Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarım ticaretinin 2026 yılının ilk 9 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,7 arttığını ve yaklaşık 11,4 milyar dolara ulaştığını açıkladı. Ankara’da gerçekleştirilen Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu 3. Toplantısı’nda gıda arz güvenliği, tarımsal ticaret, kırsal kalkınma ve coğrafi işaretler başta olmak üzere iki taraf arasındaki iş birliği konuları ele alındı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye-AB Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu 3. Toplantısı kapsamında Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse ile bir araya geldi. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde düzenlenen toplantıda, küresel gelişmelerin tarımsal üretim ve gıda tedarik zincirleri üzerindeki etkilerinin yanı sıra Türkiye ile AB arasındaki ticari ilişkilerin geliştirilmesine yönelik başlıklar değerlendirildi.
Toplantıda konuşan Yumaklı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarımsal iş birliğinin mevcut küresel koşullarda stratejik önem taşıdığını belirtti. Rusya-Ukrayna savaşı, Gazze’de yaşanan gelişmeler ve Orta Doğu’daki çatışmaların tedarik koridorları üzerinde baskı oluşturduğunu ifade eden Yumaklı, iklim değişikliği, su stresi ve aşırı hava olaylarının da tarımsal üretim sistemlerini zorladığına dikkat çekti.
Türkiye’nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla Avrupa’nın ve bölgenin gıda arz güvenliğinde önemli bir konumda bulunduğunu vurgulayan Yumaklı, Birleşmiş Milletler iş birliğiyle yürütülen Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında 33 milyon tondan fazla tahıl ve gıda ürününün dünya pazarlarına ulaştırıldığını hatırlattı.
AB ile tarım ticareti yüzde 10,7 arttı
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarımsal ticaret hacminin yükselişini sürdürdüğünü belirten Yumaklı, 2025 yılında AB’ye yapılan tarım ihracatının 8,3 milyar dolar seviyesine ulaştığını bildirdi.
2026 yılının ilk 9 aylık verilerini de paylaşan Yumaklı, “2026 yılının ilk 9 ayında Avrupa Birliği ile ikili tarım ticareti hacmimiz, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,7 artış göstererek yaklaşık 11,4 milyar dolara yükselmiştir” dedi.
Ticari ilişkilerin daha ileriye taşınması amacıyla toplantıda karşılıklı pazara erişim imkanlarının iyileştirilmesi ile tarım ve işlenmiş tarım ürünlerindeki tercihli ticaret rejiminin geliştirilmesinin de değerlendirildiğini kaydetti.
28 ürüne AB coğrafi işaret tescili alındı
Toplantının gündeminde Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünleri de yer aldı. Anadolu’nun kültürel ve tarımsal mirasının ekonomik değere dönüştürülmesine yönelik çalışmalara değinen Yumaklı, son 3 yılda 28 ürünün Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili aldığını ve böylece AB tarafından tescillenen ürün sayısının 46’ya yükseldiğini açıkladı.
Kesin tescil süreci devam eden 8 ürünün daha bulunduğunu belirten Yumaklı, Türkiye ile AB arasındaki iş birliğinin bu alandaki çalışmaların ilerlemesine katkı sağlayacağını ifade etti.
IPARD kapsamında 3,4 milyar avroluk yatırım
Türkiye-AB ortaklığının kırsal kalkınma alanındaki önemli uygulamalarından biri olan IPARD programlarının sonuçlarına ilişkin de bilgi veren Yumaklı, bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini bildirdi.
Programlar aracılığıyla 3,4 milyar avroluk yatırımın ekonomiye kazandırıldığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam imkanı sağlandığını belirten Yumaklı, IPARD-3 programının 81 ilin tamamında uygulanmaya başlandığını kaydetti.
Yumaklı, 2028-2034 döneminde de iş birliğinin kesintisiz sürmesini ve Türkiye’ye tahsis edilen mali kaynakların artırılmasını istediklerini dile getirdi. Böylece genç çiftçilerin, kadın girişimcilerin ve kırsal işletmelerin yatırımlarının daha güçlü biçimde desteklenmesinin hedeflendiğini aktardı.
2026 Türkiye Raporu beklentisini dile getirdi
Türkiye’nin 2005 yılından bu yana Avrupa Birliği üyelik hedefi doğrultusunda çeşitli alanlarda kapsamlı bir dönüşüm süreci yürüttüğünü hatırlatan Yumaklı, önümüzdeki günlerde yayımlanması beklenen 2026 Türkiye Raporu’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yumaklı, raporun Türkiye’nin yapıcı çabalarını ve kaydettiği ilerlemeleri objektif bir yaklaşımla yansıtmasını beklediklerini belirterek, tarım alanındaki çalışmaların ve iş birliğini geliştirme iradesinin hakkaniyetli biçimde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
AB’den Türkiye’nin tarımdaki rolüne vurgu
Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse de Türkiye ile AB arasında tarım ve gıda sektöründe güçlü bir iş birliği bulunduğunu söyledi.
Türkiye’nin Avrupa Birliği’nin önemli tarım ticareti ortaklarından biri olduğunu belirten Hanse, Türkiye’nin Avrupalı çiftçilere değer kattığını ve tüketicilerin uygun fiyatlı gıdaya erişimini desteklediğini ifade etti.
Coğrafi işaretler konusunda da mevcut iş birliğinin olumlu ilerlediğini kaydeden Hanse, Türkiye’nin Karadeniz’deki rolünü takdir ettiklerini belirtti. Hanse, tahılın Karadeniz üzerinden güvenli geçişinin sağlanmasına yönelik Türkiye’nin desteğinin sürmesini teşvik ettiklerini dile getirdi.
