CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Avrupa Birliği Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2025 yılı verilerine göre Türkiye menşeli 476 gıda ürününün kusurlu bulunduğunu, bu ürünlerin 291’inin sınırdan geri çevrildiğini açıkladı.
Türkiye’nin 168 ülkeye gıda ihracatı yaptığını hatırlatan Gürer, yalnızca Avrupa Birliği ülkelerinde 2025 yılı boyunca Türkiye menşeli ürünler için 476 kez alarm verilmesinin dikkat çekici olduğunu vurguladı.
“İHRACAT DÜŞERKEN İADE SAYISI DİKKAT ÇEKİCİ”
Gürer, 2023 ve 2024 yıllarında AB Hızlı Alarm Sistemi’ne takılan Türkiye menşeli ürün sayısının toplamda 853 olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“2023 yılında 359, 2024 yılında 492 ürünümüz kusurlu bulunmuştu. 2025 yılında ise bu rakam 476 oldu. Bu yıl ihracatta meydana gelen önemli düşüş dikkate alındığında, iade sayısındaki gerilemenin ihracat daralmasından kaynaklanmış olabileceğini de göz ardı etmemeliyiz. Avrupa Birliği ülkelerine ihracatta yaşanan bu olumsuzluklar daha fazla dikkat ve mücadeleyi zorunlu kılıyor.”
PESTİSİTLE MÜCADELE ARTIRILMALI
2025 yılı verilerine göre 291 ürüne sınır reddi verildiğini hatırlatan Gürer, AB ülkelerinin kendi vatandaşlarının sağlığını korumak adına gümrüklerde sıkı bir duvar ördüğünü ifade etti:
“Avrupa Birliği ülkeleri, kendi vatandaşının sağlığını korumak için gümrükte adeta duvar örüyor. Ülkemizden gönderilen 291 ürün, yasaklı pestisitler, zararlı maddeler veya aflatoksin içerdiği için sınırdan geri çevrildi. Toplamda 476 bildirim var. Bunlar Avrupa’nın ‘sakıncalı’ dediği ürünlerdir.”
Bu durumun Türkiye açısından hem prestij kaybına hem de ihracat olanaklarının daralmasına yol açtığını vurgulayan Gürer, denetim ve eğitimin artırılması gerektiğini söyledi:
“Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yasaklanan 223 tarım zehirinin bazılarının hâlâ piyasada bulunduğu iddia edilmektedir. Denetimler artırılmalı, yasaklı pestisitlerin üreticiye ulaşmasının önü kesilmelidir.”
SEBZE VE MEYVE LİSTENİN BAŞINDA
Gürer, AB’nin pestisit ve aflatoksin konusunda son derece sıkı denetimler uyguladığını belirterek, sorunlu ürünlerin başında meyve ve sebzenin geldiğini ifade etti. 2025 RASFF verilerine göre bildirim dağılımı şöyle:
• Meyve ve Sebze: 295
• Kuruyemiş: 75
• Baharat: 34
• Şekerleme: 19
• Diyetik Gıdalar: 10
• Kakao ve Kakao Preparatları: 9
ALMANYA VE BULGARİSTAN’DAN “DUR” İHTARI
Türkiye menşeli ürünlere en fazla bildirim yapan ülkeler sıralamasında Almanya ve Bulgaristan ilk sırada yer aldı:
• Almanya: 121 bildirim
• Bulgaristan: 89 bildirim
• Fransa: 60 bildirim
• İtalya ve Hollanda: 41’er bildirim
“8 BİN DENETÇİYLE 1 MİLYON İŞLETME DENETLENEMEZ”
2025 yılının aynı zamanda gıda zehirlenmelerinin arttığı bir yıl olduğuna dikkat çeken Gürer, gıda güvenliği zincirindeki en büyük sorunun denetim eksikliği ve yetersiz eğitim olduğunu söyledi.
“Türkiye genelinde yaklaşık 850 bin gıda işletmesi var. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ise yalnızca 8 bin denetçisi bulunuyor. Bu tabloyla etkin bir denetim mümkün değil.”
Belediye laboratuvarlarının kapatılmasının ve denetim yetkilerinin daraltılmasının ciddi sorunlara yol açtığını ifade eden Gürer, doğal ve insan sağlığına zarar vermeyen mücadele yöntemlerinin geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
DETAYLI RASFF VERİLERİ
RASFF tarafından yapılan 476 bildirimin dağılımı şöyle kaydedildi:
• 291 sınır reddi
• 59 uyarı
• 93 dikkat amaçlı bilgilendirme
• 33 takip için bilgilendirme
Bildirim yapılan diğer ürün grupları arasında tahıllar ve unlu mamuller, hazır yemekler, gıda ile temas eden malzemeler, balık ürünleri, süt ve süt ürünleri, yağlar, bal ve arı sütü de yer aldı.
Ülkelere göre bildirim sayıları ise Almanya, Bulgaristan, Fransa, İtalya ve Hollanda başta olmak üzere AB genelinde geniş bir dağılım gösterdi.
Gürer, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Avrupa Birliği’nin iade yaklaşımı, almamız gereken önlemler için yol göstericidir. Üretimden tüketime kadar her aşamada denetim ve eğitim sağlanmalıdır. Pestisit, üreticinin de tüketicinin de başına bela olmaktadır. Zararlılarla mücadele insan sağlığına zarar vermeyen yöntemlerle yapılmalıdır.”
