Küresel gıda piyasalarında temmuz ayında yukarı yönlü hareket öne çıktı. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) küresel gıda fiyatlarını takip eden Gıda Fiyat Endeksi, tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle temmuz ayında bir önceki aya göre artış kaydetti.
Endeks, temmuz ayında geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1 yükselirken, Mart 2022’de ulaştığı tarihi zirvenin ise yüzde 18,2 altında kalmaya devam etti.
Temmuz ayındaki yükselişte özellikle tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki artışlar belirleyici olurken, et ve süt ürünlerinde yaşanan fiyat düşüşleri genel yükselişi kısmen sınırladı.
Tahıl fiyatlarında yükseliş hızlandı
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 3,4 artarak 113,8 puana yükseldi. Endeks, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 6,9 daha yüksek seviyede gerçekleşti.
Tahıl grubunda özellikle buğday fiyatlarındaki artış dikkat çekti. Küresel buğday fiyatları, Karadeniz bölgesindeki ihracat akışlarında yaşanan kesintiler, ihracat altyapısında meydana gelen hasarlar ve önemli üretici ülkelerde etkili olan sıcak hava dalgalarının ardından aylık bazda yüzde 5,8 yükseldi.
Buğday fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 9,9’a ulaştı.
Mısır fiyatlarında da yükseliş görüldü. ABD’de sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin gelişmeler ile enerji piyasalarındaki yükselişin etkisiyle mısır fiyatları aylık yüzde 3,6 arttı. Arpa fiyatları ise aynı dönemde yüzde 1,9 geriledi.
Bitkisel yağ endeksi iki yılın zirvesine çıktı
Bitkisel yağ piyasasında da temmuz ayında yükseliş yaşandı. FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, aylık yüzde 2 artarak 195,7 puana çıktı.
Bu seviyenin, Haziran 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviye olması dikkat çekti.
Endeksteki yükselişte palm ve soya yağı fiyatlarındaki artışlar etkili olurken, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki düşüşler bu yükselişi sınırladı.
Şeker fiyatları yüzde 5,6 arttı
Küresel şeker piyasasında da temmuz ayında belirgin bir yükseliş görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 5,6 artarak 95 puana yükseldi.
Buna rağmen şeker fiyatları, geçen yılın temmuz ayındaki seviyenin yüzde 8 altında kaldı.
Avrupa Birliği’nde etkili olan sıcak ve kuru hava koşullarının mahsul verimine yönelik oluşturduğu riskler ile Asya’nın önemli şeker üreticisi ülkelerinde El Niño ile bağlantılı hava koşulları, fiyat hareketlerinde etkili olan başlıca unsurlar arasında yer aldı.
Et fiyatlarında 2026’nın ilk düşüşü
Gıda fiyatlarındaki genel yükselişe karşın et piyasasında temmuz ayında aşağı yönlü hareket görüldü.
FAO Et Fiyat Endeksi, aylık yüzde 2,8 düşerek 127,7 puana geriledi. Böylece et fiyatları endeksi, 2026 yılında ilk kez aylık bazda düşüş kaydetti.
Temmuz ayında kümes hayvanları, domuz ve sığır eti fiyatları gerilerken, koyun eti fiyatları ise yeni bir rekor seviyeye ulaştı.
Süt ürünlerinde düşüş sürdü
Süt ürünleri fiyatlarında da temmuz ayında gerileme yaşandı. FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 0,7 düşerek 116,2 puana indi.
Endeks, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 24,8 geriledi.
Süt ürünleri içerisinde yağsız süt tozu fiyatları yüzde 3,3, tam yağlı süt tozu fiyatları yüzde 3,1 ve tereyağı fiyatları yüzde 2,4 düşüş gösterdi. Peynir fiyatlarında ise yüzde 1,7 artış kaydedildi.
FAO verileri, temmuz ayında küresel gıda piyasasında farklı ürün gruplarında birbirinden ayrışan fiyat hareketlerinin yaşandığını ortaya koydu. Tahıl, bitkisel yağ ve şeker fiyatlarındaki yükseliş endeksi yukarı taşırken, et ve süt ürünlerindeki gerileme genel artışın daha sınırlı kalmasını sağladı.