CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Tarım Kredi Kooperatifleri’nin gübre satış uygulamalarının çiftçiyi üretim sürecinin en kritik döneminde zor durumda bıraktığını söyledi. Sarıbal, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın “gübre stokları yeterli, arz güvenliğini tehdit eden bir durum yok” yönündeki açıklamalarını hatırlatarak sahadaki uygulamaların farklı olduğunu öne sürdü.
Gübre stoklarının yeterli olduğunun ifade edildiğini ancak çiftçilerin peşin ödeme yapmak istese bile gübre temin edemediğini belirten Sarıbal, uygulamanın üreticiyi mağdur ettiğini dile getirdi.
Milletvekili Sarıbal’ın aktardığına göre, çiftçi Hüseyin Kaya peşin parayla gübre almak için Gürsu Tarım Kredi Kooperatifi’ne başvurdu. Ancak kooperatif yetkilileri kendisine “Peşin gübre satmıyoruz, vadeli satıyoruz” yanıtını verdi. Bu durumda çiftçi peşin ödeme yapmak istediğinde gübre alamazken, vadeli satış kabul edildiğinde gübre temin edilebildiği ifade edildi.
Sarıbal, çiftçilere vadeli satış dayatıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Çiftçiler neden peşin gübre alamadığını sorduğunda ise stokçuluk yapıldığı yanıtını veriyorlar. Gübre stoklarının yeterli olduğu söylenirken, çiftçiye peşin satış yapılmıyorsa bu stokçuluk değil midir? Tarım Kredi Kooperatifleri çiftçinin kurumu mudur, yoksa çiftçiyi borçlandırmanın aracı mı?”
Tarım girdilerindeki yüksek maliyetlerin üreticiyi zorladığını ifade eden Sarıbal, gıda fiyatlarındaki artışa da dikkat çekti. Sarıbal, “Gıda enflasyonu yıllık yüzde 36,44, aylık yüzde 6,89. Sofranın tamamı zamlı. Meyvesi yenen sebzeler yüzde 33, baklagil yüzde 21,6, süt ürünleri yüzde 16, sebze, yoğurt, turunçgil yüzde 14. Yani kahvaltı da zamlı, akşam yemeği de zamlı, çocuğun beslenme çantası da zamlı” dedi.
Türkiye’nin gıda enflasyonunda dünyada üst sıralarda yer aldığını ifade eden Sarıbal, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Enflasyon liginde listenin zirvesinde Güney Sudan ve İran’dan sonra üçüncüyüz. Ekonomi politikasının röntgeni bu. Çünkü gıda enflasyonu; faizin, girdi bağımlılığının, tarım desteklerinin yetersizliğinin ve ithalata dayalı üretim modelinin sonucudur. Eğer mazot ithalse, gübre ithalse, yem hammaddesi ithalse, kur arttığında maliyetin artması fizik kanunu gibidir. Zincirin tamamı yanlış kurulmuşsa, sorun halkalarında değil, zinciri kuran akıldadır. Gıda enflasyonu bu seviyedeyse, ekonomi yönetimi en temel sınavdan kalmış demektir.”