyor.

İşletme tarafından düzenlenecek ihalede 50 damızlık inek ile 50 damızlık gebe düve satışa sunulacak. Elektronik ortamda gerçekleştirilecek satışlar, 28 Eylül-2 Ekim tarihleri arasında 48 parti halinde yapılacak.

İhalede damızlık gebe düveler için muhammen bedel 230 bin lira, damızlık inekler için ise 220 bin lira olarak belirlendi.

Satışa katılmak isteyenlerin e-Damızlık satış platformundaki kullanıcı hesaplarını aktifleştirmeleri gerekiyor. Hesabı platform yetkililerince aktifleştirilmeyen kullanıcılar, ihalede teklif veremeyecek.

İhale süreci, belirlenen tarihler arasında elektronik ortam üzerinden gerçekleştirilecek.

İnebolu ilçesine bağlı Deresökü köyünde Cemal Tufan’a ait 2 katlı ahşap evde henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

Kısa sürede büyüyen alevler, çevrede bulunan 7 eve daha sıçradı. Yangının toplamda 9 eve ulaşması üzerine bölgeye ekipler sevk edildi.

İhbarın ardından olay yerine İnebolu ve Devrekani ilçelerinden itfaiye ekipleri ile Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri gönderildi.

Ekiplerin yangına müdahalesi devam ederken, alevlerin ormanlık alana sıçramaması için de çalışma yürütülüyor.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre motorin fiyatlarında yapılması beklenen indirimin 24 Eylül Perşembe günü itibarıyla pompa fiyatlarına yansıması öngörülüyor.

Benzin grubunda ise herhangi bir fiyat değişikliği beklenmiyor.

İndirimin gerçekleşmesi halinde motorinin litre fiyatı İstanbul’da 90,86 liraya, Ankara’da 91,87 liraya, İzmir’de 92,26 liraya gerileyecek.

Doğu illerinde ise motorinin litre fiyatının 93,06 liraya düşmesi bekleniyor.

Böylece motorin fiyatlarında 5,57 TL’lik indirim pompaya yansımış olacak.

Tüketici güven endeksi, ağustosta 90,8 seviyesindeyken eylülde yüzde 1,3 artış göstererek 91,9’a yükseldi.

Endeksin alt kalemlerinde ise gelecek 12 aylık döneme ilişkin dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesinde belirgin bir artış görüldü. Söz konusu endeks, aylık bazda yüzde 3,6 yükselerek 105,1’den 108,8’e çıktı.

Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durumuna ilişkin beklenti de yüzde 0,6 artarak 93,7 seviyesine ulaştı. Aynı dönemde genel ekonomik durum beklentisi yüzde 0,5 yükselişle 89,8 oldu.

Öte yandan mevcut dönemde hanenin maddi durumunu gösteren endekste sınırlı bir gerileme yaşandı. Söz konusu endeks yüzde 0,1 düşerek 75,4’ten 75,3’e indi.

Böylece eylül ayında tüketici güven endeksinde genel olarak yükseliş kaydedilirken, mevcut maddi duruma ilişkin göstergede sınırlı düşüş görüldü.

Akkışla İlçe Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Komisyonu tarafından alınan kararlar kapsamında, bölgede görülen şap hastalığı vakaları nedeniyle hayvan hareketliliğine yönelik kısıtlamalar uygulanmaya başlandı.

Hayvan giriş ve çıkışları durduruldu

Akkışla Kaymakamlığı tarafından yapılan duyuruda, ilçede ve çevre bölgelerde görülen şap hastalığı vakaları nedeniyle tedbirlerin artırıldığı bildirildi.

Bu kapsamda, ilçeye ve ilçe dışına yapılacak her türlü büyükbaş ve küçükbaş hayvan giriş çıkışlarının, ikinci bir duyuruya kadar tedbir amacıyla durdurulmasına karar verildi.

Hayvan pazarlarına da kısıtlama

Şap hastalığının yayılma riskini azaltmak amacıyla hayvan hareketliliğinin yoğun olduğu alanlara yönelik de tedbir alındı. Hastalık riskini artırabilecek hayvan pazarları ve benzeri toplu hayvan hareketlerine kısıtlama getirileceği belirtildi.

Aşılama ve denetimler devam edecek

İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin aşılama, tarama ve denetim çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.

Yetkililer, alınan tedbirlerin hayvan sağlığının korunması ve üreticilerin mağduriyet yaşamaması açısından önem taşıdığını belirterek, üreticilerin uygulanan kısıtlamalara uyması gerektiğine dikkat çekti.

Kurallara uymayanlara idari yaptırım

Akkışla’da alınan kararlara aykırı hareket eden kişiler hakkında yasal işlem uygulanacağı bildirildi. Hayvan Sağlığı ve Zabıtası Komisyonu kararlarına uymayanlar hakkında ilgili mevzuat kapsamında idari yaptırım uygulanacağı belirtilirken, üreticilerden alınan tedbirlere hassasiyet göstermeleri istendi.

İstasyonda bulunan asma çeşitleri hakkında bilgi veren Yumaklı, merkezde 153 yerli ve yabancı asma çeşidinin bulunduğunu belirterek, buranın önemli bir ıslah ve genetik kaynak koruma merkezi olduğunu ifade etti.

Ankara’nın güçlü bir tarımsal altyapıya sahip olduğunu vurgulayan Yumaklı, kentte üretilen üzümün yarısının Kalecik’te yetiştirildiğine dikkat çekti.

“Ankara’da üretilen üzümün yarısı Kalecik ilçesinde. Ankara’da üzüm deyince Kalecik karası akla geliyor. Coğrafi işaretli bir üzüm çeşidi.”

Türkiye’nin üzüm üretiminde dünyada önemli ülkeler arasında yer aldığını belirten Yumaklı, 2024 yılı sonu itibarıyla taze üzüm üretiminde dünyanın yedinci, kuru üzüm ihracatında ise birinci ülkesi konumunda bulunulduğunu söyledi.

2025 yılında yaklaşık 2,5 milyon ton üzüm üretildiğini hatırlatan Yumaklı, bu yıl ise üretimde artış beklediklerini belirtti.

“2025 yılındaki üzüm üretimi yaklaşık 2,5 milyon ton olmuştu. Bu sene de iyi bir sezon geçiriyoruz. 3 milyon 850 bin tonluk üzüm üretimi ülkemizde gerçekleşmiş olacak. 2026, son 66 yılın en yağışlı yılı oldu. Geçtiğimiz yıl çok ciddi bir kuraklık ile hem şubat hem de nisan ayında ciddi bir zirai don yaşamıştık. Bu da ürünlerimizi etkilemişti. Ancak, bu sene bereketle beraber bitkisel üretimde 140 milyon tonu aşmış olacağız.”

TMO’DAN 12,3 MİLYON TON HUBUBAT ALIMI

Hasadı tamamlanan ve devam eden ürünlerin bulunduğunu belirten Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin bu yıl stratejik ürünlerde piyasa düzenleyici rol üstlendiğini söyledi.

“Bu yıl Toprak Mahsulleri Ofisi pek çok stratejik üründe alıcı pozisyonunda piyasa regülasyonu yaptı. Bu yıl 12,3 milyon ton hububat aldı. Bu TMO açısından Cumhuriyet tarihinin rekoru oldu. Bütün dünyada ülkelerin gıda arz güvenliğiyle ilgili endişe duyduğu, konjonktürel sebeplerle özellikle gıda ürünlerinin hareketinin neredeyse çok ciddi bir şekilde kısıtlandığı dönemde, hem bizim ilgili kurumumuzun hem ülkemizdeki bütün tarafların bereketli bir yıl geçirmesi bizim açımızdan, ülkemiz açısından son derece mutluluk verici. Toprak Mahsulleri Ofisinin 12,3 milyon ton için çiftçilerimize ödediği rakam 180 milyar liraya ulaştı.”

Üreticinin emeğinin karşılığını alması ve tüketicinin ürünlere uygun fiyatlarla ulaşabilmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade eden Yumaklı, TMO’nun elindeki stokları piyasanın ihtiyaç duyduğu dönemlerde piyasaya sunmaya başladığını kaydetti.

“TMO, elindeki ürünleri, bu güçlü stoklarını piyasanın ihtiyacı olduğu süreçte piyasaya vermeye devam ediyor, buna başladı. Biz stabil bir halde giden, eğer bir ilave maliyet varsa onun bunların üzerine gelmesinin dışında, herhangi bir fiyat oluşumuna izin vermeyen politikayı sürdürmeye devam edeceğiz. Amacımız üreticinin emeğine sahip çıkmak, tüketicinin de kendisine vadedilen kalitede ürünü uygun ve de makul fiyata almasını sağlamak.”

Amik Ovası’nda özellikle 2026’nın ilk aylarında etkili olan sağanak yağışlar, dere yataklarının taşmasına ve tarım arazilerinin suyla kaplanmasına neden oldu. Antakya’nın Aşağıoba Mahallesi’nde taşkın nedeniyle bazı evler de zarar görürken, tarım arazilerindeki suyun uzun süre çekilmemesi üreticiyi yeni bir sezonla karşı karşıya bıraktı.

Meteorolojik verilere göre Hatay, 2025 yılını son 65 yılın en kurak yılı olarak tamamlamıştı. Ancak 2026’nın Ocak ve Şubat aylarında etkili olan yoğun yağışlar, özellikle ova genelinde su baskınlarını beraberinde getirdi.

Binlerce dönüm arazi üretim dışında kaldı

Hayvancılık ve çiftçilikle geçimini sağlayan Mustafa Kaplan, su baskınının ardından yaklaşık 4 bin dönüm tarım arazisinin halen su altında olduğunu belirtti. Kaplan’a göre kış aylarında yaşanan taşkınlar geçmiş yıllarda mevsim sonunda sona ererken, bu kez sular yaz boyunca çekilmedi.

Arazilerin uzun süre su altında kalmasının ekim faaliyetlerini de durma noktasına getirdiğini belirten Kaplan, hem yazlık hem de kışlık ürünlerin ekilemediğini söyledi.

Kaplan, yaşanan durumu şöyle anlattı:

“Ne yazık ki bu su yüzünden yazın da ürünümüzü ekemedik, kışın da ürünümüzü ekemedik. Önümüzdeki kış da bu su nedeniyle ürünümüzü ekemeyeceğiz.”

Kaplan, normal şartlarda yaz aylarında çekilmesi gereken suların bu yıl kalmaya devam ettiğini belirterek, tarım arazilerinin zaman içerisinde farklı canlıların yaşam alanına dönüştüğünü ifade etti.

“Normalde yaz aylarında sular çekilirdi ama bu yaz hiç çekilmedi. Bu kış da çekilmeyecek gibi görünüyor. Artık burası kaplumbağaların ve kuşların yaşam alanına dönüştü. Kendi tarım arazilerimizde artık işlem yapamaz hale geldik.”

Yaklaşık 4 bin dönüm arazinin uzun süredir su altında olduğunu aktaran Kaplan, yağışların arttığı kış aylarında su altında kalan tarım alanlarının 10 bin ila 15 bin dönüme kadar çıkabildiğini söyledi.

Geçen yıl ekim yapılan tarlalarda bu yıl kuşlar var

Bölgedeki değişim, üreticilerin günlük yaşamına da yansıyor. Çiftçiler, geçen yıl bu dönemde ekim yaptıkları arazilerin bu yıl su ve kamışlarla kaplandığını belirtiyor.

Çiftçi Celal Deveci de geçen yıl ekim yaptığı arazinin bugün göçmen kuşların ve ördeklerin bulunduğu bir alana dönüştüğünü söyledi.

Deveci, Amik Ovası’nın geçmişteki yapısına dikkat çekerek bölgenin eskiden Amik Gölü ve sazlık alanlardan oluştuğunu, daha sonra tarım arazilerine dönüştürüldüğünü anlattı.

“Burası eskiden Amik Gölü’ydü ve buralar eskiden sazlıktı. Araziye dönüştükten sonra herkes küçük tarlalarla geçimini sağlıyordu. Şimdi bu sular geldikten sonra milletin hayatını olumsuz etkiledi ve tarlalarını kullanamıyorlar.”

Suyun yerleşim alanlarına kadar ulaştığını belirten Deveci, bölgede oluşturulan setlerin sorunu çözmekte yetersiz kaldığını ve kanalların zamanında temizlenmemesinin de taşkınların etkisini artırdığını ifade etti.

Geçen yıl aynı dönemde tarlalarda üretim yaptığını söyleyen Deveci, bugün ortaya çıkan tabloyu ise şu sözlerle anlattı:

“Geçen sene bu zamanlarda ben burada ekim yapıyordum. Herkes tarlalarını ekiyordu, ben de gelip ekim yapıyordum. Şu anda ise sular var, ördekler var. Bakıyorsunuz, her tarafı kamış kaplamış.”

Çiftçinin talebi: Kanallar temizlensin, su tahliye edilsin

Amik Ovası’nda üreticiler, su baskınının yalnızca bir sezonluk sorun olmaktan çıkıp tarımsal üretimi uzun vadede tehdit eden bir probleme dönüştüğünü belirtiyor. Çiftçiler, bölgedeki kanalların temizlenmesini, biriken suyun tahliye edilmesini ve benzer taşkınların yeniden yaşanmaması için kalıcı bir çözüm oluşturulmasını istiyor.

Geçmişte mevsimsel olarak yaşanan su baskınlarının ardından yeniden ekime açılan arazilerin, bu kez aylar boyunca su altında kalması üreticilerin üretim planlarını da sekteye uğratıyor. Amik Ovası’nda bir yanda kuraklığın etkileri konuşulurken, diğer yanda tarım arazilerinin uzun süre su altında kalması çiftçinin karşı karşıya olduğu çelişkili tabloyu ortaya koyuyor.

Tarım-GFE, Temmuz 2026 döneminde tarımsal üretimde kullanılan girdilerin maliyet seyrini ortaya koydu. Endeks, haziran ayına göre yüzde 0,20 yükselerek 1.000,76 seviyesine çıktı.

Yılın ilk yedi ayında Tarım-GFE’deki toplam artış yüzde 17,15 olarak gerçekleşti. Endeksin yıllık değişimi yüzde 27,62 olurken, 12 aylık ortalamalara göre artış yüzde 33,39 olarak hesaplandı.

Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde gerileme

Tarımda kullanılan mal ve hizmetler grubunda temmuz ayında aylık bazda sınırlı bir düşüş görüldü. Bu gruptaki fiyatlar haziran ayına göre yüzde 0,01 geriledi.

Buna karşın yıllık bazda maliyet artışı sürdü. Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 28,82 yükseldi. Endeksteki artış yılbaşından bu yana yüzde 17,76 olurken, 12 aylık ortalamalara göre değişim yüzde 34,94 seviyesinde gerçekleşti.

Tarımsal yatırım maliyetlerinde yüzde 1,48 artış

Tarımsal yatırıma yönelik mal ve hizmetlerde ise temmuz ayında daha belirgin bir yükseliş yaşandı. Bu gruptaki endeks aylık bazda yüzde 1,48 arttı.

Yıllık artış yüzde 20,53 olarak kaydedilirken, yılın ilk yedi ayında yüzde 13,44’lük yükseliş gerçekleşti. 12 aylık ortalamalara göre bakıldığında ise tarımsal yatırıma yönelik mal ve hizmetlerdeki artış yüzde 24,46 oldu.

Gübre ve toprak geliştiricilerde yıllık artış yüzde 33,07

Tarım-GFE’nin alt gruplarında yıllık değişimlere bakıldığında en yüksek artış gübre ve toprak geliştiriciler grubunda görüldü.

Bu gruptaki fiyatlar Temmuz 2026’da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,07 arttı. Gübre ve toprak geliştiricilerdeki bu yükseliş, tarımsal üretimin temel girdileri arasında yer alan gübre maliyetlerindeki hareketliliğin devam ettiğini ortaya koydu.

Enerji ve yağlayıcılarda aylık artış dikkat çekti

Temmuz ayında aylık bazda öne çıkan artışlardan biri ise enerji ve yağlayıcılar grubunda gerçekleşti.

Bu kalemde fiyatlar haziran ayına göre yüzde 4,82 yükseldi. Akaryakıt ve enerji giderlerinin üretim maliyetleri içerisindeki ağırlığı nedeniyle söz konusu artış, üreticilerin maliyet hesabı açısından dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Ağustos verileri ekimde açıklanacak

Tarım-GFE’nin ağustos ayına ilişkin verileriyle birlikte yaz döneminde tarımsal girdi maliyetlerinde yaşanan değişimin daha net ortaya çıkması bekleniyor.

Ağustos 2026 verilerinin 19 Ekim 2026 tarihinde açıklanması bekleniyor. Yeni verilerle birlikte gübre, enerji, tarımsal yatırım kalemleri ve diğer üretim girdilerindeki fiyat hareketlerinin üretim maliyetlerine yansıması daha ayrıntılı şekilde görülebilecek.

Ödeme kapsamında;

-Küçükbaş Hayvancılık Desteği (Kuzu/Oğlak): 1 milyar 95 milyon 420 bin 150 TL
-İpekböceği Desteği: 263 milyon 311 bin 950 TL
-Kırsal Kalkınma Yatırımları Desteği: 4 milyon 975 bin 921 TL

olmak üzere toplam 1 milyar 363 milyon 708 bin 21 TL destek sağlanacak.

Bakan Yumaklı, paylaşımında üreticilere yönelik desteklerin sürdürüleceğini belirterek ödemelerin hayırlı ve bereketli olmasını diledi.

''Üretim ve Üreticinin Yüzyılı'' Ödül Töreni

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.

Ülken İçin Üret Paneli toplandı

Anadolu İzlenimleri Dergisi Tanıtım Filmi

TARIM TV