Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, mayıs ayına ilişkin üretici-market fiyat farkları ile tarımsal girdi maliyetlerindeki değişimleri değerlendirdi. Bayraktar, mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 388,5 ile elmada görüldüğünü bildirdi.
Bayraktar, elmada görülen fiyat farkını yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marulun takip ettiğini belirtti. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elmanın markette 91 lira 59 kuruşa satıldığını kaydeden Bayraktar, havucun 15 liradan 56 lira 79 kuruşa, kabağın 14 lira 75 kuruştan 46 lira 51 kuruşa, fındığın 410 liradan 1.256 liraya ve marulun 18 liradan 53 lira 23 kuruşa yükseldiğini ifade etti.
Kuru Soğan Zam Şampiyonu Oldu
Mayıs ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün kuru soğan oldu. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 44,7 ile kuru soğan olurken, onu yüzde 32,7 ile patates, yüzde 27,3 ile limon, yüzde 20,1 ile havuç ve yüzde 19,1 ile yumurta izledi.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki düşüşü yüzde 34,7 ile çilek, yüzde 33,5 ile marul, yüzde 32,7 ile domates ve yüzde 13,8 ile yeşil soğan takip etti.
Üreticide Domates Sert Düştü
Mayıs ayında üreticide 28 ürünün 9'unda fiyat artışı, 9'unda fiyat düşüşü görülürken 10 üründe fiyat değişimi yaşanmadı.
Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 77,2 ile kuru soğanda gerçekleşti. Kuru soğanı yüzde 45,5 ile patates, yüzde 43,8 ile limon, yüzde 36,4 ile havuç ve yüzde 24,8 ile maydanoz izledi.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 54,7 ile domateste görüldü. Domatesteki düşüşü yüzde 50,8 ile kabak, yüzde 47,4 ile sivri biber, yüzde 38,1 ile salatalık ve yüzde 27,8 ile patlıcan takip etti.
Fiyat Değişimlerinin Nedeni Arz ve Hasat Süreci
Bayraktar, İç Anadolu Bölgesi'nde depolardaki kuru soğan ve patates stoklarının tükenmesi, Çukurova ve İzmir'de ise hasadın yeni başlaması nedeniyle arzın düşük seyrettiğini ve buna bağlı olarak fiyatların yükseldiğini belirtti.
Limonun depoya alınması nedeniyle oluşan maliyetlerin fiyatlara yansıdığını ifade eden Bayraktar, havuçta tarla ürününün azalmasının da fiyat artışına neden olduğunu söyledi.
Öte yandan hava koşullarının olumlu seyretmesi ve verim artışı nedeniyle domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcanda üretici fiyatlarının gerilediğini kaydetti.
Girdi Maliyetleri Yükselmeyi Sürdürüyor
Bayraktar, Ziraat Odalarından alınan verilere göre mayıs ayında nisan ayına kıyasla 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 2,3, DAP gübresinin yüzde 0,9 ve amonyum sülfat gübresinin yüzde 0,8 arttığını bildirdi. Buna karşılık amonyum nitrat gübresinde yüzde 1,6, üre gübresinde ise yüzde 0,8 oranında düşüş yaşandı.
Son bir yılda ise amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, üre gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında zamlandı.
Mayıs ayında besi yemi ve süt yemi fiyatları yüzde 1,4 artarken, yıllık bazda besi yemindeki artış yüzde 35,4, süt yemindeki artış ise yüzde 32,9 olarak gerçekleşti.
Elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 artış gösterdi. Mazot fiyatı mayıs ayında yüzde 7,3 gerilese de yıllık bazda yüzde 43,6 yükseldi.