CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2025 yılını tarım sektörü açısından değerlendirdi. Gürer, çiftçi, üretici ve besici için yılın son derece zor geçtiğini, iklim krizinden yanlış tarım politikalarına, borç yükünden ithalata kadar pek çok sorunun sektörü etkilediğini vurguladı.
Gürer, “2025 yılı üretici kazanmadı, tüketici pahalı ürün nedeniyle gıdaya erişmekte zorlandı. Aracı ve ithalatçıların kazandığı bir yıl oldu” dedi.
Üretici Borçla Ayakta Durmaya Çalıştı
Yıl boyunca ani hava değişimleri, zirai don ve kuraklığın bitkisel üretimi olumsuz etkilediğine dikkat çeken Gürer, yanlış tarım politikalarının da tabloyu ağırlaştırdığını söyledi. Gürer, çiftçinin borçla üretim yapmaya zorlandığını belirterek, “1 trilyon 120 milyarın üzerinde çiftçi yalnızca bankalara borcu var. Bu dönemde icralar arttı, araziler, traktörler, hayvanlar icra yoluyla üreticinin elinden alındı” ifadelerini kullandı.
Destekler Yetersiz, Alım Fiyatları Düşük
Yetersiz destekler, düşük alım fiyatları ve artan girdi maliyetlerinin üreticiyi daha da zorladığını söyleyen Gürer, “Olumsuz yansıma vatandaşın raflarda gidip ürünün fiyatına bakıp dönmesine neden oldu. Sürekli artan fiyatlarla vatandaş çok gıda ürününe erişemedi” dedi.
Meyvede Büyük Kayıp
Meyve üretiminde zirai don nedeniyle ciddi kayıplar yaşandığını belirten Gürer, “Bu yıl kirazı yemeden sezonu kapatanlar oldu. 2024 yılında 28 milyon ton olan meyve üretimi 2025’te 19 milyon 600 bin tona düştü. Kiraz, elma, kayısı, fındık, üzüm, zeytin ve şeftalide sorunlar oluştu” diye konuştu.
Tahıl ve Bakliyatta Gerileme
Tahıl üretiminin bir önceki yıla göre 7 milyon 400 bin ton düştüğünü belirten Gürer, “2002 yılında 19 milyon 600 bin ton buğday yetişirken, bu yıl buğday 17 milyon 900 bin tona geriledi. Mercimek, fasulye ve nohut üretimi ise 2002’nin altına düştü” dedi.
Patates Depoda, Fiyat Rafta Uçtu
Çiftçilerin ürünlerini satmakta zorlandığını ifade eden Gürer, Niğde’de patates üretiminin yüksek olmasına rağmen 500 bin tonun depoda beklediğini söyledi. Gürer, “Markete gidiyorsunuz patates kilosu 20 liradan satılıyor, üretici depoda bekleyen ürünüyle 8 lira civarında maliyetle karşı karşıya” dedi.
İthalat Arttı, Et Fiyatı Düşmedi
Gürer, hayvancılıkta sürdürülebilirlik olmadığını vurguladı. İlk 10 ayda 585 bin 855 baş hayvanın ithal edildiğini ve 52 bin ton etin getirildiğini belirten Gürer, “Et fiyatları durdurulamadı. Yerli üretici desteklenmediği sürece fiyatların düşmesi mümkün değil” dedi.
Mazot Pahalıysa, Raftaki Ürün de Pahalı Olur
Girdi maliyetlerinin raf fiyatlarını doğrudan etkilediğini söyleyen Gürer, mazot, gübre, tohum, ilaç ve yem fiyatlarının yüksek olmasının hem üretimi hem nakliyeyi olumsuz etkilediğini vurguladı.
TMO Fiyat Açıklıyor, Ürünü Almıyor
Toprak Mahsulleri Ofisi’ni eleştiren Gürer, “TMO fiyat açıklıyor ama açıkladığı fiyattan ürünü almıyor, üreticiyi tüccara mahkûm ediyor. Çiftçi borçlu olduğu için tüccar dilediği fiyattan ürün alıyor” dedi.
2025 Tarım İçin Uyarı Niteliğinde
Gürer, 2025 yılını tarım açısından bir uyarı olarak nitelendirerek, “Çiftçi, besici, üretici yeterince desteklenmedi. Kuraklık, rekolte düşüşü, sulama sorunları ve tamamlanmayan projeler tabloyu ağırlaştırdı” ifadelerini kullandı.
2026 Daha Zor Olabilir
Gürer, 2026’da da zor bir yıl olacağını vurguladı: “Stoktaki ürün sınırlı, bazı ürünlerde ithalat ile süreç yönetilecek. Üretici desteklenmeli, yerli hayvancılık güçlendirilmeli, gerçekçi çözümler ortak akılla bulunmalı.”
Destekler Herkesi Kapsamalı
CHP’li Gürer, tüm çiftçilerin desteklenmesi gerektiğini belirterek, “ÇKS’si olsun olmasın, tüm üreticilerin zararları karşılanmalı. Tarımda kamucu bir anlayış ve kooperatifçilik şart” dedi.
20 Milyon Ton Ürün Kaybı
Gürer, 2025 yılında bitkisel üretim, tahıl ve meyvede toplam 20 milyon tona yakın ürün kaybı yaşandığını söyledi ve “Bu yapının sürdürülebilirliği yok” uyarısında bulundu.
