Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 22 Mayıs Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, biyolojik çeşitliliğin korunmasının küresel ölçekte büyük önem taşıdığını söyledi. Yumaklı, bu yılın temasının “Küresel Etki İçin Yerel Hareket” olarak belirlendiğini ifade ederek, yerelde atılan adımların doğanın korunmasında dönüştürücü güce sahip olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin coğrafi ve iklimsel özellikleri sayesinde çok zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahip olduğuna dikkat çeken Yumaklı, ülkenin Avrupa-Sibirya, Akdeniz ve İran-Turan biyocoğrafik bölgelerinin kesişim noktasında bulunduğunu belirterek, “Ülkemiz biyolojik çeşitlilik açısından adeta küçük bir kıta özelliği taşımaktadır” dedi.

2 Milyona Yakın Veri Toplandı

Bakanlık tarafından yürütülen Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında Türkiye genelinde kapsamlı çalışmalar gerçekleştirildiğini aktaran Yumaklı, 918 uzmanın görev aldığı projede yaklaşık 25 bin adam/gün arazi çalışması yapıldığını bildirdi.

Çalışmalar sonucunda damarlı bitkilerden memelilere, kuşlardan balıklara kadar birçok canlı grubuna ait 2 milyona yakın verinin “Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı”na aktarıldığını kaydetti.

Nesli Tehlikedeki Türlere Koruma

Nesli tehlike altındaki türlerin korunmasına yönelik çalışmaların da sürdüğünü belirten Yumaklı, 2013-2024 yılları arasında 103 tür eylem planının hazırlandığını açıkladı. Ayrıca Elazığ’da kurulan Doku Kültürü Laboratuvarı ve sera ile endemik bitki türlerinin korunması ve çoğaltılmasının hedeflendiğini söyledi.

Biyokaçakçılığa 51 Milyon Lira Ceza

Biyokaçakçılıkla mücadele kapsamında önemli adımlar atıldığını dile getiren Yumaklı, 2007-2025 yılları arasında 26 farklı ülkeden 181 kişi hakkında işlem yapıldığını, 99 vakada ise yaklaşık 51 milyon lira idari para cezası uygulandığını bildirdi.

İstilacı Türlerle Mücadele Sürüyor

İstilacı yabancı türlerle mücadele çalışmalarına da değinen Yumaklı, Türkiye genelinde yürütülen projeler kapsamında 177 istilacı türün değerlendirildiğini ve verilerin “TurİST” sisteminde toplandığını ifade etti. Yumaklı, Ulusal İstilacı Yabancı Türler Strateji ve Eylem Planı’nın (2024-2035) ilgili kurum ve kuruluşların katkılarıyla tamamlandığını bildirdi.

Deniz Habitatları İçin Yeni Proje

Türkiye’nin doğal deniz ve kıyı habitatlarının korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Yumaklı, “Deniz Habitat Tiplerinin ve Potansiyel Deniz NATURA 2000 Alanlarının Belirlenmesi Projesi” sürecinin devam ettiğini kaydetti. Bakan Yumaklı, projenin 2027 yılının ilk çeyreğinde başlatılmasının öngörüldüğünü ifade etti.

Bakanlık açıklamasında, Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği ile buna ilişkin uygulama tebliğinin 20 Mayıs 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği hatırlatıldı. Bazı medya organlarında yönetmelikte geçen “hücre veya doku kültürlerinden elde edilen gıdalar” ifadesi üzerinden “yapay ete izin verildiği” şeklinde yorumlar yapıldığı belirtilerek, bu değerlendirmelerin gerçeği yansıtmadığı ifade edildi.

Açıklamada, yönetmelikte yer alan “yeni gıda” tanımının, 31 Aralık 2025’ten önce Türkiye’de yaygın şekilde tüketilmeyen ve yönetmelik ekinde listelenen ürünleri kapsadığı kaydedildi. Bu ürünlerin piyasaya sunulabilmesi için Bakanlığa başvuru yapılması, bilimsel risk değerlendirmesinden geçmesi ve ilgili listeye alınmasının zorunlu olduğu vurgulandı.

Bakanlık, düzenlemede yer alan “bitkiler, mikroorganizmalar gibi organizmalardan elde edilen…” ifadesinin yalnızca başvuru sürecine ilişkin olduğunu belirterek, hayvansal dokulardan elde edilebilecek hücre ve doku kültürlerinin başvurusuna izin verilmediğinin altını çizdi. Bu nedenle “yapay et” veya bunu çağrıştırabilecek ürünler için herhangi bir başvurunun yapılamayacağı ifade edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı, hücre ve doku kültürü yöntemiyle üretilen ve kamuoyunda “yapay et” olarak adlandırılan ürünlere karşı duruşunu kararlılıkla sürdürdüğünü açıkladı. Açıklamada, doğal üretim anlayışı, hayvancılığın korunması, tüketici sağlığı ve kültürel hassasiyetlerin temel öncelikler arasında yer aldığı belirtildi.

Bakanlık ayrıca, yeni yönetmeliğin iddia edildiğinin aksine “yapay et yasağını” daha güçlü bir yasal dayanağa ve bariyere kavuşturduğunu ifade ederek, Türkiye sınırları içerisinde yapay et üretimi ve tüketiminin söz konusu olmadığını ve olmayacağını duyurdu.

Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), kırsalda üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak ve yerli üreticiyi desteklemek amacıyla tarımsal desteklerini sürdürüyor. Ekosistem dengesinin korunması, biyolojik çeşitliliğin devamlılığı ve tarımsal üretimin sürdürülebilmesi açısından arıcılık faaliyetleri de belediyenin destek programları arasında yer alıyor.

“Başkent’te Her Kovan Bir Gelecek” sloganıyla yürütülen çalışma kapsamında ABB, standart ölçülerde ve uzun ömürlü kullanıma uygun 5 bin arı kovanını yüzde 50 hibeyle üreticilere ulaştırıyor. İlk dağıtım Çubuk’ta yapılırken, programın bayramdan önce 16 kırsal mahallede daha tamamlanması hedefleniyor.

ABB, arıcılık alanındaki desteklerini yalnızca kovan dağıtımıyla sınırlı tutmuyor. 2026 yılı kapsamında yüzde 50 hibeli arı kovanı desteğinin yanı sıra yüzde 75 hibeli fondan arı yemi desteği de üreticilere sunuluyor. Toplam 21 milyon TL bütçeye sahip programla arıcılığın geliştirilmesi amaçlanıyor.

Çubuk’ta gerçekleştirilen dağıtım programında konuşan ABB Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Hüseyin Şemsi Uysal, şunları söyledi:

“Ankara kırsalında genel manada 5 bin adet arı kovanı dağıtımının ilk partisini Çubuk ilçemizde gerçekleştiriyoruz. 16 kırsal mahallemizde dağıtımlarımız devam edecek. Bayramdan önce dağıtımımızın tamamını bitireceğiz. 5 bin kovan ile çiftçimize destek olmaya çalışacağız. Arı popülasyonunu dengede tutmak, sürdürülebilir tarımı sağlamak, doğal dengeyi korumak açısından arıcılıkla uğraşan çiftçilerimize destek olmayı son derece önemli buluyoruz. Büyükşehir olarak elimizden geleni yapıp üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz.”

3 Milyon 300 Bin Kurbanlık Bekleniyor

Bayraktar, son yıllardaki satış verilerine göre 2026 yılında yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş olmak üzere toplam 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesileceğinin tahmin edildiğini açıkladı. Kurban Bayramı’nın üreticiler için kritik bir dönem olduğunu belirten Bayraktar, bu süreçte işletme borçlarının kapatıldığını ve yeni üretim dönemine ilişkin planlamaların yapıldığını ifade etti.

Büyükbaşta Fiyatlar 450 Bin Liraya Kadar Çıkıyor

Ziraat Odalarından alınan verilere göre 2026 yılında büyükbaş kurbanlıkların fiyatlarının 120 bin lira ile 450 bin lira arasında, küçükbaş hayvanların ise 15 bin lira ile 45 bin lira arasında değişmesinin beklendiği bildirildi.

Canlı kilogram fiyatlarının büyükbaş hayvanlarda 340 lira ile 520 lira, küçükbaş hayvanlarda ise 300 lira ile 520 lira arasında olacağı tahmin ediliyor. Ülke ortalamasında büyükbaş canlı kilogram fiyatı 411 lira 19 kuruş, küçükbaşta ise 397 lira 61 kuruş seviyesinde bulunuyor.

Fiyat Artışında Maliyetler Etkili Oldu

Bayraktar, kurbanlık fiyatlarındaki yükselişte yem, işçilik, veterinerlik hizmetleri, ilaç, elektrik, mazot ve nakliye giderlerinde yaşanan maliyet artışlarının etkili olduğunu söyledi.

Geçen yıla göre saman fiyatının yüzde 106,3, besi yeminin yüzde 37,7, kuru yonca otunun ise yüzde 36,1 arttığını belirten Bayraktar, mazot fiyatlarının da yüzde 46 yükseldiğini kaydetti.

Vekâletle Kesim İç Piyasayı Etkiliyor

Vakıf ve derneklerin yurt dışı vekâlet organizasyonlarında uyguladığı düşük fiyat politikasının iç piyasadaki üreticileri olumsuz etkilediğini ifade eden Bayraktar, kurban kesimlerinin Türkiye’de yapılmasının hem üreticilere hem de hayvancılık sektörüne katkı sağlayacağını vurguladı.

Kasaplık Hizmetlerinde 8,2 Milyar Liralık Hacim

Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetlerinin de önemli bir ekonomik faaliyet alanı oluşturduğunu belirten Bayraktar, büyükbaş ve küçükbaş kesim işlemleri için toplamda yaklaşık 8,2 milyar liralık bir ekonomik hacim oluşmasının beklendiğini açıkladı.

Toplam Harcama 192 Milyar Liraya Yaklaşacak

Yaklaşık 750 bin büyükbaş ve 2 milyon 550 bin küçükbaş hayvanın kesileceğini belirten Bayraktar, vatandaşların kurbanlık alımları için toplamda yaklaşık 192 milyar liralık harcama yapacağının tahmin edildiğini söyledi.

Deri Ekonomisinde Büyük Kayıp Uyarısı

Kurban Bayramı süresince elde edilen derilerin önemli bir sanayi hammaddesi olduğunu ifade eden Bayraktar, toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle milyonlarca liralık ekonomik kayıp oluştuğunu belirtti. Özellikle küçükbaş hayvan derilerinin önemli bölümünün ekonomiye kazandırılamadan zayi olduğunu söyledi.

Et ve Süt Kurumu Vurgusu

Bayraktar, bayram sonrası elde kalan kurbanlık hayvanların, üreticilerin mağdur edilmeyeceği fiyatlarla Et ve Süt Kurumu tarafından alınmasının büyük önem taşıdığını ifade ederek, tüm üreticilere bereketli kazançlar diledi.

TMO tarafından yapılan açıklamada, bu yıl hububat hasadının yağışların etkisiyle geçen yıla göre geciktiği belirtilirken, önümüzdeki günlerde hasadın lokal bölgelerde hız kazanmasının beklendiği ifade edildi. Hasadını gerçekleştiren üreticilerin depolama konusunda mağduriyet yaşamaması amacıyla ürün kabul sürecinin 21 Mayıs itibarıyla başlatıldığı kaydedildi.

Açıklamada, üreticilerin teslim edeceği ürünlerin 2026 mahsulü ve ÇKS’ye kayıtlı olması gerektiği vurgulanırken, ürün teslimlerinin taahhütname karşılığında yapılacağı bildirildi.

TMO’nun kamuoyu duyurusunda şu ifadelere yer verildi:

“Ülkemizde hububat hasadı, yağışların devam etmesi nedeniyle geçen yıla göre bir süre gecikmiş olup önümüzdeki günlerde lokal alanlarda başlaması öngörülmektedir.

Hasadını yapan üreticilerimizin depolama ihtiyacını karşılamak amacıyla, 2026 mahsulü ÇKS’de kayıtlı buğday ve arpa ürünleri 21 Mayıs 2026’dan itibaren taahhütname karşılığında TMO işyerlerinde kabul edilecektir.”

Öte yandan TMO, geçici depolama amacıyla ürün teslim edecek üreticilerin randevu almasının zorunlu olduğunu belirtti. Randevuların TMO’nun randevu sistemi üzerinden ya da e-Devlet aracılığıyla oluşturulabileceği ifade edildi.

Bakanlıktan edinilen bilgiye göre, gelişen teknoloji ve alternatif gıda kaynaklarına yönelik çalışmaların artmasıyla birlikte yeni bileşenlerin gıda olarak kullanımına olan talep doğrultusunda düzenleme yapıldı. Yönetmelik, gıda işletmecilerinin yeni geliştirdikleri ürünleri piyasaya sunma süreçlerini ve tüketici güvenliğini esas alan şartları kapsıyor.

189 Yeni Gıda Bileşeni Listeye Alındı

Düzenleme ekinde, Avrupa Birliği’nde kullanımına izin verilen ve Türkiye’de uygun görülen 189 yeni gıda bileşeni yer aldı. Buna karşılık GDO’lu mikroorganizma kullanılarak üretilen, domuz kaynaklı veya böcek içeren 32 ürün ise mevzuat kapsamı dışında bırakıldı.

Risk Değerlendirmesi Şartı

Yeni geliştirilen gıdaların piyasaya arz edilebilmesi için risk değerlendirmesinden geçmesi ve insan sağlığı açısından güvenilir bulunması şartı aranacak. Uygun görülen ürünlerin kullanımına belirlenen koşullar çerçevesinde izin verilecek.

Yönetmelikte yer almayan yeni gıdalar için ise işletmelerin Tarım ve Orman Bakanlığı’na başvuru yapması ve güvenilirlik değerlendirmesinden geçmesi gerekecek.

İnovasyona ve Güvenli Tüketime Vurgu

Düzenlemeyle birlikte hem tüketici sağlığının korunması hem de yenilikçi gıda üretiminin ve yeni teknolojilerin desteklenmesi hedefleniyor.

TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, 2026 yılı mart ayında bir önceki aya göre yüzde 3,89 oranında yükselirken, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,26 artış gösterdi. Endekste, bir önceki yılın aralık ayına göre artış oranı yüzde 11,25 olurken, on iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 33,01 olarak kaydedildi.

Tarım sektöründe üretim maliyetlerini doğrudan etkileyen ana gruplar incelendiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde aylık bazda yüzde 4,39 artış gerçekleşti. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,84 oranında yükseldi.

Yıllık bazda değerlendirildiğinde ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi yüzde 35,82 artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi yüzde 25,17 artış gösterdi.

Alt gruplar arasında en yüksek artışın gübre ve toprak geliştiriciler kaleminde yaşandığı görüldü. Buna göre söz konusu grupta yıllık bazda yüzde 48,33, aylık bazda ise yüzde 9,69 oranında artış kaydedildi. Gübre fiyatlarındaki yükselişin, üretim maliyetlerini artırarak çiftçinin üzerindeki ekonomik baskıyı büyüttüğü değerlendiriliyor.

Öte yandan TÜİK, 2026 yılı nisan ayına ilişkin Yurtdışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) verilerini de kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan veriler, üretim maliyetlerindeki artış eğiliminin dış ticaret ve sanayi tarafında da sürdüğüne işaret etti.

Arıların ve diğer tozlayıcıların ekosistem, biyolojik çeşitlilik ve gıda güvenliği açısından kritik bir görev üstlendiğini vurgulayan Yumaklı, tarımsal üretimde gerçekleşen tozlaşmanın yaklaşık yüzde 75’inin arılar ve diğer polinatörler tarafından sağlandığını belirtti. Arıcılığın yalnızca bal üretiminden ibaret olmadığını ifade eden Yumaklı, sürdürülebilir tarım ve gıda arz güvenliği açısından sektörün stratejik önem taşıdığını kaydetti.

Türkiye’nin zengin bitki örtüsü, farklı iklim yapısı ve yüksek genetik çeşitliliğe sahip arı varlığıyla dünya arıcılığında önemli bir konumda bulunduğunu belirten Bakan Yumaklı, Dünya Arı Günü kapsamında düzenlenen etkinliklerle arıların tarımsal üretimdeki rolü, arı ürünlerinin ekonomik değeri ve arıcılığın sürdürülebilirliğine yönelik toplumsal farkındalığın artırılmasının hedeflendiğini ifade etti.

2025 yılı TÜİK verilerine göre Türkiye’de 96 bin 646 arıcılık işletmesi bulunduğunu aktaran Yumaklı, ülkede 8 milyon 817 bin 155 arılı kovan ile 97 bin 253 ton bal üretimi gerçekleştirildiğini bildirdi. Türkiye’nin güçlü arıcılık altyapısıyla dünya sıralamasında üst sıralarda yer aldığını vurgulayan Yumaklı, ülkede 39 coğrafi işaretli bal çeşidi bulunduğunu söyledi.

Bingöl balı ile Yenice ıhlamur balının Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret alan iki önemli ürün olduğunu belirten Yumaklı, dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90’ının Türkiye’de gerçekleştirildiğini, bunun yüzde 70 ila 80’lik bölümünün ise Muğla’da üretildiğini kaydetti.

Arıcılık sektörüne yönelik desteklemelere de değinen Bakan Yumaklı, Hayvancılık Yol Haritası kapsamında uygulanan yeni destekleme modeliyle üreticilere temel desteğin yanında ilave destekler sağlandığını belirtti. Buna göre kadın ve genç yetiştiricilere yüzde 40, planlama kapsamındaki gezginci arıcılara yüzde 30, birinci derece tarımsal amaçlı örgütlere ise yüzde 20 oranında ek destek verildiğini ifade etti.

Gen kaynaklarının korunmasına yönelik çalışmalara da değinen Yumaklı, izole bölgelerde yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere ayrıca destek sağlandığını aktardı. Kırsal kalkınma destekleri kapsamında arıcılık yatırımları, ekipman temini ve işleme tesislerine yönelik hibe ve teşviklerin sürdüğünü belirten Yumaklı, propolis, polen, arı sütü ve arı zehri gibi bal dışındaki arı ürünlerinin üretiminin artırılmasına yönelik çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.

Organik tarım mevzuatı kapsamında faaliyet gösteren arıcılara da sertifikalı üretim şartıyla arılı kovan başına destekleme ödemesi yapıldığını kaydeden Yumaklı, üreticilere yönelik teknik eğitim ve uygulamalı kursların da devam ettiğini söyledi.

Türkiye’nin arı genetik kaynakları bakımından önemli bir merkez olduğunu belirten Bakan Yumaklı, Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli arı ırkları ile ekotiplerin korunması ve geliştirilmesi amacıyla üniversiteler ve arı yetiştiricileri birlikleriyle ortak çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi.

Damızlık ana arı üretiminin artırılması, bölgelere uygun arı ırklarının yaygınlaştırılması ve genetik saflığın korunmasına yönelik ıslah programlarının sürdüğünü ifade eden Yumaklı, bu çalışmalar sayesinde koloni kayıplarının azaltılmasının, bal verimi ve kalitesinin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.

Bakan Yumaklı, yürütülen çalışmaların arıcılık sektörünün sürdürülebilirliğini güçlendireceğini belirterek, Türkiye’nin sertifikalı damızlık ana arı üretimi ve ihracatı yapabilen bir konuma ulaşmasının amaçlandığını ifade etti.

Köyde üreticilerle görüşen Gürer, Niğde’de bu yıl da patatesin depoda kaldığını belirterek yaklaşık 200 bin ton patatesin çöp olduğunu ifade etti.

Patates üreticisi Mustafa Işık ise ürünlerinin değer bulamadığını söyleyerek yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:

“Kendi işimde çok iyiydim ama bu süreçte battım. Bu iş artık toparlanmaz hale geldi. İki sene önce gübreyi 4 liraya alıyorduk, bu sene 22 liraya aldık. Eğer bu patatesin ihracatı olmazsa çiftçi ayakta duramaz. Kimse yardım etmiyor. Ürünü 10 ay depoda beklettim. Şimdi ‘Keşke satsaydın’ diyorlar ama alan yoktu. Şirketler çok büyük üretim yaptığı için bizim köylerde sıkıntı başladı. Benim burada yaklaşık 200 ton patatesim çöp oldu. Şu anda 100 ton kadar var. Bir kısmını dağıttım, bir kısmını hayvanlara verdim. Ağcaşar köyünde hemen her evde 50 ton civarında patates depoda duruyor. Adana’da yeni ürün başladı, bunlar artık tamamen çöp. Ben bu depoyu yaklaşık 2 milyon maliyetle yaptım. Bu patatesi depoya koymanın bile bana 2 milyon zararı oldu. Elektrik parasını bile ödeyemedim.”

Patates üreticisinin büyük bir mağduriyet yaşadığını söyleyen Gürer, büyükşehirlerde yüksek fiyatla satılan ürünün üreticide değer bulamadığını belirtti.

“Büyükşehirlerde kilosu en az 20 liraya satılan patates ya hayvan yemi oluyor ya çürüyor ya da sokağa atılarak tamamen değersiz hale geliyor. Oysa ülkemizde patates her alanda kullanılabilecek bir ürün. Yemeklik olur, sanayide kullanılır, işlenmiş ya da dondurulmuş gıdaya dönüştürülebilir. Ancak Niğde bölgesi yaklaşık 1 milyon ton patates yetiştiriyor ve bu patatesler çöp olmaktan kurtulamıyor” dedi.

Patates üretiminde yıllardır aynı sorunların yaşandığını vurgulayan Gürer, kamu kurumlarının alım yapması gerektiğini ifade ederek şöyle konuştu:

“Patatesle ilgili daha önce çağrıda bulunmuştuk. Tarım Kredi Kooperatifleri ve Toprak Mahsulleri Ofisi alıma girsin, üretici mağdur edilmesin demiştik. 1999 yılında da yaklaşık 6,5 milyon ton patates üretiliyordu, bugün 2025’e geldik yine aynı miktarlarda üretim var. Nüfus artmasına rağmen patatesin yemeklik ya da sanayide kullanım alanı artırılmadığı için üretici ortada kalıyor. Küçük aile tipi işletmeler büyük sorun yaşıyor. Büyük şirketler bu işi kendi içinde koordine ediyor, onlar para kazanıyor ama üretici mağdur oluyor.”

Köydeki diğer üreticiler de benzer sorunlarla karşı karşıya olduklarını anlattı. Bir üretici, yaşadığı zarar nedeniyle artık üretim yapmak istemediğini belirterek, “Köylerin geneli aynı durumda. Bu yıl bir şey ekmeyeceğim, hammallık yapacağım. Çiftçi bu kadar zarar edince artık patates ekmeyecek gibi görünüyor. Çoğu mısıra döndü. Bu patatesi 3 liraya bile satamadık. Üretiyoruz, bakan yok. Ürün çöp oluyor, duyan yok” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de ciddi boyutta gıda israfı yaşandığını belirten Gürer, değerlendirme yapılmayan ürünlerin milli servetin kaybı anlamına geldiğini söyledi.

“Patates iri ve kaliteli. Büyükşehirlerde en az 20 liraya satılan ürün burada 3 liraya bile alıcı bulamıyor. Depodaki patates çöp olmuş durumda. Artık ancak hayvan yemi olarak değerlendirilmeye çalışılıyor. Daha önce de iktidara seslendim. Bu milli servet sadece bir kişinin ürünü değil, ülkenin değeridir. Bunların çöp olmaması gerekiyor. Türkiye’de yılda yaklaşık 23 milyon ton gıda israf ediliyor. Bunun önemli bir kısmı da tarladan depoya gelip değer bulamayan ürünlerden oluşuyor. Buna mutlaka çözüm üretilmeli. Çiftçinin ciğeri yanıyor. İcra geliyor, tarlası gidiyor, traktörü gidiyor. Patatesten para kazanamıyor. Çoluk çocuk bir süre dayanıyorlar, sonra şehirlere gidip asgari ücretle çalışmak zorunda kalıyorlar. Oysa bu insanlar üretmeli. Çiftçilerin içine düşürüldüğü durum ülkenin geleceği açısından da büyük risk.”

Gürer, kamu kurumlarının üreticinin elindeki ürünü değerlendirmesi gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

“Bugün üretici patates üretmese büyükşehirde yaşayan insanlar patatesin kilosunu 100 liraya almak zorunda kalırdı. Şu patates 3 liraya satılamaz mı? Bu ülkenin kamu kuruluşları ne için var? Tarım Kredi Kooperatifleri, Toprak Mahsulleri Ofisi üreticiden bu ürünü alsın. Alamayan fakir fukara vatandaşlara dağıtılsın. Yıllardır bu insanlar aynı sorunu yaşıyor. Köy kahvesinde gördük, herkes aynı durumda. Kimsenin konuşacak hali kalmamış. Cepler boş, insanlar perişan. Özellikle kredi meselesi çiftçiyi çok sıkıştırıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu primini ödeyemeyen çiftçinin yakasına banka da yapışıyor. ‘Önce borcunu öde, sonra kredi verelim’ diyorlar. Peki bu insan borcunu nasıl ödeyecek? Ürettiği ürün bu haldeyken nasıl ayakta kalacak?”

Bakanlık tarafından il müdürlükleri, belediyeler, gıda işletmeleri ve sanayicilere gönderilen talimatta özellikle çabuk bozulabilen ürünlerde STT konusunda taviz verilmeyeceği belirtildi. Süt, yoğurt, peynir, tereyağı ve et ürünleri gibi halk sağlığı açısından risk taşıyan gıdaların son tüketim tarihinin geçmesi durumunda satışına kesinlikle izin verilmeyecek.

Yeni uygulamaya göre resmi denetimlerde son tüketim tarihi geçmiş ürün sattığı tespit edilen işletmelere idari para cezası uygulanacak. Ayrıca sağlık açısından risk oluşturduğu değerlendirilen ürünlere ekipler tarafından el konulacağı bildirildi.

Yetkililer, özellikle hayvansal ürünlerde son tüketim tarihinin doğrudan insan sağlığıyla bağlantılı olduğuna dikkat çekerek marketlerin bu konuda daha hassas davranması gerektiğini vurguladı.

Düzenleme kapsamında tavsiye edilen tüketim tarihi bulunan ürünler için ise farklı bir süreç işletilecek. Bakliyat, makarna, bitkisel sıvı yağ, çay, kahve ve alkolsüz içecekler gibi ürünlerde TETT tarihinin geçmiş olması tek başına ürünün satıştan kaldırılması anlamına gelmeyecek.

Bakanlık, söz konusu ürünlerin tadında, kokusunda ya da görünümünde herhangi bir bozulma olmaması ve ambalajının zarar görmemesi şartıyla satışına izin verilebileceğini açıkladı. Ancak bu ürünlerin marketlerde diğer gıdalardan net şekilde ayrılması zorunlu olacak. TETT’si geçmiş ancak satışına izin verilen ürünler, özel olarak belirlenmiş ayrı reyonlarda tüketiciye sunulacak.

Denetimlerde ise her ürün kendi kategorisine göre değerlendirilecek. Örneğin salamlı sandviçlerde son tüketim tarihi zorunlu tutulurken, reçelli sandviçlerde tavsiye edilen tüketim tarihi yeterli sayılabilecek.

Bakanlık açıklamasında, tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş her ürünün halk sağlığı açısından risk oluşturmadığına dikkat çekildi. Yapılacak kontrollerde ürün bazlı güvenilirlik değerlendirmesi yapılacağı belirtilirken, düzenlemeyle hem güvenli gıda tüketiminin sağlanmasının hem de gıda israfının azaltılmasının amaçlandığı ifade edildi.

CHP Genel Merkezi'nin görevlendirmesiyle Kırşehir’e giden Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer; Parti Meclisi Üyesi Cansel Çiftçi, CHP İl Başkanı Baran Genç, Merkez İlçe Başkanı Gürkan Yağmur ve İl Gençlik Kolları Başkanı Utku Yılmaz ile birlikte esnaf ziyaretlerinde bulundu. Kentte kapı kapı gezerek esnafın nabzını tutan Gürer, emekli maaşlarının ve bayram ikramiyelerinin enflasyon karşısında nasıl eridiğini çarpıcı bir örnekle canlı yayında ortaya koydu.

Bir kasap dükkanına giren Gürer, tezgahtaki pirzolalardan bir adedini teraziye bıraktırarak esnafa, "Kaç gram geliyor? Kaç lira?" sorusunu yöneltti.

Kasap esnafı, tek bir pirzolanın 70 gram geldiğini belirterek, "Bu hazırlanmış pirzola, 1800 lira fiyatı. Bunun bir adedin fiyatı 125 TL tutuyor." yanıtını verdi.

"4 Bin Lira İle Sadece 32 Kalem Pirzola Alınıyor"

Aldığı cevabın ardından emekli ikramiyesini hatırlatan Ömer Fethi Gürer, "Peki bayram ikramiyesi kaç lira?"* diye sordu. Kasap esnafının "Bayram ikramiyesi 4.000." demesi üzerine Gürer, "4 bin liraya kaç tane pirzola alabiliyoruz?"sorusunu sordu. Esnafın yanıtı ise acı tabloyu özetledi: "32 kalem düşer."

2020’de Bir Koyun Alınabiliyordu

Geçmiş yılların alım gücü ile günümüzü kıyaslayan CHP’li Gürer, paranın değer kaybını şu verilerle açıkladı:

"2020 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı vekâlette kesim ücretini 870 lira açıklamıştı. Bayram ikramiyesi 1.000 liraydı. Yani bayram ikramiyesiyle bir koyun alınabiliyordu. Bu yıl Diyanet İşleri Başkanlığı vekâlette kesim ücretini 18.000 TL olarak açıkladı. Bayram ikramiyesi 4.000 TL. 4.000 liraya 32 tane pirzola alınabiliyor."

"Bayramda Çocuğa Harçlık Kalmıyor, Gelenekler Değişti"

Ekonomik krizin gölgesinde bayram hazırlığı yapmanın imkansız hale geldiğini vurgulayan Gürer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Pirzola 5 kişilik bir aile için ortalama bir öğün yemek olur. 4.000 lirayı buna verdiğin zaman çocuğa harçlık kalmıyor. Ondan sonrasında şeker alamıyor, lokum alamıyor. Orta Anadolu da geleneksel olarak bir tepsiyle gelen misafire ikramda bulunulurdu. Bir tarafta cıncık şeker olurdu. Bir tarafta lokum olurdu. Bir tarafta diğer sunumlar olurdu. Ama bayramda artık yalnızca pirzolaya bile bayram ikramiyesi yetmiyor."

Emeklilerden İktidara Tepki: "Seçimi Bekliyoruz"

Kırşehir’deki kahvehanelerde emekli vatandaşlarla da bir araya gelen Ömer Fethi Gürer, vatandaşların yoğun sitemiyle karşılaştı. Maaşlarıyla geçinemediklerini aktaran emekliler, *"En azından bayram ikramiyesi olsun artırsınlar diye bekledim. Bu iktidar emekliyi gözden çıkarmış. Seçimi belliyoruz"* diyerek tepkilerini dile getirdiler.

Gürer'den Kanun Teklifi Hatırlatması ve Sandık Çağrısı

Emekli maaşlarının asgari ücret seviyesine eşitlenmesi ve bayram ikramiyelerinin de asgari ücret tutarına yükseltilmesi için TBMM'ye kanun teklifleri verdiğini hatırlatan CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, hükümetin ekonomi politikasını şu sözlerle eleştirdi:

"Bir avuç yandaşı kayıran iktidar emeklilerin yaşadığı derin yoksulluğu dikkate almıyor. Yurt dışından kaynağı belirsiz paraların gelişine kapı aralıyor. Emekli feryadını duymuyor. 16 milyon emekli bu yaşadığını unutmasın; hem ülkeyi hem de kendi yaşamını düşünerek oyunu kullansın. Bir koyun 20 bin lira üzerinde hayvan pazarında satıldığına işaret eden Gürer bırakın bayram ikramiyesini maaş ile dahi koyun alınamaz duruma ekonomik durum sürüklendi."

Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre destek ödemeleri kapsamında en büyük payı 2 milyar 895 milyon 868 bin 200 lira ile büyükbaş hayvancılık buzağı desteği oluşturdu.

Destek kalemleri ise şöyle sıralandı:

-Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Buzağı): 2 milyar 895 milyon 868 bin 200 TL

-Katı Organik Organomineral Gübre Desteği: 330 milyon 131 bin 500 TL

-Küçük Ölçekli Balıkçılık Desteği: 144 milyon 790 bin 400 TL

-Planlı Üretim Desteği: 130 milyon 977 bin 800 TL

-Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Malak): 121 milyon 444 bin 120 TL

-Bitkisel Üretim Temel Desteği: 82 milyon 948 bin 15 TL

-Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 49 milyon 619 bin 965 TL

“Hayvanlar titizlikle kontrol ediliyor”

Hayvancılık yol haritasında hayvan hastalıklarıyla mücadelenin kritik önem taşıdığını vurgulayan Yumaklı, Türkiye genelinde 8 Veteriner Yol Kontrol ve Denetim İstasyonu kurulacağını, bunlardan 5’inin açıldığını 3’ünün ise açılma sürecinde olduğunu söyledi.M

43 ilin bağlantı noktasında yer alan Ankara’daki istasyonda büyük şehirlere yapılan hayvan sevkiyatlarının kontrol edildiğini belirten Yumaklı, kamyonlardaki hayvanların küpe bilgilerinden sağlık durumlarına, evrak ve sertifikalarına kadar detaylı şekilde incelendiğini ifade etti.

“Kurbanlık arzında sorun yok”

Kamuoyunda yer alan iddialara değinen Yumaklı, kurbanlık hayvan arzında herhangi bir sorun bulunmadığını belirtti.

Büyükbaş kurbanlık sayısının 1 milyon 202 bin olduğunu aktaran Yumaklı, bu rakamın geçen yıl kesilen hayvanların yüzde 45 üzerinde olduğunu söyledi. Küçükbaş kurbanlık sayısının ise 3 milyon 761 bin olduğunu belirten Yumaklı, bu sayının da geçen yıla göre yüzde 51 artış gösterdiğini ifade etti.

Büyükşehirlere hayvan sevkiyatlarının sürdüğünü belirten Yumaklı, İstanbul’un Avrupa Yakası’na sevkiyatların bayram boyunca devam edeceğini kaydetti.

“Tarım Cebimde” ile takip imkânı

Bakan Yumaklı, vatandaşların “Tarım Cebimde” uygulaması üzerinden hayvanların küpe numarasıyla tür, doğum tarihi, cinsiyet ve aşılama bilgilerine ulaşabileceğini söyledi. Uygulamanın kurban pazarlarında güvenli alışveriş için önemli bir araç olduğunu belirten Yumaklı, sistemi sahada da uygulamalı olarak gösterdi.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile İl Tarım ve Orman Müdürlüğü iş birliğinde hayata geçirilen proje kapsamında Gebze’de üreticilere büyük destek sağlandı. Domates, biber, patlıcan ve salatalık fidelerinden oluşan toplam 500 bin fide, yüzde 75 hibeyle çiftçilere teslim edildi.

Gebze Kadıllı Mahallesi’nde düzenlenen programa protokol üyeleri, üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Programda konuşan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Hasan Soba, verilen desteklerle çiftçinin üretime daha güçlü şekilde devam etmesinin amaçlandığını söyledi.

“Atıl Araziler Yeniden Üretime Kazandırılıyor”

Başkan Vekili Hasan Soba, tarımsal desteklerin her yıl artarak sürdüğünü belirterek, işlenmeyen tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılmasının hedeflendiğini ifade etti. Fide maliyetinin yüzde 75’inin Büyükşehir Belediyesi ve İl Tarım Müdürlüğü tarafından karşılandığını kaydeden Soba, kalan kısmın ise üreticiler tarafından ödendiğini söyledi.

Soba ayrıca, 2019 yılından bu yana çiftçilere sağlanan toplam tarımsal desteğin 1,5 milyar lirayı aştığını belirterek, fide desteğinin yanı sıra gübre, yem bitkisi ve tohum projeleriyle üreticilerin yanında olmaya devam ettiklerini dile getirdi.

Bakanlıktan 290 Milyon Liralık Destek

Kocaeli İl Tarım ve Orman Müdürü Ali Ulvi Özerdem ise kent genelinde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından toplam 290 milyon liralık destekleme ödemesi gerçekleştirildiğini açıkladı.

Özerdem, “Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi” kapsamında ayçiçeği tohumu dağıtımı yapıldığını ve yaklaşık 8 bin 650 dekarlık üretim alanının desteklendiğini söyledi.

440 Üreticiye 7 Milyon Liralık Katkı

Büyükşehir Belediyesi ile Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında 440 üreticiye toplam 500 bin fide dağıtıldığını belirten Özerdem, üreticilere yaklaşık 7 milyon liralık destek sağlandığını ifade etti.

Sebzeciliğin Kocaeli tarımında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Özerdem, özellikle örtü altı üretimde kentin her geçen yıl daha da güçlendiğini söyledi.

Fide Dikimi Yapıldı

Konuşmaların ardından protokol üyeleri bir serada fide dikimi gerçekleştirdi. Etkinlik sonunda üreticilere dağıtılmak üzere hazırlanan fideler teslim edilirken, mahallede yapılan köy fırınında hazırlanan yöresel mancarlı pideler de katılımcılara ikram edildi.

Toplam 7 milyon 155 bin liralık kaynak kullanılan proje sayesinde hem desteklenen çiftçi sayısı hem de dağıtılan fide miktarı artırıldı. Üreticilerin geçen yıla göre yüzde 25 daha fazla destek aldığı belirtildi.

Edinilen bilgiye göre ödemeler, T.C. kimlik numarası ve vergi kimlik numarasının son hanesine göre gerçekleştirilecek. Buna göre;

T.C. kimlik numarasının son hanesi 0 ve 2 olan yetiştiriciler ile vergi kimlik numarasının son hanesi 0 ve 2 olan işletmelerin ödemeleri 15 Mayıs 2026 tarihinde saat 18.00’den sonra hesaplara yatırılacak.

T.C. kimlik numarasının son hanesi 4, 6 ve 8 olan yetiştiriciler ile vergi kimlik numarasının son hanesi 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 olan işletmelerin destekleme ödemeleri ise 22 Mayıs 2026 tarihinde saat 18.00’den sonra hesaplara aktarılacak.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bu yıl tarımsal sulamayla ilgili bir problem olmayacağını belirterek, "Geçen sene zirai don ve kuraklıkla düşen üretimimiz bu sene toparlanacak, hatta bazı ürünlerde rekorlar kıracağımızı söyleyebilirim." dedi.

14 Mayıs Dünya Çiftçiler Günü dolayısıyla düzenlenen Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Danışma Kurulu Toplantısı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın da katılımıyla bir otelde yapıldı.

Burada konuşan Yumaklı, tarım sektörünün sadece bir üretim faaliyeti değil, strateji ve planlama işi olduğunu söyledi.

“Tarım Strateji ve Planlama İşidir”

İklim değişikliği ve bölgesel gerilimlerin küresel üretim maliyetlerini ve tedarik zincirlerini doğrudan etkilediğine işaret eden Yumaklı, "Tarım ve Orman Bakanlığı olarak tüm adımlarımızı bu gerçeklere göre planlı ve programlı şekilde atıyoruz. Tarımı teknolojiyle birleştirmek artık bir zorunluluktur." diye konuştu.

Bakan Yumaklı, Türkiye'de tarım adına gelecek vizyonunu pekiştiren gelişmeler yaşandığını bildirerek, 7 aylık verilere bakıldığında son 66 yılın en yağışlı yılının yaşandığını, barajlardaki ortalama doluluk oranının yüzde 75'lerin üzerine çıktığını söyledi.

TMO 20 Milyon Tonluk Depolama Kapasitesiyle Hazır

Bu yıl sulamayla ilgili problemin olmayacağına dikkati çeken Yumaklı, konuşmasına şöyle devam etti:

"Geçen sene zirai don ve kuraklıkla düşen üretimimiz bu sene toparlanacak, hatta bazı ürünlerde rekorlar kıracağımı söyleyebilirim. Toprak Mahsulleri Ofisimiz (TMO) de yeni hasat dönemine 20 milyon tonluk depolama kapasitesiyle hazır. İki yıl önce başlattığımız, meyvelerini almaya başladığımız üretim planlamamızı güçlendirerek devam ettiriyoruz. İki yıl önce başlattığımız hayvancılıkta yol haritamızı uygulamaya devam ediyoruz. Yeni destekleme modelimizi de kadınları ve gençleri ön plana alacak şekilde sisteme entegre ettik."

Yumaklı, ziraat odalarıyla iş birliğini daha da ileriye götürmek için gayret ettiklerini belirterek, Çiftçi Kayıt Sistemi veri girişi ve kabul işlemlerinin yürütülmesine için TZOB ile bir protokol imzaladıklarını anımsattı.

İlk etapta uygulamanın üç ilde başladığını ve geçen yıl il sayısının 21'e çıktığını anlatan Yumaklı, bu yıl hazır olan odaları da sisteme dahil edeceklerini söyledi.

Bakan Yumaklı, IPARD kapsamında hayata geçirdikleri "danışmanlık hizmetleri" ile ziraat odalarında görev yapan 600'ün üzerinde uzman danışmana eğitim desteği vermeye devam edeceklerini bildirdi.

“Algı Operasyonlarına İzin Vermeyeceğiz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan "Türkiye Tarım ve Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah İçin Dönüşüm Projesi"nin sektörde yeni sayfa açtığını dile getiren Yumaklı, şunları kaydetti:

"Proje kapsamında krediye erişim sorunu yaşayan ve birincil üretim yapan çiftçilerimiz için yaklaşık 500 milyon dolarlık kredi hacmi oluşturulması konusunu uygulamaya başlayacağız. Yaklaşık 400 bin çiftçimizin ürünlerini pazarlayabilecekleri yeni kanallar oluşturulacak. Öngörümüz 250 bin vatandaşımıza istihdam sağlanacak. Ancak birilerinin, 'tarım bitti' diyerek çiftçilerimizi moralini bozmaya ve tüketicimizi tedirgin etmeye devam ettiğini görüyoruz. Bu algı operasyonlarının üreticilerimizin moralini bozmasına izin vermeyeceğiz. Dezenformasyonla moral bozmaya çalışanlara bu sektörün verdiği en büyük cevap, tarladaki üretim, stoklarımızdaki doluluk ve burada sergilediğimiz sarsılmaz birlikteliktir."dedi

TZOB: TMO’NUN ALIM FİYATLARI BEKLENİYOR

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar da üretim döneminin başladığı Ekim 2025'ten itibaren ülke genelinde yağışların normalin üzerinde gerçekleştiğini ve ekim alanlarındaki artışın, buğday ve arpa üretiminde bereketi beraberinde getirdiğini söyledi.

Artan nem oranının, bazı bölgelerde pas hastalığının artmasına yol açtığını ve sahada üreticilerin bu hastalıkla mücadelesinin devam ettiğini anlatan Bayraktar, şunları söyledi:

"Öte yandan bölgemizde artan jeopolitik gerilim nedeniyle başta mazot ve gübre olmak üzere girdi maliyetlerimiz yükselmiştir. Üreticilerimizin bir sonraki sezon hazırlığında endişelerinin giderilmesi ve emeğinin korunması için TMO'nun, üretim maliyetlerindeki yüksek artışlar ve refah payını göz önünde bulundurarak alım fiyatlarını açıklamasını bekliyoruz."

Açılış konuşmalarının ardından sektör temsilcilerinin de söz alacağı toplantı basına kapalı devam etti.

Sektör bazında incelendiğinde, tarım ve avcılık ürünleri ile ilgili hizmetlerde aylık yüzde 4,33, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 1,41, balıkçılık ve su ürünleri grubunda ise yüzde 5,02 artış gerçekleşti.

Ana gruplarda en dikkat çekici yükseliş tek yıllık bitkisel ürünlerde görüldü. Bu grupta aylık artış yüzde 10,37 oldu. Çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 5,58 düşüş yaşanırken, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde fiyatlar yüzde 2,16 arttı.

Alt gruplar içinde yıllık bazda en yüksek artış yüzde 102,48 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular grubunda kaydedildi. Aylık bazda en sert düşüş ise yüzde 21,12 ile turunçgiller grubunda görüldü.

Yıllık değişimlere bakıldığında, tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 62,67, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 24,09, canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde yüzde 30,62 artış hesaplandı. Ormancılık ürünlerinde yıllık artış yüzde 42,48 olurken, balıkçılık ve su ürünlerinde bu oran yüzde 44,42 olarak gerçekleşti.

Türkiye’de Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı yaklaşık 200 bin çay üreticisi bulunduğunu ifade eden Gürer, kayıt dışı üreticilerle birlikte bu sayının çok daha yukarı çıktığını belirtti. Doğu Karadeniz’de çayın temel geçim kaynaklarından biri olduğuna dikkat çeken Gürer, düşük alım fiyatının yalnızca üreticiyi değil, bölge ekonomisini de doğrudan etkilediğini vurguladı.

Geçtiğimiz yıl yaklaşık 1 milyon 340 bin ton çay hasadı yapıldığını anımsatan Gürer, son yıllarda verimlilik ve rekoltede düşüş yaşandığını belirterek bunun temel nedenlerinden birinin üreticinin memnuniyetsizliği olduğunu dile getirdi. Geçen yıl açıklanan fiyatın da üreticiyi tatmin etmediğini kaydeden Gürer, bu yılki rakamın beklentilerin daha da altında kaldığını savundu.

Yaş çay fiyatının yalnızca rakamsal olarak değil, üreticinin alım gücü üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, üreticinin geçen yıla göre ciddi kayıp yaşadığını söyledi. Geçtiğimiz yıl 6 kilo yaş çay satan bir üreticinin 1 kilo kuru çay alabildiğini ifade eden Gürer, bugün aynı ürünü alabilmek için yaklaşık 8,5 kilo yaş çay satılması gerektiğine dikkat çekti. Bu tabloya göre üreticinin yalnızca kuru çay karşısında bile yaklaşık 2,5 kiloluk kayıp yaşadığını belirten Gürer, mevcut hesaplamalara göre yaş çay fiyatının en az 50 lira seviyesinde olması gerektiğini savundu. Üreticinin siyasi iktidarın bu rakamı vermeyeceğini düşündüğünü ancak en azından başa baş noktasını yakalayabilmek adına 40 liranın üzerinde bir fiyat beklendiğini söyledi.

Açıklanan fiyatın düşük olduğunun iktidarın tutumundan da anlaşılabileceğini ileri süren Gürer, üreticiyi memnun edecek bir rakam açıklanmış olsaydı duyurunun Cumhurbaşkanı tarafından yapılacağını ifade etti. Bu kez açıklamanın Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılmasının da verilen fiyatın yetersiz olduğunun göstergesi olduğunu öne sürdü.

Çay üreticisinin emeğinin değersizleştirildiğini savunan Gürer, bir kafede bir bardak çayın 80-90 liraya satıldığını, kahvehanelerde ise en az 15 liradan tüketiciye sunulduğunu belirtti. Gürer, iki bardak çaya ödenen paranın, bir kilo yaş çay üreten çiftçinin eline geçmediğine dikkat çekti.

Türkiye’nin çay üretiminde kritik bir eşikte olduğunu belirten Gürer, çay tarımının ülkede yılda yaklaşık 6 ay yapılabildiğini, tropikal ülkelerde ise 12 ay boyunca üretim gerçekleştirildiğini söyledi. Buna rağmen Türkiye’nin çayda yüzde 95 yeterlilik seviyesinde bulunduğunu ifade eden Gürer, mevcut politikaların devam etmesi halinde çayda da arz açığı riskinin büyüyeceğini dile getirdi.

Türkiye’de kişi başına yıllık çay tüketiminin yaklaşık 13 kilogram seviyesinde olduğunu kaydeden Gürer, buna rağmen çay ithalatının sürdüğünü söyledi. 2022-2026 yılları arasında toplam 67 bin 552 ton siyah çay ithal edildiğini belirten Gürer, bu ithalat için yaklaşık 153 milyon 793 bin dolar döviz ödendiğini ifade etti. 2026 yılının ilk üç ayında ise 4 bin 613 ton çay ithalatı gerçekleştirildiğini ve bunun karşılığında 12 milyon 456 bin doların yurt dışına çıktığını söyledi. Gürer ayrıca 2025 yılında 20 bin 890 ton çay ithalatına karşılık 47 milyon 820 bin dolar ödeme yapıldığını dile getirdi.

Çay üretiminin özellikle Doğu Karadeniz’in engebeli coğrafyasında büyük emek gerektirdiğini belirten Gürer, üretim maliyetlerinin her geçen yıl arttığını söyledi. Çay toplama yevmiyelerindeki yükselişin yanı sıra motorlu çay toplama makineleri, gübreleme, budama, çapa, motorlu tırpan ve nakliye giderlerinin de üreticinin yükünü ağırlaştırdığını ifade eden Gürer, tüm bu maliyetler dikkate alınmadan açıklanan fiyatın üreticiyi korumaktan uzak olduğunu belirtti.

Bölgedeki üreticilerle görüştüğünü aktaran Gürer, çiftçilerin ciddi ekonomik sıkıntılar yaşadığını söyledi. Üreticilerin verilen fiyatla masraflarını dahi karşılayamadıklarını dile getirdiğini belirten Gürer, tarımda çiftçi, üretici ve besicinin gelir-gider dengesinin bozulduğunu ifade etti. Açıklanan fiyatın taban fiyat olmaması nedeniyle tüccarın daha düşük rakamlarla da alım yapabildiğini söyleyen Gürer, bunun üreticinin mağduriyetini daha da artırdığını kaydetti.

Açıklanan yaş çay alım fiyatının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, fiyatın 40 liranın üzerine çıkarılması çağrısında bulundu. Üreticinin desteklenmesi gerektiğini ifade eden Gürer, ürünün işlenme sürecinde fire verilmeden değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti. İthalata dayalı politikalar yerine yerli üreticiyi koruyan bir anlayış benimsenmesi gerektiğini söyleyen Gürer, Türkiye’nin çayda kendi kendine yeter hale gelmesinin ancak üreticinin korunmasıyla mümkün olacağını belirtti.

Yumaklı, Devlet Su İşleri (DSİ) Etlik Tesisleri’ndeki makine parkında düzenlenen “DSİ Yeni İş Makinelerini Hizmete Alma Töreni”ne katıldı.

DSİ’ye 23 Yılda 4,7 Trilyon Liralık Yatırım

DSİ’nin içme suyu sağlamadan tarımsal sulamaya, taşkın önlemeden korumaya kadar birçok görevi yerine getirmek için çalışmalarına devam ettiğini anlatan Yumaklı, “Son 23 yılda, 4,7 trilyon liralık yatırımı hayata geçirdik, bu da yaklaşık 11 binin üzerinde su ve sulama yatırımını ifade ediyor. 805 baraj ve 522 gölet inşa ettik. Bu yatırımlarla su depolama kapasitemiz yüzde 38 artarak 184 milyar metreküpe ulaşmış durumda.” diye konuştu.

Bakan Yumaklı, DSİ’nin gücüne güç katacak yeni “Yeşil Karıncalar”ın envantere ekleneceğine dikkati çekerek, maliyeti yaklaşık 2,7 milyar lira olan 150 yeni iş makinesinin millete, DSİ çalışanlarına, operatörlerine ve mühendislerine hayırlı olmasını diledi.

Baraj Dolulukları Yüzde 75 Seviyesinde

Gıda arz güvenliği için önemli olan sulama alanlarının yüzde 52 artışla 72 milyon dekara çıktığını aktaran Yumaklı, 352 içme suyu tesisi ve 6 bin 239 yeni taşkın koruma yapıları inşa ettiklerini, ayrıca yıl içinde tamamlayarak hizmete alacakları su ve sulama tesislerinin toplam 300 olacağını bildirdi.

Yumaklı, geçen yıl kuraklıkla ilgili çok ciddi bir imtihan verdiklerini hatırlatarak, 2026 yılının ülke için bereketli geçtiğini, bu yıl yağışların mevsim normallerine göre yüzde 30, geçen yıla göre ise yüzde 73 arttığını söyledi. Son 7 aydaki yağışların, 66 yılın en yüksek seviyelerini gördüğünü belirten Bakan Yumaklı, barajlardaki doluluk oranlarının yüzde 75'ler civarında olduğunu, hatta bazı barajların yüzde 100 doluluk seviyesine ulaştığını vurguladı.

“Ülke Ekonomisine Yıllık 2,2 Milyar Lira Katkı”

DSİ’nin iş makinelerinin taşkın korumada ve afetle mücadelede çok önemli bir görev üstlendiğini vurgulayan Yumaklı, “Sadece 2025 yılı içinde 81 ilimizde, 199 toplu makineli çalışma ve 1311 münferit çalışma gerçekleştirdik. Bu çalışmalarla yaklaşık 20 milyon dekarlık alanın korunması söz konusu oldu. 10 bin yerleşim yerini de taşkınlardan ve sel baskınlarından korumuş olduk. DSİ, Türkiye’nin en büyük makine parkını yönetiyor. Son alımlarla birlikte iş makinesi ve ekipman sayımız 5 bin 776’ya ulaşmış durumda. Bugün teslimini gerçekleştireceğimiz yeni 80 dozerle birlikte dozer sayısı yüzde 35 artışla 311’e yükselmiş oldu. Genç dozer oranı da yüzde 41’den yüzde 67’ye ulaşmış oldu. Bu modernizasyon sayesinde yıllık kazı kapasitemiz yüzde 58 artışla 63 milyon metreküpe yükselmiş oldu. Ülke ekonomisine bu sayede yıllık katkı yaklaşık 2,2 milyar lira civarında.” ifadelerini kullandı.

Erken Uyarı Sistemiyle Anlık Takip

Bakan Yumaklı, Taşkın Erken Uyarı Sistemi’ne (TEUS) dikkat çekerek, derelerdeki ani su yükselişlerinin anlık takip edildiğini ve risk durumunda ilgili kurumların SMS ve diğer sistemlerle hızlı şekilde bilgilendirildiğini ifade etti.

“Yeşil Karıncalar Türkiye’nin Dört Bir Yanında”

Konuşmaların ardından Bakan Yumaklı, makine parkında envantere eklenecek yeni iş makinelerini inceleyerek bilgi aldı.

Çeşitli iş makinelerinin simülasyonlarının gerçekleştirildiği merkezde dozer simülasyonunu test eden Yumaklı, teknolojik yatırımların sahada büyük kolaylık sağladığını belirtti.

Yumaklı, DSİ’nin kurumlar içinde en modern ekipman parkına sahip olduğunu vurgulayarak, “Türkiye’nin dört bir tarafında, ‘Yeşil Karıncalar’ görev yapıyor” dedi.

"Ödemiş 'Yandık' Diyorsa, Yanmayan Kim Kalmıştır?"

Konuşmasında üreticinin yaşadığı çaresizliği Ödemiş örneği üzerinden anlatan Dervişoğlu, şu ifadeleri kullandı:

"Ödemiş toprağı bereketli topraktır. Bir üreticimiz dedi ki: 'Başkanım, bizim topraklarımız Ödemiş toprağı. Bir senede üç çeşit mahsul kaldırıyoruz. Öyleyken biz ‘yandık’ diyorsak...' Evet, Ödemiş ‘yandık’ diyorsa, bu ülkede yanmayan kim kalmıştır? Üretici yanıyor. Tüketici yanıyor. Esnaf yanıyor. Emekli yanıyor. Genç yanıyor. Krizin uğramadığı tek yer var: Saray."

"Saray’da Tencere Kaynatma Derdi Yok"

Halkın yaşadığı geçim sıkıntısı ile Saray’daki yaşamı kıyaslayan Dervişoğlu, "Saray’da kriz yok. Saray’da tasarruf yok. Saray’da fedakârlık yok. Saray’da geçim derdi yok. Saray’da tencere kaynatma derdi yok. Ama milletin evinde her gün hesap var. Her gün zam var. Her gün yeni bir kaygı var. Her gün hayat kavgası var," diyerek eleştirilerini sürdürdü.

"Aradaki Fark 106 Milyar Dolar"

Tarım Kanunu’nun açık hükmüne rağmen tarımsal desteklerin eksik yatırıldığını belirten Dervişoğlu, çarpıcı bir hesaplama paylaştı:

"Tarım Kanunu çok açık. Tarımsal desteğe, millî gelirin yüzde 1’inden azını veremezsin diyor. Kime diyor? Hükumete? Kime diyor? Recep Tayyip Erdoğan’a. Buna göre devletin son 20 yılda tarıma en az 177 milyar dolar aktarmış olması gerekirdi. Oysa Hazine’nin tarımsal destekleme ödemeleri kalemi altında yaptığı cari transferlerin toplamı yaklaşık 71 milyar dolar oldu. Aradaki fark 106 milyar dolar."

"1 Birim Borca Karşılık 4 Birim Alacak"

Çiftçinin bankalara olan borcu ile devletten alacaklarını kıyaslayan Dervişoğlu, şu tespitte bulundu:

"Bugün tarım sektörünün bankalara olan güncel toplam borcu yaklaşık 31 milyar dolar. Yani çiftçinin bankalara 1 birim borcu varsa, devletin çiftçiye ödemediği destekler üzerinden yaklaşık 4 birim borcu var. Bunu herkes duysun. Bu ülkede çiftçinin devlete borcu yoktur, devlet, çiftçiye borçludur."

"Tarım, Millî Güvenliktir"

İYİ Parti’nin tarım vizyonunu "bağımsızlık" vurgusuyla özetleyen Dervişoğlu, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Çiftçi fazlasını istemiyor. Çiftçi ayrıcalık istemiyor. Çiftçi, kanunun kendisine verdiği hakkı istiyor. Alın terinin karşılığını istiyor. Bizim tarıma bakışımız nettir. Tarım sadece ekonomik bir sektör değildir. Tarım, gıda güvenliğidir. Tarım, millî güvenliktir. Tarım, köyün ayakta kalmasıdır. Tarlada üretimi sürdürülebilir kılamayan bir ülke, mutfaktaki yangını söndüremez.

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.

Ülken İçin Üret Paneli 28 Kasım 2022

Ülken İçin Üret Paneli toplandı

Anadolu İzlenimleri Dergisi Tanıtım Filmi

TARIM TV