Türkiye’de hayvancılık sektöründe yaşanan üretim kayıpları, hem kırmızı et hem de süt üretiminde dikkat çekici bir gerilemeye işaret ediyor. Son iki yılda kırmızı et üretiminde yüzde 21 oranında daralma yaşanırken, kendine yeterlilik oranındaki düşüş de arz güvenliği açısından endişeleri artırdı. TÜİK verilerine göre çiğ süt üretiminde de 2025 yılında önemli bir azalma kaydedildi.
Son iki yılda kırmızı et üretiminde yaklaşık beşte birlik düşüş yaşandığı belirtilirken, 2024 yılında yüzde 94 seviyesinde olan kırmızı ette kendine yeterlilik oranı 2025 yılında yüzde 91’e geriledi. Uzmanlar, bu düşüşün üretim maliyetleri, yem fiyatları ve hayvancılık faaliyetlerindeki sürdürülebilirlik sorunlarından kaynaklandığına dikkat çekiyor.
Öte yandan Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı verilere göre çiğ süt üretimi de 2025 yılında yüzde 4,9 azalarak 21 milyon 379 bin 88 tona düştü. Bir önceki yıl 22 milyon 487 bin 757 ton olarak tahmin edilen üretimdeki gerileme, sektörün birçok alanında hissedildi.
Verilere göre inek sütü üretimi yüzde 4 azalırken, manda sütü üretiminde yüzde 33, koyun sütü üretiminde yüzde 11,9 ve keçi sütü üretiminde yüzde 29,8 oranında düşüş yaşandı. 2025 yılı itibarıyla toplam çiğ süt üretiminin yüzde 94,5’ini inek sütü oluştururken, koyun sütü yüzde 3,7, keçi sütü yüzde 1,6 ve manda sütü yüzde 0,2 pay aldı.
Üretilen çiğ sütün kullanım alanlarına bakıldığında ise yüzde 60,9’unun süt toplama merkezleri ve işleme tesislerine gönderildiği görüldü. Yüzde 17,1’i doğrudan tüketiciye, sokak sütçüsüne, tüccara, pastane ve benzeri işletmelere satılırken, yüzde 14,1’i tarımsal işletmeler tarafından süt ürünü üretiminde kullanıldı.
Ayrıca çiğ sütün yüzde 4,8’i hayvan besleme amacıyla değerlendirilirken, yüzde 1’i hane tüketimi ve ücretsiz dağıtım için ayrıldı. Üretim ve işleme sürecindeki kayıpların toplam üretimin yüzde 0,1’ini oluşturduğu belirtilirken, kullanım alanı bilinmeyen süt oranı ise yüzde 2 olarak kaydedildi.
