Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), mayıs ayına ilişkin küresel gıda fiyat endeksi verilerini açıkladı. Veriler, dünya genelinde gıda fiyatlarının son üç yılın en yüksek seviyelerine yakın seviyelerde kalmaya devam ettiğini ortaya koydu.
FAO Gıda Fiyat Endeksi mayısta 130,8 puan olarak gerçekleşti. Endeks, bir önceki aya göre 0,2 puan gerilerken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 2,9 artış gösterdi. Buna rağmen Mart 2022’de kaydedilen tarihi zirvenin yüzde 18,4 altında bulunuyor.
Uzmanlar, enerji ve gübre maliyetlerindeki yükselişin tarımsal üretim üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. İran’a yönelik ABD ve siyonist rejim saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan enerji ve lojistik kaynaklı aksaklıkların yakıt ve gübre fiyatlarını yükselttiği, bunun da özellikle mısır ve pirinç başta olmak üzere birçok tarımsal ürünün üretim maliyetlerini artırdığı belirtiliyor.
Mayıs ayında tahıl fiyatları dikkat çeken bir yükseliş sergiledi. Tahıl Fiyat Endeksi yüzde 2,6 artışla 114,3 puana ulaştı. Bu artışta buğday, mısır ve pirinç fiyatlarındaki yükseliş belirleyici oldu.
Küresel buğday fiyatları üst üste dördüncü ayında da artış gösterdi. ABD başta olmak üzere önemli ihracatçı ülkelerde beklenen düşük verim ve yükselen üretim maliyetleri fiyatları yukarı yönlü etkiledi. Mısır fiyatları ise güçlü ithalat talebi ve bazı üretici ülkelerde yaşanan arz daralmalarının etkisiyle yükseldi.
Pirinç fiyatları da mayısta yüzde 2,7 arttı. Asya’daki önemli ihracatçı ülkelerde hava koşullarına ilişkin endişeler ile artan enerji maliyetleri fiyatlar üzerinde etkili oldu.
Şeker piyasasında da yükseliş dikkat çekti. Şeker Fiyat Endeksi mayısta yüzde 7,5 artarak Ekim 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Brezilya’da şeker kamışının daha fazla etanol üretiminde kullanılması, küresel arz konusunda endişeleri artırdı.
Bitkisel yağ fiyatlarında ise yılın ilk düşüşü görüldü. Endeks yüzde 4,6 gerileyerek 185 puana indi. Palm ve soya yağı fiyatlarındaki düşüş, ayçiçeği ve kanola yağı fiyatlarındaki yükselişi dengeledi.
Süt ürünleri fiyatlarında sınırlı bir gerileme yaşanırken, et fiyatları büyük ölçüde yatay seyretti.
FAO’nun yayımladığı ayrı bir raporda ise küresel tahıl üretimine ilişkin beklentiler paylaşıldı. Kuruluş, 2026-2027 sezonunda dünya tahıl üretiminin yüzde 2 azalarak 2,982 milyar tona düşeceğini öngörüyor. Buna karşın küresel tahıl tüketimindeki artışın sürmesi bekleniyor.
Rapora göre dünya tahıl stoklarında da hafif bir gerileme yaşanacak. Uzmanlar, enerji maliyetleri, iklim koşulları ve jeopolitik gelişmelerin önümüzdeki dönemde küresel gıda fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini ve fiyat baskısının sürebileceğini değerlendiriyor.
