Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İtalya’nın başkenti Roma’da düzenlenen Dünya Gıda Forumu Açılış Töreni’ne video mesaj gönderdi. “Bugün, Yenilik Yap, Yarını Besle” temasıyla gerçekleştirilen forum dolayısıyla katılımcılara hitap eden Erdoğan, küresel ölçekte gıda krizinin ulaştığı boyutlara ve gıda israfının önlenmesine yönelik çalışmalara dikkat çekti.

Türkiye’nin gıda güvenliğini stratejik bir konu olarak ele aldığını belirten Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadele, çevrenin korunması ve kaynakların verimli kullanılması konularında yürütülen çalışmaların önemini vurguladı.

“GÜVENLİ GIDAYA ERİŞİM MİLLİ GÜVENLİĞİMİZİN TEMEL UNSURU”

Dünya Gıda Forumu’nun insanlık için hayırlı sonuçlar doğurmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, organizasyonun düzenlenmesinde emeği geçen Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı başta olmak üzere tüm paydaşlara teşekkür etti.

Dünyanın bir bölümünde insanların yeterli gıdaya ulaşmakta güçlük çektiğini, diğer tarafta ise önemli miktarda gıdanın israf edildiğini belirten Erdoğan, bu tablonun küresel barış, huzur ve refah açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu ifade etti.

Türkiye’nin gıda güvenliğine yaklaşımını ortaya koyan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“Bir yanda kuru ekmek bulamayan milyonların yaşam mücadelesine tanık olurken, diğer yanda gıda israfının arttığı bir dünyada ne barıştan, ne huzurdan, ne de refahtan bahsedebiliriz. Türkiye olarak bu gerçekten hareketle güvenli gıdaya erişimi sadece bir arz meselesi olarak değil, milli güvenliğimizin temel unsuru olarak görüyor, bu yönde adımlarımızı atıyoruz.”

Gıdanın korunması ve israfın önlenmesi konusunda toplumsal bilincin güçlendirilmesi gerektiğine işaret eden Erdoğan, geçmişten gelen nimet ve bereket anlayışının yeniden yaygınlaştırılmasının önemine değindi.

DÜNYADA HER YIL 1,5 MİLYAR TON GIDA KAYBEDİLİYOR VEYA İSRAF EDİLİYOR

Küresel gıda kaybı ve israfının boyutlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, dünya genelinde her yıl yaklaşık 1,5 milyar ton gıdanın kaybedildiğini veya israf edildiğini belirtti.

Küresel raporlara göre gıda israfının yüzde 60’ının tüketici aşamasında, yani evlerde gerçekleştiğine dikkat çeken Erdoğan, bu durumun önlenmesinde bireysel tüketim alışkanlıklarının da belirleyici olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin gıda politikalarında yalnızca üretimin ve verimliliğin artırılmasına değil, üretilen gıdanın korunmasına da önem verildiğini kaydeden Erdoğan, gıda kayıplarının azaltılması ve mevcut kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla çalışmaların sürdürüldüğünü ifade etti.

TÜRKİYE’DE EKMEK İSRAFI YÜZDE 18 AZALTILDI

Türkiye’de gıda israfının önlenmesine yönelik uygulamalara da değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2020 yılında başlatılan “Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık” girişiminin sonuçlarını paylaştı.

Ekmek israfını azaltmaya yönelik çalışmaların olumlu sonuçlar verdiğini belirten Erdoğan, Türkiye’de ekmek israfının yüzde 18 oranında azaltıldığını açıkladı.

Gıda kayıplarıyla mücadelenin hem mevcut kaynakların korunması hem de gıda güvenliğinin güçlendirilmesi açısından önem taşıdığını vurgulayan Erdoğan, bu alandaki çalışmaların devam ettiğini bildirdi.

SIFIR ATIK HAREKETİYLE KÜRESEL FARKINDALIK HEDEFLENİYOR

Cumhurbaşkanı Erdoğan, eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin de gıda israfıyla mücadele ve kaynakların korunması açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirtti.

Hareket aracılığıyla israfın önlenmesi konusunda toplumsal ve uluslararası farkındalığın artırılmasına katkı sağlandığını ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin bu alandaki deneyimlerini uluslararası platformlarda paylaşmayı sürdürdüğünü kaydetti.

İklim değişikliğiyle mücadele, çevrenin korunması ve gıda güvenliğinin birbirini tamamlayan başlıklar olduğuna dikkat çeken Erdoğan, gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılması için bu alanlarda ortak çalışmaların önemini dile getirdi.

COP31, 9-20 KASIM’DA ANTALYA’DA DÜZENLENECEK

Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 toplantısına ilişkin de açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenleneceğini belirtti.

Erdoğan, COP31 kapsamında Türkiye’nin gıda güvenliği, çevrenin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarındaki tecrübelerinin somut uygulamalara dönüştürülmesine yönelik adımların planlandığını ifade etti.

Türkiye’nin Turkuaz Bağlantı Girişimi ile gıda güvenliği ve iklim taahhütlerini ortak bir zeminde buluşturmayı hedeflediğini belirten Erdoğan, bu yaklaşım doğrultusunda gıda güvenliği ile iklim değişikliğiyle mücadele konularının birlikte ele alınacağını kaydetti.

ERDOĞAN’DAN MEHDİ EKER’İN FAO ADAYLIĞI İÇİN DESTEK ÇAĞRISI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dünya Gıda Forumu’na gönderdiği mesajda BM Gıda ve Tarım Teşkilatı Genel Direktörlüğü seçimlerine ilişkin Türkiye’nin adaylığını da gündeme getirdi.

Türkiye’nin FAO Orta Asya Alt Bölge Ofisi’ne ev sahipliği yaptığını hatırlatan Erdoğan, teşkilatın genel direktörlüğü seçimlerinde Türkiye’nin adayı olarak Dr. Mehdi Eker’i desteklediğini belirtti.

Türkiye’de uzun yıllar Tarım Bakanlığı görevini yürüten Dr. Mehdi Eker için uluslararası katılımcılardan destek isteyen Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“BM Gıda ve Tarım Teşkilatı Orta Asya Alt Bölge Ofisi’ne ev sahipliği yapan bir ülke olarak teşkilatın genel direktörlüğü seçimleri için adaylığımızı açıklamış bulunuyoruz. Ülkemizde uzun yıllar Tarım Bakanlığı görevini başarıyla yürüten Dr. Mehdi Eker’e desteklerinizi bekliyoruz.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Dünya Gıda Forumu’nun başarılı geçmesi temennisinde bulunarak forum kapsamında gerçekleştirilecek görüşme ve istişarelerin tüm insanlık için hayırlı sonuçlar doğurmasını diledi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bu yıl gerçekleştirilen denetimlerde kurallara uymayanlara toplam 128,8 milyon lira idari para cezası uygulandığını açıkladı.

Yıl boyunca 151 bini aşkın denetim gerçekleştirildi. 1 Eylül'de başlayan yeni av sezonunda ise bugüne kadar 18 binden fazla kontrol yapıldı.

Bakan Yumaklı, denetimlerin titizlikle sürdürüldüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu yıl gerçekleştirdiğimiz 151 bini aşkın denetimde, kurallara uymayanlara toplam 128,8 milyon lira idari para cezası uyguladık. 1 Eylül'de başlayan yeni av sezonundan bugüne kadar ise 18 binden fazla denetim yaparak kuralların titizlikle uygulanmasını sağladık. Gelecek nesillere bereketli sular bırakmak, denizlerimizin ve iç sularımızın ekosistemini korumak için 7/24 sahadayız."

Denetimlerle yasa dışı avcılığın önlenmesi, su ürünleri kaynaklarının korunması ve denizler ile iç sulardaki ekolojik dengenin sürdürülmesi amaçlanıyor.

Ankara Altınpark’ta düzenlenen Türkiye Arıcılık Fuarı’na katılan İzmir Arıcılar Birliği Başkanı Ömer Sefa Bölükoğlu, İzmir’in çam balı üretimindeki rolü, çam balının özellikleri ve birliğin çalışmaları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

“Çam Balı Üretiminde İzmir’in Katkısı Büyük”

Türkiye’nin dünya çam balı üretiminde önemli bir konumda olduğunu belirten Bölükoğlu, dünya çam balı üretiminin yüzde 92’sinin Türkiye’de gerçekleştirildiğini ifade etti. İzmir’in de bu üretime önemli katkı sunduğunu kaydeden Bölükoğlu, Muğla’nın ardından İzmir’in geldiğini söyledi.

Çam balının salgı balı olduğuna dikkat çeken Bölükoğlu, her bal çeşidinin kendine özgü değer taşıdığını vurguladı. Çam balının kendine has aroması ve kalitesiyle öne çıktığını belirten Bölükoğlu, bu özelliklerin çam balını diğer bal çeşitlerinden ayırdığını dile getirdi.

Çam Balı, Çiçeklerden Değil Böceklerin Salgılarından Elde Ediliyor

Çam balının oluşum sürecine ilişkin bilgi veren Bölükoğlu, bu balın çiçeklerden elde edilmediğini, çam ağaçları üzerindeki böceklerin salgılarından oluştuğunu anlattı. Bölükoğlu, çam balının bu oluşum biçimiyle diğer bal çeşitlerinden ayrıldığını ifade etti.

“Genç Arıcıları Sektöre Kazandırmak İstiyoruz”

İzmir Arıcılar Birliğinin yaklaşık 4 bin üyesi bulunduğunu belirten Bölükoğlu, nisan ayında göreve başladıklarını ve üye sayısını artırmaya yönelik çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

Genç bir birlik başkanı olarak özellikle gençleri arıcılığa davet ettiklerini vurgulayan Bölükoğlu, arıcılığın önemli bir meslek olduğunu daha geniş kesimlere anlatmayı amaçladıklarını belirtti.

Bölükoğlu, birlik üyelerinin sayısını artırmak ve arıcılık mesleğinin önemini daha fazla insana ulaştırmak için çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti.

Kahramanmaraş balı için tanıtım atağı

Kahramanmaraş’ın biberi, tarhanası ve dondurmasıyla tanınan bir şehir olduğunu belirten Saygıner, balı da kentin öne çıkan yöresel ürünleri arasına taşımayı hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda çalışmalar yürüttüklerini ifade eden Saygıner, önümüzdeki yıllarda balın da kentin dört temel yöresel ürününden biri hâline gelmesini istediklerini dile getirdi.

Kahramanmaraş’ın bal üretimi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğuna dikkati çeken Saygıner, kentte bal konusunda öne çıkan 7-8 bölge bulunduğunu ve bu bölgelerin patentli olduğunu belirtti. Bugüne kadar tanıtım ve diğer çalışmalar bakımından bazı eksiklikler yaşandığını kaydeden Saygıner, önümüzdeki dönemde bu eksiklikleri gidermek için çalışacaklarını bildirdi.

Aktif arıcı sayısı 1.000’i aştı

Birliğin üye sayısında ve arıcılık faaliyetlerine katılan üretici sayısında artış yaşandığını belirten Saygıner, geçmiş yıllarda yaklaşık 2.000 üyelerinin bulunduğunu, aktif üye sayısının ise 500 civarında olduğunu ifade etti. Bu yıl aktif üye sayısının 1.000’in üzerine çıktığını aktaran Saygıner, sektördeki büyümenin devam ettiğini vurguladı.

Yıllık bal üretimi 1.500 tona ulaşıyor

Kahramanmaraş’ın arıcılık faaliyetlerine ilişkin üretim verilerini de paylaşan Saygıner, kentte yaklaşık 120 bin kovan bulunduğunu belirtti. Bu yılki bal rekoltesinin ise 1.200 ila 1.500 ton arasında gerçekleştiğini kaydetti.

Türkiye genelindeki sıralamaya ilişkin de bilgi veren Saygıner, Kahramanmaraş’ın hem kovan sayısı hem de bal üretimi bakımından 13’üncü sırada yer aldığını söyledi.

Kentin üretim kapasitesine rağmen tanıtım konusunda geride kaldığını ifade eden Saygıner, basının desteğiyle Kahramanmaraş balının daha geniş kitlelere ulaştırılmasını hedeflediklerini belirterek açıklamalarını tamamladı.

Ankara Altınpark’ta düzenlenen Türkiye Arıcılık Fuarı’nda Anadolu İzlenimleri Medya Grup’a konuşan Macahel Arıcılık AŞ Yetkilisi Mehmet Ali Bayrak, şirketin arıcılık alanındaki faaliyetlerini ve Türkiye’nin yerli arı gen kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmalarını anlattı.

Yaklaşık 30 yıldır arıcılık, araştırma-geliştirme (AR-GE) ve damızlık çalışmaları yürüttüklerini belirten Bayrak, Kafkas arısı ve Anadolu arısına yönelik damızlık ana arı ve koloni üretimi gerçekleştirdiklerini ifade etti. Şirket bünyesinde seleksiyon çalışmalarının da devam ettiğini kaydeden Bayrak, yürüttükleri çalışmaların arı yetiştiriciliğinde verimliliği ve damızlık kalitesini geliştirmeye odaklandığını söyledi.

KAFKAS ARISI VE POSOF EKOTİPİNDE DAMIZLIK ÇALIŞMALARI

Türkiye arıcılığının temel sorunlarına değinen Bayrak, sektörde damızlık, eğitim, sağlık ve arı ürünlerinin pazarlanması olmak üzere dört önemli başlık bulunduğunu belirtti. Şirket olarak öncelikle damızlık sorununa odaklandıklarını ve bu alanda önemli bir aşama kaydettiklerini dile getirdi.

Artvin’in Borçka ilçesine bağlı Camili izole bölgesi ile Ardahan’ın Posof ilçesinde damızlık arıcılık işletmelerinin bulunduğunu aktaran Bayrak, Camili’de Kafkas arısı ekotipi, Posof’ta ise Posof ekotipi üzerine çalışmalarını sürdürdüklerini bildirdi. Bu bölgelerde hem damızlık arı hem de damızlık koloni üretimi gerçekleştirdiklerini kaydetti.

ANADOLU ARISININ KORUNMASI İÇİN 2011’DE PROJE BAŞLATILDI

Kafkas arısı üzerine yürütülen çalışmaların ulusal ve uluslararası düzeyde ilgi gördüğünü belirten Bayrak, Anadolu arısının korunmasına yönelik çalışmaların da şirketin önemli faaliyet alanlarından biri olduğunu vurguladı.

Anadolu arısının kaybolma riskiyle karşı karşıya olduğunu ifade eden Bayrak, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) ile iş birliği içinde ve Ali Nihat Gökyiğit Vakfı’nın destekleriyle 2011 yılında bir proje başlattıklarını anlattı.

Proje kapsamında 11 ilde bulunan sepet kovanlardan Anadolu arısına ait olabilecek özellikler taşıyan arı örneklerinin toplandığını belirten Bayrak, bu örneklerle bir arılık oluşturduklarını söyledi. Ankara’nın Kızılcahamam ilçesine bağlı Kırkırca Mahallesi’ndeki Kaplan Deresi mevkisinde, izole bir alanda kurulan arılıkta Anadolu arısına yönelik çalışmaların sürdürüldüğünü aktardı.

ANADOLU ARISI 2016’DA TESCİL EDİLDİ

2011 yılında başlayan projenin 2016’da tamamlandığını belirten Bayrak, çalışmaların sonucunda Anadolu arısının Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından tescil edildiğini ifade etti.

Tescil sürecinin ardından da çalışmalarına devam ettiklerini vurgulayan Bayrak, farklı noktalardan toplanan arı örnekleri üzerinde seleksiyon çalışmalarını sürdürdüklerini kaydetti. Hâlen 5-6 farklı noktadan elde edilen arı örnekleriyle çalışmalarına devam ettiklerini belirten Bayrak, yerli arı gen kaynaklarının korunması ve damızlık niteliğinin geliştirilmesine yönelik faaliyetlerini sürdürdüklerini dile getirdi.

Tarımda iklim krizi ve doğal afetlerin neden olduğu risklere karşı üreticilerin korunmasını amaçlayan devlet destekli tarım sigortalarında yeni düzenlemelere gidiliyor. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 2027 yılında yürürlüğe girecek yeniliklerle bitkisel üretimden hayvancılığa, arıcılıktan seracılığa kadar farklı alanlarda sigorta teminatlarının genişletileceğini bildirdi.

TARSİM’in kapsamının her geçen yıl büyütüldüğünü belirten Yumaklı, üreticilerin emeklerini güvence altına almak ve doğal afetlerin tarımsal üretim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

DON TEMİNATINA 16 YENİ ÜRÜN EKLENİYOR

2027 yılı düzenlemeleri kapsamında Bitkisel Ürün Sigortası ve Temel Sigorta Paketi’nde teminat kapsamı genişletilecek. Daha önce kayısı, elma, armut, ayva, şeftali, nektarin, erik, kiraz ve vişne ürünlerinde uygulanan teminat kapsamına 16 yeni ürün daha alınacak.

Yeni düzenlemeyle ceviz, badem, Trabzon hurması, dut, nar, incir, kivi, hünnap, yenidünya, muşmula, kızılcık, kuşburnu, alıç, keçiboynuzu, muz ve kestane, teminat dönemi öncesinde yaşanan don hadiselerine karşı güvence kapsamına dahil edilecek. Böylece söz konusu teminattan yararlanabilecek ürün sayısı 9’dan 25’e yükselecek.

Gelir Koruma Sigortası kapsamında da ürün çeşitliliği artırılacak. Mevcut buğday, arpa ve çavdar ürünlerine tritikale eklenecek. Üreticilerden gelen talepler doğrultusunda pelemir de TARSİM kapsamına alınırken, enginarda çok yıllık yetiştiricilik için dolu paketi teminat başlangıç esasları yeniden belirlenecek.

PARSEL BAZLI VERİM SİGORTASI ÜÇ İLDE UYGULANACAK

Üreticilerin verim kayıplarına karşı korunmasına yönelik uygulamalarda da yeni adımlar atılacak. Köy Bazlı Verim Sigortası kapsamındaki ürünlerde yaşanan kayıpları parsel bazında güvence altına alan Parsel Bazlı Verim Sigortası, Tekirdağ’ın ardından Şanlıurfa ve Kayseri’de de pilot olarak uygulanmaya başlanacak.

Pilot uygulamanın ardından sistemin Türkiye genelinde hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Öte yandan şeker pancarı tohumluk üretiminde yaban domuzlarının erkek bitkileri yemesi nedeniyle oluşan verim kayıpları da teminat kapsamına alınacak. Baraj kapaklarının açılması sonucu meydana gelen sel ve su baskını hasarları için de yeni teminat düzenlemesi uygulanacak.

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIKTA YENİ DÜZENLEMELER

TARSİM kapsamında hayvancılık sigortalarında da üreticiler lehine düzenlemeler yapılacak. Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortalarında, infertilite (kısırlık) nedeniyle oluşan mecburi kesim hasarlarında poliçe döneminde buzağılamış olma şartının başlangıcı, poliçe başlangıcından 120 gün öncesine çekilecek.

Geniş kapsamlı tarifede yetiştiriciler, talepleri doğrultusunda buzağılarını doğumlarının ilk gününden itibaren sigortalatabilecek. Ayrıca süreçlerin daha hızlı ve şeffaf takip edilmesi amacıyla Tarım ve Orman Bakanlığının Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi (GEKİS) ile TARSİM arasında entegrasyon sağlanacak.

ARICILIK VE SERACILIK SİGORTALARINDA TEMİNATLAR ARTIRILIYOR

Arıcılık Sigortasında kar yağışından kaynaklanan heyelan hasarları teminat kapsamına alınacak. Kovan bedeli ise 5 bin 500 liradan 6 bin 500 liraya yükseltilecek.

Seracılık faaliyetlerine yönelik desteklerde de artışa gidilecek. Sera Sigortalarında örtü onarım masrafı 6 bin 500 liradan 8 bin 500 liraya çıkarılacak. Modernize edilen seralarda poliçe primi üzerinden yüzde 5 indirim uygulanırken, risk inceleme çalışmalarındaki ölçüm toleransı yüzde 15’ten yüzde 20’ye yükseltilecek.

Sosyal destekler kapsamında ise mevcut durumda şehit yakınları ve gazilere uygulanan indirim imkanından gazi yakınları da yararlanabilecek.

YUMAKLI: “ŞEMSİYEYİ DAHA DA GENİŞLETMİŞ OLDUK”

Tarım sigortalarının üreticilerin faaliyetlerini sürdürebilmesi açısından önemli bir güvence oluşturduğunu belirten Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TARSİM’in kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları iş birliğiyle geliştirildiğini vurguladı.

Yumaklı, sistemin gelişimine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Tarım Sigortaları Kanunu ile 2006 yılında faaliyetlerine başlayan TARSİM Sistemi, tarım sigortaları alanında dünyadaki en başarılı kamu-özel sektör-STK iş birliği modellerinden biri haline gelmiştir. Sigortalanabilir ve ölçülebilir nitelikteki tüm risklerin kapsama alınması yönünde yoğun çalışmalar gerçekleştirdiğimiz sistemin teminat kapsamı, risk ve ürün bazında her yıl genişletilmektedir. 2027 yılı düzenlemelerimiz ile şemsiyeyi daha da genişletmiş olduk. Çalışmalarımızda her zaman büyük desteğini gördüğümüz Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a bu vesileyle tüm üreticilerimiz adına teşekkür ediyorum. Yeni düzenlemelerimiz hayırlı, uğurlu ve bereketli olsun.”

Yumaklı, tarım sigortaları alanında tüm paydaşlarla iş birliği içinde çalışmayı sürdürdüklerini belirterek, yeni düzenlemelerin üretici ve yetiştiricilerin faaliyetlerinin devamlılığına katkı sağlamasının hedeflendiğini kaydetti.

Genel kurul, Başkanlık Divanının oluşturulması ve genel kurul tutanaklarını imzalama yetkisinin divana verilmesinin ardından saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı. Açılış konuşmaları ve gündemin görüşülerek onaylanmasıyla devam eden toplantıda, TYAB Başkanı Miktat Olgun sektörün karşı karşıya olduğu sorunları değerlendirdi.

OLGUN: “KREDİLER YENİDEN 12 AYLIK OLMALI”

TYAB Başkanı Miktat Olgun, tohumculuk sektörünün sorunlarını yakından bildiklerini belirterek çiftçilerin yaşadığı finansman sıkıntısına dikkat çekti. Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte üreticilerin sorunlarını çözmek için çalıştıklarını ifade eden Olgun, Ziraat Bankasının önceki yıllarda 12 ay vadeyle kullandırdığı kredileri 6 aya düşürmesinin bu yılın en önemli sorunlarından biri olduğunu söyledi.

Söz konusu uygulamanın çiftçileri zor durumda bıraktığını vurgulayan Olgun, kredilerin önceki yıllarda olduğu gibi yeniden 12 ay vadeyle kullandırılması gerektiğini belirtti. Olgun, bu konuda Tarım ve Orman Bakanlığının da geçmişte olduğu gibi destek vermesini talep etti.

Türkiye tohumculuğunu daha ileri bir noktaya taşımayı hedeflediklerini dile getiren Olgun, sektörün gelişmesinde bakanlığın katkısına işaret etti. Tarım ve Orman Bakanlığının yürütülen çalışmalarda sektörün yanında olduğunu belirten Olgun, alt birliklere sağlanan katkılar ve 2027 yılı için açıklanan tarımsal üretim destekleri ile sertifikalı tohum destekleri dolayısıyla bakanlık yetkililerine teşekkür etti.

Olgun, söz konusu desteklerde yüzde 20 ile yüzde 40 arasında artış yapıldığını ifade ederek Cumhurbaşkanı’nın da tohumculuğu stratejik bir alan olarak değerlendirdiğini söyledi. Türkiye’nin tohumculukta dışa bağımlılığını azaltarak küresel ölçekte güçlü bir konuma ulaşmasının önemini vurgulayan Olgun, verilen destekler için sektör adına teşekkürlerini iletti.

GENÇER: “FİNANSMAN SORUNU SEKTÖRÜN İLERLEMESİNİ ENGELLİYOR”

TSÜAB Başkanı Yıldıray Gençer de mali genel kurulun en önemli gündem maddelerinden birinin sektörün finansal yapısı olduğunu belirtti. Türkiye tohumculuk sektörünün birçok alanda kendini kanıtladığını ve önemli başarılara imza attığını ifade eden Gençer, bu başarıların devam edebilmesi için finansman koşullarının iyileştirilmesi gerektiğini söyledi.

Ziraat Bankasının kredi vadelerini 6 aya düşürmesinin sektörde ciddi sıkıntılara yol açtığını kaydeden Gençer, konuyla ilgili banka ile çok sayıda toplantı gerçekleştirildiğini belirtti. Sürecin tohumculuk sektörünün lehine sonuçlanmasını umduklarını dile getiren Gençer, finansman koşullarının üretim kapasitesinin değerlendirilmesi açısından belirleyici olduğunu vurguladı.

Türkiye’deki tüm tarım alanlarının sertifikalı tohumla buluşturulabilmesi için yıllık 2,5-3 milyon ton sertifikalı tohuma ihtiyaç duyulduğunu belirten Gençer, ülkede yaklaşık 1.200-1.300 tohum firmasının faaliyet gösterdiğini ifade etti. Sektörün bu miktarı üretebilecek kapasiteye sahip olduğunu ancak finansman darboğazının ilerlemenin önünde engel oluşturduğunu söyledi.

Sektörün mevcut kapasitesini daha etkin kullanabilmesi için yeni bir politikaya ihtiyaç duyulduğunu belirten Gençer, son 20 yılda elde edilen kazanımların sürdürülebilir olması için gerekli adımların atılması gerektiğini kaydetti. Gençer, Tarım ve Orman Bakanlığından, birliklerden ve karar alma süreçlerinde etkili olan kesimlerden tohumculuk sektörüne yönelik pozitif ayrımcılık ve destek beklediklerini ifade etti.

Genel kurulda yapılan değerlendirmelerde, sertifikalı tohum üretiminin artırılması ve Türkiye tohumculuk sektörünün gelişiminin sürdürülmesi için finansmana erişimin önemi öne çıktı. Sektör temsilcileri, kredi vadelerinin yeniden düzenlenmesinin üreticilerin ve tohum firmalarının faaliyetlerini sürdürebilmeleri açısından önem taşıdığına dikkat çekti.

Benzin grubunda 10 Ekim 2026 Cumartesi gününden itibaren geçerli olmak üzere litre başına 96 kuruş indirim bekleniyor. İndirimin pompaya yansıması halinde benzin fiyatları gece yarısından itibaren 96 kuruş düşecek.

Motorine zam bekleniyor

Motorin fiyatlarında ise artış beklentisi bulunuyor. Sektör kaynakları motorine zam öngörüldüğünü belirtirken, yapılması beklenen artışın miktarı henüz netlik kazanmadı.

İstanbul, Ankara ve İzmir’de güncel akaryakıt fiyatları

Benzin, motorin ve otogaz fiyatları İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakaları ile Ankara ve İzmir’de farklılık gösteriyor. İllere ve bölgelere göre güncel fiyatlar şöyle:

İstanbul Avrupa Yakası

Benzin: 84,70 TL
Motorin: 90,20 TL
LPG: 41,20 TL

İstanbul Anadolu Yakası

Benzin: 84,50 TL
Motorin: 90,00 TL
LPG: 40,60 TL

Ankara

Benzin: 85,70 TL
Motorin: 91,30 TL
LPG: 41,29 TL

İzmir

Benzin: 85,90 TL
Motorin: 91,50 TL
LPG: 41,20 TL

Karar, İstanbul 2. İflas Müdürlüğü tarafından ilan edildi. Şirketin iflas tasfiye işlemlerinin 2026/17 sayılı dosya üzerinden yürütüleceği bildirildi.

KONKORDATO SÜRECİ ÜÇ AYDA İFLASLA SONUÇLANDI

Taban Gıda’nın mali sıkıntıları 2026 yılının yaz aylarında gündeme geldi. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirket ve Aras Demir hakkında 9 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere üç aylık geçici mühlet kararı verdi.

Geçici mühletin ardından 1 Ekim’de görülen duruşmada şirketin kesin mühlet ve konkordato talepleri reddedildi. Mahkeme, Taban Gıda Dış Ticaret AŞ’nin iflasına karar verirken geçici mühlet kapsamında uygulanan tedbirleri kaldırdı ve konkordato komiser heyetinin görevini sona erdirdi.

FORTUNE 500 LİSTESİNDE 130’UNCU SIRAYA KADAR YÜKSELMİŞTİ

2016 yılında kurulan Taban Gıda, kısa sürede Türkiye’nin önde gelen şirketleri arasında yer aldı. Fortune 500 Türkiye listesine 2019 yılında 183’üncü sıradan giren şirket, 2020’de 142’nci, 2021’de ise 130’uncu sıraya yükseldi. Şirket, 2021 yılını 4,5 milyar TL’nin üzerinde ciroyla tamamladı.

İlerleyen yıllarda da şirket sıralamalarındaki yerini koruyan Taban Gıda, 2024 Fortune 500 Türkiye listesinde 170’inci, Capital 500 listesinde ise 248’inci sırada yer aldı. Capital 500 verilerine göre şirketin 2023 yılı cirosu 12,5 milyar TL’yi aşarken vergi öncesi kârı 13,3 milyon TL olarak kayıtlara geçti.

TAHIL TİCARETİ İÇİN MİLYONLARCA DOLARLIK GEMİ YATIRIMI YAPTI

Pandemi döneminde artan navlun maliyetleri ve küresel lojistikte yaşanan sorunların ardından Taban Gıda, tahıl ticaretinde kullanmak üzere gemi yatırımlarına yöneldi.

Şirketin çatı kuruluşu Vivalon AG, 2021 yılında 9 milyon dolarlık yatırımla Japon yapımı, 42 bin 648 DWT kapasiteli bir kuru yük gemisi satın aldı. Şirketin filosuna daha sonra İtalya yapımı, 7 bin 550 DWT kapasiteli ikinci bir kuru yük gemisi de 5 milyon dolar karşılığında katıldı. Taban Gıda, sonraki dönemde üçüncü gemisini de filosuna dahil ettiğini duyurdu.

TÜRKİYE’NİN BUĞDAY İTHALATININ YÜZDE 20’SİNİ KARŞILIYORDU

Buğday, mısır, arpa, soya, yağlı tohumlar ve yem hammaddelerinin tedariki ile transit ticaretinde faaliyet gösteren Taban Gıda, tahıl piyasasında önemli bir konuma sahipti.

Şirket, daha önce yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin buğday ithalatının yaklaşık yüzde 20’sini gerçekleştirdiğini ve dünya buğday ticaretinin yüzde 1’inden fazlasını yönettiğini belirtmişti.

“DSİ Vakfı Köy Okullarına Yardım Yöresel Ürünler Sergisi”, DSİ Genel Müdürlüğü’nde düzenlenen törenle açıldı. Serginin açılışında konuşan Yumaklı, İstanbul Maltepe’de bir binanın çökmesi sonucu hayatını kaybeden vatandaşlara Allah’tan rahmet diledi.

Anadolu’nun yöresel ürünleri sergilendi

Sergide Anadolu’nun farklı yörelerinden gelen ürünlerin görücüye çıkacağını belirten Yumaklı, DSİ’nin bu ürünlerin yetiştirilmesinde önemli katkısı bulunduğunu söyledi.

DSİ’nin mühendislik birikiminin üreticinin emeğiyle buluştuğunda ve suyun bereketini her bir tohuma taşıdığında Türkiye’nin tarımsal üretimdeki güçlü altyapısının ortaya çıktığını ifade eden Yumaklı, DSİ Vakfı’nın organizasyonla dayanışma kültürünü toplumsal faydaya dönüştüreceğini belirtti.

Geçmiş yıllarda düzenlenen sergilerin gelirlerinin Gazzeli mağdurlara gönderildiğini hatırlatan Yumaklı, geçen yılki serginin ise Hatay’da orman yangınlarından etkilenen bir alanın hatıra ormanına dönüştürülmesi amacıyla düzenlendiğini söyledi.

Yumaklı, bu yılki serginin köy okullarına destek amacıyla düzenlendiğini belirterek, “Bu yıl arkadaşlarımız çok ince bir düşünceyle, köy okullarının ihtiyacını karşılayacak ve ihtiyacı olan öğrencilerin de yanında olunabilecek bir konsept oluşturmuşlar. Kendilerini tebrik ediyorum. Sergiye gelen herkesin Türkiye’nin dört bir tarafında üretilen ürünleri görmesinin yanı sıra aldıklarıyla da bu ulvi amaca hizmet edecekleri muhakkak.” diye konuştu.

“Suyun verimli kullanılması en önemli önceliklerimizden biri olacak”

Kırsal alanda yaşayan çocukların suyun önemini yakından bildiğini belirten Yumaklı, suyun önemine ilişkin farkındalığın artırılması amacıyla okullarda çeşitli çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Milli Eğitim Bakanlığı, DSİ ve Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından okullarda eğitim ve bilinçlendirme çalışmaları gerçekleştirildiğini aktaran Yumaklı, suyun verimli kullanılması konusunda herkesin sorumluluk alması gerektiğini söyledi.

Yumaklı, “Ama sadece bu çalışmalara bırakmamak lazım işi. Her bir ferdimizin o bir damla suyun ne anlama geldiğini her fırsatta mutlaka ifade etmeleri gerekir. Önümüzdeki dönemde de suyun verimli kullanılması konusu en önemli önceliklerimizden birisi olacak.” dedi.

Kapalı sulama sistemlerinde hedef yüzde 45

Sulama sistemlerinin kapalı olması konusunun Bakanlığa gelen öncelikli talepler arasında bulunduğunu belirten Yumaklı, 2002 yılında kapalı sistem sulama yatırımlarının toplam sulama yatırımları içerisindeki payının yüzde 6 olduğunu, bugün ise bu oranın yüzde 38’e yükseldiğini söyledi.

Yumaklı, “2030’a kadar bunu yüzde 45’lere çıkarmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.

11 ilde yapay zeka destekli sulama sistemi

Önümüzdeki yıl 11 ilde 22 bin hektarlık alanda yapay zeka destekli sulama otomasyon sistemlerinin devreye alınacağını açıklayan Yumaklı, DSİ mühendislerinin çalışmalarına ilişkin de değerlendirmede bulundu.

Yumaklı, “Önümüzdeki yıl ise 11 ilde 22 bin hektarlık alanda yapay zeka destekli sulama otomasyon sistemlerini devreye alacağız. DSİ’nin mühendisleri artık bütün dünyada kendisini kabul ettirmiş mühendisler olarak çalışmaya devam ediyorlar. Bu sorumlulukla çalışmalarımıza, yatırımlarımıza devam edeceğiz.” diye konuştu.

Sergi gelirleri köy okullarına aktarılacak

DSİ Genel Müdürü Mehmet Akif Balta da organizasyonun dayanışma kültürünün önemli bir parçası olduğunu belirtti.

Balta, serginin bu yıl köy okullarına yardım temasıyla gerçekleştirildiğini ifade ederek, “Bu yıl sergiyi çocuklara katkı sunmak amacıyla köy okullarına yardım temasıyla gerçekleştiriyoruz. Sergimizden elde edilecek gelirleri, köy okullarımızın ve öğrencilerimizin ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanacağız.” dedi.

Konuşmaların ardından Bakan Yumaklı, Anadolu’nun farklı yörelerinden getirilen ürünlerin yer aldığı sergiyi gezdi.

Küçükbalıklı Mahallesi’nde bulunan ruhsatsız bir depoda sağlıksız koşullarda gıda ürünleri saklandığı ihbarı üzerine ekipler çalışma başlattı.

Osmangazi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerince depoda gerçekleştirilen denetimde; zeytin, zeytinyağı, salça, salamura yaprak, turşu ve hurma gibi çeşitli gıda ürünlerinin uygun olmayan koşullarda muhafaza edildiği tespit edildi.

Yapılan kontrollerde ürünlerin önemli bir bölümünün küflendiği belirlenirken, ambalajlarda etiket, son tüketim tarihi ve işletme numarasının da bulunmadığı ortaya çıktı.

Sağlık açısından risk taşıdığı değerlendirilen ürünlere el konulurken, depo işletmecisi hakkında yasal işlem başlatıldı.

Yaklaşık 6 bin 500 kilogram gıda ürünü kamyonlara yüklenerek imha edildi.

Süreçte oluşan özel zararların karşılanmasında Hazine kaynağının kullanılmayacağını açıklayan Yılmaz, yüksek risk taşıyan serbest fonlar başta olmak üzere fon piyasalarında bankacılık sistemindeki devlet garantisinin bulunmadığını ifade etti. Tasfiye sürecindeki fonlarda yatırımcı haklarının öncelikle ilgili fonların kendi kaynaklarından karşılanacağını belirten Yılmaz, 17 fonda ilk ödemelerin yarın başlayacağını bildirdi.

“Ekonominin temelleri sağlam”

TBMM İçtüzüğü’nün 59. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında Meclis’i ve kamuoyunu bilgilendirmek üzere söz alan Yılmaz, konuşmasının başında milletvekillerini ve vatandaşları Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve kendi adına selamladı.

Sermaye piyasalarında yaşanan sorunların piyasanın genel durumunu yansıtmadığını belirten Yılmaz, finans piyasalarında sistemik bir risk bulunmadığını söyledi. Sermaye piyasalarının sağlam bir yapıya sahip olduğunu vurgulayan Yılmaz, sorunlu fonların tasfiyesinin piyasaları zayıflatmayacağını, potansiyel risklerin giderilmesiyle daha güçlü bir yapının ortaya çıkacağını ifade etti.

Yanlışların üzerine kararlılıkla gidileceğini belirten Yılmaz, sermaye piyasalarının çok yönlü tedbirlerle desteklenmeye devam edeceğini kaydetti. Yaşanan sorunlarla ilgisi bulunmayan finansal kurumların ve araçların korunması konusunda iktidar ve muhalefet dahil tüm kesimlerin hassasiyet taşıdığına inandığını dile getirdi.

Medya ve sosyal medyaya “sağlıklı bilgi” çağrısı

Medya ve sosyal medyada yapılan değerlendirmelere de değinen Yılmaz, yaşanan sorunun olduğundan büyük ya da küçük gösterilmemesi gerektiğini söyledi.

Yorumların gerçekçi ve sağlıklı bilgilere dayanmasının önemine dikkat çeken Yılmaz, aksi yaklaşımların sorunlarla bağlantısı bulunmayan ve faaliyetlerini düzgün şekilde sürdüren fonlara ve yatırımcılara zarar verebileceğini ifade etti.

Sorunlu unsurlar giderilirken piyasanın bütününün zarar görmemesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, gelişmelerden dolaylı olarak etkilenen şirketler ve milyonlarca yatırımcı karşısında ortak sorumluluk bulunduğunu söyledi.

Sermaye piyasalarında büyüme hedefi sürecek

Türkiye’nin sermaye piyasalarını büyütme ve derinleştirme hedefinden geri adım atmayacağını belirten Yılmaz, sermaye piyasalarının kalkınma sürecinin temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.

Tasarrufları üretime ve yatırıma yönlendiren, yatırımcıya güven veren ve finansman imkanlarını çeşitlendiren daha güçlü bir yapı için çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini kaydetti.

Vatandaşların haklarının süreç boyunca korunacağını belirten Yılmaz, piyasaların güven içinde işlemesi için gerekli adımların atılacağını ve ihtiyaç duyulan düzenlemelerin gecikmeksizin hayata geçirileceğini bildirdi.

131 fon tasfiye sürecinde

Tasfiye sürecindeki 131 fonun toplam fon sayısı içindeki payının yüzde 4,6, toplam portföy değerindeki payının ise yüzde 7,7 olduğunu açıklayan Yılmaz, sorunun sınırlı bir alanda ortaya çıkmasının yaşananların önemini azaltmadığını söyledi.

Vatandaşların tasarruflarını etkileyen, piyasalara duyulan güveni zedeleyen ve haksız kazanç sağlayan işlemlerin üzerine hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde kararlılıkla gidildiğini belirten Yılmaz, olumsuz etkilenenlerin hakları için adımlar atıldığını ifade etti.

Benzer sorunların tekrarlanmaması amacıyla gerekli idari ve hukuki tedbirlerin de değerlendirildiğini kaydetti.

“Zararlar için Hazine kaynağı kullanılmayacak”

Süreçte oluşan özel zararların karşılanmasında Hazine kaynağı kullanılmayacağını açıklayan Yılmaz, yüksek risk taşıyan serbest fonlar başta olmak üzere fon piyasalarında, bankacılık sistemindeki devlet garantisinin bulunmadığını söyledi.

Serbest fonlara katılanların profesyonel müşteri ve nitelikli yatırımcı talep formu sözleşmesini imzaladığını belirten Yılmaz, sisteme en az 10 milyon liralık finansal varlıkla girildiğini ifade etti. Yatırımcıların yüksek kazanç beklentisinin yanında buna karşılık gelen yüksek kayıp riskini de üstlendiğini dile getirdi.

Yatırımcı hakları fonların kendi kaynaklarından karşılanacak

Tasfiye sürecinde her fonun yatırımcılarına ilişkin hakların ilgili fonun kaynaklarıyla karşılanmasının esas olduğunu belirten Yılmaz, öncelikle fonların mevcut kaynaklarının kullanılacağını söyledi.

Fahiş veya haksız gelir elde edenlerden geri alınacak tutarların da süreçte değerlendirileceğini kaydeden Yılmaz, sistem dışına çıkarılan malların satışından sağlanacak kaynakların da kullanılacağını açıkladı.

Fon Koordinasyon Kurulu çalışmalarını sürdürüyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından oluşturulan ve başkanlığını kendisinin yürüttüğü Fon Koordinasyon Kurulu’nun yoğun biçimde çalıştığını belirten Yılmaz, yol haritasının ve temel ilkelerin belirlendiğini söyledi.

İlgili kurumların koordinasyon içinde, kendi yetki alanlarında somut adımlar atmaya başladığını ifade eden Yılmaz, bu kurumların büyük bölümünün bağımsız düzenleyici ve denetleyici otoriteler olduğuna dikkat çekti.

Kurumların kanunlarla tanınan yetkilerini kullanarak kendi kararlarını aldığını ve bu kararları usulüne uygun şekilde kamuoyuyla paylaştığını kaydetti.

1 milyon liraya kadar ana para için ara ödeme planı

Tasfiye sürecinde Hazine kaynağı kullanılmayacağını yineleyen Yılmaz, her fonun kendi kaynakları ile açılan hesaplara yatırılan kaynakların değerlendirileceğini belirtti.

Yatırımcılara payları oranında dağıtım yapılmasının genel ve kanuni ilke olduğunu söyleyen Yılmaz, olağanüstü tasfiye şartlarına tabi olacak fonlarda ara ödeme yoluyla 1 milyon liraya kadar ana paraların geri ödenmesinin planlandığını açıkladı.

Ödemelerde küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarına öncelik verileceğini bildirdi.

Kurumlar arası çalışmalar koordine ediliyor

Fon Koordinasyon Kurulu’nun kurumlar arasındaki eş güdümü sağladığını ve ortak çalışmaları hızlandırdığını belirten Yılmaz, temel yaklaşımların ortak akılla oluşturulduğunu ifade etti.

Kanuni düzenleme gerektiren konularda ilgili kurumların teknik desteğiyle Meclis grubuyla ortak çalışmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Devlet Denetleme Kurulu 10 müfettişle sahada

İlgili kurumlar ile bağımsız düzenleyici ve denetleyici otoritelerin sorumluluklarının, Devlet Denetleme Kurulu tarafından başlatılan kapsamlı incelemelerle netleştirileceğini söyleyen Yılmaz, çalışmaların Meclis’in çıkardığı kanunlarda belirlenen usuller çerçevesinde yürütüleceğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Devlet Denetleme Kurulu’nu görevlendirdiğini açıklayan Yılmaz, şu anda sahada 10 müfettişin çalıştığını bildirdi. İhtiyaç duyulması halinde müfettiş sayısının artırılabileceğini belirten Yılmaz, idari ve kişisel sorumlulukların bu süreçte ortaya çıkarılacağını ifade etti.

Rapor sistemdeki açıkları da ortaya koyacak

Devlet Denetleme Kurulu’nun inceleme ve soruşturmalarının, benzer sorunların tekrar yaşanmaması için alınacak ek tedbirlere yol göstereceğini belirten Yılmaz, hazırlanacak raporun yalnızca sorumlulukların belirlenmesiyle sınırlı kalmayacağını söyledi.

Raporda sistemde tespit edilen açıkların da ortaya konulmasının ve bu açıkların giderilmesine yönelik tedbirlerin belirlenmesine rehberlik edilmesinin beklendiğini kaydetti.

Uluslararası fon krizlerini örnek gösterdi

Finans piyasalarında farklı dönemlerde ve nedenlerle sorunlar yaşanabildiğini belirten Yılmaz, 2008’de ABD’de yaşanan Madoff şirketi krizini, 2018’de Endonezya’daki Jiwasraya krizini ve 2019’da Güney Kore’deki Lime krizini örnek gösterdi.

Söz konusu olayların, güçlü denetim ve gözetim mekanizmalarına sahip gelişmiş ekonomilerde de piyasa bozucu faaliyetlerin görülebildiğini ortaya koyduğunu ifade eden Yılmaz, önemli olanın piyasa bozucu yapıların kısa sürede tespit edilmesi ve etkili biçimde tasfiye edilmesi olduğunu vurguladı.

Fon piyasasında daha önce atılan adımları anlattı

Sürecin öncesinde yeterli adım atılıp atılmadığına yönelik eleştirilerin kamuoyunda, Meclis’te ve siyasi çevrelerde dile getirildiğini belirten Yılmaz, sorunlar ortaya çıkmadan önce yapılan düzenlemeleri anlattı.

21 Kasım 2024’te Finansal İstikrar Komitesi’nde alınan kararın ardından para piyasası fonlarının portföylerinin en az yüzde 10’unu Hazine tahvil ve bonosunda tutmasının zorunlu hale getirildiğini söyleyen Yılmaz, bu düzenleme sayesinde fonlarda nakde çevrilebilir tahvil ve bonolar bulunduğunu ve söz konusu kaynakların yatırımcılar için değerlendirileceğini ifade etti.

2 Aralık 2025’te Finansal İstikrar Komitesi’nin hisse senetlerindeki manipülasyon ve serbest fonlardaki risklere karşı tedbir alınmasını değerlendirdiğini ve harekete geçtiğini belirten Yılmaz, 18 Aralık 2025’te alınan kararla serbest fonlara giriş eşiğinin 1 milyon liradan 10 milyon liraya yükseltildiğini hatırlattı.

TEFAŞ altyapısı yenilendi, BDDK düzenleme yaptı

SPK’nın 17 Haziran 2026’da serbest fonlara uygulanacak yeni düzenlemeler için TEFAŞ uygulama esaslarını onayladığını belirten Yılmaz, 20 Temmuz 2026’da ise TEFAŞ’ın fon alım-satım altyapısının yenilendiğini bildirdi.

BDDK’nın da 30 Temmuz 2026’da, 1 Ekim’den itibaren uygulanmak üzere tasarruf finansman şirketlerinin topladıkları kaynakları hangi yatırım araçlarında değerlendirebileceğine ilişkin düzenleme yaptığını söyledi.

220 kişi hakkında işlem yapıldı

Devam eden adli süreçlere ilişkin Anayasa ve İçtüzük’te belirlenen sınırlar çerçevesinde bilgi veren Yılmaz, sorunlu fon şirketlerinin yönetim kurulu üyelerinin de aralarında bulunduğu 220 kişi hakkında işlem yapıldığını açıkladı.

Bu kişilerden 85’inin tutuklu olduğunu belirten Yılmaz, 23 şüpheli hakkında yakalama kararı bulunduğunu, 81 kişiye ise yurt dışına çıkış yasağı uygulandığını söyledi.

Mal varlıklarına el konuldu

Yatırımcı mağduriyetlerinin giderilmesi ve suç gelirlerinin kaçırılmasının önlenmesi amacıyla 15 Eylül-2 Ekim döneminde 21 el koyma kararı verildiğini bildiren Yılmaz, kararların 63 gerçek kişi ile 12 tüzel kişiye ait taşınır ve taşınmazları kapsadığını ifade etti.

Ayrıca 67 kişi ve şirketin banka, kripto ve kiralık kasa varlıklarına, 27 kişi ve şirketin de ortaklık paylarına el konulduğunu kaydetti.

7 şirkete ait 131 fon tasfiye edilecek

SPK’nın sistemik riski azaltmak amacıyla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdiğini belirten Yılmaz, bu şirketlerin diğer fonlarının da TEFAŞ’ta işleme kapatıldığını söyledi.

Sorunlu ve sorun oluşturabilecek fonların bu adımlarla karantinaya alındığını ifade eden Yılmaz, finansal sistemin etkilenmesini önlemeye yönelik tedbirlerin uygulandığını vurguladı.

Üç banka ve iki faktoring şirketi TMSF’ye devredildi

BDDK kararıyla sorunlu gruplara ait Tera Yatırım, Destek Yatırım ve Hedef Yatırım olmak üzere üç banka ile Destek Finans Faktoring ve Tera Finans Faktoring’in TMSF’ye devredildiğini açıklayan Yılmaz, Emlak Katılım Bankası tarafından Katılımevim, Birevim ve İktisat Katılım Bankası’nın devralınmasına ilişkin sürecin de başlatıldığını bildirdi.

İşlem yasakları ve lisans iptalleri uygulandı

16 Eylül 2026’da belirli kişiler ve portföy yönetim şirketleri hakkında iki yıl süreyle borsada işlem yasağı getirildiğini hatırlatan Yılmaz, bazı kişilerin tüm lisanslarının iptal edildiğini söyledi.

17 Eylül 2026’da toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nde sorunun diğer fonlara ve finansal sisteme yayılmasını önlemek amacıyla önemli kararlar alındığını belirten Yılmaz, bu süreçte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın piyasaya ilave likidite sağladığını kaydetti.

SPK rehberiyle fonlardaki sorunlar görünür hale geldi

SPK’nın yatırım fonlarına ilişkin rehberini 28 Ağustos 2026’da yayımladığını ve rehberin 1 Eylül 2026’da yürürlüğe girdiğini belirten Yılmaz, fon işlemlerine önemli kurallar getiren rehberin uygulanmasıyla sisteme giren sıcak paraya bel bağlayan bazı fonlardaki sorunların görünür hale geldiğini söyledi.

Bu adımlar atılmasaydı sorunlu fonların büyümeye devam edeceğini ve daha büyük bir sorunla karşılaşılacağını belirten Yılmaz, sorunlu yapıların ortaya çıkarılmasının diğer fonlarda daha güvenli bir yapının oluşmasını sağladığını ifade etti.

Fonların değerleme yöntemi değiştirildi

Fon portföylerinde bulunan, borsada işlem gören gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonlarının değerleme yönteminin 30 Temmuz 2026’da değiştirildiğini hatırlatan Yılmaz, söz konusu varlıkların borsa fiyatı yerine son açıklanan birim net aktif değer üzerinden değerlendirilmesine karar verildiğini söyledi.

Kurumsal ve kişisel sorumlulukların Devlet Denetleme Kurulu’nun yürüttüğü süreç sonunda netleşeceğini belirten Yılmaz, tespitlerin gereğinin yapılacağını ifade etti.

Bafra’da çeltik hasadı devam ederken, üreticilerin TMO’dan fiyat açıklaması bekleyişi sürüyor. Artan maliyetlere dikkat çekmek ve taleplerini duyurmak isteyen üreticiler, geçtiğimiz günlerde traktörleriyle konvoy oluşturdu. Yaşanan gelişmelerin ardından Saadet Partisi Samsun Milletvekili Mehmet Karaman da sosyal medya hesabından açıklamada bulundu.

Üreticinin maliyetleri arttı

Bafra’nın önemli bir tarım merkezi olduğunu belirten Karaman, çeltik üreticilerinin artan maliyetler karşısında zor bir dönemden geçtiğini ifade etti.

Karaman, “Geçtiğimiz günlerde Samsun’umuzun göz bebeği, tarım şehri Bafra ilçemizde yüzlerce çeltik üreticimiz traktörleriyle yollara inerek tarımdaki krizin dayanılmaz boyutlarını ortaya koymuştur” dedi.

TMO’dan fiyat açıklaması bekleniyor

Hasat döneminin başlamasına rağmen TMO’nun taban fiyatı açıklamamasına tepki gösteren Karaman, fiyat açıklamasının daha fazla geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.

“Harman başlamış, biçerdöverler tarlaya girmiş, hasat yarıya gelmiş ancak TMO taban fiyatını hâlâ açıklamamıştır” ifadelerini kullanan Karaman, üreticilerin bekleyişinin sürdüğüne dikkat çekti.

“55 liranın altında olmamalı”

Çeltik üretiminde mazot, gübre, ilaç ve işçilik gibi temel giderlerin ciddi oranda yükseldiğine dikkat çeken Karaman, “Mazot, gübre, ilaç ve işçilik maliyetleri yüzde yüze varan oranlarda artmıştır” dedi.

Üreticinin talebinin en az 55 lira olduğunu belirten Karaman, “Üreticimizin haklı talebi olan; 55 liranın altında olmamak üzere bir taban fiyat gecikmeksizin ilan edilmelidir” ifadelerini kullandı.

“Yerli üreticinin emeği korunmalı”

Tarım politikalarına ilişkin de değerlendirmede bulunan Karaman, Türkiye’nin gıda güvenliğinin güçlü bir yerli üretimden geçtiğini söyledi. Çiftçinin desteklenmesi gerektiğini belirten Karaman, ithalata dayalı politikaların yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

Karaman, “Ülkemizin gıda güvenliği, çiftçilerimizin desteklenmesiyle mümkündür. İthalat odaklı politikalar derhal bırakılmalı, yerli üreticinin emeği ve alın teri korunmalıdır” şeklinde konuştu.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, partisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) gerçekleştirilen grup toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirten Kılıçdaroğlu, yargılamalardaki uygulamalardan kırsalda yaşayan kadın ve gençlerin sosyal güvenliğine, son fon skandalından devlet yönetiminde liyakat tartışmalarına kadar çeşitli başlıklarda açıklamalar yaptı.

Türkiye’nin yeniden inşasının ahlaki temeller üzerinde gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade eden Kılıçdaroğlu, insanların kimliklerinin siyasete malzeme edilmemesi gerektiğini söyledi. İnsanların en değerli varlık olduğunu belirten Kılıçdaroğlu, herkesin başının üzerinde yeri olduğunu dile getirdi.

Milletvekilleriyle birlikte Türkiye’nin sorunlarını gündeme getireceklerini kaydeden Kılıçdaroğlu, özellikle kırsalda yaşayan kadınların emeğine dikkat çekti. Kırsalda çalışan kadınların günün 24 saati emek verdiğini belirten Kılıçdaroğlu, kadınların ve gençlerin sosyal güvenlik primlerinin devlet tarafından karşılanması gerektiğini savundu.

“Yargılamanın da ilkeleri olması lazım”

Gözaltı ve tutuklamalara ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kılıçdaroğlu, hiç kimsenin yargılanamaz olmadığını ancak yargı süreçlerinin belirli ilkelere uygun yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Kendi dokunulmazlığının bulunmadığını belirten Kılıçdaroğlu, hakkında bir şikâyet olması halinde hâkim karşısında kendisini savunacağını ifade etti. Bir belediye başkanının da yargılanabileceğini ancak tutuklanmasını doğru bulmadıklarını dile getiren Kılıçdaroğlu, “Sabahın beşinde bir belediye başkanının kapısı çalınmaz” ifadelerini kullandı.

Yargılamalarda çifte standart uygulanmaması gerektiğini savunan Kılıçdaroğlu, Bülent Arınç’ın daha önce kullandığı “Ankara’yı parsel parsel satan kişi” ifadesine atıfta bulunarak, geçmişte yaşanan uygulamalarla bugünkü süreçler arasında standart farkı bulunduğunu ileri sürdü.

“Her davanın takipçisiyiz” diyen Kılıçdaroğlu, vatandaşların ekonomik ve sosyal sorunlar nedeniyle ülkenin nereye gittiğini sorguladığını belirterek, yasa dışı işlerin yapanların etkin olduğu bir ortam oluştuğunu savundu.

CHP’nin toplumda kendisini sahipsiz hisseden bütün kesimlerle sağlıklı bir diyalog kurmaya hazır olduğunu ifade etti.

Fon skandalı üzerinden 3 soru

Konuşmasının önemli bölümünü son fon skandalına ayıran Kılıçdaroğlu, olayın ekonomik boyutunun yanı sıra devlet yönetimi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Fonlardan çıkan paranın tutarının 538 milyar lira, mağdur olan vatandaşların sayısının ise 455 bin 748 olduğunu belirten Kılıçdaroğlu, kamuoyuna üç soru yöneltti:

* Borsa vurgununda kimler kazandı?
* Kimler borsayı denetlemekle görevliydi?
* Kimler bu soygunu bildiği halde zamanında müdahale etmedi?

Yaşananların yalnızca bir fon meselesi olmadığını savunan Kılıçdaroğlu, olayın Türkiye’yi genel olarak ilgilendiren bir sorun olduğunu söyledi. Bakanlıklar arasındaki uyumsuzluğa da dikkat çeken Kılıçdaroğlu, olayların neden aylarca beklediğinin ve zamanında neden müdahale edilmediğinin sorgulanması gerektiğini belirtti.

“Bu bir devlet krizidir” diyen Kılıçdaroğlu, söz konusu değerlendirmeyi ilk dile getiren partinin CHP olduğunu ifade etti.

“Devlette liyakat biterse sorun var demektir”

Devlet yönetiminde liyakatin önemine vurgu yapan Kılıçdaroğlu, bir bakanın kendi kurumuna söz geçiremediği bir yapının sorun oluşturacağını söyledi.

Kimsenin önünde eğilmeyeceklerini ve verilmeyecek hesaplarının olmadığını belirten Kılıçdaroğlu, “Hesap sormazsanız namertsiniz” ifadesini kullandı.

Fon skandalıyla ilgili daha önce de denetim çağrısında bulunduğunu hatırlatan Kılıçdaroğlu, olayın tüm yönleriyle ortaya çıkarılması için dört maddelik öneri sundu.

Dört maddelik öneri

Önerilerinin ilk sırasında, Sermaye Piyasası Kurulu başta olmak üzere olaydan doğrudan sorumlu olan, denetim görevini yürüten ve gelişmeleri görebilecek konumda bulunan bürokratların görevden alınması gerektiğini belirtti.

İkinci olarak, 5 milyon lira ve üzerinde fona para yatıran ve paralarını 2026 yılının ağustos ve eylül aylarında çeken kişilerin kimlik, unvan ve para miktarlarına ilişkin bilgilerin kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Üçüncü maddede, yaşanan sürecin bütün ayrıntılarıyla ortaya çıkarılması amacıyla özel bir komisyon kurulması gerektiğini ifade etti.

Dördüncü olarak ise soruşturmanın mutlaka suç örgütü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Kılıçdaroğlu, yaşananların yeniden tekrarlanmaması için söz konusu dört önerinin hayata geçirilmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, yeni yasama döneminde partisinin ilk grup toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasında parti içindeki gelişmelerden Meclis açılışında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik boykot kararına, fon soruşturmalarından erişim engellerine kadar birçok başlıkta açıklamalarda bulunan Özel, iktidara yönelik sert eleştiriler yöneltti.

Partisinin kuruluş sürecine ve mevcut siyasi konumuna ilişkin değerlendirmelerle konuşmasına başlayan Özel, “Mutlak butlan ve e Mutlak Sultan İttifakı’nı kuranlar partimize saldırdılar. Kapılarını kırdılar. Gaz bombalarıyla, plastik mermilerle içeri girdiler. Aziz Atatürk’ün hatırasını tarumar etmeye kalktılar.” dedi.

Bu süreçte parti binalarını geride bırakarak milletin vicdanına sığındıklarını savunan Özel, şöyle devam etti:

“İşte biz o gün binaları hep birlikte ardımızda bırakarak milletimize, milletimizin vicdanına sığındık. Eskimiş, köhnemiş, çürümüş bir siyaset anlayışından ayrıştık. Atatürk’ün mirasını omuzlayarak o binadan ayrıldık. Milletimizin talimatıyla yeni partimizi kurduk.

Kurulduğu gün bu Meclis’te ana muhalefet partisi olduk. Kurulduğu gün anketlerin birinci partisi olduk. Ve artık Atatürk’ün partisi cismen, fiziken maalesef orada işgal altındadır. Ancak Gazi’nin, Cumhuriyet’in mirası sizlerin ellerinde, omuzlarında hepimize emanettir, Yeni Parti’ye emanettir.”

Siyasi mücadelede sahadan ayrılmadıklarını belirten Özel, “Birileri evlerinden, partilerinden burnunu çıkaramazken ve iktidar partisi kadroları sokağa çıkamaz, esnafa gidemez, pazar gezemezken değerli grubumuz sahadan bir an olsun ayrılmadı. Partinin kuruluş sürecinde milletimizle birlikteydik.” ifadelerini kullandı.

YENİ Parti’nin üye sayısını açıkladı

Partisinin üye sayısına ilişkin de bilgi veren Özel, üye sayısının 753 bine ulaştığını belirtti.

“Bugün itibarıyla YENİ Parti’nin üye sayısı bu sabah 753 bine ulaştı. Üye sayımız hızla artmaya devam ediyor.

Sırada il başkanlığı seçimleri var. 81 ilde 18 Ekim günü üyelerimizin tamamı, yani düne kadar üye olmuş 753 bin kişi il başkanlığı için oy kullanacak.

Buradan açıkça ifade ediyorum; verdikleri mücadeleyle, kuruluş sürecindeki emekleriyle tüm kurucu il başkanlarımıza teşekkür ediyoruz ve buradan bütün Türkiye’nin önünde ifade ediyoruz ki: Tüm üyelerimiz hangi il başkanını gelecek seçimde görevlendirirse il başkanımız odur, karar başımızın üzerinedir, verilecek karar üyemizin bizzat kendisine emanettir.”

Meclis açılışındaki boykotu savundu

Meclis’in yeni yasama yılı açılışında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşması sırasında salondan ayrılmalarına ilişkin de konuşan Özel, kararlarının gerekçesini açıkladı.

“Meclis Başkanı’nın açılış konuşmasını dinledik. İstiklal Marşımızı hep birlikte okuduk. Daha sonra bir siyasi partinin genel başkanı kürsüye çıktığında salondan ayrıldık.”

Kendilerine yönelik eleştirilere tepki gösteren Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Birileri çok rahatsız olmuşlar. ‘Genel Başkanımızı nasıl dinlemezsiniz?’ diye feveran ediyorlar. Ana muhalefetin, yerel seçimlerin birinci partisinin başına mahkeme kararıyla kayyım atayanların neyini dinleyeceğiz? Neyini!

Rakipleriyle mertçe yarışmak yerine, kendini yeneceğinden korktuğu rakiplerini hapse atan, ülkeyi baskıyla, korkuyla yönetmeye çalışanların neyini dinleyeceğiz?”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’a da doğrudan seslenen Özel, “Kimse kusura bakmasın, bu ortamı yaratan Erdoğan’ın bizzat kendisidir. Bundan sonra Erdoğan’a sesleniyorum: Hak etmediğimizi duyarsak, hak ettiğinizi duyacaksınız!” dedi.

Özel, belediyeler ve siyasi transferler üzerinden de iktidara yönelik eleştirilerde bulunarak şu ifadeleri kullandı:

“Kazanmadığı ilçeyi, belediye meclis üyelerini, belediye başkanlarını şantajla, tehditle, baskıyla, rüşvetle alanlara, saflarına katanlara; sonra da pişkin pişkin o ilçeyi kazanmış gibi caka satanlara, yani milletin vermediği emaneti çalan, milli irade hırsızlığına kalkışanlara söylüyorum: Bundan sonra ne ekerseniz, onu biçeceksiniz!”

Fon soruşturmalarını gündeme taşıdı

Yeni yasama yılına “asrın soygunu” olarak nitelendirdiği fon soruşturmalarının gölgesinde girildiğini savunan Özel, yatırımcıların yaşadığı mağduriyete dikkat çekti.

“Değerli arkadaşlarım, yeni yasama yılına asrın soygununun yakıcı ortamında başlıyoruz. Milletimiz geçim derdiyle kıvranırken iktidarın açtığı yolda, iktidar partisinin mensuplarının içinde olduğu asrın dolandırıcılığıyla, asrın soygunuyla, asrın vurgunuyla tanıştık. Milletimiz buna muhatap oldu.

Vatandaşın devlete emanet ettiği yatırımlarına resmen çöküldü. 800 milyar liralık vurgun çarkı; 3-5 kuruşunu enflasyondan korumaya, bir kenarda arttırmaya, belki biriken borçları bu vesileyle kapamaya çalışan küçük yatırımcının üzerine devrildi.

455 bin tekil yatırımcı, 2 milyondan fazla doğrudan fondan etkilenen insan ve 5 milyona yakın toplamda bu işten zarar gören mağdur var.”

Soruşturma kapsamında bazı kamu görevlileri ve siyasi isimlerin bulunduğunu ileri süren Özel, “Erdoğan’ın atadıkları bu işin tam içinde, tam göbeğinde: Biri büyükelçi, biri cumhurbaşkanı başdanışmanı, biri istişare kurulu üyesi, biri Varlık Fonu yöneticisi; diğerleri Erdoğan’ın yardımcıları, milletvekilleri, bakanları, bakan yardımcıları, bürokratları.” ifadelerini kullandı.

Fatma Betül Sayan Kaya üzerinden eleştiriler

Özel, konuşmasında Fatma Betül Sayan Kaya’nın fon yatırımlarına ilişkin iddiaları da gündeme getirdi.

“Fatma Betül Sayan Kaya; 163 milyon lira, 27 ev parası, 6 milyon liralık kabul ettiğimiz…” diyen Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Ortalama bir ev parasından 27 ev parasını bir yerlerden bulmuş, gitmiş fona koymuş. 5 ay sonra ‘çık’ dedikleri gün çıkmış ve 2.2 milyar TL, 367 ev parasıyla oradan ayrılmış.

27’sini koyup 340’ını gariban vatandaşın sırtından çarpıp 367 ev parasıyla oradan ayrılmış. Peki bu konuda Erdoğan ne diyor? ‘Fatma Hanım şeytana uydu. Nefsine, nefsine yenik düştü’ diyor.”

Özel, farklı kesimlere yönelik adalet uygulamalarının eşit olmadığını savunarak, “İşte AK Parti’nin ikili hukuk sistemi! İşte kul hakkı yiyen AK Parti’nin kara düzeni budur! Bu düzen değişmeden kimseye huzur yoktur.” dedi.

Fon soruşturmasına ilişkin eleştirilerini sürdüren Özel, “Bir tane tövbe hesabı açmışlar, bir tane etkin pişmanlık hesabı açmışlar; ana parayı ayırmış, faizini kaydırmış, bu meseleden kurtulmaya çalışıyorlar.” ifadelerini kullandı.

“‘Türkiye Yüzyılı’ dediler, yüzyılın soygununu yaptılar”

Özel, iki dönem AK Parti milletvekilliği yaptığını belirttiği Ertan Aydın’ın da soruşturma kapsamında olduğunu iddia ederek, “Türkiye Yüzyılı” sloganı üzerinden iktidara yüklendi.

“‘Türkiye Yüzyılı’ kampanyasını yapan isim, öyle bir noktada ki şimdi yurt dışına çıkış yasağı getirilmiş ve Ertan Aydın bir köşede duruyor. Açılacak tövbe hesabına parayı koyarsa ona da hiçbir şey olmayacak inşallah.

‘Türkiye Yüzyılı’ dediler, yüzyılın soygununu yaptılar. Bundan sonra ‘Türkiye Yüzyılı’ yazısını gören, yüzyılın soygununu hatırlasın! Yüzyılın soygununu!”

Soruşturmayla ilgili yeni bir ismin daha gündeme geldiğini savunan Özel, AK Parti’li bürokrat Osman Arıkan Nacar’ın şirketi E-Data üzerinden 20 milyar liralık bir para çekildiğini ileri sürdü.

“Yani çektiği para 20 milyar lira, Fatma Betül Sayan Kaya’nın tam 10 katını vurmuş. Peki kaç daire parası? Çünkü milyar deyince altı sıfır mı altı sıfır, Anadolu’da bazen kafa karışıyor. Benim annem babam bile ‘Tam bu bir milyar… Milyar nedir?’ anlaşılmıyor. Buradan vurulan para 3 bin 333 apartman dairesi parası! 3 bin 333 apartman dairesi!”

Özel, Osman Arıkan Nacar ile AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik arasında yakın ilişki bulunduğunu da ileri sürerek, “15 gün önce tatilini en yakın arkadaşıyla yapmış. En yakın arkadaşıyla baş başa tatil yapmış. Kimmiş? AK Parti’nin sözcüsü Sayın Ömer Çelik’miş! Bodrum’da tatil yapmışlar beraber!” dedi.

“Erdoğan tam ortasındasın”

Konuşmasının devamında soruşturma kapsamında adı geçtiğini söylediği kişileri tek tek sıralayan Özel, bazı isimlerin Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından çeşitli görevlere atandığını iddia etti.

Özel’in sıraladığı isimler ve görevleri şöyle:

Emre Alkin: Tera Yönetim Kurulu Üyesi, tutuklu. Özel, Alkin’in Cumhurbaşkanı tarafından Cumhurbaşkanlığı Akademik İstişare Kurulu’na atandığını söyledi.
Kerem Alkin: Tera Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi, tutuklu. Türkiye’nin OECD Daimi Büyükelçiliğine, Varlık Fonu ve Halkbank yönetimine Erdoğan tarafından atandığını ileri sürdü.
Emre Tezmen: Tera Yönetim Kurulu Başkanı, tutuklu. Fatma Betül Sayan Kaya ve ailesiyle yakın ilişkili olduğunu iddia etti.
Erkan Kilimci: Tera Genel Müdürü, tutuklu. Eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı olduğunu ve Erdoğan tarafından atandığını belirtti.
Fecir Alptekin: Tera Yönetim Kurulu Üyesi, Cumhurbaşkanı Danışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Üyesi. Erdoğan’ın imzasıyla atandığını söyledi.
Abdulkadir Özkan: Tera Yönetim Kurulu Üyesi, tutuklu. Başbakanlık Başdanışmanı olduğunu ve Erdoğan tarafından atandığını belirtti.
Erdinç Özel: Tera Portföy Yönetim Kurulu Başkanı ve AK Parti Ekonomi İşleri Başkan Yardımcısı. Erdoğan tarafından atandığını ileri sürdü.
Muhammed Yarız: Pusula Portföy’de yönetici, tutuklu. Eski AK Parti İstanbul Gençlik Kolları Yönetim Kurulu Üyesi olduğunu söyledi.
Özdemir Ataseven: Özata Yönetim Kurulu Başkanı, tutuklu. AK Parti Tuzla İlçe Başkan Yardımcısı olduğunu belirtti.
İskender Balcı: Fonda yönetici, tutuklu. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Osman Çelik’in damadı olduğunu ifade etti.

Bu isimlerin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan’a doğrudan seslenen Özel, “Şimdi öyle bir şey yapıyor ki, ‘Biz bu işin bir yerinde yokuz.’ Vallahi Erdoğan’a şöyle söylemek lazım, o zaman zaman böyle hatırlatmalar, böyle imalar yapıyor:

‘Ey Erdoğan! Atayan AK Partili, atanan AK Partili, soyan AK Partili, maalesef soyulan da AK Partili, hakkını arayan da Yeni Partili! Hadi bakalım! Sen bu işin tam ortasındasın, tam ortasında.’” dedi.

Erişim engelleri için AYM önünde çağrı

Konuşmasının son bölümünde sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerini gündeme getiren Özel, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ve Siber Güvenlik Başkanlığını eleştirdi.

“Tayyip Erdoğan sarayda akşam oturmuş, elde kumanda nasıl kanal değiştiriyorsa, televizyonu ne kadar kolay kapatıp ne kadar kolay açıyorsa muhaliflerin sosyal medya hesaplarını o kadar kolay kapatıyor. Siber Güvenlik Başkanına söylüyor; onlar zaten kraldan çok kralcı: ‘Ya bu adam ne konuşuyor, kapatın hesabını!’. ‘Kapattık efendim, 10 dakika önce.’ ‘Aferin, aferin!’”

Türkiye’nin bu noktaya geldiğini savunan Özel, erişim engellerine karşı Anayasa Mahkemesi önünde yapılacak çağrıya ilişkin de bilgi verdi:

“Böyle bir noktaya geldi Türkiye. Yarın saat 12.00’de Anayasa Mahkemesi’nin önünde, Anayasa Mahkemesi’ni suçlayarak değil ama bu meşelenin hassasiyetini vurgulayarak erişim… hesabına erişim gelen gerçek kişileri, kurumları, kurumların yöneticilerini, bizimle birlikte Anayasa Mahkemesi’ne çeşitli yollardan başvuruda bulunmuş herkesi ve erişim engeline karşı sesini yükseltip Anayasa Mahkemesi’ni göreve çağırmak isteyen herkesi yarın 12.00’de Anayasa Mahkemesi’nin önüne bekliyoruz.

Yarın orada biz değil, elbette biz de başvurusu olanlardan biri olarak, ancak hesabı engellenenler, sansüre uğrayanlar orada konuşacaklar.”

Erişim engellerinin uygulanma biçimine ilişkin eleştirilerini de sürdüren Özel, “Temel olarak yaklaşımımız şu: Anayasa Mahkemesi’nden bu kadar büyük bir hak ihlalinde… Düşünün önceki düzenlemeyi, daha öncesini, diğer ülkelerdeki uygulamaları; böyle bir şey olması için yargı kararı olması lazım. Kademe kademe geldi bunlar. Önce BTK kapatır, bir gün içinde yargıya gider bilmem neden; şimdi Tayyip Bey söyler, Siber Güvenlik kapatır noktasına geldi.” ifadelerini kullandı.

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) yeni yasama yılındaki ilk grup toplantısında iç ve dış siyasete ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Terörsüz Türkiye sürecinden fon soruşturmalarına, Birleşmiş Milletler’in yapısından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya kadar birçok başlıkta mesaj veren Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması yönündeki taleplerini de açıkladı.

TBMM’nin 1 Ekim’de yeni yasama yılına başlamasının ardından siyasi partilerin grup toplantıları da yeniden başladı. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin Meclis grup toplantısında yaptığı konuşmada yeni yasama yılının hayırlı olması temennisinde bulunarak Meclis’in tarihsel ve siyasal önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Yurt içinden ve yurt dışından bizi takip eden vatandaşlarımıza şükranlarımı sunuyorum. Sizlerle birlikte bu çatı altında olmaktan gurur duyuyorum. Yeni yasama yılında başarılar diliyorum. Herkes hayırlı olmasını temenni ediyorum. Önemli iç ve dış gelişmelerin yaşanacağı yeni dönemin ülkemize, milletimize, siyaset ve demokrasi hayatımıza, aynı zamanda siyasi parti grupları ile sayın milletvekillerine hayırlı olmasını temenni ediyorum.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk Başkanı, Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Gazi Meclis’te görev yapan ve ebediyete irtihal eden milletvekillerini rahmetle yâd ediyor, hayatta olanlara sağlıklı ve uzun bir ömür diliyorum.”

“Türk devlet geleneğinin danışma ve meşveret kültürü vardır”

Meclis’in millet iradesinin temsil edildiği temel kurumlardan biri olduğunu vurgulayan Bahçeli, Türk devlet geleneğinde istişare ve danışmanın önemine dikkat çekti.

“Yasama organının kurumsal adresi Gazi Meclisimiz, şüphesiz milletimizin talep ve menfaatlerinin, inanç ve değerlerinin, tarihî hafızasının ve gelecek beklentilerinin temsil mekanizması ile vücut bulduğu, ülkemizdeki farklı seslerin uyumu ile devlet orkestrasına dönüştüğü, ortak aklın ve millî iradenin tecelligâhı, Türk devletinin kalpgâhıdır.

Asırlar geçse de, kurumlar dönüşse, yöntemler değişse de pergelin sabit ucunda Türk devlet geleneğinin danışma ve meşveret kültürü vardır ve bu kültür, Türk töresinin ana omurgasını teşkil etmektedir.

İstişare ve danışmanın sonucu olarak ortak akıl ile alınan kararlar, kamu vicdanının gür sesi, toplumsal dayanışmanın güçlü zemini, millî birlik ve beraberlik duygusunun sarsılmaz iradesidir. Yanlışı telafi, noksanı tamam eden millî muhakeme ve muhasebe mekanizması olan istişare ve danışma, aynı zamanda toplumsal fay hatlarını doldurarak sosyal gerilimleri önleyen ve bir arada yaşama iradesini tahkim eden millî aidiyet ve mensubiyet şuurudur.”

“İstiklâl Harbi’nin ana karargâhı Büyük Millet Meclisi’dir”

Meclis’in Millî Mücadele’den 15 Temmuz’a kadar Türkiye’nin siyasi tarihinde üstlendiği role de değinen Bahçeli, şöyle konuştu:

“İstanbul’un işgaliyle türlü tehlikeleri atlatarak Ankara’ya koşan mebuslar, Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde Büyük Millet Meclisi’nde İstiklal davasını yaşatmış, Sevr çağrısını tarihin çöplüğüne atmıştır. Unutulmaması gerekir ki İstiklâl Harbi’nin ana karargâhı Büyük Millet Meclisi’dir.

15 Temmuz hain kalkışmasında yazılan demokrasi destanının merkezi de Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir. Türk milleti, Millî Mücadelesi’ni Meclis çatısı altında vererek dünya siyasi tarihinde nadir ve müstesna bir yere sahip olmuştur.

Bu sebeptendir ki Türk milleti için Meclis, olağan dönemler kadar olağanüstü dönemleri sevk ve idare etme kabiliyeti, barışta olduğu kadar savaşa da hazır olabilme kapasitesi, vatanına, toprağına, istiklal ve egemenliğine göz dikenlere karşı mücadele iradesidir.”

“Politik merkez Ankara’dır”

Türkiye’nin demokrasi tarihine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan MHP lideri, askerî darbelerin ve siyasi istikrarsızlıkların Türkiye’ye etkilerine değindi.

“Değerli milletvekilleri, şüphesiz Türkiye’nin demokrasi yolculuğu güneşli ve pürüzsüz yollarda gerçekleşmemiştir. Cumhuriyet dönemi ile birlikte Türk demokrasisi askerî darbelerle sınanmış ve her bir askerî darbe, Türk demokrasisinde yaralı hafıza durakları oluşturmuştur.

Türk siyasetinde darbeler, devlet kurumsallığının zayıflamasına, imkân ve fırsatların heba olmasına ve devletin yüksek politik hafızasının daralmasına sebebiyet vermiş, ancak Türk milletinin demokrasiye sadakati eksilmemiş, bilakis daha da güçlenmiştir.

Parlamenter sistemin uygulandığı dönemde istikrarsız hükümetler, koalisyon kavgaları, siyasi kutuplaşma ve anlaşmazlıklar hızlı ve etkin kararlar alınmasına mâni olmuş, millet ve devlet hayatında pek çok çarpıklığı teşvik edip tetiklemiştir.

Hatırlatmak isterim ki çok partili hayata geçilen 21 Temmuz 1946 ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin hukuken ve fiilen uygulanmaya başladığı 9 Temmuz 2018 tarihleri arasında 51 Cumhuriyet Hükümeti kurulmuş, ortalama ömrü 1 yıl 5 ay olan kısa ömürlü hükümetler, koalisyon pazarlıkları ve belirsizliğin ortaya çıkardığı istikrarsızlık, Türkiye’nin küresel rekabette geri kalmasına sebep olmuştur.

İdeolojik koordinatlarımız farklı olsa da politik merkezimiz Türkiye’dir. Siyasi rekabet alanımız ne kadar geniş olsa da pergelimizin sabit ucu Ankara’dır. Siyasette yöntem olarak ayrılsak da yönümüz Türk istiklal ve egemenliğidir. Siyasete farklı pencerelerden bakıyor olsak da gelecek ufkumuz müreffeh toplum gücü Türkiye’dir.

Bu hatırlatmalarla birlikte yeni yasama yılında siyasi partilerimizin hizmette rekabet, istikbalde, istiklalde vahdet, istikbalde gayret içerisinde olmalarını temenni ediyorum.”

“Vatan ve millet sevgimizden asla ödün vermedik”

MHP’nin 15. Olağan Kurultay sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, ilçe ve il kongrelerinin tamamlandığını belirterek partisinin hedeflerine ilişkin mesaj verdi.

“Değerli dava arkadaşlarım, kıymetli misafirler, Türk milletinin 100 yıla damgasını vuracağı Türk ve Türkiye Yüzyılı’nın başında, 21. yüzyılın ikinci çeyreğine girdiğimiz bir dönemde, ‘Kardeşlik kalbimizde, gelecek aklımızda.’ temasıyla 7 Mayıs 2026 tarihinde başlattığımız 15. Olağan Kurultay sürecimizde, 4 Ekim 2026 itibarıyla ilçe ve il kongrelerimiz tamamlanmıştır.

İnancın ve itimadın tazelendiği, birlik ve beraberliğin güçlendiği, partimizi büyütme heyecan, arzu ve kararlılığının coşkuya dönüştüğü her kongremiz toy havasında geçmiş, kaybedenin olmadığı kongrelerimizde ülkücü irade tecelli ederek lider ülke Türkiye hedefimizi gerçekleştirecek kadrolarımız seçilmiştir.

Kurultay sürecimiz olan büyük kongremiz de tamamlanacak. Partimiz aynı ülkü, değişmez irade ve sarsılmaz inançla kutlu ülkülerine yürümeye devam edecektir.”

Önümüzdeki dönemin Türkiye açısından önemli bir süreç olacağını belirten Bahçeli, Terörsüz Türkiye hedefinin yanı sıra yaklaşan seçimlere de işaret etti.

“Kıymetli milletvekilleri, önümüzdeki dönem, kalkınmanın ve yükselmenin önünde engel olan sorunların miyadını, Türkiye’de siyaset ve devlet hayatında kutlu bir merhalenin, yüksek bir mertebenin miladını teşkil etmektedir. Bunların başında Terörsüz Türkiye hedef ve politikalarına dair gelişmelerin yoğunlaşacağı yeni yasama yılı faaliyetleri ile yaklaşan milletvekili ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri ve mahallî idareler seçimleri gelmektedir.

Parti olarak bu dönemde program, politika, proje ve kadrolarımızla Türkiye’nin önünde açılacak huzur ve refah sayfalarının irfan mürekkebi, hakikat kalemi olacağımıza itimadım tamdır. Milletimizle kurduğumuz samimi ve köklü bağı daha da güçlendirerek her alanda üç hilali zirveye taşıyacağız.”

MHP’nin siyasi yaklaşımına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, “Bu şuur ve anlayışla ne çizgimizden saptık ne duruşumuzu bozduk. Türklük gurur ve şuuru, İslam ahlak ve faziletiyle her yılı bir asra bedel senelerde ilkelerimizden ve ülkülerimizden, vatan ve millet sevgimizden asla ödün vermedik.” ifadelerini kullandı.

Bahçeli, siyaseti toplumsal uzlaşının aracı olarak gördüklerini belirterek, “Siyaseti kısır bir iktidar mücadelesinin, çıkar ya da çatışmanın unsuru değil, toplumsal uzlaşının ve huzurun tesis aracı olarak gördük.” dedi.

Terörsüz Türkiye vurgusu

Konuşmasının önemli bölümünü Terörsüz Türkiye hedefine ayıran Bahçeli, terörün tamamen ortadan kaldırılması için tarihî bir fırsat bulunduğunu savundu.

“Temel hedefimiz, Türkiye’nin içinde bulunduğu bölgeyi terörün ürettiği güvenlik tehditlerinden bütünüyle arındırmak, gelecek kuşakların siyasi, ekonomik ve toplumsal refahını teminat altına almaktır. 40 yılı aşkın süredir milletimizin başına musallat edilen terör belasından kalıcı olarak kurtulmak için tarihî bir fırsat önümüzdedir.

Terör ve silah yerine adaletin, siyasetin, demokrasinin, millî birlik ve bütünleşmenin hâkim olacağı, kardeşlik ve dayanışmanın kök salacağı, istikbalimizin yol haritasını birlikte çizeceğimiz bir zemindeyiz.

Milletimizin kararı nettir. O da topraklardan terörü bir daha yeşermemek üzere söküp atmak, millî birlik ve bütünleşmeyi güçlendirmektir.

Türkiye, yeni yasama yılıyla birlikte bir taraftan Terörsüz Türkiye hedefinin hukuki ve siyasi tabanının güçlendirilmesine, diğer taraftan demokratik standartların geliştirilmesi, hukuk devletinin kurumsal kapasitesinin artırılması, toplumsal bütünleşmenin kalıcı hâle getirilmesi ve sosyoekonomik şartların iyileştirilmesine yönelik çalışmalarla milletimizin beklentilerini karşılayacaktır.”

Fon soruşturmaları için “bağımsız ve şeffaf soruşturma” çağrısı

Gündemdeki fon soruşturmalarına da değinen Bahçeli, kamu kaynaklarının usulsüz kullanımına ilişkin iddiaların hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde ele alınması gerektiğini söyledi.

“Diğer yandan, 3 Ekim 2026 tarihinde yaptığım detaylı açıklamada vurguladığım üzere Türkiye, yaşanan yolsuzluk, usulsüzlük ve kayırmacılık gibi gelişmeler karşısında toplumsal bir güven erozyonu ve çürüme tartışmalarıyla karşı karşıya bırakılmamalıdır. Bunlar, bir arınma, aklanma ve altında yatan nedenlere eğilme fırsatı olarak değerlendirilmelidir.

Hangi siyasi görüşten, hangi makamdan veya hangi yapıdan gelirse gelsin, kamu kaynaklarının usulsüz kullanımına ilişkin her iddia bağımsız, tarafsız ve şeffaf biçimde soruşturulmalı, işlemler hukuk devleti ilkesine uygun biçimde yürütülmelidir.”

BM ve Netanyahu’ya yönelik sert sözler

Birleşmiş Milletler’in küresel krizler karşısındaki rolünü de eleştiren Bahçeli, BM’nin mevcut yapısının dünyadaki gelişmelere müdahale etmekte yetersiz kaldığını savundu.

“Birleşmiş Milletler, insanlığın yaşadığı soykırımlara, emperyalist güçlerin güç mücadelelerine dönüştüğü kaynak savaşlarına karşı evrensel insan hakları normları ve küresel adalet adına müdahale edememektedir. Milletlerin en üst düzeyde temsil edildiği bu kurum, ne yazık ki dünyanın içinde bulunduğu zorbalığa mukavemet edecek kadar karar alıcı mekanizmadan yoksundur.

Sayın Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle, ‘Dünya beşten büyüktür.’ ve dünya bu beş devletin politik egolarına ve çıkarlarına mahkûm edilemeyecektir.”

Türkiye’nin Birleşmiş Milletler reformunda öncü rol üstlenebileceğini ifade eden Bahçeli, “Birleşmiş Milletlerin siyasi merkezi New York ise adalet merkezi Ankara’dır.” dedi.

Bahçeli, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki konuşmasına ilişkin ise şu ifadeleri kullandı:

“81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda İsrail’in eli kanlı Başbakanı Netanyahu’nun Genel Kurul’a hitabı, insanlık tarihinin utanç vesikası olmuştur. Maalesef elinde binlerce masumun kanı olan soykırımcının insanlık ve ahlak dersi vermek ustalığında bulunduğu bir tiyatroyu bütün dünya izlemiştir.”

Bahçeli’den Erdoğan için yeniden adaylık çağrısı

Konuşmanın en dikkat çeken başlıklarından biri ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeniden adaylığı oldu.

Cumhur İttifakı’nın Türkiye’yi millî hedefler doğrultusunda ileriye taşıma kararlılığının devam etmesi gerektiğini belirten Bahçeli, Erdoğan’ın bir kez daha aday olmasını ve üçüncü defa cumhurbaşkanı seçilmesini mümkün gördüklerini ifade etti.

“Cumhur İttifakı’nda vücut bulan Türkiye’yi millî hedefler istikametinde ileriye taşıma kararlılığının aynı inanç ve iradeyle devam etmesine, ülkemizin arkasına aldığı rüzgârla yeni atılımlar için fırsat ve imkânları değerlendirmesine bağlıdır.

Bununla beraber Türkiye’nin yakaladığı yükseliş ivmesinin kesintiye uğramaması, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın bir kez daha aday olması ve üçüncü defa cumhurbaşkanlığına seçilmesi mümkün olacaktır. Zira üçüncü dönem, ülkemizde, bölgemizde ve dünyada birçok önemli gelişmeye gebedir ve öncelikli olarak bu zorlu süreci yönetecek dirayet ve tecrübeye ihtiyaç vardır.

O tecrübe ise Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ve Cumhur İttifakı kurumsallığında Sayın Erdoğan’dadır. Dünyanın içinde bulunduğu kritik süreçte, bölgemizde cereyan eden belirsizliklerle dolu ortamda, Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge yolunda tarihî adımların atıldığı bir dönemde, Türkiye’nin istikamet değiştirmeye ve hedeflerinden vazgeçmeye değil, sistemsel ve kurumsal olarak bütünüyle mevcut imkânlarını ve kaynaklarını sürdürmeye ihtiyacı vardır.

Sayın Cumhurbaşkanımızın bugüne kadar üstlendiği sorumluluk, ortaya koyduğu liderlik ve Türkiye’ye kazandırdığı stratejik kapasite dikkate alındığında kendisinin bir dönem daha Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmesi Türkiye’nin ve bölgemizin hayrına olacaktır. Bu nedenle Cumhurbaşkanımız uygun gördüğü ve Türkiye Büyük Millet Meclisi anayasal iradesini bu yönde ortaya koyduğu takdirde, Cumhur İttifakı’nın Cumhurbaşkanı adayının yeniden Sayın Recep Tayyip Erdoğan olması arzumuz ve talebimizdir.”

“Seçimlerin yenilenmesi kararı alınmalıdır”

MHP lideri, Erdoğan’ın yeniden aday olabilmesi için TBMM’nin uygun zamanda seçimlerin yenilenmesine karar vermesi gerektiğini belirtti.

“Bu hükümler doğrultusunda Milliyetçi Hareket Partisi olarak düşüncemiz şudur. Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın bir daha aday olabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde uygun zamanda ve azami mutabakatla seçimlerin yenilenmesi kararı alınmalıdır.

Meclisin alacağı karar çerçevesinde yenilenecek seçimlerin yine 2028 yılı içinde yapılması, istikrar ve öngörülebilirliği zedelemeyecek şekilde sistem ruhuna uygun işletilmiş olacaktır.

Bu yönde bir iradenin tezahürüyle gereksiz tartışmalar bitecek, belirsizlikler ortadan kalkacak, ekonomik güven artacak, ülkemiz attığı tarihî adımlarla dolu dizgin yoluna devam edebilecektir. Türkiye hasımlarının beklediği ve umduğu istikrarsızlık, yaşanması muhtemel belirsizlik, kaos ve kargaşaya yatırım yapanların hesabı boşa çıkmış olacaktır.

Burada şunun da altını çizmek gerekir ki bizim meselemiz şahısların siyasi kariyeri değil, devletin devamlılığı, siyasetin istikrarı ve en nihayetinde lider ülke Türkiye’nin inşa ve ihyasıdır.

Partimiz, 2028’i bir seçim tarihi olarak görmenin ötesinde, Türkiye için büyük reformların hayata geçirileceği bir dönemin miladı olarak değerlendirmektedir. Bu çerçevede hedef saptırmaya yönelik girişimler son bulmalı, adaylık netleşmeli, acımasız rekabet şartlarında dünya gerçekleriyle yüzleşebilmelidir.”

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, eylülde 136,0 puana yükseldi. Ağustosta yaklaşık 134,0 puan seviyesinde bulunan endeks, böylece yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesini gördü.

ABD merkezli CNN’in haberine göre, küresel tarım ürünleri piyasalarında yaşanan gelişmeler, gıda arzına ilişkin belirsizliklerin arttığını ortaya koydu. Fiyatlardaki yükseliş ise yalnızca tek bir ürün grubuyla sınırlı kalmadı. Şeker, tahıllar, bitkisel yağlar, et ve süt ürünlerinde de fiyat baskısı görüldü.

Gıda piyasalarında risk primi yeniden gündemde

FAO, olumsuz iklim koşulları ve ticarette yaşanan aksaklıkların arz beklentileri üzerinde baskı oluşturmaya başladığına dikkat çekti. El Niño’nun tarımsal üretim üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişelerin de artması, fiyatların yönü açısından önemli bir risk olarak değerlendiriliyor.

FAO Başekonomisti Maximo Torero, ağustosta yaşanan fiyat artışının iklim kaynaklı şoklar, jeopolitik gerilimler, ticari ve lojistik sorunlar ile farklı üretim bölgelerini etkileyen hava koşullarının aynı dönemde ortaya çıkmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti.

Torero, söz konusu gelişmelerin gıda piyasalarında “risk priminin” yeniden ortaya çıktığına işaret ettiğini söyledi. El Niño’nun farklı üretim bölgelerini aynı anda etkileyebileceğine dikkat çeken Torero, tahıllar, şeker ve bitkisel yağların da bu süreçten etkilenebileceğini ifade etti.

Dünya Bankası analizlerine göre El Niño, Güneydoğu Asya’nın bazı bölgeleri, Avustralya, Brezilya’nın kuzeyi ve Güney Asya’da daha kurak koşullara neden olabiliyor. Bu bölgeler, tahıl, şeker kamışı ve yağlı tohum üretimi açısından önemli merkezler arasında yer alıyor.

Şekerde hava koşulları belirleyici oluyor

Küresel gıda fiyatlarındaki baskının önemli kaynaklarından biri de şeker piyasası oldu.

Dünyanın en büyük şeker üreticisi Brezilya’da üretime ilişkin endişeler fiyatlar üzerinde etkili olurken, FAO’nun şeker fiyat endeksi Haziran 2025’ten bu yana aylık bazda yüzde 11,9 yükseldi. Brezilya’nın yanı sıra Avrupa ve Asya’daki üretime yönelik kaygılar da artışta rol oynadı.

Şeker kamışının şeker veya etanol üretiminde kullanılacak bölümünün belirlenmesinde hava koşulları, fiyatlardan daha etkili hale geldi.

StoneX şeker analisti Marcelo Bonifacio Filho, üreticilerin üretim tercihlerini belirlerken fiyatlardan çok hava koşullarını dikkate aldığını belirtti.

Piyasa verilerine göre temmuz başında şeker üretimine ayrılan şeker kamışının oranı yüzde 42,5’te kaldı. Böylece şeker kamışının daha büyük bölümü etanol üretimine yönlendirildi.

Şeker fiyatlarının yükselmesi de üreticilerin kısa sürede şeker üretimini artıracağı anlamına gelmiyor. Hava koşulları, fiyatlar yükselse dahi üreticilerin etanol üretiminden şekere yönelmesini sınırlayabiliyor.

Tahıl üretiminde düşüş beklentisi

Küresel gıda güvenliği açısından tahıllar ise daha kritik bir noktada bulunuyor.

FAO’nun tahıl fiyat endeksi ağustosta yüzde 2,2 artarak 116,3 puana yükseldi. Bu seviye, Mayıs 2024’ten bu yana görülen en yüksek değer oldu.

Örgüt, 2026 yılı küresel tahıl üretimine ilişkin tahminini de 3,4 milyon ton aşağı çekerek yaklaşık 2,980 milyar tona indirdi. Böylece 2026 yılı üretiminin 2025’e kıyasla yaklaşık yüzde 2 daha düşük olması bekleniyor.

Söz konusu düşüş, 2018’den bu yana yıllık bazda kaydedilen en büyük gerileme olarak öne çıkıyor.

Ticaret yollarındaki sorunlar maliyetleri artırıyor

FAO, küresel gıda fiyatları üzerindeki baskının yalnızca üretim miktarlarıyla açıklanamayacağına dikkat çekti.

Jeopolitik gerilimler, Karadeniz’de yaşanan aksaklıklar ve ticaret yollarındaki sorunlar; tahıl, bitkisel yağ ve gübrelerin taşınma maliyetleri ile taşıma risklerini artırıyor.

Ürünlerin üretim bölgelerinden ithalatçı ülkelere ulaştırılmasının zorlaşması veya maliyetinin yükselmesi, ortada ciddi bir üretim açığı bulunmasa dahi küresel fiyatların artmasına neden olabiliyor.

FAO ayrıca enerji fiyatlarındaki yükselişin gübre üretimi ve taşımacılığının maliyetini artırdığına işaret etti. Artan maliyetler, tarımsal üretimin giderlerini yükseltirken çiftçilerin üretim kararlarını da etkiliyor. Bu durumun küresel piyasalarda tarım ürünleri ve gıda fiyatlarına yansıması bekleniyor.

Dünya Bankası da haziran ayında yaptığı değerlendirmede, enerji ve gübre maliyetlerindeki artışın yanı sıra El Niño, ticaret kısıtlamaları ve biyoyakıta yönelik artan talebin gıda fiyatlarını temel tahminlerin üzerinde tutabileceği uyarısında bulunmuştu.

Yeni bir gıda krizi için henüz yeterli veri yok

FAO, mevcut gelişmelerin şu aşamada yeni bir küresel gıda krizinin başladığı sonucuna varmak için yeterli olmadığını belirtti.

Gıda Fiyat Endeksi’nin 136,0 puana yükselerek yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine çıkmasına rağmen, Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin hâlâ altında bulunduğu ifade edildi. Küresel tahıl stoklarının da gıda arzı açısından belirli bir güvenlik marjı sağladığı belirtildi.

Uzmanlara göre küresel tahıl stoklarının yüksek seviyelere yakın olması, teknolojik gelişmeler ve Brezilya ile Rusya gibi ülkelerin ihracatlarını artırması, küresel gıda sisteminin olası arz şoklarına karşı belirli bir dayanıklılığa sahip olmasını sağlıyor.

Ancak enerji ve gübre maliyetlerindeki yükseliş, tarımsal üretim giderlerini artırmaya devam ediyor. Bazı ürünlerde gıda ve biyoyakıt üretimi arasındaki rekabetin güçlenmesi ve ticaret kısıtlamalarının arz akışını sınırlandırma ihtimali de küresel gıda fiyatları üzerindeki riskleri canlı tutuyor.

Rusya Tarım Bakanı Oksana Lut, Gelencik’te tahıl piyasasına ilişkin açıklamalarda bulundu. Devlet alımları öncesinde hazırlıkların sürdüğünü belirten Lut, sürecin tamamlanmasının ardından alımların başlayacağını bildirdi.

Devlet tahıl alımı yapacak

Rus hükümeti, tarım üreticilerine yönelik destek mekanizmalarına yeni bir araç eklemeye hazırlanıyor. Bu kapsamda devlet tarafından doğrudan tahıl alımı gerçekleştirilecek.

Ancak alımların başlayabilmesi için öncelikle işlemlerde görev alacak bankanın belirlenmesi gerekiyor. Banka seçiminin tamamlanmasının ardından devlet alımlarının başlaması bekleniyor.

Rusya’nın tahıl piyasasına ekim ayının sonundan itibaren girmesi planlanırken, uygulamayla birlikte üreticilerin elindeki ürünlerin bir bölümünün kamu tarafından satın alınması hedefleniyor.

Depolama kapasitesi 3 milyon tona çıkarılacak

Devlet alımlarının hayata geçirilmesinde depolama kapasitesi de önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Lut, tahılların depolanacağı tesislerle ilgili bazı güçlüklerin bulunduğunu ifade etti. Şu ana kadar 1,3 milyon tonluk depolama kapasitesinin hazırlandığını belirten Lut, kapasitenin artırılması için ikinci bir ihale düzenleneceğini söyledi.

Yapılacak çalışmaların ardından toplam depolama kapasitesinin 3 milyon tona çıkarılması hedefleniyor. Böylece yaklaşık 1,7 milyon tonluk ilave depolama alanı oluşturulması planlanıyor.

Buğday hasadı 93 milyon tona ulaştı

Rusya’da 2026 yılı hasat çalışmaları da devam ediyor. Yıl başından bu yana brüt ağırlıkla 93 milyon ton buğday hasadı gerçekleştirildi.

Hükümet, 2026 yılı buğday üretiminin geçen yılki seviyeye yakın gerçekleşeceği yönündeki beklentisini koruyor. Yüksek hasat miktarının yılın kalan bölümünde de devam etmesi bekleniyor.

İhracattaki sorunlar destek mekanizmasını gündeme getirdi

Devlet alımlarının hayata geçirilmesinde, Rus tarım ürünlerinin ihracatında yaşanan aksaklıkların da etkili olduğu belirtiliyor.

Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle tarım ürünlerinin dış pazarlara sevkiyatında çeşitli sorunlar yaşanırken, Rus hükümeti üreticileri desteklemek amacıyla ilave tedbirler hazırlamaya başladı.

Bu kapsamda tahılın devlet tarafından satın alınması da destek araçlarından biri olarak öne çıktı. Uygulamayla üreticilerin elindeki ürünlerin bir bölümünün kamu tarafından alınması planlanıyor.

Devletin tahıl piyasasındaki rolü artacak

Yeni mekanizmayla birlikte Rus hükümeti tahıl piyasasında doğrudan alıcı konumuna gelecek. Ancak uygulamanın başlayabilmesi için banka seçiminin tamamlanması ve depolama altyapısının genişletilmesi gerekiyor.

İkinci depolama ihalesinin de bu açıdan önemli bir aşama olması beklenirken, hazırlıkların tamamlanmasının ardından devlet tahıl alımlarının ekim ayı sonunda başlaması hedefleniyor.

Tarım Teknolojileri Kümelenmesi (TÜME) Vakfı’nda “Tarım Gençlik ve Teknoloji, Politika, Eğitim, Yatırım ve Adaptasyon Paneli” gerçekleştirildi. Panele Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanı sıra Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar, Tarım Teknolojileri Kümelenmesi (TÜME) Yönetim Kurulu Başkanı Abdulkadir Karagöz ve davetliler katıldı.

Panelde konuşan Bakan Yumaklı, tarımsal üretimin insan hayatının her aşamasında vazgeçilmez olduğunu ifade etti. Tarımın yalnızca gıda üretiminden ibaret olmadığını belirten Yumaklı, “Bir insanın doğumundan ölümüne kadar tarımsal üretime muhtacız. Dünyanın en iyi teknolojilerini üreten insanların da günde 3 öğün yemeğe ihtiyacı var. Yeni doğan bir bebeğin, çocukluk ve gençlik çağında eğitiminde kullanacağı malzemelere, yiyeceğe, elbiseye ihtiyacı var. Netice itibarıyla bunu hayatın bir parçası olarak görmek gerekir” dedi.

“Bu da bir vatan savunmasıdır”

TEKNOFEST’in Türkiye’de savunma sanayisiyle özdeşleştiğini belirten Yumaklı, tarım teknolojilerinin de ülkenin geleceği açısından stratejik bir alan olduğunu söyledi.

Geçtiğimiz yıl TEKNOFEST kapsamında “Tarım Teknolojileri Kümelenmesi” kavramının yer almaya başladığını hatırlatan Yumaklı, tarım ve gıda güvenliğinin ülkelerin geleceği açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.

Yumaklı, “Geçtiğimiz yıl TEKNOFEST’in içerisinde ‘Tarım Teknolojileri Kümelenmesi’ kavramı girdi. Bu da bir vatan savunmasıdır. Bu da gıdanın garanti altına alınması savunmasıdır. Artık bütün ülkeler şu konuda hemfikir, gıda güvenliği konusu bir milli güvenlik meselesidir. Eğer halkınızı gıda anlamında bir endişeye sevk ediyorsanız orada çok daha büyük problemleri yaşamanız mümkün” diye konuştu.

“Ürettiğimizi katma değerli hale getirmeliyiz”

Tohumdan sofraya kadar uzanan üretim sürecinin bütüncül bir anlayışla ele alınması gerektiğini vurgulayan Yumaklı, tarımsal üretimde elde edilen verilerin analiz edilerek politikalara yansıtılmasının önemine işaret etti.

Türkiye’nin tarımsal üretim açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Yumaklı, bu üretimin daha yüksek katma değerle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Yumaklı, “Konya kadar Hollanda. Üretimi de o kadar zaten. Ama aldığını katma değerli üretim haline getirip satabiliyor. Biz ürettiğimizi katma değerli hale getirip satabilmenin, dünya sahnesine kendi ihtiyacımızın dışında çıkabilmenin yolunu bulmak durumundayız. Bu konuda dünyanın gelişmiş ülkelerinin hiçbirisinden geri kalır bir yanımız yok. Ama bu, her şeyimiz mükemmel demek değil. Çok geliştirecek alanımız var” ifadelerini kullandı.

Tarımda gençlerin rolüne dikkat çekti

Türkiye’de çiftçilerin yaş ortalamasının 57 olduğunu belirten Yumaklı, gençlerin tarıma yönelmesinin önemine vurgu yaptı.

Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı 2 milyon 380 bin çiftçinin yalnızca yüzde 13’ünün genç çiftçilerden oluştuğunu belirten Yumaklı, genç iş gücünün ve genç girişimcilerin tarımsal üretimde daha fazla yer alması gerektiğini ifade etti.

Yumaklı, “Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı 2 milyon 380 bin çiftçimizin sadece yüzde 13’ü genç çiftçi. Yüzde 58’i orta yaşlı. Onun üzerindekiler de ileri yaşlı. Dolayısıyla bu tabloda genç iş gücünün ve genç zihinlerin, ‘Bu işi evet, bütün unsurlarıyla ben yapacağım’ diyecek olan kardeşlerimizin önemi büyük. Gençlerin ve kadın girişimcilerin ‘Evet, ben bu işi yapıyorum’ dediği her yerde varız” dedi.

Tarımsal desteklerin tutarını açıkladı

Bakan Yumaklı, tarıma yönelik desteklere ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Son 24 yılda verilen desteklerin bugünkü tutarının yaklaşık 8 trilyon liraya ulaştığını belirten Yumaklı, tarımın öneminin bütçe uygulamalarına da yansıdığını söyledi.

Yumaklı, “Devletimiz de özellikle hükümetlerimiz döneminde tarımın ne kadar önemli olduğu konusunu sadece sözle değil, aynı zamanda fiiliyatta ve bütçe uygulamalarında da çok net bir şekilde göstermiş durumda” diye konuştu.

Türkiye’nin bu yılı 140 milyon tonun üzerinde tarımsal üretimle tamamlayarak tüm zamanların rekorunu kıracağını ifade eden Yumaklı, “Bu başarıda payı olan bütün üreticilerimize, çiftçilerimize teşekkür ediyorum” dedi.

“Tohum da bir teknolojidir”

Tarım teknolojisinin yalnızca cihaz ve makinelerden ibaret olmadığını belirten Yumaklı, tohumun da bir teknoloji olduğunu söyledi.

Türkiye’nin tohum üretimindeki durumuna ilişkin bilgi veren Yumaklı, “Teknoloji deyince sadece cihaz anlaşılmamalı. Tohum da bir teknolojidir, eğer doğru bir şekilde, olması gerektiği gibi geliştirirseniz ve kendiniz üretebiliyorsanız. Türkiye’de tohum üzerinden maalesef sürekli bir dezenformasyon yürütülüyor. Tohumlarımızın yüzde 96’sını biz üretiyoruz. Dünyada ilk 10 içerisindeyiz” ifadelerini kullandı.

Sulamada teknoloji vurgusu

Sulama teknolojilerinin geliştirilmesinin önemine de değinen Yumaklı, Türkiye’de sulamaya açılan alanın 7,3 milyon hektara ulaştığını belirtti.

Yumaklı, yalnızca sulama altyapısının geliştirilmesinin yeterli olmadığını, suyun verimli kullanılmasını sağlayacak teknolojilerin de geliştirilmesi gerektiğini ifade ederek, “7,3 milyon hektarlık bir alanı sulamaya açtık, daha da devam ediyoruz. Ancak sadece sulamaya açmanız bir anlam ifade etmez. Bir damlanın bile son derece hayati ve kritik olduğu bir dönemde bitkiye sadece ihtiyacı olduğu suyu verebilmenin teknolojisini ve verimli bir şekilde suyu kullanabilmenin teknolojisini de geliştirmeniz gerekir” dedi.

Ağustos ayında TÜFE, bir önceki aya göre yüzde 1,84 artış göstermiş, yıllık enflasyon yüzde 31,51 olarak hesaplanmıştı. Böylece eylülde aylık enflasyon ağustos ayıyla aynı seviyede gerçekleşirken, yıllık enflasyonda düşüş görüldü.

Ağustos ayında tüketici fiyatları, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 22,07, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,51 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 31,79 artmıştı.

Eylül ayında ise yıllık enflasyon yüzde 29,73’e geriledi. Böylece yıllık enflasyonda ağustosa kıyasla 1,78 puanlık düşüş kaydedildi.

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.

Anadolu İzlenimleri Dergisi 2.Tarıma Hizmet Ödülleri NTV