Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, insan ve çevre sağlığı açısından risk taşıdığı değerlendirilen 3 aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünleriyle ilgili yeni bir düzenlemeye gitti. THIOPHANATE METHYL, INDOXACARB ve PHOSMET aktif maddelerini içeren ürünlerin ithalat, imalat ve kullanımının belirlenen takvim doğrultusunda sonlandırılmasına karar verildi.
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün açıklamasında, bitki koruma ürünlerinin ruhsatlandırılması, üretimi, ithalatı, piyasaya arzı ve kontrollerinin 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ile ilgili mevzuat kapsamında yürütüldüğü belirtildi.
Türkiye’de ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddelerinin Avrupa Birliği’nde veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerektiği hatırlatılan açıklamada, uluslararası kuruluşlar tarafından insan ve çevre sağlığı açısından sakıncalı bulunan aktif maddelerin alternatif ürünlerin varlığı, ithalat, üretim ve kullanım verileri, stok durumu ve ülke ihtiyacı dikkate alınarak değerlendirildiği kaydedildi.
Gerekli görülen durumlarda söz konusu maddelerin kullanımının belirli bir takvim kapsamında kısıtlandığı veya tamamen sonlandırıldığı ifade edildi.
Üç aktif madde yeniden değerlendirildi
Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmede THIOPHANATE METHYL, INDOXACARB ve PHOSMET aktif maddeleri ele alındı.
THIOPHANATE METHYL için güvenli toksikolojik referans değerlerinin belirlenememesi, tüketiciler açısından olası akut risklerin bulunması, endokrin bozucu özelliklere ilişkin değerlendirmeler ve Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi dikkate alındı.
INDOXACARB açısından ise küçük otçul memeliler, solucanla beslenen memeliler, bal arıları ve benzeri böcekler bakımından belirlenen riskler değerlendirildi. Tüketiciler açısından akut riskin tamamen dışlanamaması ve maddenin Avrupa Birliği’ndeki onayının sona ermesi de değerlendirmede dikkate alındı.
PHOSMET için yapılan incelemede ise operatörler, çalışanlar ve ilaçlama çevresinde bulunan kişiler açısından mevcut koruyucu önlemlere rağmen kabul edilemez riskler bulunduğu belirtildi. Bunun yanı sıra tüketiciler ve sucul organizmalar açısından yüksek akut ve kronik riskler ile Avrupa Birliği’ndeki onayın sona ermesi karar sürecinde değerlendirildi.
İthalat ve imalat için tarihler belirlendi
Bakanlık, söz konusu aktif maddelerin kullanıldığı alanlarda yeterli sayıda alternatif bitki koruma ürününün ruhsatlandırılmış olmasını da dikkate aldı.
Bu kapsamda, üç aktif maddeyi içeren bitki koruma ürünlerinin ithalat, imalat ve kullanımının belirlenen takvim doğrultusunda sonlandırılması kararlaştırıldı.
Buna göre söz konusu ürünlerin fiili ithalatı 13 Kasım 2026, imalatı 18 Aralık 2026, kullanımı ise 31 Aralık 2027 itibarıyla sona erecek.
Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, bitki koruma ürünlerine ilişkin değerlendirme ve düzenlemelerin insan ve çevre sağlığının korunması, bitki sağlığının sürdürülebilir şekilde güvence altına alınması ve güvenli kullanım esaslarının devam ettirilmesi doğrultusunda sürdürüleceğini bildirdi.
