Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yılın dördüncü Enflasyon Raporu’nun tanıtımı kapsamında İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen bilgilendirme toplantısında ekonomiye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Küresel gelişmeler, enerji maliyetleri ve gıda fiyatlarındaki yükselişin enflasyon görünümünü etkilediğini belirten Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5’e çıkarıldığını açıkladı.
Jeopolitik gelişmelerin küresel ticaret ve dış talep üzerindeki riskleri artırdığını ancak küresel büyümenin savaşın ilk döneminde öngörülenden daha dirençli bir görünüm sergilediğini ifade eden Karahan, bu nedenle dış talep varsayımlarında değişikliğe gitmediklerini bildirdi.
Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatının normale dönmesine ilişkin beklentilerin zayıflaması ve bölgedeki gerilimin tırmanmasının petrol fiyatlarını yukarı çektiğine dikkat çeken Karahan, 2026 ve 2027 yıllarına ilişkin petrol fiyatı varsayımlarının yükseltildiğini söyledi.
Doğal gaz fiyatlarındaki artışın petroldeki yükselişten daha belirgin olduğunu kaydeden Karahan, enerji arzındaki aksaklıklar, rafineri marjlarındaki yükseliş ve taşımacılık maliyetlerinin ithalat fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmeler doğrultusunda ithalat fiyatı varsayımlarının da her iki yıl için yukarı yönlü güncellendiğini aktardı.
Karahan, artan enerji ve taşımacılık maliyetleri ile tarımsal emtia fiyatlarındaki görünüm nedeniyle gıda fiyatlarına ilişkin varsayımların da yükseltildiğini ifade etti.
2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 29,5’e çıktı
Enflasyon tahminlerinin oluşturulmasında sıkı para politikası duruşunun korunacağı ve ekonomi politikaları arasındaki eş güdümün devam edeceği varsayımının esas alındığını belirten Karahan, 2027 ve sonraki yıllara ilişkin ara hedeflerin de güncellendiğini açıkladı.
Önceki rapor döneminde 2027 ve sonrası için ara hedeflerin değerlendirilmesinde savaşın kalıcılığına ilişkin belirsizlikler ile Orta Vadeli Program’ın (2027-2029) belirleyici olacağına işaret ettiklerini hatırlatan Karahan, güncel makroekonomik görünüm ve para politikasının kontrol ufku doğrultusunda hedeflerin yukarı çekildiğini bildirdi.
Karahan’ın açıkladığı yeni enflasyon tahminleri şöyle:
2026 yıl sonu: Yüzde 29,5
2027 yıl sonu: Yüzde 21
2028 yıl sonu: Yüzde 13,5
2029 yıl sonu: Yüzde 9
Merkez Bankası, orta vadede enflasyonun yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanmasını öngörüyor.
Tahminlerdeki yukarı yönlü değişiklikte savaş kaynaklı gelişmelerin belirleyici olduğunu vurgulayan Karahan, enerji fiyatlarının önceki rapor dönemine kıyasla daha uzun süre yüksek seyredeceği beklentisinin enflasyon görünümünü olumsuz etkilediğini söyledi.
Gıda enflasyonu varsayımındaki artışın da tahminlerdeki yükselişe katkıda bulunduğunu belirten Karahan, Orta Vadeli Program’daki makroekonomik çerçevenin ve yönetilen-yönlendirilen fiyatlara ilişkin düzenlemelerin de hesaplamalara dahil edildiğini kaydetti.
Enerji ve gıda fiyatları enflasyon üzerindeki riskleri artırıyor
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra finansal piyasalarda ve emtia fiyatlarında yaşanan dalgalanmaların ekonomik görünüme ilişkin belirsizliği artırdığını ifade eden Karahan, enerji piyasasındaki gelişmelerin önemli risk unsurlarından biri olmayı sürdürdüğünü dile getirdi.
Doğal gaz arzındaki kısıtların enerji fiyatları üzerindeki baskıyı canlı tuttuğunu belirten Karahan, savaşın ve olumsuz hava koşullarının uluslararası tarımsal emtia fiyatları ile tarımsal girdi maliyetleri üzerindeki etkisinin de yakından takip edildiğini söyledi.
Yönetilen ve yönlendirilen fiyat grubundaki olası artışların enflasyon risklerini artırabileceğine dikkat çeken Karahan, yurt içi arz koşullarındaki gelişmelerin özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarında iki yönlü dalgalanmalara neden olabileceğini ifade etti.
Arz şoklarının enflasyon beklentileri ve firmaların fiyatlama davranışları üzerinde de etkili olabileceğini belirten Karahan, enerji ve diğer emtia fiyatlarındaki yükselişin uzun süre devam etmesinin dezenflasyon sürecini yavaşlatabileceği uyarısında bulundu.
Talepteki zayıflama enflasyonu aşağı çekebilir
Karahan, para politikasının gecikmeli etkileri ve finansal koşullardaki olası sıkılaşma nedeniyle yurt içi talebin öngörülenden daha zayıf seyretme ihtimalinin bulunduğunu belirtti. Bu durumun enflasyon tahminleri açısından aşağı yönlü bir risk oluşturduğunu ifade etti.
Dezenflasyon sürecinin hız kaybetmesine rağmen devam ettiğini kaydeden Karahan, talep koşullarının enflasyonla mücadeleye katkısının bu dönemde daha belirgin hale geldiğini söyledi.
Para politikasından daha fazla etkilenen harcama kalemlerinde enflasyondaki yavaşlamanın açık biçimde görüldüğünü aktaran Karahan, enflasyonun ana eğilimindeki iyileşmenin sürdüğünü ancak jeopolitik gelişmelerden kaynaklanan arz şoklarının bu iyileşmenin genel enflasyona yansımasını sınırladığını dile getirdi.
Sıkı para politikası kararlılıkla sürdürülecek
Ekonomik görünümdeki riskleri ve enflasyon beklentileri üzerindeki olası etkileri bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmeye devam edeceklerini belirten Karahan, para politikasındaki ihtiyatlı duruşun korunacağı mesajını verdi.
Fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı açısından temel koşul olduğunu vurgulayan Karahan, ara hedeflerle uyumlu bir enflasyon görünümü sağlanana kadar sıkı para politikası uygulamasının kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.
