İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Erhan Usta, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda yaptığı konuşmada ekonomi yönetimini büyüme, enflasyon, işsizlik ve gelir dağılımı üzerinden eleştirdi. Sermaye piyasalarında yaşanan fon krizine de değinen Usta, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a “Bu milleti siz yönelttiniz bu fonlara. Hiç mi sorumluluğunuz yok? Hiç istifayı düşünmüyor musunuz?” diye sordu. Yılmaz ise Usta’nın sözlerine “İftira ediyorsunuz” diyerek karşılık verdi.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi, İYİ Parti Kalkınmadan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı ve Samsun Milletvekili Dr. Erhan Usta, komisyon görüşmelerinde yaptığı konuşmada Türkiye ekonomisinin mevcut durumuna ve sermaye piyasalarında yaşanan fon krizine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ekonomi politikalarını eleştiren Usta, büyüme performansından enflasyona, işsizlikten üretim ve ihracata kadar birçok başlıkta iktidarın politikalarını hedef aldı. Konuşmasının son bölümünde fon krizine ilişkin eleştirilerini dile getiren Usta ile Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz arasında tartışma yaşandı.
“Türkiye’nin potansiyel büyümesi 2,5 puan düştü”
Türkiye ekonomisinin büyüme performansının özellikle 2023 sonrasında gerilediğini savunan Usta, ülkenin potansiyel büyümesinin de önemli ölçüde düştüğünü belirtti.
Usta, 2006 yıllarında Türkiye’nin potansiyel büyümesinin yüzde 6,5 seviyesinde olduğunu, 2026-2028 döneminde ise bu oranın yüzde 4,5’e gerilediğini ifade etti. Türkiye’nin potansiyelinin altında büyüdüğünü dile getiren Usta, bu tablonun kötü yönetim ve yanlış politikaların sonucu olduğunu savundu.
Gelir dağılımındaki bozulmaya da dikkat çeken Usta, çalışanların yüzde 42’sinin asgari ücret aldığını, asgari ücretin biraz üzerinde gelir elde edenler de eklendiğinde bu oranın yüzde 50’ye ulaştığını öne sürdü. En düşük emekli aylığının açlık sınırının 14 bin lira, asgari ücretin ise 9 bin 700 lira altında kaldığını belirten Usta, bu koşullarda vatandaşların gelirinin arttığından söz edilemeyeceğini söyledi.
“İşsizlik oranı Türkiye’deki işsizliği göstermiyor”
İşsizlik verilerini de eleştiren Usta, resmi işsizlik oranındaki düşüşün iş gücü piyasasındaki gerçek tabloyu yansıtmadığını savundu. İş aramaktan vazgeçen kişilerin işsiz olarak değerlendirilmemesinin mevcut göstergeleri etkilediğini belirten Usta, atıl iş gücü oranının yüzde 31’e yükseldiğini ifade etti.
Ekonomik büyümenin öngörülen seviyenin altında kalması durumunda işsizlik oranının da beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi gerektiğini söyleyen Usta, büyüme ve işsizlik tahminleri arasındaki tutarsızlığa dikkat çekti.
“Türkiye 10 yıldır yüksek enflasyonla uğraşıyor”
Enflasyonun Türkiye’nin temel sorunlarından biri olmaya devam ettiğini belirten Usta, ülkenin yaklaşık 10 yıldır çift haneli enflasyonla mücadele ettiğini söyledi. Ekonomi programının 40’ıncı ayında enflasyonun yüzde 29,7 seviyesinde bulunduğunu ifade eden Usta, Türkiye’nin 25 yıl önceki enflasyon seviyelerine geri döndüğünü savundu. Enflasyondaki düşüşün gecikmesini “atalet” kavramıyla açıklamanın aynı zamanda güven sorununa işaret ettiğini belirten Usta, ekonomik belirsizliklerin kalıcı hâle geldiğini ve politikaların bu gerçeği dikkate alması gerektiğini dile getirdi.
İmalat sanayisi ve ihracat eleştirisi
İmalat sanayisinin millî gelir içindeki payının 2022-2025 döneminde yüzde 21,8’den yüzde 15,1’e gerilediğini öne süren Usta, bu düşüşün ekonomi programının sonuçları bakımından dikkate alınması gerektiğini söyledi. İhracatın millî gelire oranının 2022’de yüzde 27,5 olduğunu, Orta Vadeli Program’da 2026 yılı için bu oranın yüzde 15,9 olarak öngörüldüğünü belirten Usta, ihracatçıların ciddi sorunlar yaşadığını ifade etti.
Bütçe açığına ve deprem gerekçesiyle yapılan vergi artışlarına da değinen Usta, 2023’te artırılan vergilerin gerekçesinin deprem harcamaları olarak açıklandığını hatırlattı. Usta, söz konusu düzenlemelerin 2027 bütçesine katkısının 33,7 milyar dolar, deprem nedeniyle yapılan harcamaların ise 13,7 milyar dolar olduğunu ileri sürerek, aradaki fark üzerinden iktidarı eleştirdi.
“Türkiye birçok uluslararası endekste geriledi”
Usta, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal göstergelerde uluslararası sıralamalarda gerilediğini savunarak enflasyon, faiz, gıda fiyatları, kira artışları, enerji enflasyonu, suç, kadınlara yönelik şiddet, çocuk yoksulluğu, çalışma saatleri, insan hakları ve hukukun üstünlüğü gibi başlıklara dikkat çekti.
Türkiye’nin çeşitli uluslararası endekslerdeki sıralamalarını örnek gösteren Usta, özellikle hukukun üstünlüğü endeksinde ülkenin 2014’te 59’uncu sıradayken 117’nci sıraya gerilediğini belirtti.
Siyasi kutuplaşmanın da ciddi bir sorun olduğunu dile getiren Usta, Türkiye’nin ekonomik ve sosyal alanlardaki tablosunun tesadüflerle açıklanamayacağını savundu.
“Türkiye’de kurumsal çürüme var”
Söz konusu sorunların temelinde kurumsal yapının zayıflamasının bulunduğunu öne süren Usta, bürokraside liyakat ve uzmanlığın geri plana itildiğini, denetim mekanizmalarının etkisizleştirildiğini ve kamu kurumlarının yıpratıldığını iddia etti.
Usta, “25 yıl içerisinde kendi bürokrasi kültürünüzü yaptınız. Sorgulamayan, ne derse gelip geçen, liyakatsiz, ehliyetsiz kadrolar oluşturdunuz. Uzmanlık müessesesini kaldırdınız, maaşları düşürdünüz, statülerini aşağı çektiniz, denetimi yok ettiniz.” ifadelerini kullandı.
Kurumsal zayıflamanın yolsuzluk iddialarına elverişli bir ortam oluşturduğunu savunan Usta, kamu yönetiminde hesap verebilirliğin önemine işaret etti.
Fon krizini gündeme taşıdı
Konuşmasının son bölümünde sermaye piyasalarında yaşanan fon krizine değinen Usta, olayın kapsamının ve sorumlularının açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi. Fon krizini “fon vurgunu” ve “fon soygunu” olarak nitelendiren Usta, devlet kurumlarının ve kamu görevlilerinin de tartışmanın içinde bulunduğunu ileri sürdü.
Daha önce enerji alanında da büyük çaplı bir vurgun iddiasını gündeme getirdiğini belirten Usta, fon krizine ilişkin olarak sürecin nasıl yürütüldüğünün, talimatların kim tarafından verildiğinin ve kimlerin kazanç elde ettiğinin açıklanmasını istedi.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a seslenen Usta, soruşturmanın şeffaf yürütülmediğini ve sorumluların kamuoyuna açıklanmadığını savundu. Usta, ilgili kurum yöneticilerinin görevden alınmamasını ve fonun yönetim yapısını da eleştirdi.
Fon krizine ilişkin oluşturulan yapıda siyasi isimlerin bulunmasını sorgulayan Usta, denetim mekanizmasının bağımsızlığı konusunda da eleştiriler yöneltti. Büyük ve küçük yatırımcıların haklarının korunması gerektiğini belirten Usta, soruşturma ve tasfiye süreçlerinde adaletin sağlanmadığını öne sürdü.
Usta’dan Yılmaz’a istifa sorusu
Konuşmasının en dikkat çeken bölümünde Usta, fon krizine ilişkin siyasi sorumluluk tartışmasını gündeme getirdi. İktidara yakın kişilerin de olayın içinde bulunabileceğini öne süren Usta, iddiasını kişisel suçlama olarak değil, iktidarın sorumluluğuna ilişkin bir değerlendirme olarak dile getirdi.
Usta, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a şu sözlerle seslendi:
“Bu işin içerisinde herkes var. Bu işin içerisinde iktidar olarak söylüyorum, şahsi olarak söylemiyorum; muhtemelen en yakınınızdaki insanlar olmuş olmalı ki bunları açıklamıyorsunuz. Bir sorumluluk üstlenmeniz lazım Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısı. Bu milleti siz yönelttiniz bu fonlara. Hiç mi sorumluluğunuz yok? Hiç istifayı düşünmüyor musunuz?”
Cevdet Yılmaz’dan “İftira ediyorsunuz” yanıtı
Usta’nın açıklamalarına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tepki gösterdi. Yılmaz, Usta’nın iddialarını reddederek, “İftira ediyorsunuz. Bu mu sizin adaletiniz? Çamur at izi kalsın öyle mi? İftira etmenin vebali her zaman boynunuzda taşıyacağınız bir vebal olacak. Ömrünüz boyunca bunu taşıyacaksınız.” ifadelerini kullandı.
