Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ender Yarsan, 25 Nisan Dünya Veteriner Hekimler Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, veteriner hekimlerin yalnızca hayvan sağlığında değil, halk sağlığı, gıda güvenliği ve çevre sağlığı alanlarında da kritik bir rol üstlendiğini vurguladı.
Dünya Veteriner Hekimleri Birliği’nin 2000 yılında aldığı kararla her yıl Nisan ayının son Cumartesi günü kutlanan Dünya Veteriner Hekimler Günü’nün, Türkiye’de ilk kez 28 Nisan 2001’de Türk Veteriner Hekimleri Birliği tarafından düzenlenen organizasyonla kutlandığını hatırlatan Yarsan, bu özel günün mesleğin toplumdaki önemini görünür kılmak açısından büyük anlam taşıdığını ifade etti.
Her yıl farklı bir temayla kutlanan Dünya Veteriner Hekimler Günü’nün bu yılki temasının “Veteriner Hekimler: Gıda ve Sağlığın Koruyucuları” olarak belirlendiğini belirten Yarsan, geçmiş yıllarda “Tek Dünya, Tek Sağlık”, “Antimikrobiyel Direnç”, “Kuduz”, “Aşılama”, “Vektörlerle Bulaşan Hastalıklar”, “Hayvan Refahı” ve “Covid Süreci” gibi başlıkların öne çıktığını anımsattı.
Veteriner hekimliğin tarihsel olarak köklü ve vizyoner bir meslek olduğuna dikkat çeken Yarsan, hayvanların evcilleştirilmesiyle birlikte ortaya çıkan bu mesleğin, beşeri tıbbın gelişimine de önemli katkılar sunduğunu ifade etti. Veteriner hekimlerin yalnızca hayvan sağlığını değil; insan sağlığını, gıda güvenliğini ve biyolojik çeşitliliği koruma noktasında da önemli görevler üstlendiğini belirtti.
“Çiftlikten sofraya kadar uzanan süreçte güvenliğin teminatı veteriner hekimlerdir” diyen Yarsan, et, süt, yumurta, bal ve su ürünleri gibi temel gıdaların hijyenik koşullarda üretimi ve tüketiciye ulaştırılmasının doğrudan veteriner hekimlik hizmetlerinin etkinliğine bağlı olduğunu söyledi.
Zoonotik hastalıkların toplum sağlığı açısından taşıdığı risklere de dikkat çeken Yarsan, insanlarda görülen enfeksiyon hastalıklarının yüzde 60’ını oluşturan 200’den fazla zoonotik hastalık bulunduğunu, son 30 yılda ortaya çıkan enfeksiyonların ise yüzde 75’inin hayvan kaynaklı olduğunu kaydetti. Bu hastalıklarla mücadelenin en etkili yolunun, hastalığın kaynağı olan hayvanlarda kontrol altına alınması olduğunu vurguladı.
Kuduz, brusella, şarbon ve kuş gribi gibi hastalıkların hayvanlarda önlenmesinin, insanlarda oluşabilecek salgınların büyük ölçüde engellenmesini sağladığını ifade eden Yarsan, zoonozların hem ekonomik kayıplara yol açtığını hem de halk sağlığını tehdit ettiğini dile getirdi.
Antimikrobiyal direncin de küresel ölçekte ciddi bir tehdit haline geldiğini belirten Yarsan, bilinçsiz antibiyotik kullanımının “tedavi edilemez enfeksiyonlar” riskini artırdığına dikkat çekti. Dünya genelinde antibiyotik direncine bağlı ölümlerin 2019 yılında 1,27 milyon iken 2021’de 4,71 milyona yükseldiğini belirtti.
Veteriner hekimlerin görev alanlarının oldukça geniş olduğunu ifade eden Yarsan, gıda güvenliği ve kalite kontrolünden zoonozlarla mücadeleye, hayvan refahından halk sağlığı eğitimine kadar birçok başlıkta aktif rol üstlendiklerini söyledi. Ayrıca veteriner hekimlerin erken uyarı sistemleriyle doğada ortaya çıkabilecek yeni hastalıkları tespit ederek olası pandemilerin önüne geçilmesinde kritik görev üstlendiğini kaydetti.
Afet ve kriz dönemlerinde de veteriner hekimlerin hızlı müdahale ve risk yönetimi sağladığını belirten Yarsan, artan nüfus, değişen tüketim alışkanlıkları ve iklim değişikliğinin gıda güvenliği risklerini daha da karmaşık hale getirdiğini ifade etti.
“Güvenilir gıdaya erişim temel bir insan hakkıdır” diyen Yarsan, bu hakkın korunabilmesi için veteriner hekimlik hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı. “Tek Sağlık” yaklaşımının önemine işaret eden Yarsan, insan, hayvan ve çevre sağlığının birlikte ele alınmasının geleceğin sağlık politikaları açısından kaçınılmaz olduğunu söyledi.
Yarsan, hayvan sağlığı, halk sağlığı ve çevre sağlığı alanlarında görev yapan tüm veteriner hekimlerin Dünya Veteriner Hekimler Günü’nü kutladı.
