Zootekni Federasyonu Başkan Yardımcısı Rıza Dönmez, Hayvancılık Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulan Damızlık Sığır İthalatı Teknik Kriterleri ve Uygulama Talimatı ile seçim heyeti yapısında yapılan değişikliğe ilişkin açıklamalarda bulundu. Yaklaşık 20 yıldır biri zooteknist, biri veteriner hekimden oluşan seçim heyeti yapısının değiştirilerek heyetin iki veteriner hekimden oluşturulabilmesine imkân tanınmasının bilimsel, teknik ve hakkaniyetli olmadığı ifade edildi.
Federasyondan yapılan açıklamada, söz konusu düzenlemenin bilimsel gerçeklerle örtüşmediği, uluslararası uygulamalara aykırı olduğu ve mesleki dengeyi bozduğu vurgulanarak, bu durumun ülke hayvancılığının geleceği açısından ciddi riskler barındırdığı kaydedildi.
Damızlık sığır ithalatının yalnızca hayvan teminine indirgenemeyeceğine dikkat çekilen açıklamada, bu sürecin Türkiye’nin genetik ıslah stratejisini, süt ve et üretiminde verimlilik artışını, uzun vadeli damızlık materyal kalitesini ve kamu kaynaklarının etkin kullanımını doğrudan etkileyen stratejik bir tarım politikası aracı olduğu belirtildi.
Açıklamada, damızlık hayvan seçiminin yalnızca sağlık kontrolleriyle sınırlı tutulmasının doğru olmadığı ifade edilerek; genetik kapasite, verim potansiyeli, ırk özellikleri, fenotipik uygunluk, seleksiyon kriterleri ve ıslah hedefleri doğrultusunda değerlendirme yapılmasının zorunlu olduğu vurgulandı. Bu alanların ise doğrudan zootekni biliminin uzmanlık sahası olduğunun altı çizildi.
Veteriner hekimlerin hayvan sağlığı, hastalıkların teşhisi, bulaşıcı hastalık riski, karantina ve sağlık sertifikasyonu konularında vazgeçilmez bir role sahip olduğu belirtilirken, damızlık hayvan ithalatının temel amacı olan genetik ilerleme ve verim artışının zootekni biliminin katkısı olmadan sağlanamayacağı ifade edildi.
Veteriner hekimlik ve zootekni mesleklerinin birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan iki temel disiplin olduğuna dikkat çekilen açıklamada, yaklaşık 20 yıldır uygulanan ve her iki meslek grubunun birlikte görev aldığı seçim heyeti modelinin sektörde kabul gördüğü ve başarıyla uygulandığı hatırlatıldı.
Herhangi bir bilimsel gerekçe, etki analizi ya da sektörel değerlendirme paylaşılmadan yapılan bu değişiklikle damızlık hayvan seçiminin tek boyutlu hale getirildiği ifade edilerek, seçim sürecinin fiilen sağlık muayenesine indirgenmesinin uzun vadede genetik kalite ve verimlilik hedeflerini riske attığı belirtildi.
Uygulamanın sürmesi halinde yanlış veya yetersiz seleksiyon kararları, düşük verim potansiyeline sahip damızlık ithalatı, süt ve et üretiminde beklenen artışların sağlanamaması ve kamu kaynaklarının etkin kullanılmaması gibi sonuçlarla karşılaşılabileceği uyarısı yapıldı.
Açıklamanın sonunda, zootekni mesleğinin yetki ve uzmanlık alanına giren bir konuda tamamen dışlanmasının meslekler arası eşitlik, hakkaniyet ve kamu yararı ilkeleriyle bağdaşmadığı vurgulanarak, damızlık sığır ithalatında seçim heyeti yapısının yeniden veteriner hekim ve zooteknist dengesini sağlayacak şekilde düzenlenmesi çağrısında bulunuldu. Bu çağrının herhangi bir meslek grubuna karşı değil, Türkiye hayvancılığının sürdürülebilirliği ve geleceği adına yapıldığı ifade edildi.
