Tarım ve Orman Bakanlığı, tüketicilerin doğru bilgilendirilmesi ve geleneksel peynir çeşitlerinin korunması amacıyla Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği’nde yeni düzenlemeler yaptı.

Bakanlığın paylaştığı bilgilere göre, düzenlemeyle özellikle eritme peynirlerinin isimlendirilmesi ve etiketlenmesine ilişkin önemli değişikliklere gidildi. Buna göre eritme peynirleri; kaşar, tulum, çeçil, dil ve örgü gibi yöresel peynir çeşitlerini çağrıştıracak şekilde üretilip satılamayacak.

Etiketlerde sıkça kullanılan “tost peyniri” ve “kahvaltı peyniri” gibi ifadeler için de yeni bir kriter belirlendi. Bu ürünlerde eritme peyniri adı, etikette en az 3 milimetre büyüklüğünde yer alacak. Ayrıca eritme peynirlerinin dökme olarak satışı kaldırıldı.

Peynirlerde çeşni oranlarına sınır

Düzenleme kapsamında peynirlerin içeriğinde kullanılan çeşni maddelerine de sınırlama getirildi. Fıstık ve fındık ezmesi, ay çekirdeği ve mısır gibi maddelerin peynirlerde çeşni olarak kullanılmasına izin verilmeyecek.

Çeşnili taze peynirlerde çeşni oranı yüzde 15, diğer peynirlerde ise yüzde 6 ile sınırlandırıldı. Bitkisel yağ kullanımının tespitini kolaylaştırmak amacıyla Beta-Sitosterol kriteri de mevzuata eklendi.

Geleneksel peynirlerin özellikleri korunacak

Yeni düzenlemeyle geleneksel peynirlerin kendine özgü özelliklerinin korunmasına yönelik kriterler de güncellendi. Olgunlaştırılmış beyaz peynirde tuz oranı yüzde 7,5’e, olgunlaştırılmış kaşarda ise yüzde 5’e çıkarıldı.

Öte yandan çökelek ve taze peynir tanımları da mevzuata eklendi. Böylece peynir çeşitlerinin tanımlanması, içeriklerinin belirlenmesi ve tüketiciye sunulmasında daha açık kriterler oluşturulması hedeflendi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemeye ilişkin paylaşımında tüketiciyi koruyan ve geleneksel lezzetlere sahip çıkan adımlar atmaya devam edeceklerini belirtti.

TMO tarafından yapılan açıklamada, Türkiye’nin tarımsal üretim gücü, depolama kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik imkânlarıyla uluslararası tarım ticaretinde önemli bir yere sahip olduğu belirtildi.

Cumhuriyet tarihinin en yüksek buğday üretim seviyesine ulaşılmasıyla ortaya çıkan arz fazlasının değerlendirilmesi amacıyla iki ayrı ihracat ihalesi düzenleneceği bildirildi. Farklı ülkelerden gelen taleplerin de dikkate alındığı planlama kapsamında, 17 Kasım 2026 tarihinde 400 bin ton ekmeklik buğday, 18 Kasım’da ise 100 bin ton makarnalık buğday ihracatı için ihale gerçekleştirilecek.

Yurt içi arz dengesi gözetilecek

İhracat planlamasının yurt içi arz güvenliği ve piyasa ihtiyaçları dikkate alınarak yapıldığına işaret edilen açıklamada, üreticilerin emeğiyle yetiştirilen buğdayın uluslararası pazarlarda değerlendirilmesinin ve ülkeye döviz girdisi sağlanmasının amaçlandığı kaydedildi.

Küresel tarım ticaretinde başlıca buğday ihracatçısı ülkelerde yaşanan gelişmelerin etkisini sürdürdüğü belirtilirken, arz fazlası ürünlerin ihtiyaç duyulan bölgelere ulaştırılmasının dünya genelindeki gıda arz güvenliğine de katkı sunacağı ifade edildi.

TMO, ihracat sürecinin yurt içindeki arz-talep dengesi ve piyasa koşulları yakından izlenerek yürütüleceğini bildirdi.

COP31 kapsamında gerçekleştirilen “Baskı Altındaki Gıda Sistemleri: İlk Adımdan İtibaren Dayanıklılığın Güçlendirilmesi” başlıklı oturumda, “Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu”nun tanıtımı öncesinde konuşan Yumaklı, toplantının gıda güvenliği ile iklim eylemi arasındaki ilişkinin güçlendirilmesine ve ortak çözümler geliştirilmesine katkı sağlamasını temenni etti.

İklim değişikliğinin yanı sıra su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler ve ticarette yaşanan aksaklıkların gıda sistemleri üzerindeki baskıyı artırdığına dikkati çeken Yumaklı, bu gelişmelerin üretimden tüketiciye ulaşan sürecin tamamını etkilediğini ifade etti.

Özellikle küçük ölçekli üreticilerin ve kırılgan toplulukların krizlerden daha fazla etkilendiğini belirten Yumaklı, dayanıklılığın yalnızca kriz anlarında müdahale edebilmekle sınırlı olmadığını, riskleri önceden öngörme ve etkilerini azaltma kapasitesini de kapsadığını dile getirdi.

Yumaklı, bu kapsamda su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklime uyumlu üretim uygulamaları, tarımsal üretim planlaması, erken uyarı sistemleri, risk yönetimi ve kırsal altyapının güçlendirilmesinin önem taşıdığını belirterek şöyle konuştu:

“Dünyamız su kıtlığı, biyolojik çeşitlilik kaybı, jeopolitik gerilimler, ticarette yaşanan aksamalar ve girdi maliyetlerindeki dalgalanmalar gibi çok boyutlu risklerle karşı karşıyadır. Bu riskler yalnızca üretimi değil, hasat sonrası süreçleri, depolamayı, taşımacılığı, pazarlara erişimi ve tüketicilerin gıdaya ulaşabilirliğini de etkilemektedir. Şokların etkisi, özellikle küçük ölçekli üreticiler ve kırılgan topluluklar üzerinde daha ağır hissedilmektedir. Bu nedenle, dayanıklılığı yalnızca krizlere müdahale kapasitesi olarak değil, riskleri önceden öngörme, etkilerini azaltma ve hızla toparlanma becerisi olarak ele almalıyız. Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklime uyumlu üretim uygulamaları, tarımsal üretim planlaması, erken uyarı ve risk yönetimi mekanizmaları, güçlü kırsal altyapı ve etkin bilgi paylaşımı, bu yaklaşımın temel unsurlarıdır.”

Üreticilerin krizlere karşı hazırlıklı olması hedefleniyor

Krizler ortaya çıkmadan önce hazırlık yapılmasının önemine işaret eden Yumaklı, üreticilerin dayanıklılığının suya erişim, uygun maliyetli girdiler, finansman ve sigorta imkanları ile pazarlara güvenilir bağlantılar kurulması gibi unsurlara bağlı olduğunu kaydetti.

İklim riskleriyle mücadelede bilimsel veriler ve dijital teknolojilerin kullanımının önemini de vurgulayan Yumaklı, üreticilerin bilgiye ve gerekli araçlara erişiminin güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Kamu kurumları, araştırma kuruluşları, özel sektör ve uluslararası ortaklar arasındaki işbirliğinin geliştirilmesinin de bu sürecin önemli parçalarından biri olduğunu belirten Yumaklı, üretimin devamlılığını ve çiftçilerin geçim kaynaklarını korurken doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılmasını amaçladıklarını söyledi.

COP31’in uluslararası işbirliği açısından önemli bir platform olduğuna dikkati çeken Yumaklı, zirvenin taahhütlerin somut uygulamalara dönüştürülmesi, iklim finansmanının ihtiyaç duyulan alanlara yönlendirilmesi ve ülkeler arasında bilgi paylaşımının hızlandırılması bakımından değer taşıdığını dile getirdi.

Dayanıklı gıda sistemlerinin ülkelerin ortak sorumluluğu olduğunu belirten Yumaklı, uluslararası kuruluşlarla işbirliği içinde üreticileri destekleyen ve gıda arzının sürekliliğini sağlayan adımların artırılması gerektiğini vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hiçbir ülke bu sınamaları tek başına aşamaz. IFAD (BM Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu) ve diğer uluslararası ortaklarımızla birlikte, üreticileri destekleyen, doğal kaynakları koruyan ve krizler karşısında gıda arzının sürekliliğini güçlendiren somut adımları çoğaltmalıyız. Bu düşüncelerle raporun lansmanının verimli tartışmalara ve güçlü ortaklıklara vesile olmasını diliyor, emeği geçen herkese teşekkür ediyorum.”

İklim yatırımları tarımsal gelir kayıplarını azaltabilir

Oturumda konuşan IFAD Başkanı Alvaro Lario da kırsal toplulukların iklim değişikliği ve piyasa kaynaklı şoklar karşısında daha dirençli hale gelebilmesi için finansman, girdi desteği ve pazara erişim imkanlarının birlikte sunulması gerektiğini belirtti.

COP31 kapsamında tanıtılan “Baskı Altındaki Kırsal Tedarik Zincirleri Raporu”na ilişkin bilgi veren Lario, bütünleşik destek yaklaşımının, özel sektör ve piyasa şoklarının aynı dönemde yaşandığı koşullarda net tarımsal gelir kayıplarının yaklaşık beşte birini önleyebildiğini bildirdi.

Küçük ölçekli tarımsal yatırımların toplam iklim finansmanından yüzde 1’den daha az pay aldığını kaydeden Lario, iklim değişikliğine uyum yatırımlarının IFAD’ın toplam yatırım portföyünün yarısından fazlasını oluşturduğunu ifade etti.

Türkiye’de yürütülen bir havza geliştirme projesini örnek gösteren Lario, güneş enerjisiyle çalışan sulama sistemleri, işleme imkanlarının iyileştirilmesi ve pazara erişimin güçlendirilmesini kapsayan çalışmaların yaklaşık 25 bin hanenin gelirini yüzde 41, verimliliğini ise yüzde 50’nin üzerinde artırdığını aktardı.

Lario, üreticilerin ve kırsal toplulukların ihtiyaç duydukları kaynaklara, pazarlara ve hizmetlere erişiminin yalnızca tarımsal dayanıklılığı değil, gıda güvenliğini, istihdamı ve kırsal ekonomik büyümeyi de desteklediğini belirtti.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifi ile 2025 yılı kesin hesap teklifi görüşüldü. Adalet Bakanı Akın Gürlek, komisyondaki sunumunda fon soruşturmalarına ilişkin son verileri paylaşırken yargının iş yükü, dijital dönüşüm çalışmaları, yeni yargı paketi ve Bakanlığın bütçesine ilişkin açıklamalarda bulundu.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda konuşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, adalet hizmetlerinde önceliklerinin vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmak ve yargıya duyulan güveni güçlendirmek olduğunu söyledi.

Konuşmasına Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Gürlek, hukuk devletinin gücünün vatandaşların kurumlara duyduğu güvenle ölçüldüğünü belirtti. Hukuk önünde herkesin eşit olması gerektiğine dikkat çeken Gürlek, “Hiç kimseye hukukun üstünde bir konum tanınamaz; hiçbir vatandaşımız da hukukun sağladığı güvencelerden mahrum bırakılamaz. Yargı bağımsızlığı, her şartta koruduğumuz en önemli değerimizdir” ifadelerini kullandı.

FON SORUŞTURMALARINDA 464 ŞÜPHELİ BULUNUYOR

Fon soruşturmalarına ilişkin son gelişmeleri de paylaşan Gürlek, vatandaşların birikimlerini ve ülke ekonomisini hedef alan suç yapılanmalarıyla mücadelenin kararlılıkla sürdürüldüğünü belirtti. Soruşturmaların yalnızca para hareketleriyle sınırlı olmadığını ifade eden Gürlek, mali bağlantıların, malvarlığı devirlerinin ve denetim mekanizmalarına uzanan ilişkilerin somut deliller üzerinden incelendiğini kaydetti.

Gürlek, 9 Kasım 2026 itibarıyla soruşturmalar kapsamında 464 şüphelinin bulunduğunu açıkladı. Şüphelilerden 120’sinin tutuklu olduğunu, 262 kişi hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını bildiren Gürlek, firari 40 şüpheli hakkında ise yakalama kararı çıkarıldığını söyledi.

Soruşturmalar kapsamında 386 gerçek kişi ile 116 tüzel kişinin malvarlıklarına tedbir konulduğunu ve banka hesaplarının bloke edildiğini belirten Gürlek, yaklaşık 31,5 milyar lira değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin TMSF bünyesindeki gönüllü iade hesabı kapsamında iade edildiğini açıkladı.

Tasfiye işlemleri tamamlanan fonlarda vatandaşlara ödemelerin yapıldığını, diğer fonlardaki çalışmaların ise devam ettiğini aktaran Gürlek, gönüllü iadelerin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmadığının altını çizdi.

Gürlek, “Asla hiçbir suç hiçbir suçlunun yanına kar kalmayacaktır. Vatandaşımızın birikimi sahipsiz değildir. Yargının yolunu kanun belirler, kararını delil şekillendirir” diye konuştu.

YARGI BU YIL 12 MİLYON DOSYAYI KARARA BAĞLADI

Adalet sisteminin iş yüküne ilişkin verileri de paylaşan Gürlek, bu yıl yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını bildirdi.

2002 yılında 9 bin 349 olan hakim ve savcı sayısının 26 bin 612’ye, yargı teşkilatındaki personel sayısının ise 51 bin 681’den 181 bin 540’a yükseldiğini belirten Gürlek, mahkemelerin sayısında da önemli artış yaşandığını söyledi.

Buna göre adli yargıda mahkeme sayısı 3 bin 581’den 9 bin 214’e, idari yargıda faal mahkeme sayısı 146’dan 247’ye yükseldi. İhtisas mahkemelerinin sayısı ise 986’dan 2 bin 391’e çıktı.

Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin 2026 yılında faaliyete geçmesiyle istinaf mahkemesi sayısının 18’e ulaştığını belirten Gürlek, bölge idare mahkemesi sayısının da 12’ye yükseldiğini bildirdi. Edirne Bölge İdare Mahkemesinin kısa süre içerisinde faaliyete geçmesinin planlandığını kaydetti.

YAPAY ZEKA 30 MİLYONDAN FAZLA KARARI TARAMA YAPACAK

Adalet hizmetlerinde dijitalleşme çalışmalarına değinen Gürlek, Ulusal Yargı Ağı Projesi’nin (UYAP) 65 kurumla 211 farklı entegrasyon üzerinden hizmet verdiğini söyledi.

Yerli imkanlarla geliştirilen UYAP Yapay Zeka Karar Destek Sistemi hakkında da bilgi veren Gürlek, sistemin 30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içerisinde tarayarak ilgili içtihatları hakimlerin kullanımına sunacağını belirtti. Pilot uygulamanın ardından sistemin yaygınlaştırılmasının hedeflendiğini aktardı.

Elektronik tebligat uygulamasının ulaştığı boyuta da dikkat çeken Gürlek, 2019 yılından bu yana 434 milyonun üzerinde elektronik tebligat gönderildiğini açıkladı. Türkiye’nin yargı alanındaki dijitalleşme çalışmalarının uluslararası raporlara da yansıdığını belirten Gürlek, OECD’nin 2025 yılında yayımladığı Bir Bakışta Devlet Raporu’nda Türkiye’nin yargının dijitalleşmesinde en proaktif beşinci ülke olarak gösterildiğini ifade etti.

13. YARGI PAKETİNDE ÖNCELİK YARGILAMALARIN HIZLANDIRILMASI

Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi’nin 2025-2029 dönemini kapsayan hedefleri doğrultusunda çalışmaların sürdüğünü belirten Gürlek, 11. Yargı Paketi ile örgütlü suçlarla mücadelenin güçlendirildiğini ve çocukların suç örgütleri tarafından kullanılmasına yönelik yaptırımların ağırlaştırıldığını hatırlattı.

13. Yargı Paketi hazırlıklarına ilişkin de bilgi veren Gürlek, yeni pakette yargılamaların hızlandırılması, ceza adaletinin etkinliğinin artırılması ve bilişim suçlarıyla mücadelenin öncelikli başlıklar arasında yer aldığını kaydetti.

ARABULUCULUKTA ANLAŞMA ORANI YÜZDE 61’E ULAŞTI

Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerine ilişkin verileri de paylaşan Gürlek, arabuluculuk kapsamında bugüne kadar 10 milyon 543 bin 534 dosyanın sisteme alındığını açıkladı.

Bu dosyaların 6 milyon 201 bin 547’sinde anlaşma sağlandığını belirten Gürlek, müzakeresi devam eden dosyalar hariç tutulduğunda anlaşma oranının yüzde 61 olduğunu bildirdi.

Ceza hukukunda uzlaştırma uygulamasına ilişkin rakamları da aktaran Gürlek, 2017 yılından bu yana 4 milyon 504 bin 388 dosyanın uzlaştırma kapsamına alındığını, müzakeresi tamamlanan dosyalarda yüzde 83 oranında uzlaşma sağlandığını ifade etti.

9 AYDA 294 KİŞİNİN TÜRKİYE’YE İADESİ SAĞLANDI

Uluslararası adli iş birliği çalışmalarına ilişkin bilgi veren Gürlek, 2026 yılının ilk dokuz ayında 294 kişinin Türkiye’ye iadesinin gerçekleştirildiğini açıkladı.

Gazze’de yaşananlara da değinen Gürlek, hukukun evrensel ölçekte eşit uygulanması gerektiğini vurguladı. Sivillerin yaşadığı mağduriyetler karşısında yaşam hakkı ve insan onurunun korunmasının ortak sorumluluk olduğunu belirten Gürlek, “Hukukun üstünlüğü, güçlünün üstünlüğüne dönüşmemelidir” dedi.

ADALET BAKANLIĞININ 2027 BÜTÇESİ 524,7 MİLYAR LİRA

Bakanlığın bütçe teklifine ilişkin rakamları da açıklayan Gürlek, 2027 yılı için Adalet Bakanlığına 524 milyar 692 milyon 545 bin lira ödenek tahsis edilmesinin öngörüldüğünü bildirdi.

2025 yılı bütçesine ilişkin gerçekleşmeleri de paylaşan Gürlek, Bakanlığa söz konusu yıl için 280 milyar 275 milyon 802 bin lira ödenek ayrıldığını, yıl içerisinde yapılan eklemelerle toplam ödeneğin 287 milyar 447 milyon liraya ulaştığını kaydetti.

2025 yılı bütçe giderlerinin 285 milyar 626 milyon lira olarak gerçekleştiğini belirten Gürlek, Sayıştay Raporu’nda kamu zararına ilişkin herhangi bir tespitin bulunmadığını ifade etti.

YENİ ANAYASA MESAJI VERDİ

Konuşmasının son bölümünde Türkiye’nin demokratik bir hukuk devleti olduğunu vurgulayan Gürlek, Adaletin Yüzyılı idealinin demokratik ve yeni bir Anayasa ile taçlandırılacağına inandığını söyledi.

Gürlek, açıklamalarının ardından Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçe teklifini ve 2025 yılı kesin hesap teklifini Plan ve Bütçe Komisyonunun değerlendirmesine sundu.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Sığır Karkasının Sınıflandırılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile karkas et alım ve ödeme süreçlerinde yeni bir uygulamaya geçildi.

Düzenlemeye göre, sığır karkas alımlarında hesaplama ve ödeme işlemleri sıcak karkas ağırlığı esas alınarak gerçekleştirilecek. Böylece soğutma işlemi sırasında meydana gelen ağırlık kaybının alım bedelinden düşülmesinin ve mükerrer fire kesintilerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yönetmelik kapsamında yürütülen iş ve işlemlerde de görev değişikliğine gidildi. Daha önce Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen süreçler, bundan böyle Hayvancılık Genel Müdürlüğü’nün sorumluluğunda olacak.

SOĞUTMA KAYNAKLI KAYIPLAR FİYATLAMAYI ETKİLİYORDU

Mevcut uygulamada karkas etin pazar fiyatı soğuk ağırlık üzerinden hesaplanırken, soğutma sürecinde yaşanan ağırlık kaybı yüzde 2 olarak kabul edilerek teslim edilen ürünün ağırlığından yeniden düşülüyordu. Bu yöntem, ürünün gerçek ağırlığı konusunda sektörde tereddütlere neden olurken, aynı ürün üzerinden birden fazla fire kesintisi yapılması riskini de beraberinde getiriyordu.

Yeni düzenlemeyle sıcak karkas ağırlığının esas alınması ve fire kaynaklı kesintilerin önlenmesi amaçlanıyor.

TMO, fındık alım sürecinde yaşanan usulsüzlüklere ilişkin üreticilere ve piyasada faaliyet gösteren tüccarlarla manavlara yönelik önemli bir uyarıda bulundu. Kuruma ulaşan duyumlara göre bazı tüccar ve manavların, üreticilere ait ÇKS belgelerini kullanarak piyasadan satın aldıkları fındıkları kendi ürünleri gibi TMO’ya satmaya teşebbüs ettiği belirtildi.

Kurum tarafından yapılan açıklamada, üreticilerin kayıtları üzerinden ticari kazanç elde edilmesine ve üreticiyi desteklemek amacıyla oluşturulan mekanizmanın istismar edilmesine izin verilmeyeceği vurgulandı. Tüccar ve manavların piyasadan satın aldıkları fındıkları, üreticilerin kayıtlarını kullanarak TMO’ya satmalarının yasak olduğu hatırlatıldı.

TMO’NUN FINDIK ALIMLARI 190 BİN TONA ULAŞTI

TMO, fındık piyasasında istikrarın korunması, üreticilerin pazarlama ve depolama imkânlarının desteklenmesi ile finansman ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kabuklu fındık alımlarını sürdürüyor.

Alım faaliyetlerine ilişkin güncel verilerin de paylaşıldığı açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 152 bin üreticiden toplam 190 bin ton kabuklu fındık satın alındığı bildirildi. Üreticilerin TMO’ya en az 50 bin ton daha ürün satmasının beklendiği kaydedildi.

ÇKS BELGESİNİ KULLANDIRAN ÜRETİCİYE 2 YIL YASAK

TMO, usulsüz fındık satışına karışanlar hakkında uygulanacak yaptırımları da açıkladı. Buna göre, üreticilere ait ÇKS belgelerini kullanarak TMO’ya ürün satmaya çalışan veya bu işlemlere aracılık eden tüccar ve manavlarla, belgelerini bu amaçla kullandıran üreticiler hakkında gerekli idari ve hukuki süreçler başlatılacak.

ÇKS kaydını bu amaçla bilerek kullandırdığı tespit edilen üreticilerden ise 2 yıl boyunca TMO tarafından kabuklu fındık alımı yapılmayacak.

SORUMLULAR HAKKINDA SUÇ DUYURUSUNDA BULUNULACAK

Kurum, yapılacak incelemeler sonucunda somut bulgulara ulaşılması halinde sorumlular hakkında Cumhuriyet başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulacağını da bildirdi.

Öte yandan TMO, üreticileri desteklemeye yönelik alımların devam edeceğini belirterek, 31 Aralık’a kadar ürün arzının bulunması şartıyla kabuklu fındık alımını sürdüreceğini duyurdu.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen fon soruşturmasında adı geçen eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya, ikinci kez ifade vermek üzere Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne geldi.

Adliyeye gelişi sırasında basın mensuplarının görüntülediği Kaya’nın, 22 bin 200 lira değerindeki Miu Miu marka gözlük takması dikkat çekti. Kaya’ya gazeteciler tarafından “163 milyonu nereden temin ettiniz” sorusu yöneltildi.

Savcılık, Fatma Betül Sayan Kaya’nın tutuklanmasını talep ederken, eşi İlyas Kaya ve İbrahim Ömer Gönül hakkında imza atma ve yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol uygulanmasını istedi. Üç isim, savcılığın taleplerinin değerlendirilmesi için nöbetçi sulh ceza hakimliğine sevk edildi.

Tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edilen Fatma Betül Sayan Kaya, kararın verilmesi için sulh ceza hakimliğine çıkarıldı. Kaya’nın hakimlikteki işlemlerinin ardından gözyaşlarını tutamadığı iddia edildi.

TUTUKLANDI

Sulh ceza hakimliği, Fatma Betül Sayan Kaya’nın tutuklanmasına karar verdi. Kaya’nın hakimlikten çıkışında gözyaşlarını tutamadığı görüldü.

Yangınla mücadelede 28 uçak, 119 helikopter ve 14 İHA’nın görev yaptığını, hava araçlarının toplam 462 ton su atma kapasitesine ulaştığını aktaran Yumaklı, teknolojik imkânların müdahale süreçlerine önemli katkı sağladığını ifade etti.

Sunumunda, bir milli parkta çıkan yangına yönelik müdahaleyi ekran üzerinden takip ederken yaşadığı ilginç bir olayı da paylaşan Yumaklı, yangına müdahale eden ekiplerin attığı suyun, yangını çıkardığı değerlendirilen kişiye de isabet ettiğini anlattı. Bu olaydan hareketle yangın çıkaran kişilerin tespit edilmesini kolaylaştıracak bir uygulamanın değerlendirilebileceğini belirten Yumaklı, kolay çıkmayacak boyalı su kullanılması önerisini dile getirdi.

TAKLİT VE TAĞŞİŞE TAVİZ YOK

Yumaklı’ya gıda ürünlerinde taklit ve tağşişle mücadele kapsamında yapılan ifşalar da soruldu. Markanın bilinirliğinin ya da firmanın sektördeki konumunun önem taşımadığını belirten Yumaklı, ifşa edilen markaların uğrayacağı zararın tüketicinin sorunu olmadığını vurguladı.

Üreticilerin ürünlerini tüketiciye vaat ettikleri niteliklerde sunmak zorunda olduğunu ifade eden Yumaklı, “Herkes ürününü vadettiği şekilde satmak zorunda” dedi.

Taklit ve tağşişle mücadelede taviz verilmeyeceğinin altını çizen Bakan Yumaklı, “Taklit tağşiş kırmızı çizgimiz” ifadesini kullandı. İfşa yerine yaptırım uygulanması gerektiği yönündeki eleştirileri de değerlendiren Yumaklı, “Gereğini yaptıktan sonra ifşa ediyoruz. En büyük ceza da bu oluyor” dedi.

11 KASIM’DA FİDAN DİKİM SEFERBERLİĞİ

Yumaklı, ağaçlandırma çalışmaları kapsamında yürütülecek etkinliklere ilişkin de bilgi verdi. Antalya’da düzenlenecek COP31 Zirvesi kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avustralya Başbakanı Albanese ve Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Guterres’in katılımıyla “COP31 Barış Ormanı”na ilk fidanların dikileceğini belirtti.

Öte yandan 11 Kasım Milli Ağaçlandırma Günü’nde Türkiye genelinde eş zamanlı fidan dikim etkinlikleri gerçekleştirilecek. “Geleceğe Nefes, Dünyaya Barış” sloganıyla düzenlenecek seferberlik kapsamında ülkenin dört bir yanında yeni fidanlar toprakla buluşturulacak.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda bakanlığının 2027 yılı bütçesine ilişkin yaptığı sunumda, sermaye piyasalarındaki gelişmeler ve tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına yönelik son verileri açıkladı. Tasfiye kararı alınan fonlarda yatırımcılara yapılan ödemelerin 130,2 milyar liraya ulaştığını belirten Şimşek, toplam 614 bin 874 hesabın ödeme sürecinden yararlandığını bildirdi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarında ödeme işlemleri sürüyor. Olağan ve olağanüstü tasfiye süreçleri kapsamında gerçekleştirilen ödemelerin 100 milyar liralık eşiği geride bıraktığını kaydeden Şimşek, özellikle olağanüstü tasfiye kapsamında yapılan son ödemelerin ayrıntılarını paylaştı.

108 FONDA 130,2 MİLYAR LİRA ÖDEME

4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapıldığını açıklayan Şimşek, bugüne kadar gerçekleştirilen toplam ödemelere ilişkin şu bilgileri verdi:

“4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Böylece bugüne kadar 108 fonda, 614 bin 874 hesaba toplam 130,2 milyar lira ödeme gerçekleştirilmiştir.”

Şimşek, son ödemelerin ardından net yatırım tutarının tamamını eksiksiz alan yatırımcı sayısının 179 bin 449’a yükseldiğini de belirtti.

3,8 MİLYAR LİRALIK 100 İŞLEM ERTELENDİ

Sermaye piyasalarındaki denetim faaliyetleri ve işlem ertelemelerine ilişkin verileri de paylaşan Şimşek, 4 Kasım itibarıyla yaklaşık 3,8 milyar lira tutarındaki 100 işlemin ertelendiğini açıkladı.

Yurt dışındaki adli ve finansal iş birliklerine de değinen Şimşek, 36 farklı ülkeyle yürütülen çalışmalar sonucunda önemli miktarda mal varlığının tespit edildiğini bildirdi. Bakan Şimşek, konuya ilişkin açıklamasında, “36 farklı ülkedeki yurt dışı muadillerimizle gerçekleştirilen iş birliği sonucunda yaklaşık 9 milyar lira tutarında mal varlığı tespit edilerek adli mercilerin bilgisine sunulmuştur.” ifadelerini kullandı.

Bilim dünyasında muzzle print olarak adlandırılan sığır burun izi, hayvan biyometrisi alanında araştırılan kimlik belirleme yöntemlerinden biri. Amaç, burun yüzeyindeki desenleri görüntüleyerek her hayvan için ayırt edici bir kimlik profili oluşturmak.

Burun izleri neden parmak izlerine benzetiliyor?

İnsan parmak izlerinde olduğu gibi, sığırların burun derisinde de çizgiler, oluklar ve küçük kabartılar bulunuyor. Bu yapıların düzeni, hayvanların biyometrik olarak tanınmasında kullanılabilecek görsel özellikler sağlıyor.

1922 yılında Journal of Dairy Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada, sığırların burun izleriyle tanımlanabilmesi incelendi. Aradan geçen yıllarda görüntü işleme ve biyometrik analiz yöntemlerinin gelişmesiyle konu yeniden önem kazandı.

2025 yılında Veterinary Medicine and Science dergisinde yayımlanan bir çalışmada ise 30 buzağının burun izleri farklı yöntemlerle görüntülendi ve parmak izi analizinde kullanılan yaklaşımlardan yararlanılarak incelendi. Araştırmacılar, burun izlerindeki belirli ayrıntıların hayvan kimliğinin belirlenmesinde kullanılabileceğini gösterdi.

Bu nedenle burun izlerini parmak izlerine benzetmek bilimsel bir temele sahip. Bununla birlikte, her hayvanın izinin tüm koşullarda kesin ve hatasız biçimde tanınabildiği sonucuna varmak için daha geniş kapsamlı doğrulama çalışmalarına ihtiyaç var.

Yapay zekâ çiftliklere nasıl yardımcı olabilir?

Burun izlerinin dijital görüntüler üzerinden analiz edilmesi, hayvancılıkta yeni uygulamaların önünü açıyor. 2022 yılında Animals dergisinde yayımlanan bir araştırmada, 268 besi sığırından alınan 4 bin 923 burun görüntüsü, farklı derin öğrenme modelleriyle incelendi. Çalışmada en başarılı model, araştırmaya dâhil edilen hayvanları sınıflandırmada yüzde 98,7 doğruluğa ulaştı.

Bu sonuç, burun görüntülerinin bilgisayar destekli hayvan tanıma sistemlerinde kullanılabileceğini gösteren önemli bir bulgu. Ancak söz konusu oran, bütün çiftliklerde ve her koşulda aynı başarının elde edileceği anlamına gelmiyor. Görüntü kalitesi, ışık, burun yüzeyinin kirli olması ve kameranın açısı gibi etkenler tanıma performansını etkileyebiliyor.

Gelecekte bu tür sistemler; hayvan kayıtlarının tutulması, sürü takibinin kolaylaştırılması ve işletmelerde hayvanların karıştırılmasının önlenmesi gibi alanlarda yardımcı olabilir. Bununla birlikte, burun izi teknolojisinin geleneksel kulak küpeleri ve resmî hayvan kayıt sistemlerinin yerini alabilmesi için uygulama koşullarının ve güvenilirliğinin ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

Hayvancılıkta yeni bir kimlik dönemi mi?

Hayvanların doğru tanımlanması, modern hayvancılığın temel ihtiyaçlarından biri. Sürüdeki her hayvanın sağlık geçmişini, bakımını ve üretim verilerini doğru kayıtlarla ilişkilendirmek, işletmelerin yönetimini kolaylaştırıyor.

Burun izi teknolojisi, hayvanı fiziksel olarak işaretlemek yerine görüntüsünden tanımaya dayandığı için dikkat çekici bir alternatif sunuyor. Dijital sistemlerle birleştirildiğinde, hayvanların takibinde yeni imkânlar oluşturabilir.

Yine de bu teknoloji henüz her işletmede standart hâle gelmiş bir uygulama olarak değerlendirilmemeli. Araştırmalar umut verici olsa da saha koşullarındaki başarı, maliyet, veri yönetimi ve mevcut kayıt sistemleriyle uyum gibi konular önemini koruyor.

İneklerin burnundaki küçük çizgiler, böylece yalnızca biyolojik bir ayrıntı olmaktan çıkıyor; tarım ve hayvancılığın dijitalleşen geleceğine açılan bir araştırma alanına dönüşüyor. Belki de geleceğin çiftliklerinde bir hayvanı tanımak için yalnızca kulak küpesine değil, burnundaki kendine özgü desenlere de bakılacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğüne kazandırılan 150 yeni iş makinesinin teslimi dolayısıyla Ankara’da tören düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın katıldığı törende, DSİ’nin hizmet kapasitesini artıracak yeni iş makineleri tanıtıldı.

Törende konuşan Bakan Yumaklı, DSİ’nin Türkiye’nin su kaynaklarının korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılması açısından önemli sorumluluklar üstlendiğini belirtti. Yeni iş makinelerinin kurumun çalışma kapasitesine katkı sağlayacağını ifade eden Yumaklı, son dönemde ülke genelinde etkili olan yağışlara ve taşkın riskine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

“Yağışlar son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaşmış durumda”

Türkiye’de 2026 su yılında kaydedilen yağış miktarının son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını belirten Bakan Yumaklı, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün verilerini paylaşarak şu ifadeleri kullandı:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün açıklamış olduğu veriler var. 2026 Su Yılı Raporu’na göre 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 tarihleri arasında Türkiye genelinde ortalama 741,6 milimetrelik yağış kaydedildi. Bu miktar uzun yıllar ortalaması olan 573,4 milimetrenin yüzde 29 üzerinde. Geçen seneki Su Yılı’na göre artış ise yüzde 76. Yağışlar son 66 yılın en yüksek seviyesine ulaşmış durumda. Ancak bu verileri Türkiye’nin her tarafında eşit olarak dağıldığını düşünmemek lazım. Bazı bölgelerde yağışlar mevsim normallerinin uzun yıllar ortalamalarının altında kalırken, bazı yerlerde de çok kuvvetli yağışlar gerçekleşti. 2026 Su Yılı’nda Şırnak’ta normale göre artış yüzde 80’lere ulaşırken, Rize’de bin 641 milimetre yağış ölçüldü. Bu rakamlar lokal olarak yağışların artık bundan sonra çok daha fazla karşılaşacağımız olaylar olduğunu bize gösteriyor. Bu bölgesel farklılıklar, hazırlığımızı her havzanın ve her bölgenin kendi şartlarına göre yapmamız gerektiğini de bize gösteriyor. Çünkü taşkın riskini sadece yağış durumu belirlemiyor. Yağışın ne kadar sürdüğü, havzanın yapısı, coğrafi şartlar, dere yataklarının durumu ve suyun önündeki engeller de taşkınla ilgili hususların önemli bileşenleridir. Bu unsurları birlikte değerlendirerek, riskli alanları DSİ olarak önceden izliyoruz”

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada fon vurgunu, ekonomi yönetimi, 2027 bütçesi ve Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin iktidara yönelik sert eleştirilerde bulundu. Fon mağdurlarının yaşadığı kayıplara dikkat çeken Dervişoğlu, denetleyici kurumların sorumluluğunu sorgulayarak, “Yıllarca göz göre göre büyüyen şeyin adı hata değil, düzendir. O düzenin mimarı da bekçisi de 25 yıllık Recep Tayyip Erdoğan iktidarıdır” dedi. İmralı’daki gelişmelere de tepki gösteren Dervişoğlu, terör örgütü elebaşının yeni yerleşkesine taşınmasına ilişkin, “Şehitlerimizin yeri aynı ama katilini müstakil bahçeli eve aldınız” ifadelerini kullandı.

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, partisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) düzenlenen grup toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Konuşmasında fon vurgunu nedeniyle mağduriyet yaşayan vatandaşlardan ekonomik gelişmelere, 2027 bütçesinden Terörsüz Türkiye sürecine kadar birçok başlığı ele alan Dervişoğlu, iktidarın ekonomi ve güvenlik politikalarını eleştirdi.

Siyasi gelişmeler nedeniyle vatandaşların siyaset kurumuna duyduğu güvenin zedelendiğini belirten Dervişoğlu, İYİ Parti olarak dün hangi noktada duruyorlarsa bugün de aynı çizgide olduklarını söyledi. Terörle müzakereye ve teröristle mübadeleye karşı çıktıklarını ifade eden Dervişoğlu, Türkiye ve Türk milleti söz konusu olduğunda geri adım atmayacaklarını vurguladı.

Konuşmasında birlik ve bütünlük mesajı da veren Dervişoğlu, Edebali’nin Osman Bey’e nasihatlerini hatırlatarak, “Bundan sonra öfke başkalarına, hoşgörmek bana. Güceniklik başkalarına, gönül almak bana. Bölmek başkalarına, bütünlemek bana” dedi. Orhun Yazıtları’ndaki ifadeleri de hatırlatan Dervişoğlu, Türk milletinin birliğinin ve töresinin korunacağı mesajını verdi.

FON MAĞDURLARININ HAKLARINI SORACAĞIZ

Fon vurgununda mağdur olan vatandaşların yaşadıklarına değinen Dervişoğlu, emekli olmuş bir öğretmenle yaptığı görüşmeyi anlattı. Kırk yıl öğretmenlik yaptıktan sonra emekli olan bir vatandaşın ikramiyesini fona yatırdığını ve devlet denetimine güvenerek hareket ettiğini belirten Dervişoğlu, öğretmenin kendisine “Devlet beni kimlerin eline bıraktı?” diye sorduğunu aktardı.

Bu sorunun yalnızca bir öğretmenin değil, devletine güvenen milyonlarca vatandaşın ortak kaygısını yansıttığını dile getiren Dervişoğlu, “Seni de milyonlarca vatandaşımızı da kimseye bırakmayacağız. Haklarınızı son kuruşuna kadar soracağız” ifadelerini kullandı.

Yaşananların sıradan bir piyasa hareketi olarak değerlendirilemeyeceğini savunan Dervişoğlu, fonlardaki gelişmelerin yanı sıra borsada iki ayda 173 milyar dolarlık kayıp yaşandığını öne sürdü. Sigorta şirketlerinin karşılık ayırdığını, emeklilik fonlarının sarsıldığını belirten Dervişoğlu, “Hata bir kere olur. Yıllarca göz göre göre büyüyen şeyin adı hata değil, düzendir. Ve o düzenin mimarı da bekçisi de 25 yıllık Recep Tayyip Erdoğan iktidarıdır” diye konuştu.

Konuyla ilgili daha önce de uyarılarda bulunduğunu belirten Dervişoğlu, 22 Ekim 2025 ve 12 Kasım 2025 tarihlerinde yaptığı açıklamaları hatırlatarak, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yönetimini uyardığını ancak çağrılarının karşılık bulmadığını söyledi.

DENETLEYİCİ KURUMLARA SORULAR YÖNELTTİ

Fon vurgununda SPK, Borsa İstanbul, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Takasbank ve Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) sorumluluklarını yerine getirmediğini savunan Dervişoğlu, kurumların yaşanan gelişmeler karşısındaki tutumunu sorguladı.

Fon fiyatlarının yükseldiği dönemde SPK’nın, offshore hesaplardan yabancı yatırımcı görünümüyle Türkiye’ye para girdiği iddiaları karşısında MASAK’ın nerede olduğunu soran Dervişoğlu, denetim süreçlerinin bütün ayrıntılarıyla açıklanmasını istedi.

“Denetim dosyalarını açın. Hangi tarihte hangi risk tespit edildi? Rapor kimin önüne kondu? Hangi işlem yapıldı, yapılmadıysa kim engelledi?” diye soran Dervişoğlu, bütün belgelerin ve kararların kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın fon mağdurlarına yönelik ana para ödemelerinin ekim ayında başlayacağı yönündeki açıklamasını da eleştiren Dervişoğlu, ekim ayının sona ermesine rağmen ödemelerin açıklanan seviyeye ulaşmadığını savundu. En fazla 250 bin lira, ortalama ise 124 bin lira ödeme yapıldığını belirten Dervişoğlu, vatandaşların kendi birikimlerini alabilmek için mağdur edildiğini ifade etti.

“Bu para bir lütuf değildir; sizin göz yummanızla gasbedilen haktır. Bu hakkı teslim etmek de iktidarın namus borcudur” diyen Dervişoğlu, mağdurların kayıplarının karşılanması gerektiğini vurguladı.

“EKONOMİNİN ENKAZINI YÖNETİYORLAR”

Fon vurgununu ekonomik yönetimdeki sorunların bir yansıması olarak değerlendiren Dervişoğlu, Türkiye’de üretim yapan işletmelerin ve sanayicilerin giderek zorlandığını söyledi. İstanbul Ticaret Odası kayıtlarına işaret eden Dervişoğlu, aidatını ödeyemediği veya faaliyetini durdurduğu için askıya alınan işletmeler bulunduğunu belirterek, esnafın yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti.

Zeytincilikten taşımacılığa, tekstilden küçük imalat sektörüne kadar birçok alanda üreticilerin zor durumda olduğunu ifade eden Dervişoğlu, zeytin fiyatlarının üreticiyi mağdur edecek seviyelere gerilediğini söyledi.

Bir zeytin üreticisiyle yaptığı görüşmeyi de aktaran Dervişoğlu, ürünün dalından toplanmasının dahi ekonomik açıdan anlamını yitirdiğine ilişkin değerlendirmeleri paylaştı. Bir kesimin fonlar üzerinden servet elde ettiğini, üreticilerin ise geçim mücadelesi verdiğini savunan Dervişoğlu, “Fon vurgunu bir kazanın değil, bir çöküşün adıdır. Bu iktidar artık ekonomiyi yönetmiyor, ekonominin enkazını yönetiyor” ifadelerini kullandı.

“GENÇLERİMİZ GELECEĞİNİ BAŞKA DİYARLARDA ARIYOR”

Türkiye’nin Avrupa Birliği ile ticari ilişkileri ve üretim pazarındaki geleceğine de değinen Dervişoğlu, Türkiye’nin “Made in Europe” düzenlemelerinin dışında kalması durumunda otomotiv, çelik, alüminyum ve batarya sektörlerinde pazar kaybı yaşayabileceği uyarısında bulundu.

Ekonomi ve dış politika yönetimlerinin sorumluluğu birbirine yükleyerek bu tehlikeyi geçiştiremeyeceğini belirten Dervişoğlu, üretim ve yatırım zincirinin Türkiye’den uzaklaşma riskiyle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Beyin göçüne de dikkat çeken Dervişoğlu, yetişmiş gençlerin geleceklerini başka ülkelerde aradığını ifade etti. Gençlerin Türkiye’yi sevmedikleri için değil, emeklerinin, liyakatlerinin ve dürüstlüklerinin karşılık bulmadığını düşündükleri için ülkeden ayrıldıklarını savunan Dervişoğlu, “Gençlerimizi kovan bu ülke değil, bu iktidarın kurduğu liyakatsizlik ve yağma düzenidir” dedi.

2027 BÜTÇESİNİ ELEŞTİRDİ

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri devam eden 2027 yılı bütçesine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Dervişoğlu, bütçenin ekonomik sorunlara çözüm üretmekten uzak olduğunu ileri sürdü.

Fon mağdurlarının parasını bulamayan, esnafın kredi sorunlarını çözemeyen ve emekli maaşlarını açlık sınırının altında bırakan bir yönetimin milletin bütçesini hazırlama konusunda itibarını kaybettiğini savunan Dervişoğlu, bütçenin bir avuç kesime servet, millete ise sefalet vaat ettiğini söyledi.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni de eleştiren Dervişoğlu, “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kuracağız dediniz, yağma düzeni kurdunuz” ifadelerini kullandı. Söz konusu düzenin ilk seçimde millet tarafından sona erdirileceğini öne sürdü.

İMRALI’DAKİ YENİ YERLEŞKEYE TEPKİ GÖSTERDİ

Konuşmasının son bölümünde Terörsüz Türkiye sürecine ve İmralı’daki gelişmelere değinen Dervişoğlu, terör örgütü PKK elebaşı Abdullah Öcalan’ın adada kendisi için hazırlanan yeni yere taşındığı yönündeki haberleri eleştirdi.

Söz konusu gelişmeyi Adalet Bakanlığı’ndan değil, İmralı’dan haber taşıyan kişiler aracılığıyla öğrendiklerini savunan Dervişoğlu, bir hükümlünün nerede tutulduğuna ilişkin bilgilerin resmi makamlar yerine farklı kanallardan öğrenilmesini devlet yönetimi açısından sorun olarak değerlendirdi.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmış bir hükümlünün cezasının nasıl infaz edileceğini kanunların belirlemesi gerektiğini söyleyen Dervişoğlu, yasal dayanağı bulunmayan uygulamaların sorumlularının hesap vermesi gerektiğini ifade etti.

Terörsüz Türkiye sürecinin kapalı kapılar ardında yürütüldüğünü savunan Dervişoğlu, süreçte önce “umut hakkı”, ardından Meclis’e gelme ve statü tartışmalarının gündeme getirildiğini, son olarak da yeni yerleşke konusunun ortaya çıktığını söyledi.

“Adına Terörsüz Türkiye dediler ama ortada terörsüz bir Türkiye yok, terörist başının siyasetin merkezine adım adım taşındığı onursuz bir pazarlık var” diyen Dervişoğlu, partisinin sürece yönelik itirazlarını yineledi.

ŞEHİT FOTOĞRAFLARIYLA TEPKİSİNİ SÜRDÜRDÜ

Dervişoğlu, konuşmasının bu bölümünde kürsüden şehit öğretmenler Neşe Alten ve Aybüke Yalçın’ın fotoğraflarını gösterdi. Şehit ailelerinin yaşadığı koşullarla İmralı’daki yeni yerleşke iddialarını karşılaştıran Dervişoğlu, şehit yakınlarının hâlâ zor şartlarda yaşam mücadelesi verdiğini söyledi.

Şehitlerin ailelerinin yaşadığı evlerin koşullarına dikkat çeken Dervişoğlu, terör örgütü elebaşına yeni bir yerleşke hazırlanmasına tepki göstererek, “Şehitlerimizin yeri aynı ama katilini müstakil bahçeli eve aldınız, öyle mi?” diye konuştu.

İktidarın yürüttüğü süreci sert sözlerle eleştiren Dervişoğlu, konuşmasını şu ifadelerle tamamladı:

“Yer utanıyor, gök utanıyor, millet utanıyor ama siz zerre utanmıyorsunuz. Yazıklar olsun, yazıklar olsun, yazıklar olsun. Şunu bilin ki az kaldı. Bu millet sizi sandığa, o teröristi de İmralı’ya gömecektir.”

CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, tarımsal üretimde yaşanan fiyat ve pazarlama sorunlarına dikkat çekerek Ticaret Bakanlığı’nı eleştirdi. Ayçiçeği, limon, zeytin ve üzüm üreticilerinin ürünlerini maliyetlerini karşılayacak fiyatlardan satamadığını belirten Aygun, hasat döneminde yapılan ithalatın da yerli üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi.

CHP Tekirdağ Milletvekili İlhami Özcan Aygun, yaptığı konuşmada Türkiye’de tarımsal üreticilerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sorunları gündeme getirdi. Özellikle ürünlerin tarlada ve dalında düşük fiyatlarla alıcı bulmasına rağmen tüketiciye yüksek fiyatlarla ulaşmasına tepki gösteren Aygun, Ticaret Bakanlığı’nın üreticinin ürününe pazar bulması gerektiğini ifade etti.

AYÇİÇEĞİ ÜRETİCİSİ MALİYETLERİN ALTINDA SATIŞ YAPIYOR

Ayçiçeği üreticilerinin yaşadığı sorunlara değinen Aygun, 27 Ağustos’ta yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 30 Kasım’a kadar yüzde 20 olarak belirlenen gümrük vergisinin, 1 Ekim itibarıyla yüzde 12’ye düşürüldüğünü söyledi. Bu kararın ithalat lobisinin etkisiyle alındığını savunan Aygun, Trakya başta olmak üzere Çorum, Tokat, Amasya ve Aydın’ın Söke ilçesinde ayçiçeği üreticilerinin zor durumda olduğunu belirtti.

Üreticinin ayçiçeğini 27-28 liradan satmak zorunda kaldığını dile getiren Aygun, bir litre mazot alabilmek için yaklaşık 4 kilogram ayçiçeği satılması gerektiğine dikkat çekti.

LİMON ÜRETİCİSİ ÜRÜNÜNÜ DALINDA BIRAKIYOR

Geçen yıl limon ihracatına getirilen kısıtlamaları da eleştiren Aygun, alınan kararların üreticiyi olumsuz etkilediğini söyledi. Geçen yıl ihracat yasağı nedeniyle ihracatçıların zor durumda kaldığını, bu yıl ise limonun üreticinin elinde kaldığını belirten Aygun, ürünün dalında kilogram başına 1 liraya kadar gerilediğini ifade etti.

Bir litre mazot alabilmek için 100 kilogram limon satılması gerektiğini söyleyen Aygun, üreticinin yaşadığı tabloya tepki gösterdi. Market ve manavlarda limonun 10 liradan satıldığını belirten Aygun, üreticinin eline geçen fiyatla tüketicinin ödediği fiyat arasındaki farkı sorguladı.

Ticaret Bakanlığı’na çağrıda bulunan Aygun, geçen yıl ihracatın engellendiğini, bu yıl ise üreticinin elinde kalan ürünler için yeni pazarlar bulunması gerektiğini vurguladı.

ZEYTİN VE ÜZÜM DE DALINDA KALDI

Zeytin ve üzüm üreticilerinin de benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Aygun, zeytinin kilogramının 10 lira, Manisa, Denizli ve Tekirdağ’da üzümün kilogramının da 10 lira seviyesinde olduğunu söyledi.

Üreticinin toplama ve işçilik maliyetlerini karşılayamadığı için ürününü dalında bırakmak zorunda kaldığını ifade eden Aygun, Ticaret Bakanlığı’nın üreticinin ürününü değerlendirebileceği dış pazarları bulması gerektiğini dile getirdi.

HASAT DÖNEMİNDE İTHALATA TEPKİ

Buğday hasadı döneminde Ukrayna ve Rusya’dan Türkiye’ye buğday gelmesini de eleştiren Aygun, yerli üreticinin hasat döneminde ithalatla karşı karşıya bırakılmasına tepki gösterdi.

Bakanlığa seslenen Aygun, Türkiye’nin kendi üreticisinin sorunlarına öncelik vermesi gerektiğini belirterek, “Siz hangi ülkenin Ticaret Bakanısınız? Türkiye Cumhuriyeti’nin bakanı mısınız? Yoksa Rusya, Ukrayna, Amerika, Fransa, İspanya çiftçisinin mi bakanısınız?” ifadelerini kullandı.

Sanat tarihi boyunca krallar, savaşlar ve mitolojik kahramanlar kadar gündelik hayat da ressamların ilgi alanına girdi. Ancak tarlada çalışan insanlar, hasat mevsimi ve kırsal yaşam, özellikle Avrupa’da 16. yüzyıldan itibaren bazı ressamların eserlerinde başlı başına bir anlatı dünyasına dönüştü. Tarım, böylece yalnızca resmedilen bir manzara olmaktan çıktı; insanın doğayla ilişkisini, çalışma düzenini ve yaşadığı dönemin toplumsal koşullarını görünür kılan bir sanat konusuna dönüştü.

Bugün müzelerde korunan bu eserler, geçmişin tarımsal yaşamına açılan görsel pencereler niteliğinde. Bir tablodaki buğday başakları bize hasat mevsimini hatırlatırken, eğilmiş bir çiftçinin bedeni emeğin ağırlığını, sofraya oturmuş işçiler ise üretimin toplumsal yönünü anlatabiliyor.

Bir tarlada üç kadın, bir dünyada emek: Jean-François Millet

Fransız ressam Jean-François Millet’nin 1857 tarihli Başak Toplayanlar tablosu, tarımın sanat tarihindeki en çarpıcı anlatılarından biri. Eserde, hasadı tamamlanmış bir tarlada geride kalan başakları toplayan üç kadın görülüyor. Uzakta ise büyük bir hasadın izleri, tahıl yığınları ve çalışan insanlar yer alıyor.

Burada dikkati çeken yalnızca buğdayın bolluğu değil, bolluğun içinde emeğin nasıl paylaşıldığı. Ön plandaki kadınlar sürekli eğilip kalkarak yerde kalan başakları topluyor. Arka plandaki hareketli hasat sahnesiyle aralarındaki mesafe, aynı tarlada bulunan insanların farklı yaşam koşullarına işaret ediyor.

Millet’nin bu eseri, kırsal yoksulluğu romantikleştirmeden ele alması bakımından da önemli. Ressam, gündelik ve fiziksel açıdan yorucu bir işi büyük bir ciddiyetle resmediyor. Böylece daha önce sanatın merkezinde sıkça yer bulamayan sıradan köylülerin emeği, tablonun asıl konusu hâline geliyor.

Tarım tarihi açısından bakıldığında eser, hasat sonrasında tarlada kalan başakların toplanması geleneğini de belgeliyor. Başak toplama, özellikle yoksul kesimlerin gıdaya erişimi açısından önem taşıyan bir uygulamaydı. Millet’nin tablosu, bir tarımsal faaliyetin ötesinde, üretim ile geçim arasındaki ilişkiyi de gözler önüne seriyor.

Hasadın içindeki hayat: Pieter Bruegel

Sanat tarihinde çiftçileri ve kırsal hayatı resmin merkezine taşıyan bir diğer önemli isim, Flaman ressam Pieter Bruegel’dir. Ressamın 1565 tarihli Hasatçılar adlı eserinde, yaz sonundaki bir tarım manzarası geniş bir perspektifle ele alınır.

Tabloda bazı insanlar tarlada çalışırken bazıları yemek yiyor, dinleniyor veya çevrelerini seyrediyor. Kesilmiş tahıllar, ağaçların gölgesi, uzanan tarlalar ve uzaktaki yerleşimler, tarımsal üretimin günlük hayatla iç içe geçtiği bir dünya oluşturuyor.

Bruegel’in yaklaşımını özel kılan, hasadı yalnızca çalışmaktan ibaret göstermemesi. Üretim, dinlenme, beslenme ve toplumsal yaşam aynı kompozisyonda buluşuyor. İnsanlar doğanın karşısında bağımsız figürler olarak değil, mevsimlerin belirlediği bir hayatın parçası olarak görülüyor.

Eser aynı zamanda tarımın zamanla ilişkisini düşündürüyor. Ekim, büyüme, hasat ve kışa hazırlık, doğanın döngüsüne bağlı bir yaşam düzeninin parçaları. Bruegel’in mevsimsel faaliyetleri konu alan resimleri, tarımsal üretimin yalnızca ekonomik değil, toplumsal zamanı da belirlediğini hatırlatıyor.

Bir başka ifadeyle bu tablo, modern tarım teknolojilerinin öncesinde üretimin insan gücüne, mevsimlere ve birlikte çalışma biçimlerine ne kadar bağlı olduğunu gösteren görsel bir tarih anlatısı sunuyor.

Sarının, ışığın ve toprağın ressamı: Vincent van Gogh

19. yüzyıla gelindiğinde tarım, Vincent van Gogh’un eserlerinde farklı bir görsel anlatımla karşımıza çıkar. Van Gogh’un Arles çevresindeki kırsal manzaralardan esinlenerek yaptığı Hasat, tarlaları, kesilmiş ekinleri ve geniş gökyüzünü güçlü renklerle bir araya getirir.

Millet’nin resminde insan emeği ve toplumsal farklılıklar öne çıkarken Van Gogh’un yaklaşımında renk, ışık ve fırça darbeleri daha belirleyici hâle gelir. Sarı tonlar, güneşin etkisini ve olgunlaşmış tahılları hissettirirken tarlanın farklı yüzeyleri, üretimin izlerini görsel bir ritme dönüştürür.

Van Gogh’un tarım manzaraları, kırsal hayatı yalnızca belgesel bir gözle aktarmak yerine doğayla kurduğu kişisel ilişkiyi de ortaya koyar. Tarlalar, onun için biçimlerin ve renklerin araştırıldığı bir alan olduğu kadar, insanın çevresiyle kurduğu ilişkinin de bir parçasıdır.

Bu eser, tarımsal üretimin sanatçılar için nasıl farklı anlamlar kazanabildiğini gösteriyor. Aynı hasat mevsimi bir ressamın tuvalinde toplumsal eşitsizliği, bir başkasında gündelik yaşamı, diğerinde ise doğanın renklerini ve hareketini anlatabiliyor.

Tarladan tuvale, tuvalden bugüne

Bu üç eser, farklı yüzyıllarda ve farklı sanatsal yaklaşımlarla üretilmiş olsa da ortak bir noktada buluşuyor: Tarım, insanın hayatını şekillendiren temel faaliyetlerden biri olarak sanatın dışında kalmıyor.

Tablolardaki hasat sahneleri, geçmişte üretimin nasıl gerçekleştiğine ilişkin ipuçları sunarken çiftçilerin beden dili, dinlenme biçimleri ve çevreleriyle ilişkileri kırsal yaşamın toplumsal boyutunu görünür kılıyor. Bununla birlikte resimlerin tarihî belge gibi tek başına okunmaması gerekiyor; her eser aynı zamanda sanatçısının seçimini, bakış açısını ve estetik anlayışını taşıyor.

Bugün makineler, modern sulama sistemleri ve yeni üretim teknikleri tarımı dönüştürmüş olsa da insanın toprakla ilişkisi önemini koruyor. Bir başağın yetişmesi, hasadın gerçekleşmesi ve gıdanın sofraya ulaşması hâlâ doğanın koşullarıyla insan emeğinin buluşmasına dayanıyor.

Belki de bu yüzden yüzyıllar önce yapılmış bir tarım tablosuna baktığımızda yalnızca geçmişi görmüyoruz. Kendi soframızın arkasındaki emeği, mevsimlerin hayatımızdaki yerini ve toprağın kültürümüzde neden bu kadar derin bir anlam taşıdığını da yeniden düşünüyoruz.

Çünkü bazı tablolar yalnızca bir manzarayı değil, insanlığın geçim mücadelesini ve toprağın etrafında kurduğu ortak hayatı anlatır.

Üretimin devamlılığı açısından mevcut istihdamın korunmasına öncelik verdiklerini belirten Işıkhan, İstihdamı Koruma Destek Programı kapsamında bugüne kadar 15,5 milyar lira destek sağlandığını bildirdi. Programın 2028 yılı sonuna kadar uzatılmasına yönelik düzenlemenin yapıldığını kaydeden Işıkhan, 2026-2028 döneminde toplam 187,5 milyar liralık kaynak aktarılmasının öngörüldüğünü ifade etti. Turizm sektöründeki istihdamın desteklenmesi amacıyla da yaklaşık 6 milyar lira kaynak tahsis edildiğini aktardı.

SAVUNMA SANAYİSİNE GENÇ İŞ GÜCÜ DESTEĞİ

Stratejik sektörlerin nitelikli iş gücü ihtiyacına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Işıkhan, savunma sanayisi kuruluşlarıyla özel iş birlikleri gerçekleştirildiğini söyledi. HAVELSAN tarafından yürütülen KOVAN Programı kapsamında ilk aşamada 18-30 yaş arasındaki 500 lisans mezunu gencin eğitim ve istihdam olanaklarına kavuşturulmasının hedeflendiğini belirten Işıkhan, 2026 yılında 12 ilde düzenlenen bölgesel kariyer fuarlarında 351 bin 753 gencin iş dünyasıyla buluşturulduğunu kaydetti.

Işıkhan, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Savunma Sanayii Başkanlığıyla, ASELSAN’la, ROKETSAN’la, TUSAŞ’la özel işbirlikleri yaptık. En son HAVELSAN tarafından yürütülen, KOVAN Programı aracılığıyla ilk aşamada, 18-30 yaş arasındaki 500 lisans mezunu gencimize eğitim ve istihdam yolu açmayı hedefliyoruz. Ayrıca 2026’da 12 ilde düzenlediğimiz bölgesel kariyer fuarlarında, 351 bin 753 gencimizi iş dünyasıyla buluşturduk.”

AKTİF SİGORTALI SAYISI 26 MİLYONA YAKLAŞTI

Uluslararası iş gücü politikalarında nitelikli insan kaynağının ülkeye kazandırılması, ihtiyaç duyulan mesleklerdeki iş gücü açığının karşılanması ve yabancıların kayıtlı istihdamının desteklenmesinin hedeflendiğini belirten Işıkhan, yerli iş gücünün istihdamını önceleyen bir yaklaşım benimsediklerini dile getirdi.

Mesleki Yeterlilik Kurumu aracılığıyla 27 sektörde 965 ulusal meslek standardı ve 701 ulusal yeterliliğin yürürlüğe konulduğunu aktaran Işıkhan, mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu bulunan meslek sayısının 244’e çıkarıldığını bildirdi.

Sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine ilişkin verileri de paylaşan Işıkhan, SGK gelirlerinin giderlerini karşılama oranının 2002 yılında yüzde 71,5 seviyesindeyken 2026 yılı sonunda yüzde 88’e ulaşmasının beklendiğini açıkladı. SGK açığının milli gelire oranının ise aynı dönemde binde 22’den binde 1,2’ye gerilemesinin öngörüldüğünü belirtti.

Prim teşvikleri, destekler ve indirimler kapsamında 2023 yılının başından 2026 Ağustos ayına kadar yaklaşık 2 milyon iş yerine ve 13 milyon sigortalıya toplam 1 trilyon 302 milyar lira destek sağlandığını ifade eden Işıkhan, aktif sigortalı sayısının 2002 yılına göre yüzde 115 artarak yaklaşık 26 milyona ulaştığını kaydetti.

Kayıt dışı istihdam oranının 2002’de yüzde 52 seviyesindeyken 2026 yılı verilerine göre yüzde 24,4’e gerilediğini belirten Işıkhan, kayıt dışı işçi çalıştırdığı tespit edilen iş yerlerine 2026 yılı çalışmaları kapsamında 3,5 milyar lira idari para cezası uygulandığını açıkladı. Denetim faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 88’inin e-Rapor sistemine taşındığını da sözlerine ekledi.

EMEKLİ AYLIKLARI İÇİN İLAVE İYİLEŞTİRME HAZIRLIĞI

Emeklilerin gelir seviyelerinin iyileştirilmesine yönelik değerlendirmelerde bulunan Işıkhan, en düşük emekli aylığının 2025 yılının ikinci yarısında 16 bin 881 lira olduğunu, ocak ayında 20 bin liraya, temmuz ayında ise 23 bin 552 liraya yükseltildiğini hatırlattı. Ayrıca 2018 yılından bu yana emeklilere toplam 483,4 milyar lira bayram ikramiyesi ödendiğini bildirdi.

Emeklilere yönelik mevcut düzenlemelerin yeterli olmadığının farkında olduklarını belirten Işıkhan, 2027 Ocak ayından itibaren geçerli olması hedeflenen yasal artışlara ilave iyileştirmeleri de içeren bir çalışma yürüttüklerini açıkladı.

Işıkhan, emeklilerin ekonomik koşullarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Emeklilerimizin yaşadığı ekonomik koşulların farkındayız ve refah seviyelerini yükseltmeye yönelik çalışmalarımızı, kararlılıkla sürdürüyoruz.

Bu kapsamda, 2027 Ocak ayından itibaren geçerli olması hedeflenen mevcut yasal artışlara, ilave iyileştirmeleri de içeren bir çalışma yapıyoruz. Saygıdeğer Cumhurbaşkanımızın talimatıyla, özellikle emeklilerimiz arasındaki gelir farklılıklarını gözeten, adalet ve hakkaniyeti esas alan, emeklilerimizin alım gücünü ve yaşam standartlarını iyileştirmeyi amaçlayan bir yaklaşım üzerinde duruyoruz.”

Çalışmaların Ekonomi Koordinasyon Kurulunda değerlendirildiğini belirten Işıkhan, süreç tamamlandığında sonuçların kamuoyuyla paylaşılacağını ve TBMM’nin takdirine sunulacağını ifade etti.

ANALIK İZNİ 24 HAFTAYA ÇIKARILDI

Çalışma hayatı ile aile yaşamının uyumlaştırılmasına yönelik uygulamalara da değinen Işıkhan, aile yapısını güçlendiren ve çalışanları destekleyen politikaların sürdürüldüğünü belirtti. Bu kapsamda çalışan annelere yönelik analık izninin 8 hafta uzatılarak 24 haftaya çıkarıldığını hatırlattı.

Şehit yakınları, gaziler, vazife ve harp malulleri ile hak sahiplerine yönelik sosyal haklarda yapılan iyileştirmeler hakkında da bilgi veren Işıkhan, başkasının yardımına muhtaç derecede malul olanlara yapılan ek ödemenin yüzde 25 artırıldığını bildirdi.

Terörle mücadelede yaralanmasına rağmen farklı mevzuat hükümleri nedeniyle bazı haklardan yararlanamayan kişiler ile 15 Temmuz gazilerinin aylık ve sosyal haklarında iyileştirmeler yapıldığını aktaran Işıkhan, vazife malulü erbaş ve erlerin yeniden muayene talebinde bulunabilmesine ilişkin yaş sınırının da 55’e yükseltildiğini kaydetti.

Işıkhan, konuya ilişkin açıklamasında, “Milletimiz için fedakarlık gösteren evlatlarımıza ve ailelerine karşı sorumluluğumuzun bilincindeyiz.” ifadelerini kullandı.

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) düzenlenen haftalık grup toplantısında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Cumhuriyet Bayramı kutlamalarından İstanbul’daki metro projelerine, parti içi demokrasi tartışmalarından ekonomik gelişmelere kadar birçok konuya değinen Özel, devam eden fon soruşturması üzerinden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve hükümete yönelik eleştirilerde bulundu.

Konuşmasına Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına ilişkin değerlendirmeleriyle başlayan Özel, geçen hafta İstanbul’da düzenlenen Cumhuriyet Bayramı yürüyüşüne yoğun katılım olduğunu belirterek, yurdun dört bir yanında Atatürk sevgisiyle bayramı kutlayan vatandaşları selamladı.

İstanbul’daki ulaşım yatırımlarına da değinen Özel, sürücüsüz metro hattının test sürüşüne katıldıklarını ve Ümraniye’yi denize bağlayan projenin tamamlandığını gördüklerini söyledi. Söz konusu hattın yalnızca ulaşım açısından değil, yoksul mahalleleri kentin gelişmiş bölgelerine bağlaması bakımından da sosyolojik önem taşıdığını ifade etti.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun metro yatırımlarına ilişkin çalışmalarını değerlendiren Özel, İmamoğlu’nun ikinci döneminde bir yıldan kısa süre görevde kalmasına rağmen İstanbul’a verdiği sözleri yerine getirmeye devam ettiğini savundu. İstanbul’da aynı anda 10 metro inşaatının sürdüğünü belirten Özel, gelecekte Türkiye genelinde de benzer projeleri hayata geçireceklerini söyledi.

“YENİ PARTİ EMEKLİNİN, ÇİFTÇİNİN PARTİSİDİR”

Partisinin saha çalışmalarına ve kuruluş sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Özel, YENİ Parti’nin vatandaşların yaşadığı sorunlara çözüm üretmek amacıyla kurulduğunu dile getirdi. Çarşı ve pazarlarda vatandaşlarla bir araya geldiklerini, özellikle zeytin üreticilerinin yaşadığı sorunları gündeme taşıdıklarını belirten Özel, “AK Parti faizcilerin, vurguncuların partisi olmuşken, YENİ Parti emeklilerin, çiftçinin partisidir” ifadelerini kullandı.

Parti içi demokrasiye ilişkin de konuşan Özel, genel başkanlık seçimi sürecine dikkat çekti. Delege sistemi yerine doğrudan üyelerin katılımıyla seçim yapılmasını savunduklarını belirten Özel, 81 ilde, 900’den fazla ilçede ve yaklaşık 800 bin üyenin katılımıyla genel başkanlık seçimi gerçekleştireceklerini söyledi. Özel, partisinin kendi içinde uygulamadığı bir demokratik yöntemi Türkiye’ye önermeyeceğini vurguladı.

FON SORUŞTURMASINI “YÜZYILIN VURGUNU” OLARAK NİTELENDİRDİ

Konuşmasının önemli bölümünü fon soruşturmasına ayıran Özel, kamuoyunda tartışılan gelişmelerin üzerinden 48 gün geçmesine rağmen sorumluların ortaya çıkarılmadığını ileri sürdü. Soruşturmada ortaya çıkan iddiaları Cumhuriyet tarihinin en büyük soygunlarından biri olarak nitelendiren Özel, yaşananlardan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı sorumlu tuttu.

Erdoğan’ın süreçten haberdar olup olmadığı üzerinden değerlendirmede bulunan Özel, Cumhurbaşkanı’nın gelişmelerden haberdar olması durumunda istifa etmesi, haberdar olmaması durumunda ise ülkeyi seçime götürmesi gerektiğini savundu.

Soruşturma kapsamında gündeme gelen isimlerin ve hazırlanan listelerin kamuoyuyla paylaşılmadığını belirten Özel, 245 kişilik ana listenin açıklanmasını istedi. Erdoğan’ın soruşturmayı çözmek amacıyla kurduğu masada yer alan bazı isimlerin de adli süreçlerle karşı karşıya kaldığını öne süren Özel, Takasbank Genel Müdürü Yunus Arıcı’nın gözaltına alınarak adli kontrol şartıyla serbest bırakıldığını, Borsa İstanbul Genel Müdürü’nün ise tutuklandığını ifade etti.

Soruşturmanın yalnızca bazı bürokratlarla sınırlandırılmaması gerektiğini savunan Özel, sorumluluğu bulunan kişilerin siyasi konumlarına bakılmaksızın hesap vermesi gerektiğini belirtti. Erdoğan’a yakın isimlerin de soruşturma kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini dile getiren Özel, “Bu işin kurgucuları en yakında otururken uzaktan üç beş bürokratla bu işten kurtulamazsın” dedi.

EMEKLİ MAAŞLARI VE BORSA ELEŞTİRİSİ

Ekonomik gelişmelere de değinen Özel, emeklilere yönelik olası maaş iyileştirmelerinin yetersiz kalacağını savundu. Emekli maaşlarının asgari ücret seviyesine çıkarılması halinde bu kararı destekleyeceklerini belirten Özel, kamu kaynaklarının doğru kullanılması durumunda emeklilerin ekonomik koşullarının iyileştirilebileceğini ifade etti.

Fon soruşturmasının piyasalara etkisine dikkat çeken Özel, yatırımcı güveninin ciddi biçimde zedelendiğini ve borsada yaşanan düşüşün sürdüğünü ileri sürdü. Soruşturmanın yalnızca ilgili yatırımcıları değil, 86 milyon vatandaşı etkileyen bir güven krizine dönüştüğünü savundu.

“ERDOĞAN 14 GÜNDÜR BU KRİZİ KONUŞMUYOR”

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın fon soruşturmasına ilişkin sessiz kaldığını öne süren Özel, gündemin farklı konularla değiştirilmek istendiğini iddia etti. KAAN savaş uçağı üzerinden yapılan açıklamalara da değinen Özel, Türkiye’nin savunma sanayisindeki hedefleri açısından motor tedariki konusunun çözüme kavuşturulması gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasını ve S-400 alımı nedeniyle yaşanan gelişmeleri hatırlatan Özel, dış politikada kamuoyuna verilen mesajların somut sonuçlarla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.

Özel ayrıca, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için adaylığı gündeme gelen Feridun Sinirlioğlu’nu telefonla arayarak desteklerini ilettiğini, uluslararası alandaki kardeş partilere de bu konuda mektup gönderdiklerini açıkladı.

SORUŞTURMALARDA GİZLİLİK KARARI TARTIŞMASI

Konuşmasında yargı süreçlerine ilişkin eleştirilerini de sürdüren Özel, fon soruşturmasında gizlilik kararı bulunmasına rağmen bazı ifadelerin kamuoyuna yansıdığını, buna karşılık muhalefete yönelik soruşturmalarda gizlilik kararlarının farklı uygulandığını iddia etti.

Yargı süreçlerinde eşitlik ilkesinin gözetilmesi gerektiğini belirten Özel, soruşturma dosyalarından seçilmiş ifadelerin basına sızdırılmasını eleştirdi. Emir Sarıgül’ün ifadesi üzerinden gündeme gelen iddialara da değinen Özel, söz konusu ifadelerin kamuoyuna servis edilmesinin siyasi itibar zedelemeye yönelik olduğunu savundu.

Grup toplantısının son bölümünde Sincan Cezaevi’nde tutuklu bulunan önceki dönem Hatay Milletvekili Serkan Topal’ın el yazısıyla kaleme aldığı ve imzaladığı mektubu kamuoyuyla paylaşan Özel, mektuptaki ifadeleri gündeme taşıdı.

Topal'ın mektubu şu şekilde;

"Tarihe not düşmek için Tüm Halkımızın bilmesini isterim ki; Tutuklu olmamın tek bir sebebi var; O da, Sayın Özgür ÖZEL ile siyaset yapmamdır. Şöyle ki birileri SENARYO yazdı, bizi de figüran sandılar. Çünkü bizi tanımıyorlar. Tüm Halkımız şunu çok iyi bilsin ki; 100 soruşturma geçirsem de, 100 yıl hapis yatsam da, Tarihe CHP Genel Başkanlık koltuğuna oturmuş Sayın Özgür ÖZEL'e İFTİRA atan bir kişi olarak geçmeyeceğim.

Tarihe yol arkadaşına iftira atan, onu satan birisi olarak geçmektense ölmeyi tercih ederim. Çünkü Biz Tarihin Mavi Gözlü DEV olarak andığı "Ya İstiklal, Ya Ölüm!" diyen Mustafa KEMAL'in devrimci ruhunu, "Yaşasın Tam Bağımsız Türkiye!" diye haykıran Denizlerin çelik iradesini taşıyoruz.

Ne iftiracılara, ne de kumpasçılara asla boyun eğmeyeceğim. Bundan sonra hakkımda hangi senaryo yazılırsa yazılsın, hangi iftira atılırsa atılsın, hangi kumpas kurulursa kurulsun Asla kimseye iftira atmayacağım. Bu senaryodaki içeriklerin tamamı yalandır, iftiradır. HEDEF Sayın Özgür ÖZEL'dir. Hedef bana sorulan 10 sorunun 8'inin konusu olan Sayın Özgür ÖZEL'dir. Takdir YÜCE TÜRK MİLLETİNİNDİR."

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda yaptığı konuşmada iç ve dış politikaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Terörsüz Türkiye sürecinin tarihî önemine dikkat çeken Bahçeli, Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Avrupa’daki toplumsal hareketlerden İsrail’in siyasi geleceğine, Türkiye-Libya ilişkilerinden bölgesel savunma iş birliklerine kadar birçok başlıkta mesaj veren Bahçeli, “Terör bitecek, kardeşlik yükselecek” ifadelerini kullandı.

Cumhuriyet’in 103’üncü yıl dönümüne ilişkin değerlendirmelerde bulunarak konuşmasına başlayan Bahçeli, Cumhuriyet’in Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin ve millî iradesinin en önemli kazanımlarından biri olduğunu belirtti. Cumhuriyet’in yalnızca geçmişten kalan bir miras değil, gelecek nesillerin sorumluluğunda yaşatılması gereken bir emanet olduğunu ifade eden Bahçeli, gençlere hitaben Cumhuriyet’in akıl, ahlak, azim ve fedakârlıkla korunması gerektiğini dile getirdi.

Cumhuriyet’in temel kazanımlarının demokrasi, hukuk, adalet, kalkınma ve toplumsal refah olduğunu kaydeden Bahçeli, Milliyetçi Hareket Partisi’nin millî ve manevi değerleri koruyan, dayanışmayı esas alan bir siyaset anlayışını benimsediğini söyledi.

“Terör bitecek, kardeşlik yükselecek”

Türkiye’nin ve bölgenin huzurunu tehdit eden unsurlardan arındırılmasının önemine değinen Bahçeli, Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge hedeflerinin bütünüyle hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti. Bu sürecin yalnızca Türkiye’nin güvenliği açısından değil, bölgesel barış ve istikrar bakımından da tarihî bir önem taşıdığını ifade etti.

Siyasi tartışmalara rağmen milletin kararını verdiğini savunan Bahçeli, terörün sona ermesiyle birlikte kardeşlik, güven ve refahın güçleneceğini söyledi. Bahçeli, “Terör bitecek, kardeşlik yükselecek, bölgemizde barış ve huzur inşallah sökün edecektir” dedi.

Türk Devletleri arasında daha güçlü iş birliği çağrısı

Türk Devletleri Teşkilatı’nın küresel etkinliğinin artırılması gerektiğini belirten Bahçeli, üye ülkeler arasındaki ekonomik, teknolojik, kültürel, askerî ve siyasi ilişkilerin geliştirilmesinin önemine işaret etti.

Ankara’da gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi’nde ortaya konulan ortak iradeden memnuniyet duyduklarını kaydeden Bahçeli, 167 maddelik sonuç bildirisinin Türk devletlerinin ortak geleceğine katkı sağlayacağını ifade etti.

Türk dünyasında birlik ve dayanışmanın güçlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Bahçeli, ortak gelişme stratejileriyle bağımsız ve egemen Türk devletlerinin kendi geleceklerini şekillendirmesi gerektiğini söyledi.

Avrupa’ya göçmen karşıtlığı ve İslamofobi eleştirisi

Avrupa’da yaşanan toplumsal hareketleri de değerlendiren Bahçeli, Fransa’da başlayan ve farklı Avrupa ülkelerine yayılan gösterilerin kamu düzenini ve toplumsal huzuru bozduğunu belirtti.

Avrupa’da uzun süredir göçmen karşıtlığı, İslamofobi ve Türkofobi üzerinden siyasi çıkar elde edilmeye çalışıldığını savunan Bahçeli, ekonomik sıkıntılar, artan maliyetler ve azalan sosyal refahın toplumsal öfkeyi büyüttüğünü dile getirdi.

Avrupa’nın küresel rekabette güç kaybettiğini ifade eden Bahçeli, “Avrupa bisiklet gibidir, ilerlemek zorundadır, durursa düşer” sözünü hatırlatarak, “Avrupa’nın pedal çevirecek dermanı da kalmamış görünmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin jeopolitik konumu, üretim kapasitesi, genç nüfusu ve güçlü devlet tecrübesiyle Avrupa açısından önemli bir ülke olduğunu belirten Bahçeli, Avrupa Birliği’nin Türkiye’nin egemenlik haklarına ilişkin eleştiriler yerine kendi ekonomik ve sosyal sorunlarına odaklanması gerektiğini söyledi.

Türkiye-Libya mutabakatının onaylanmasını memnuniyetle karşıladı

Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki egemenlik hakları ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin Mutabakat Muhtırası’nın Libya Temsilciler Meclisi tarafından onaylanmasını memnuniyet verici bir gelişme olarak nitelendirdi.

Türkiye’nin Akdeniz’de ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin egemenlik sahasında herhangi bir oldubittiye izin vermeyeceğini vurgulayan Bahçeli, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail’in Türkiye-Libya ilişkilerindeki gelişmeden rahatsızlık duyduğunu ifade etti.

Avrupa Birliği’nin de Türkiye aleyhindeki Rum-Yunan tezlerine yakın bir tutum sergilediğini savunan Bahçeli, AB Komisyonu ve AB Konseyi başkanlarının ortak açıklamasını eleştirdi.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na destek

Türkiye’nin çok taraflı diplomasi girişimlerine de değinen Bahçeli, 23 Ekim 2026’da İstanbul’da Türkiye, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Almanya, Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya dışişleri bakanlarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantının bölgesel barış ve istikrar açısından önemli mesajlar içerdiğini belirtti.

Filistin başta olmak üzere Yemen ve bölgesel güvenlik meselelerinin ele alındığı toplantının Türkiye’nin diplomatik kapasitesini ortaya koyduğunu ifade eden Bahçeli, 7 Ağustos 2026’da Mekke’de Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan ortak savunma anlaşmasının da önemine dikkat çekti.

Söz konusu anlaşmanın taraf ülkeler arasındaki dayanışmayı artıracağını belirten Bahçeli, anlaşma hükümleri kapsamında gerekli imkânların harekete geçirilmesi gerektiğini söyledi.

İsrail’de Arap partilerinin de yer aldığı hükümet önerisi

İsrail’deki seçim sonuçlarını da değerlendiren Bahçeli, hiçbir siyasi partinin hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadığını ve siyasi tablonun ülkeyi ikiye böldüğünü savundu. Arap partilerinin seçim sonrasında elde ettiği konumun dikkat çekici olduğunu belirten Bahçeli, sonuçların Netanyahu hükümetinin Gazze ve Filistin politikalarına yönelik toplumsal tutumun değerlendirilmesi gerektiğine işaret ettiğini söyledi.

İsrail’de Arap partilerinin de temsil edildiği bir hükümet kurulmasının toplumsal uzlaşma ve bölgesel barış açısından yeni imkânlar oluşturabileceğini ifade eden Bahçeli, ABD Başkanı Donald Trump’ın ve uluslararası Yahudilik kuruluşlarının kapsayıcı bir hükümet oluşumunu desteklemesi gerektiğini dile getirdi.

Bahçeli, Filistin meselesinde barış çabalarının yeni bir aşamaya taşınabileceğini belirterek “Kudüs İttifakı” çağrısında bulundu.

Kalkınma Yolu Projesi’ne dikkat çekti

Irak ve Suriye’deki gelişmeleri de değerlendiren Bahçeli, Irak Başbakanı’nın silahların devlet kontrolünde toplanmasına yönelik açıklamasını Terörsüz Bölge hedefi açısından olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi.

Irak’ın tamamında devlet otoritesinin tesis edilmesinin bölgesel güvenlik açısından önem taşıdığını belirten Bahçeli, Türkiye ile Irak arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin Kalkınma Yolu Projesi’yle yeni bir boyut kazanacağını ifade etti.

Projenin hayata geçirilmesiyle ticaretin, ekonomik büyümenin ve insani temasların artacağını kaydeden Bahçeli, Türkiye’nin uluslararası toplantılara ev sahipliği yaparak diplomatik alanda önemli bir konum elde ettiğini söyledi.

Siyasette arınma ve aklanma çağrısı

Konuşmasının son bölümünde iç siyasete ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bahçeli, siyasi rekabetin ülkenin birliğine, milletin huzuruna ve hukukun üstünlüğüne zarar vermemesi gerektiğini vurguladı.

Millî meselelerin siyasi kazanç uğruna istismar edilmesini eleştiren Bahçeli, siyasetin görevinin toplumu kutuplaştırmak değil, birleştirmek olduğunu ifade etti. Sokakların gerilim ve çatışma alanına dönüştürülmesine karşı çıkan Bahçeli, sağduyu, demokratik zemin ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Siyasette yolsuzluk ve kirliliğin geride bırakılması gerektiğini belirten Bahçeli, kişisel hesapların ve parti çekişmelerinin siyaset üzerindeki etkisinin sona ermesi çağrısında bulundu.

Cumhur İttifakı çatısı altında yürütülen dayanışma ve kardeşlik iklimine zarar verilmemesi gerektiğini kaydeden Bahçeli, konuşmasını siyasette arınma ve aklanmanın ertelenemez bir gereklilik olduğunu vurgulayarak tamamladı.

TÜFE’deki değişim, 2026 yılı ekim ayında bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 27,52 olarak gerçekleşti. Böylece tüketici fiyatlarında yıllık artış yüzde 29,77’ye ulaştı.

Gıda fiyatlarında aylık artış yüzde 3,50

En yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubu arasında yıllık bazda en yüksek artış yüzde 40,24 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda görüldü. Bu grubu yüzde 36,39 ile ulaştırma, yüzde 27,73 ile gıda ve alkolsüz içecekler izledi.

Yıllık enflasyona söz konusu grupların katkısı konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda 4,71, ulaştırmada 6,10, gıda ve alkolsüz içeceklerde ise 6,81 yüzde puan oldu.

Aylık değişimlerde ise gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 3,50 ile öne çıktı. Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 2,84, ulaştırmada yüzde 2,02 artış kaydedildi. Bu grupların aylık enflasyona katkıları sırasıyla 0,84, 0,34 ve 0,36 yüzde puan olarak hesaplandı.

TÜFE kapsamında incelenen 174 alt sınıftan 134’ünde fiyat artışı gerçekleşirken 29 alt sınıfta düşüş görüldü. 11 alt sınıfta ise endeks değişmedi.

Çekirdek enflasyon yıllık yüzde 28,46 oldu

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B), ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 2 arttı. Bu göstergede yıllık artış yüzde 28,46, yılın aralık ayına göre artış yüzde 25,87, on iki aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 30,45 olarak gerçekleşti.

Yİ-ÜFE yıllık yüzde 27,41 arttı

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE), 2026 yılı ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 1,65 artış gösterdi. Üretici fiyatlarındaki artış, geçen yılın aralık ayına göre yüzde 25,41, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 27,41, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 27,83 oldu.

Sanayinin dört sektöründe yıllık bazda en yüksek artış yüzde 35,12 ile madencilik ve taş ocakçılığında gerçekleşti. İmalatta yüzde 29,04, su temininde yüzde 28,91, elektrik ve gaz üretimi ile dağıtımında yüzde 9,07 artış kaydedildi.

Ana sanayi gruplarının yıllık değişimlerinde ise enerjide yüzde 33,42, ara mallarında yüzde 28,66, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 25,12, dayanıklı tüketim mallarında yüzde 23,25 ve sermaye mallarında yüzde 21,24 artış görüldü.

Madencilikte aylık artış yüzde 4

Yİ-ÜFE’nin aylık değişimlerinde madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 4 ile ilk sırada yer aldı. İmalatta yüzde 1,79, su temininde yüzde 1,73 artış gerçekleşirken elektrik ve gaz üretimi ile dağıtımında yüzde 0,80 azalış kaydedildi.

Ana sanayi gruplarında aylık bazda ara mallarında yüzde 2, dayanıksız tüketim mallarında yüzde 1,74, enerjide yüzde 1,33, sermaye mallarında yüzde 0,92 ve dayanıklı tüketim mallarında yüzde 0,91 artış yaşandı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu 3. Toplantısı kapsamında Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse ile bir araya geldi. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde düzenlenen toplantıda, küresel gelişmelerin tarımsal üretim ve gıda tedarik zincirleri üzerindeki etkilerinin yanı sıra Türkiye ile AB arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik başlıklar değerlendirildi.

Toplantıda konuşan Yumaklı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarımsal iş birliğinin mevcut küresel koşullarda stratejik önem taşıdığını belirtti. Rusya-Ukrayna savaşı, Gazze’de yaşanan gelişmeler ve Orta Doğu’daki çatışmaların tedarik koridorları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Yumaklı, iklim değişikliği, su stresi ve aşırı hava olaylarının da tarımsal üretim sistemlerini zorladığına dikkat çekti.

Türkiye’nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla Avrupa’nın ve bölgenin gıda arz güvenliğinde önemli bir konumda bulunduğunu vurgulayan Yumaklı, Birleşmiş Milletler iş birliğiyle yürütülen Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında 33 milyon tondan fazla tahıl ve gıda ürününün dünya pazarlarına ulaştırıldığını hatırlattı.

AB ile tarım ticareti yüzde 10,7 arttı

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarımsal ticaret hacminin yükselişini sürdürdüğünü belirten Yumaklı, 2025 yılında AB’ye yapılan tarım ihracatının 8,3 milyar dolar seviyesine ulaştığını bildirdi.

2026 yılının ilk 9 aylık verilerini de paylaşan Yumaklı, “2026 yılının ilk 9 ayında Avrupa Birliği ile ikili tarım ticareti hacmimiz, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,7 artış göstererek yaklaşık 11,4 milyar dolara yükselmiştir” dedi.

Ticari ilişkilerin daha ileriye taşınması amacıyla toplantıda karşılıklı pazara erişim imkanlarının iyileştirilmesi ile tarım ve işlenmiş tarım ürünlerindeki tercihli ticaret rejiminin geliştirilmesinin de değerlendirildiğini kaydetti.

28 ürüne AB coğrafi işaret tescili alındı

Toplantının gündeminde Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünleri de yer aldı. Anadolu’nun kültürel ve tarımsal mirasının ekonomik değere dönüştürülmesine yönelik çalışmalara değinen Yumaklı, son 3 yılda 28 ürünün Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili aldığını ve böylece AB tarafından tescillenen ürün sayısının 46’ya yükseldiğini açıkladı.

Kesin tescil süreci devam eden 8 ürünün daha bulunduğunu belirten Yumaklı, Türkiye ile AB arasındaki iş birliğinin bu alandaki çalışmaların ilerlemesine katkı sağlayacağını ifade etti.

IPARD kapsamında 3,4 milyar avroluk yatırım

Türkiye-AB ortaklığının kırsal kalkınma alanındaki önemli uygulamalarından biri olan IPARD programlarının sonuçlarına ilişkin de bilgi veren Yumaklı, bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini bildirdi.

Programlar aracılığıyla 3,4 milyar avroluk yatırımın ekonomiye kazandırıldığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam imkanı sağlandığını belirten Yumaklı, IPARD-3 programının 81 ilin tamamında uygulanmaya başlandığını kaydetti.

Yumaklı, 2028-2034 döneminde de iş birliğinin kesintisiz sürmesini ve Türkiye’ye tahsis edilen mali kaynakların artırılmasını istediklerini dile getirdi. Böylece genç çiftçilerin, kadın girişimcilerin ve kırsal işletmelerin yatırımlarının daha güçlü biçimde desteklenmesinin hedeflendiğini aktardı.

2026 Türkiye Raporu beklentisini dile getirdi

Türkiye’nin 2005 yılından bu yana Avrupa Birliği üyelik hedefi doğrultusunda çeşitli alanlarda kapsamlı bir dönüşüm süreci yürüttüğünü hatırlatan Yumaklı, önümüzdeki günlerde yayımlanması beklenen 2026 Türkiye Raporu’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Yumaklı, raporun Türkiye’nin yapıcı çabalarını ve kaydettiği ilerlemeleri objektif bir yaklaşımla yansıtmasını beklediklerini belirterek, tarım alanındaki çalışmaların ve iş birliğini geliştirme iradesinin hakkaniyetli biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

AB’den Türkiye’nin tarımdaki rolüne vurgu

Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse de Türkiye ile AB arasında tarım ve gıda sektöründe güçlü bir iş birliği bulunduğunu söyledi.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin önemli tarım ticareti ortaklarından biri olduğunu belirten Hanse, Türkiye’nin Avrupalı çiftçilere değer kattığını ve tüketicilerin uygun fiyatlı gıdaya erişimini desteklediğini ifade etti.

Coğrafi işaretler konusunda da mevcut iş birliğinin olumlu ilerlediğini kaydeden Hanse, Türkiye’nin Karadeniz’deki rolünü takdir ettiklerini belirtti. Hanse, tahılın Karadeniz üzerinden güvenli geçişinin sağlanmasına yönelik Türkiye’nin desteğinin sürmesini teşvik ettiklerini dile getirdi.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2027 yılı bütçesini görüşmek üzere toplandı. Komisyon üyelerine sunum yapan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin Ar-Ge yatırımlarından savunma sanayisine, yerli otomobil Togg’dan organize sanayi bölgelerine kadar Bakanlığın faaliyetleri ve gelecek dönem hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu.

Türkiye’nin son yıllarda araştırma ve geliştirme alanında önemli bir ilerleme kaydettiğini belirten Kacır, 2002 yılında yıllık 1,2 milyar dolar olan Ar-Ge harcamalarının 24,8 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. Ar-Ge harcamalarının millî gelir içindeki payının binde beşten yüzde 1,55’e çıktığını kaydeden Kacır, özel sektörün Ar-Ge harcamalarının ise 45 misli artarak 16,1 milyar dolara ulaştığını ifade etti.

Ar-Ge alanında çalışan personel sayısındaki artışa da dikkat çeken Kacır, 2002 yılında 29 bin olan Tam Zaman Eşdeğer Ar-Ge personeli sayısının 318 bine yükseldiğini belirtti. Bu artışla Türkiye’nin OECD ülkeleri arasında Ar-Ge personel sayısını en fazla artıran ülke olduğunu dile getirdi.

Teknoparkların ve araştırma merkezlerinin de teknoloji ekosistemine katkı sunduğunu aktaran Kacır, sayısı 115’e ulaşan teknoparklarda faaliyet gösteren girişim sayısının son bir yılda yaklaşık 2 bin artarak 13 bin 837’ye çıktığını, bu girişimlerdeki istihdamın ise 12 bin kişilik artışla 136 bine ulaştığını söyledi.

Bakanlık tarafından desteklenen bin 362 Ar-Ge ve 348 Tasarım Merkezinde 56 bin 947 fikri mülkiyet tescilinin gerçekleştirildiğini belirten Kacır, Ar-Ge teşviklerinden yararlanan proje sayısının 247 bine ulaştığını kaydetti. Ar-Ge faaliyetlerine yönelik vergi teşviklerinin de 2025 yılında yüzde 59,5 artarak 169 milyar lirayı aştığını açıkladı.

TOGG’un üretim ve kullanım hedefleri

Yerli otomobil Togg’un kullanıcı kitlesini 2027 yılında daha da genişletmeyi hedeflediklerini belirten Kacır, bugüne kadar 130 binden fazla aracın yollara çıktığını, son bir yıldaki sayının ise 55 bin olduğunu bildirdi. Elektrikli araç altyapısına yönelik desteklerin sürdüğünü ifade eden Kacır, ülke genelindeki elektrikli araç şarj bağlantısı sayısının 48 bin 900’e ulaştığını söyledi.

Türkiye’nin farklı teknoloji alanlarında üretim kapasitesini geliştirdiğini vurgulayan Kacır, kalp-akciğer makinesinden yapay zekâ destekli yoğun bakım monitörüne, saatte 250 kilometre hıza sahip elektrikli trenden Seviye 4 otonom otobüse, endüstriyel robottan sivil helikoptere kadar pek çok alanda yerli teknoloji geliştirildiğini ifade etti.

TÜBİTAK projelerine 15,4 milyar liralık katkı

Üniversitelerin araştırma faaliyetlerine yönelik desteklerin de sürdüğünü belirten Kacır, araştırma projelerinde 22 bin 300 bursiyerin desteklendiğini açıkladı. TÜBİTAK programları kapsamında bu yıl 190 üniversite ve 3 bin 400 firmanın toplam 11 bin 825 projesine 15,4 milyar lira katkı sağlandığını bildirdi.

6550 sayılı Kanun kapsamında bugüne kadar 10,8 milyar lira kaynak aktarılan 12 ulusal araştırma altyapısının 826 kişiyle çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Kacır, bu altyapılarda biyotıp ve genom, ileri malzemeler, MEMS, astrofizik, güneş enerjisi, raylı sistemler, deniz hukuku ve finans teknolojileri alanlarında araştırmalar yürütüldüğünü kaydetti.

Ar-Ge projeleri sonucunda geliştirilen ürünlerin teknolojik niteliğinin tescillenmesi ve kamu alımlarında kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla 500’e yakın ürün için Teknolojik Ürün Belgesi düzenlendiğini aktaran Kacır, Kümelenme Destek Programı kapsamında da stratejik sektörlerde faaliyet gösteren 19 kümenin desteklendiğini söyledi.

Nükleer sanayi, siber güvenlik, biyoteknoloji, sağlık teknolojileri, mobilite, ileri malzemeler, oyun teknolojileri, rüzgâr enerjisi, 6G haberleşme teknolojileri ve havacılık endüstrisi gibi alanlarda faaliyet gösteren söz konusu kümelerin toplam bin 54 üyeye sahip olduğunu belirten Kacır, programla özel sektörün birlikte iş yapma kültürünün geliştirilmesinin amaçlandığını ifade etti.

Savunma ve havacılık ihracatı 10 milyar doları aştı

Savunma sanayisindeki gelişmelere de değinen Kacır, Türkiye’nin 4 binden fazla şirket ve araştırma kurumunda 100 binden fazla çalışanıyla büyük bir savunma sanayi gücüne ulaştığını söyledi.

2002 yılında 248 milyon dolar seviyesinde bulunan savunma ve havacılık ihracatının geçtiğimiz yıl 10 milyar doları aştığını belirten Kacır, 2002’den bu yana savunma sanayisinde bin 203 yatırım için teşvik belgesi düzenlendiğini ve 668 milyar liralık sabit yatırımın önünün açıldığını kaydetti.

Savunma sanayisinde faaliyet gösteren Ar-Ge ve Tasarım Merkezlerine sağlanan desteklere ilişkin de bilgi veren Kacır, 28 bin kişinin istihdam edildiği 80 merkeze 2025 yılında 71 milyar lira destek verildiğini açıkladı. Teknoparklarda savunma sanayisi alanında faaliyet gösteren 352 firmanın 7 bin 350 araştırmacıyla teknoloji geliştirme çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

TÜBİTAK’ın savunma sanayisine yönelik çalışmalarına da dikkat çeken Kacır, 2002’den bu yana burs ve destek programları aracılığıyla 2 bin 283 savunma sanayi projesine, 4 bin 449 bilim insanı ve gence toplam 65 milyar lira katkı sunulduğunu bildirdi.

Geliştirilen GÖKDOĞAN ve BOZDOĞAN füzeleri sayesinde SİHA’lara hava-hava angajman kabiliyeti kazandırıldığını belirten Kacır, Türkiye’nin bu kabiliyeti sağlayan ilk ülke olduğunu ifade etti.

SİPER-2’nin seri üretimi 2027’de başlayacak

Millî savunma sistemlerinde kullanılan kritik bileşenlerin yerli imkânlarla geliştirildiğini ve üretildiğini vurgulayan Kacır, ısıl pil, piroteknik bileşenler, güdüm, konumlama ve hedef algılama sistemlerinin TÜBİTAK enstitülerinde üretildiğini söyledi.

Çelik Kubbe projesi kapsamında Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi SİPER-2’nin seri üretimine önümüzdeki yıl başlanacağını açıklayan Kacır, ısıl pil üretim kapasitesinin de geçtiğimiz yıl iki katına çıkarıldığını belirtti.

Millî torpido AKYA’nın Ay ve Preveze sınıfı denizaltılara entegrasyonunun tamamlandığını bildiren Kacır, Mavi Vatan’ın güvenliğine katkı sunan YELKOVAN Elektronik Destek Sistemi’nin açık deniz karakol gemilerine entegre edilerek Türk Deniz Kuvvetleri envanterine alındığını kaydetti.

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin operasyonel kabiliyetini artırmaya yönelik elektronik harp ve destek sistemleri üzerinde de çalışıldığını belirten Kacır, İHA’lar ve savaş uçaklarına yönelik sistemlerin yanı sıra beşinci nesil savaş uçağı KAAN’ın uçuş ve görev yönetim platformu, pilotların uçuş sırasında solunumunu sağlayan Yaşam Destek Sistemi, Yakıt Güvenlik Sistemi ve uçak motorlarında kullanılan ileri malzeme süperalaşım teknolojilerinin geliştirildiğini ifade etti.

Geçmişte yurt dışından tedarik edilen seyir füzeleri ve güdüm kitlerinin daha etkin yerli ve millî versiyonlarının üretildiğini de aktaran Kacır, uzun menzilli hava savunma sistemlerinin radar görüş mesafesini artıran vakum tüplerinin de Türkiye’de üretildiğini söyledi.

Sanayi yatırımları için 53 milyar lira kaynak ayrılacak

Sanayileşme yatırımlarının ülke genelinde daha dengeli dağıtılmasına yönelik çalışmalar hakkında da bilgi veren Kacır, son bir yılda 6 Organize Sanayi Bölgesi, 7 Endüstri Bölgesi ve 19 yatırım alanının ilan edildiğini açıkladı. Bu çalışmalarla müteşebbislere 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağlandığını belirtti.

Bakanlık destekleriyle bu yıl tamamlanacak 13 OSB ve 4 sanayi sitesi projesinin 30 bin kişilik istihdamın önünü açacağını kaydeden Kacır, 2027 yılı bütçesinde OSB, Endüstri Bölgesi ve Sanayi Sitesi projelerine 53 milyar lira kaynak ayrılacağını bildirdi.

Organize sanayi bölgelerindeki sanayi alanlarının çevrimiçi platform üzerinden her ay ilan edildiğini hatırlatan Kacır, Ekim 2024’ten bu yana 252 OSB’de toplam 9 bin 507 yatırımcı başvurusu alındığını söyledi. Bu süreçte 23 milyon metrekare büyüklüğündeki yatırım alanının bin 472 sanayiciye tahsis edildiğini belirten Kacır, OSB’lerde atıl yatırım yeri kalmaması amacıyla rehberlik ve denetim çalışmalarının sürdürüldüğünü ifade etti.

2025 yılı bütçe gerçekleşmelerini açıkladı

Sunumunda Bakanlığın geçmiş yıl bütçe gerçekleşmelerine de yer veren Kacır, 2025 yılı Bütçe Kanunu kapsamında Bakanlık ile bağlı ve ilgili kuruluşlarına 194 milyar 531 milyon 626 bin lira ödenek tahsis edildiğini hatırlattı.

Yıl içerisinde yapılan eklemelerle toplam ödeneğin 260 milyar 30 milyon 539 bin 573 liraya ulaştığını belirten Kacır, bu tutarın 243 milyar 458 milyon 124 bin 835 lirasının bütçe giderine dönüştüğünü açıkladı.

Kalan ödenekten 1 milyar 506 milyon 687 bin 64 liranın ise 2026 yılı bütçelerine devredildiğini bildirdi.

Anadolu İzlenimleri Dergisi tarafından düzenlenen ve Türkiye'nin üreten gücüne ışık tutan "Üretim ve Üreticinin Yüzyılı Ödül Töreni" AGRO TV ekranlarında yer aldı. Törende tarım sektörünün farklı dallarında öne çıkan isimler ve kuruluşlar ödüllendirildi.

Basın ödülleri kategorisinde AGRO TV haber spikeri Taner Öztürk ödüllendirildi.