TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu’nda söz alan CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, alkol ürünlerine uygulanan vergi politikalarının tüketim alışkanlıklarını değiştirdiğini belirterek dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Sarıbal, yüksek vergilerin halkı farklı arayışlara ittiğini savundu.
Komisyonda konuşan Sarıbal, ‘’Halkı kimyager yaptınız alkole getirilen yüksek vergilerle insanlara değişik yollara ilettiniz. Yeni yollar yeni arayışlarla rakı içmeyi bırakan toplum votka ve viski içmeye yöneliyor. Sebebi ise viskinin vergisi yüzde 1 ya rakı artık toplumun içmediği yerli rakıyı bırakan toplum viskiye votka gibi yurt dışı ithal içkiye yöneldi. İçemeyen alamayan ise halkı kimyager yaparak kendi alkolünü kendisi üretti. Ve toplumun sağlını siz bozdunuz.’’ ifadelerini kullandı.
2026 yılı itibarıyla rakıdaki ÖTV oranı yüzde 7,95 artışla litre başına alkol derecesi üzerinden 17,06 TL’ye yükseltildi. Bu artışla birlikte yüzde 45 alkol oranına sahip 70’lik bir rakının yalnızca ÖTV tutarı yaklaşık 537 TL seviyesine çıktı.
Sarıbal’ın komisyonda paylaştığı verilere göre, tüketim eğilimlerindeki değişim dikkat çekici boyutlara ulaştı. Toplam iç piyasaya arz verileri incelendiğinde; viski tüketimi 2004 yılında 1 milyon 911 bin litre seviyesindeyken, 2023 yılında 28 milyon 653 bin litreye yükseldi. Ardıç aromalı içkiler (cin) ise aynı dönemde 1 milyon 758 bin litreden 6 milyon 712 bin litreye çıktı. Diğer alkollü içeceklerde de artış gözlenirken, 2004 yılında 13 bin litre olan tüketim 2023’te 9 milyon 548 bin litreye ulaştı.
Buna karşılık, rakı tüketiminde düşüş yaşandı. 2004 yılında 44 milyon 167 bin litre olan rakı arzı, 2023 yılında 41 milyon 884 bin litreye geriledi.
Bira sektörüne de değinen Sarıbal, sorunun yalnızca vergi yüksekliği değil, vergi sistemindeki dengesizlik olduğunu ifade etti. Buna göre, birada yaklaşık yüzde 50 oranında ÖTV ve KDV uygulanırken, rakıda bu oran yüzde 50-55 seviyesinde bulunuyor. Bazı viski türlerinde ise vergi oranının yüzde 1 seviyesinde kaldığına dikkat çekildi.
Sarıbal, mevcut vergi politikalarının yerli üretimi zayıflattığını ve tüketimi ithal ürünlere kaydırdığını belirterek, bu durumun hem ekonomik hem de toplumsal sonuçlar doğurduğunu sözlerine ekledi.
